Dị ứng thuốc điều trị các bệnh lý cơ
xương khớp

Tất cả các loại thuốc chữa bệnh đều có thể
có những phản ứng không mong muốn và
một trong các phản ứng không mong muốn
đó là dị ứng thuốc. Dị ứng thuốc là những
phản ứng, hội chứng, bệnh lý xuất hiện trong
hoặc sau khi dùng thuốc với những mức độ
khác nhau, từ nhẹ (ngứa, mệt mỏi và nổi
mẩn da), đến vừa (sốt, nổi ban lan rộng, thay
đổi chức năng gan, thận) và nặng (co thắt cơ
hô hấp, hoại tử thượng bì nhiễm độc, suy
chức năng gan, suy thận ) thậm chí rất nặng và có thể gây tử vong cho người
bệnh.
Các bệnh lý cơ xương khớp (còn gọi các bệnh thấp khớp) là một trong những
nhóm bệnh rất thường gặp ở nước ta cũng như các nước trên thế giới, được coi là
nhóm bệnh mang tính xã hội vì nhiều người mắc, bệnh thường diễn tiến kéo dài
ảnh hưởng tới cuộc sống và sinh hoạt của nhiều người, một số bệnh có thể gây tàn
phế, giảm tuổi thọ và mất khả năng lao động của con người. Có gần 200 bệnh của
hệ thống vận động (hệ cơ - xương - khớp). Nhóm bệnh này rất khác nhau, đa dạng
và phức tạp, có diễn biến, tiên lượng và điều trị hoàn toàn khác nhau. Mỗi bệnh
đều cần thiết được chẩn đoán xác định càng sớm càng tốt, được theo dõi điều trị
một cách toàn diện và hệ thống tại các cơ sở y tế chuyên khoa. Vì tính đa dạng,
phức tạp và diễn biến kéo dài, nên các bệnh lý này cũng cần có nhiều nhóm thuốc

Viêm khớp gối.
tương ứng để điều trị như: các thuốc giảm đau, các thuốc kháng viêm, các thuốc
có thể làm thay đổi diễn tiến của bệnh viêm khớp dạng thấp, các thuốc điều hòa
hoặc ức chế miễn dịch, các thuốc làm thay đổi cấu trúc của sụn khớp, các thuốc

trị, tác dụng kháng viêm, giảm đau và hạ sốt,
vì đều có tác động ức chế prostagrandin
thông qua ức chế men cyclooxygenase -
(COX). Chính vì vậy, nhóm thuốc này đã được sử dụng rất rộng rãi, được coi như
các thuốc chủ lực để điều trị các triệu chứng đau và viêm của rất nhiều trạng thái
bệnh lý, đặc biệt các bệnh lý cơ xương khớp.
Nhóm thuốc này cũng là nhóm thuốc thường gây dị ứng, theo thống kê, khả năng
gây dị ứng chung của nhóm thuốc này đứng thứ 2, chỉ sau nhóm kháng sinh. Như
vậy, khi sử dụng các thuốc KVKS, chúng ta phải chấp nhận cả các khả năng gây dị
ứng, các tác dụng phụ và phản ứng có hại của chúng (trên đường tiêu hóa, hệ tim
mạch, hệ gan mật, hệ niệu vì khả năng gây dị ứng, các tác dụng có lợi và bất lợi
của thuốc cùng tồn tại trong bản chất của thuốc, liên quan tới chính cơ chế tác
dụng của thuốc.
Dưới đây là các thuốc kháng viêm không steroid chính:
- Đầu tiên là aspirin, một thuốc kháng viêm giảm đau đầu tiên, được đưa ra thị
trường từ năm 1899.
- Tiếp theo là một loạt thuốc có tác dụng kháng viêm, giảm đau được lần lượt đưa
ra thị trường như: phenylbutazone (butazolidin), indomethacin (indocid),
ibuprofen (motrin, advil), fenoprofen (nalfon), ketoprofen (profenid), naproxen
(apranax), acid tiaprofenic (surgam), diclofenac (voltarene), sulidac (clinoril),
diflunisal (dolobid), piroxicam (feldene), nimesulid (nexen), acemetacin (Emflex),
tenoxicam (tilcotil), meloxicam (mobic), celecoxib (celebrex), rofecoxib (vioxx),

Nổi ban trên da do dị ứng thuốc.
valdecoxib (bextra), parecoxib (dynastat), etoricoxib (arcoxia), lumiracoxib
(prexige)
Các thuốc này đều có thể gây hiện tượng dị ứng như nổi mẩn ngứa, đỏ da, đỏ mắt,
phù mặt hiện tượng này thường nhẹ và hồi phục nhanh khi ngưng thuốc. Tuy
nhiên cũng có thể có phản ứng nặng, thậm chí chết người như: phù mạch, co thắt
khí phế quản, hồng ban đa dạng, hoại tử thượng bì nhiễm độc, hội chứng Stevens

này nhưng với trình độ và kinh nghiệm của mình, các thầy
thuốc có thể làm giảm tới mức thấp nhất hiện tượng này
bằng cách: sử dụng thuốc an toàn, hợp lý, hiệu quả, tìm
hiểu kỹ cơ địa và đặc điểm riêng biệt của từng người
bệnh, kiểm soát các thuốc cùng dùng và tránh các tương
tác bất lợi của thuốc.
PGS.TS. Lê Anh Thư
(Khoa nội cơ xương khớp, BV Chợ Rẫy)