Dị ứng thuốc điều trị các bệnh
lý cơ xương khớp
Tất cả các loại thuốc chữa bệnh đều có thể có những phản ứng không
mong muốn và một trong các phản ứng không mong muốn đó là dị ứng
thuốc. Dị ứng thuốc là những phản ứng, hội chứng, bệnh lý xuất hiện trong
hoặc sau khi dùng thuốc với những mức độ khác nhau, từ nhẹ (ngứa, mệt
mỏi và nổi mẩn da), đến vừa (sốt, nổi ban lan rộng, thay đổi chức năng gan,
thận) và nặng (co thắt cơ hô hấp, hoại tử thượng bì nhiễm độc, suy chức
năng gan, suy thận ) thậm chí rất nặng và có thể gây tử vong cho người
bệnh.
Các bệnh lý cơ xương khớp (còn gọi các bệnh thấp khớp) là một trong
những nhóm bệnh rất thường gặp ở nước ta cũng như các nước trên thế giới,
được coi là nhóm bệnh mang tính xã hội vì nhiều người mắc, bệnh thường
diễn tiến kéo dài ảnh hưởng tới cuộc sống và sinh hoạt của nhiều người, một
số bệnh có thể gây tàn phế, giảm tuổi thọ và mất khả năng lao động của con
người. Có gần 200 bệnh của hệ thống vận động (hệ cơ - xương - khớp).
Nhóm bệnh này rất khác nhau, đa dạng và phức tạp, có diễn biến, tiên lượng
và điều trị hoàn toàn khác nhau. Mỗi bệnh đều cần thiết được chẩn đoán xác
định càng sớm càng tốt, được theo dõi điều trị một cách toàn diện và hệ
thống tại các cơ sở y tế chuyên khoa. Vì tính đa dạng, phức tạp và diễn biến
kéo dài, nên các bệnh lý này cũng cần có nhiều nhóm thuốc tương ứng để
điều trị như: các thuốc giảm đau, các thuốc kháng viêm, các thuốc có thể
làm thay đổi diễn tiến của bệnh viêm khớp dạng thấp, các thuốc điều hòa
hoặc ức chế miễn dịch, các thuốc làm thay đổi cấu trúc của sụn khớp, các
thuốc chống hủy xương và các thuốc tăng tạo xương để điều trị loãng xương,
các thuốc làm tăng thải acid uric và các thuốc chống tổng hợp acid để làm
giảm acid uric máu trong điều trị bệnh Gout, các thuốc kháng lao và kháng
sinh để điều trị lao khớp và các bệnh lý viêm khớp do vi trùng


đều có tác động ức chế prostagrandin thông qua ức chế men cyclooxygenase
- (COX). Chính vì vậy, nhóm thuốc này đã được sử dụng rất rộng rãi, được
coi như các thuốc chủ lực để điều trị các triệu chứng đau và viêm của rất
nhiều trạng thái bệnh lý, đặc biệt các bệnh lý cơ xương khớp.
Nhóm thuốc này cũng là nhóm thuốc thường gây dị ứng, theo thống
kê, khả năng gây dị ứng chung của nhóm thuốc này đứng thứ 2, chỉ sau
nhóm kháng sinh. Như vậy, khi sử dụng các thuốc KVKS, chúng ta phải
chấp nhận cả các khả năng gây dị ứng, các tác dụng phụ và phản ứng có hại
của chúng (trên đường tiêu hóa, hệ tim mạch, hệ gan mật, hệ niệu vì khả
năng gây dị ứng, các tác dụng có lợi và bất lợi của thuốc cùng tồn tại trong
bản chất của thuốc, liên quan tới chính cơ chế tác dụng của thuốc.
Dưới đây là các thuốc kháng viêm không steroid chính:
- Đầu tiên là aspirin, một thuốc kháng viêm giảm đau đầu tiên, được
đưa ra thị trường từ năm 1899.
- Tiếp theo là một loạt thuốc có tác dụng kháng viêm, giảm đau được
lần lượt đưa ra thị trường như: phenylbutazone (butazolidin), indomethacin
(indocid), ibuprofen (motrin, advil), fenoprofen (nalfon), ketoprofen
(profenid), naproxen (apranax), acid tiaprofenic (surgam), diclofenac
(voltarene), sulidac (clinoril), diflunisal (dolobid), piroxicam (feldene),
nimesulid (nexen), acemetacin (Emflex), tenoxicam (tilcotil), meloxicam
(mobic), celecoxib (celebrex), rofecoxib (vioxx), valdecoxib (bextra),
parecoxib (dynastat), etoricoxib (arcoxia), lumiracoxib (prexige)
Các thuốc này đều có thể gây hiện tượng dị ứng như nổi mẩn ngứa, đỏ
da, đỏ mắt, phù mặt hiện tượng này thường nhẹ và hồi phục nhanh khi
ngưng thuốc. Tuy nhiên cũng có thể có phản ứng nặng, thậm chí chết người
như: phù mạch, co thắt khí phế quản, hồng ban đa dạng, hoại tử thượng bì
nhiễm độc, hội chứng Stevens Johnson, hội chứng Lyell Khi người bệnh
đã bị dị ứng một loại thuốc kháng viêm không steroid, nhiều khả năng sẽ bị
dị ứng chéo với các thuốc kháng viêm khác vì vậy cần rất thận trọng, cho