BỆNH HỌC THỰC HÀNH
HOA Ế BẠCH HÃM
Cách chung: Trong mắt bỗng nhiên đau nhức, sưng đỏ và nhặm, chảy
nước mắt, sợ ánh sáng, đầu đau, mũi nghẹt, tròng đen mắt đau, sinh màng
như hoa cây củ cải hoặc như vẩy cá lõm vào giống như hạt tấm, về sau cứ to
dần ra thành như đám mây. Cũng có khi lúc đầu sinh màng từ giữa khoảng
tròng trắng và quanh tròng đen, dần dần dầy rộng đến nỗi che hết cả con
ngươi mắt và trở nên mù.
Nguyên nhân:
+ Do phong nhiệt độc xâm phạm vào tròng đen mắt.
+ Do Can kinh có hỏa độc nhiều, bốc lên làm hại mắt.
+ Có thể do ngoại thương làm tổn hại tròng đen mắt gây nên.
Biện chứng luận trị
1. Thể Phong nhiệt bên ngoài
Chứng: Nhãn cầu đau nhức như kim đâm, sợ ánh sáng, chảy nước mắt,
tròng trắng đỏ, tròng đen có màng, mầu trắng như tro, giống như hạt gạo, sợ
lạnh, sốt, đầu đau, mũi nghẹt, rêu lưỡi trắng, mạch Phù Sác.
Biện chứng: Phong nhiệt độc xâm phạm vào phong luân thì tròng đen
sẽ sinh ra màng; mầu trắng như tro, nhãn cầu đau, tròng trắng đỏ, sợ lạnh,
sốt, đầu đau, mũi nghẹt, rêu lưỡi trắng, mạch Phù Sác là dấu hiệu phong
nhiệt ở biểu.
Điều trị: Sơ phong, thanh nhiệt.
Dùng bài:
Bạt Vân Thoái Ế Hoàn (03), Bạt Vân Thoái Ế Tán (04), Ngân Kiều
Tán Gia Giảm (64), Thoái Ế Tán (112).
Gia giảm:
+ Phong tà nhiều: thêm Khương hoạt, Phòng phong, Mộc tặc để khứ
phong, tán tà.
+ Nhiệt độc nhiều: thêm Hoàng cầm, Tử thảo, Bồ công anh, Tử hoa
địa đinh để tăng cường tác dụng thanh nhiệt, giải độc.
2. Thể Can Đởm Hỏa Thịnh

Chứng: Mắt đau, thấy ánh sánh yếu, quanh mắt đỏ, tròng đen mờ dần,
lâu ngày không khỏi, lưỡi nhạt, mạch Hư.
Điều trị: Phù chính, khu tà.
Dùng bài Thác Lý Tiêu Độc Tán (98) (Đương quy, Xuyên khung,
Bạch thược, Bạch truật, Sâm, Hoàng kỳ, Trần bì, Chích thảo để bồi bổ khí
huyết, phù chính, thác độc; Kim ngân hoa, Liên kiều, Bạch chỉ, Tạo giác
thích, Cát cánh thanh nhiệt, giải độc, khu tà (Trung Y Ngũ Quan Khoa Học).
Tra Cứu Bài Thuốc
03- BẠT VÂN THOÁI Ế HOÀN (Ngân Hải Tinh Vi): Bạc hà, Bạch
tật lê, Cam thảo, Chỉ thực, Cúc hoa, Địa cốt bì, Đương quy, Thiên hoa phấn,
Hoàng liên, Khương hoạt, Kinh giới, Mạn kinh tử Mộc tặc, Mật mông hoa,
Trùng thoái, Xà thoái, Xuyên khung, Xuyên tiêu. Tán bột, làm thành viên 6g.
Ngày uống 3 – 4 viên.
TD: Trị mắt có màng, nhìn ra sáng thì chói, chảy nước mắt.
04- BẠT VÂN THOÁI Ế TÁN (Trung Quốc Đương Đại Trung Y
Danh Nhân Chí): Sinh địa 20g, Xích thược 15g, Quy vĩ 20g, Hoàng cầm
10g,Cúc hoa, Thuyền thoái, Mộc tặc, Xa tiền tử đều 15g, Hoàng liên, Kinh
giới huệ, Phòng phong đều 10g. Tán bột.chia làm 2 gói. Mỗi lần dùng 1 gói,
hãm nước sôi uống, hoặc sắc uống.
TD: Sơ phong, thanh nhiệt, lương huyết, thoái ế. Trị mắt có màng
mây
64- NGÂN KIỀU TÁN GIA GIẢM (Ôn Bệnh Điều Biện): Ngân hoa,
Liên kiều, Cát cánh, Bạc hà, Trúc diệp, Cam thảo, Kinh giới, Đạm đậu xị,
Ngưu bàng tử, Lô căn. Sắc uống.
TD: Trị mắt có màng (hoa ế bạch hãm), mắt hột.
98- THÁC LÝ TIÊU ĐỘC TÁN (Y Tông Kim Giám): Hoàng kỳ, Tạo
giác thích, Ngân hoa, Liên kiều, Chích thảo, Cát cánh, Trần bì, Bạch chỉ,
Xuyên khung, Đương quy, Bạch truật, Bạch thược, Phục linh, Nhân sâm.
Tán bột. Mỗi lần dùng 12g, uống với nước nóng.
TD: Trị hoa ế bạch hãm.