Sáng kiến kinh nghiệm
GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CỦA GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM
TRONG VIỆC NGĂN NGỪA TÌNH TRẠNG HỌC SINH ĐÁNH
NHAU MANG TÍNH BẠO LỰC
Trang
I. Đặt vấn đề
II. Những thuận lợi và khó khăn
III. Một số biện pháp thực hiện
IV. Kết luận
V. Phụ lục
Trường THPT Lê Quý Đôn
1
Sáng kiến kinh nghiệm
I ĐẶT VẤN ĐỀ
Gần đây vấn đề bạo lực học đường đang được dư luận rất quan tâm và
được coi là một hiện tượng xã hội đã đến mức nguy hiểm và nghiêm trọng. Có
rất nhiều cuộc hội thảo về chuyên đề phòng chống bạo lực trong nhà trường để
đưa ra những biện pháp nhầm giải quyết hiện tượng bạo lực trong học sinh. Có ý
kiến cho rằng “Một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn tới hiện tượng trên đó
chính là tình trạng nặng về dạy chữ, nhẹ về dạy người làm giảm hiệu quả của
việc giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, chưa quan tâm đầy đủ và huy
động các nguồn lực cần thiết cho công tác giáo dục đạo đức học sinh”. Việc
giáo dục đạo đức, nhân cách, kỹ năng sống cho học sinh là việc làm thường
xuyên và cần phải thực hiện bằng nhiều kênh khác nhau. Tuy nhiên, trong nhà
trường vấn đề tu dưỡng đạo đức cho học sinh là trách nhiệm của các thầy cô
giáo, không thể phủ nhận vai trò của người giáo viên chủ nhiệm trong việc
hình thành nhân cách của học sinh. Với thực trạng bạo lực trong học đường hiện
nay, người giáo viên chủ nhiệm cần phải làm gì để ngăn chặn và giúp học sinh
phát triển nhân cách trở thành những con người lao động sáng tạo, làm chủ bản
thân, làm chủ đất nước, có đức có tài?
Là một giáo viên trẻ còn rất ít kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm, song
trọng hơn là các em đã sử dụng biện pháp đánh nhau có vũ khí gây nguy hiểm
đến tính mạng.
Để giáo dục, ngăn chặn học sinh không mắc sai lầm nêu trên chúng ta
không thể thực hiện chỉ trong vài giờ lên lớp mà phải tốn khá nhiều thời gian.
Cần phải biết tìm hiểu,lắng nghe học sinh, uốn nắn kịp thời khi phát hiện có hiện
tượng “không bình thường” xảy ra trong lớp học. Phải đề ra kế hoạch, phương
pháp giáo dục phù hợp cho từng trường hợp đặc biệt bằng cả tấm lòng yêu
thương nhân ái của người thày.
Đầu năm học 2009- 2010, được ban lãnh đạo phân công chủ nhiệm lớp
10C6. Thực hiện vai trò của người GVCN trong công tác giáo dục đạo đức,
Trường THPT Lê Quý Đôn
3
Sáng kiến kinh nghiệm
ngăn ngừa tình trạng mâu thuẫn, bạo lực ở học sinh, tôi gặp một số thuận lợi và
khó khăn:
1. Về phía nhà trường
a. Thuận lợi:
- Được sự chỉ đạo và lãnh đạo đoàn kết thống nhất của Chi bộ Đảng, Ban
giám hiệu nhà trường, các tổ chức Đoàn thể như Đoàn TN, Công đoàn, các
GVCN,…
- Được sự quan tâm theo dõi và có những định hướng kịp thời của phòng an
ninh văn hoá PA25 Công an thành phố Hải Phòng.
- Được sự giúp đỡ và kết phối hợp liên tục của các lực lượng an ninh trên
địa bàn như : Công an quận Hải An, Công an phường Cát Bi, Phòng CSCĐ 113,
Trạm cảnh sát giao thông Cầu Rào.
- Trường đã ký hợp đồng với Công ty bảo vệ Toàn Cầu bảo vệ CSVC 24/24
và tăng cường kiểm tra nề nếp của học sinh trong các buổi học.
- Hoạt động của ĐTN chủ động, sáng tạo.
- Học sinh của trường có điểm đầu vào cao nhất từ trước đến nay, do đó
phần đa là các em học sinh có ý thức đạo đức tốt, cố gắng học tập.
đức.
- Các em đang ở lứa tuổi 16- 17, có nhiều thay đổi về tâm sinh lý, dễ thay
đổi, dễ bị kích động, thích thể hiện mình…
- Một số em thiếu thốn tình cảm: bố mất sớm ( em Nguyễn Thị Thu Trang),
bố mẹ li dị ( em Trần Công Hoàng Anh)….
II. MỘT SỐ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1. Nhà trường
+ Tuyên truyền:
- Tuyên truyền sâu rộng trong PHHS các lớp, cán bộ giáo viên công nhân viên
nhà trường về việc ngăn chặn tình trạng vi phạm pháp luật, bạo lực trong học
sinh, đảm bảo an ninh trật tự trong trường học.
- Tuyên truyền tới học sinh trong các chương trình phát thanh giữa giờ ra chơi
,lồng ghép vào bài giảng; tổ chức CLB truyền thông, ra các tập san của trường
(Tờ báo Lê Qúy Đôn ( LeQuyDon HíghSchool) từ lâu đã trở thành cầu nối giữa
giáo viên và học sinh của nhà trường. Các thông tin về hoạt động của nhà
Trường THPT Lê Quý Đôn
5
Sáng kiến kinh nghiệm
trường, những tâm sự chân thành của các bạn học sinh, những chia sẻ, định
hướng của ban giám hiệu và các thầy cô giáo đều liên tục được gửi đến hơn hai
nghìn học sinh của nhà trường với mục đích xây dựng trường học thân thiện,
học sinh tích cực. Nội dung và thiết kế của báo đều được làm bởi chính các bạn
học sinh nên đảm bảo được sự hấp dẫn về hình thức và mới mẻ về nội dung. Các
chuyên mục của báo như Chậm lại và lắng nghe, góc học tập, truyện ngắn, thời
sự học đường, hiện tượng trường học; đặc biệt hai chuyên mục"Người phụ nữ
vượt khó bằng tình yêu của mình" phỏng vấn cô Hiệu trưởng Lâm Tuyết Trinh
và Lê Quý Đôn bạn nghĩ gì - cuộc khảo sát dành cho học sinh trong và ngoài
trường để hiểu hơn suy nghĩ của các bạn về trường được các bạn học sinh rất
yêu thích và ủng hộ. Chính nhờ những trang báo gần gũi ấy mà các bạn học sinh
ngày càng mạnh dạn hơn để thể hiện tình yêu trường lớp, bạn bè của mình. Qua
- Cho học sinh viết bản cam kết thực hiện nội qui nhà trường, Phòng chống
Ma tuý, HIV/AIDS, An toàn giao thông, trật tự xã hội… Các bản cam kết này
phải có ý kiến của PHHS và chữ ký xác nhận của GVCN.
- Thường xuyên tổ chức kiểm tra nội vụ các lớp học ngăn chặn các biểu hiện
tiêu cực trong học sinh, giảm đáng kể các hiện tượng gây gổ đánh nhau, ngăn
chặn không để xảy ra việc sử dụng các loại văn hoá phẩm đen, các biểu hiện tiêu
cực.
- Trong các buổi sinh hoạt dưới cờ Ban giám hiệu nhà trường luôn dành
nhiều thời gian để tổng kết đánh giá thi đua của các lớp, trong đó nhấn mạnh
việc thực hiện ý thức tổ chức kỷ luật, khen chê kịp thời. Tuyên truyền các chủ
trương mới, chính sách pháp luật mới của nhà nước, các qui định về trật tự
ATGT,…
- Mời các đoàn nghệ thuật về biểu diễn tuyên truyền luật giao thông, phòng
chống ma tuý, HIV/AIDS. Mời các đ/c Công an về nói chuyện tuyên truyền về
tình hình trật tự kỷ cương trong phường và thành phố.
- Lồng ghép hoạt động ngoại khoá với giáo dục luật pháp, truyền thống văn
hoá, gắn với phong trào thi đua xây dựng “trường học thân thiện, học sinh tích
cực”.
Trường THPT Lê Quý Đôn
7
Sáng kiến kinh nghiệm
- Giảng dạy kĩ năng sống cho học sinh, 02 đ/c giáo viên đã được Trung
ương Đoàn thanh niên cử đi học lớp tập huấn tại Hà Nội và giảng dạy kĩ năng
sống cho học sinh trong thời khoá biểu.
- Mở các buổi hội thảo tư vấn, tuyên truyền pháp luật, tư vấn cho học sinh:
Toạ đàm tư vấn “ Văn hoá học đường”, hội thi “ Thanh niên với an toàn giao
thông”, Lễ hội “ Văn hoá dân gian Việt Nam”…thông qua đó giáo dục nhân
cách, đạo đức học sinh
- Thực hiện việc xử lý các học sinh vi phạm nội qui của trường theo đúng
hướng dẫn của Bộ Giáo dục & Đào tạo
Ngoài việc nhắc nhở các em về vấn đề học tập GVCN cũng nên thường
xuyên đề cập tới những vấn đề liên quan tới ý thức, đặc biệt thường xuyên nhắc
nhở các em trong việc ứng xử với nhau trong lớp cũng như với học sinh ngoài
lớp tránh xảy ra những hiện tượng xích mích không đáng có.
c. Phối hợp giữa giáo viên chủ nhiệm và các lực lượng giáo dục khác
- Phối hợp với các lực lượng giáo dục trong trường
Song song với hoạt động học tập, sinh hoạt, tham gia các phong trào trong
nhà trường, sau những giờ học căng thẳng là giờ nghỉ giải lao các em được tự do
vui chơi không chịu sự giám sát của thày cô như trong giờ học nên thường là
lúc nảy sinh ra các mâu thuẫn không đáng có trong lớp cũng như với các lớp
khác. Nếu không kết hợp chặt chẽ với các lực lượng giáo dục khác (GVCN lớp
khác, GV bộ môn, Đoàn trường, bảo vệ…) để tiếp nhận thông tin từ lớp mình thì
sẽ không nắm bắt kịp thời và có thể xảy ra xô xát giữa học sinh các lớp.
Ví dụ: Ngay đầu năm học, lớp 10C6 xảy ra hiện tượng một học sinh trong lớp bị
học sinh lớp 12 gây gổ dẫn tới xô xát trong khi ra về. Để ngăn chặn không cho
tình trạng trên tiếp diễn. GVCN đã phối hợp cùng bảo vệ, GVCN lớp của em
học sinh lớp 12, phụ huynh học sinh của 2 em cùng giải quyết sự việc. Trước
tiên chúng tôi cho các em ngồi viết tường trình về sự việc xảy ra. Sau khi đọc
tường trình, chúng tôi thấy rõ lỗi thuộc về em học sinh lớp 12, do em hiểu nhầm
dẫn tới việc đánh HS lớp 10C6. Sau khi nghe chúng tôi phân tích em HS lớp 12
đã nhận ra lỗi của mình và viết kiểm điểm, xin lỗi em HS lớp 10C6 trước sự
chứng kiến của GVCN 2 lớp, phụ huynh học sinh và bảo vệ của nhà trường. Em
học sinh lớp 10 C6 cùng phụ huynh cũng rất đồng tình, vui vẻ với cách giải
quyết của chúng tôi.
Trường THPT Lê Quý Đôn
9
Sáng kiến kinh nghiệm
Trong buổi sinh hoạt lớp tuần đó, GVCN cũng đã nêu sự việc trước toàn
thể lớp. Phân tích một lần nữa cho các em nhận thức được mức độ nghiêm trọng
của sự việc khi các em tự mình giải quyết mọi mâu thuẫn không trao đổi với
thế nào là môi trường thân thiện, môi trường này có những tiêu chuẩn nào cần
đảm bảo? Khi mọi yếu tố chưa quy về thành những tiêu chí có thể đo lường thì
vấn đề sẽ khó được giải quyết. Vấn đề giáo dục đạo đức, giáo dục những hành vi
trong nếp sống - trong quan hệ đối xử trở thành vấn đề trọng tâm trong văn hóa
học đường. Thiết nghĩ đây chính là một trong những vấn đề cần đáng được quan
tâm trong việc phòng chống bạo lực học đường hiện nay.
Thực chất của việc giáo dục đạo đức phải bắt nguồn từ việc tác động về
mặt nhận thức, xây dựng những rung cảm đạo đức hình thành nhu cầu và niềm
tin hướng đến các chuẩn mực đạo đức cũng như các yêu cầu có liên quan mới có
thể hình thành một hành vi đạo đức mang tính chất tâm lý chứ không phải kỹ
thuật. Việc định hướng ứng xử trong những mối quan hệ khác nhau phải dựa
trên nền tảng của việc thiết lập những nguyên tắc ứng xử dựa trên thang giá trị
chuẩn mực của văn hóa ứng xử - giao tiếp trong học đường. Mặt khác, đó còn là
việc huấn luyện, bồi dưỡng những kỹ năng ứng xử - giao tiếp cho học sinh nhằm
trang bị cho học sinh một số kỹ năng giao tiếp - ứng xử chuẩn mực hướng đến
việc xây dựng văn hóa học đường theo hướng tích cực.
Xây dựng ý thức và thói quen của giáo viên trong việc ứng xử giao tiếp
một cách có văn hóa, xem đó là một nhiệm vụ của người giáo viên nơi trường
học. Tác động về mặt nhận thức của học sinh để có sự ứng xử chuẩn mực, định
hướng những giá trị của con người một cách đích thực. Đó là những nhiệm vụ
thực sự cấp bách.
Trường THPT Lê Quý Đôn
11
Sáng kiến kinh nghiệm
PHỤ LỤC
PHIẾU KHẢO SÁT Ý KIẾN HỌC SINH
Trường THPT Lê Quý Đôn
12
TRƯỜNG THPT LÊ QUÝ ĐÔN
CHƯƠNG TRÌNH
III. Ngôn ngữ học đường
1. Trong khi trao đổi với bạn bè về thầy cô giáo, em đã bao giờ dùng từ vô lễ
chưa?
Đã từng Chưa từng
2. Nếu trong các cuộc nói chuyện, bạn bè em dùng từ ngữ không đúng mực, em sẽ
làm gì? IV. Văn hoá Giao thông
1. Gia đình em có điều kiện trang bị xe máy cho em, em sẽ:
Sử dụng Không sử dụng
2. Khi đang tham gia giao thông, gặp đèn đỏ em sẽ làm gì?
KẾT QUẢ KHẢO SÁT Ý KIẾN HỌC SINH
Trường THPT Lê Quý Đôn
13
Sáng kiến kinh nghiệm
TOÀN TRƯỜNG THPT LÊ QUÝ ĐÔN VỀ VĂN HOÁ HỌC ĐƯỜNG
Số lượng học sinh được khảo sát: 2112
- Khuyên nhủ, góp ý với bạn: 75%
- Không quan tâm: 25%
IV. Văn hoá giao thông
1. Gia đình có điều kiện trang bị xe máy cho em, em sẽ:
- Sử dụng: 54,8%
- Không sử dụng: 45,2%
2. Khi đang tham gia giao thông, gặp đèn đỏ, em sẽ làm
gì?
- Dừng lại trước vạch sơn: 68,8%
- Vượt đèn đỏ: 21,5 %
- “Tuỳ cơ ứng biến”: 9,4 %
Trường THPT Lê Quý Đôn
14