SÁCH TỐ VẤN
Thiên bốn mươi: PHÚC TRUNG LUẬN
Hoàng Đế hỏi:
Có người mắc bệnh tâm phúc mãn, sớm ăn thời chiều không thể ăn
Bệnh đó tên là gì? [1]
Kỳ Bá thưa rằng:
Bệnh đó tên là Cổ trướng [2].
Hoàng Đế hỏi:
Điều trị thế nào? [3]
Kỳ Bá đáp:
Dùng kê thỉ lễ. Một liều bớt, hai liều khỏi.
Hoàng Đế hỏi:
Có khi lại phục phát là vì sao? [4]
Đó là do sự uống ăn không giữ gìn, nên mới gây nên sự “ngã lại” như
vậy [5].
Hoàng Đế hỏi:
Có người mắc chứng “đầy ách” ở Hung Hiếp và chi lạc, không ăn
được. Mỗi khi bệnh sắp phát, thời như ngửi thấy mùi tanh hôi nước mũi
chẩy ra, nhổ ra huyết, tứ chi lạnh, mắt hoa, thường thường đại, tiểu tiện cũng
ra huyết Đó là bệnh gì? Vì sao mà mắc phải? [6]
Kỳ Bá thưa rằng:
Bệnh đó gọi là huyết khô. Nguyên nhân do lúc ít tuổi, có sự gì thoát
mất nhiều huyết, hoặc nhân lúc say rượi mà nhập phòng, trung khí kiệt. Can
thương, ở con gái thời nguyệt cự không xuống được [7].
Điều trị dùng phương pháp nào? làm sao để phục hồi? [8]
Dùng bốn phần Ô tặc cốt, một phần Lự nhự. Hai vị hợp lại dùng
Trứng chim sẻ luyện làm hoàn, viên bằng hạt đỗ nhỏ. Mỗi lần dùng 5 viên
sau khi ăn cơm, tiêu với nước Bào ngư Thuốc đ làm cho lợi trường. Can bị
tổn thương [9].
Hoàng Đế hỏi:
Có người mắc chứng thiếu phúc to phình lên, trên dưới tả hữu như có

Cái khí của phương thảo tốt, cái khí của thạch dược hãn (dữ tợn, độc).
Hai thứ khí ấy đều có cái tính “cấp, tật, kiện, kính ” Cho nên, nếu không
phải là người có tâm tính hòa hoãn không uống được nóù [24]. Phàm nhiệt
khí thời lật hãn (dữ tợn), khí cũng vậy, hai thứ ấy gặp nhau sẽ gây nên sự
xung đột, e làm nóùäi thương đến Tỳ. Tỳ thuộc thổ mà ghét mộc. Nếu uống
thứ thuốc ấy, đến ngày Giáp Aát sẽ nguy [25].
Hoàng Đế hỏi:
Có người mắc chứng: Ung thũng, cảnh thống. Hung mãn phúc trướng.
Đó là bệnh gì? Vì cớ sao mắc phải? [26]
Kỳ Bá thưa rằng:
Đó là bệnh quyết nghịch [27].
Điều trị thế nào? [28]
Nếu dùng phép Cứu thời Aám (câm không nóùi được), dùng phép
thích thời phát cuồng Đợi đến lúc huyết khí cùng hợp lại với nhau, mới có
thể chữa. Vì sao? Dương khí đã bốc nhiều lên trên, tức là ở trên hữu dư, nếu
cứu thời dương, khí sẽ thụt vào âm, vào âm thời thành ấm, nếu thích thời
dương khí hư, hư thời sẽ phát cuồng. Vậy phải đợi lúc huyết khí cùng hợp
với nhau sẽ chữa, mới mong toàn vẹn được [29].
Hoàng Đế hỏi:
Sao có thể biết đàn bà có thai? [30]
Kỳ Bá thưa rằng:
Vì là người bệnh (như nóùân ọe, mỏi mệt, không muốn ăn v.v ), mà
chẩn mạch thời mạch không có bệnh [31].
Hoàng Đế hỏi:
Người mắc bệnh nhiệt, mà có đau là vì sao? [32]
33) Kỳ Bá thưa rằng:
Bệnh nhiệt đó thuộc về Dương mạch. Do khi của Tam dương động.
Nhân một thịnh thuộc Thiếu dương, hai thịnh thuộc Thái dương, ba thịnh
thuộc Dương minh, rồi mới vào các kinh Aâm. Vì Dương lấn vào Aâm, nên
mới mắc bệnh ở đầu với phúc. Do đó mới sinh ra sân trướng và đầu thống