CÔLÔMBÔ (1451 - 1506)
Crixtôphôrô Côlômbô (Christophoro Colombo) - nhà hàng hải Italia, phục vụ triều đình vua Tây
Ban Nha, thực hiện chuyến thám hiểm đầu tiên qua Đại Tây Dương và tìm ra châu Mỹ.
Côlômbô xuất thân trong gia đình công nhân dệt ở Giênôva, một hải cảng sầm uất ở phía Bắc Italia.
Ông thường có những suy nghĩ táo bạo và lãng mạn, luôn mơ ước vượt trùng dương tới miền đất xa
lạ. Ông đã nhiều lần vượt biển theo các đoàn tàu buôn. Năm 1476, ông sang Bồ Đào Nha đề xuất dự
án vượt đại dương theo hướng tây tới Nhật Bản và Trung Quốc, nhưng vua Bồ Đào Nha không
chấp thuận. Ông bỏ sang Tây Ban Nha và được vua Tây Ban Nha Phecnanđô và nữ hoàng Ixabenla
chấp nhận dự án và cấp kinh phí cho ông thực hiện cuộc thám hiểm.
Ngày 3-8-1492, Côlômbô được phong Đô đốc, cầm đầu một đoàn tàu gồm ba thuyền buồm và 60
thủy thủ rời cảng Palôxơ (Nam Tây Ban Nha) đi tìm đường sang ấn Độ theo hướng tây. Sau hai
tháng rưỡi lênh đênh ngoài biển khơi Đại Tây Dương đầy gian khổ và lo âu, ngày 12-10-1492, đoàn
tàu của Côlômbô đến được vùng quần đảo Bahama, rồi Cuba và Haiti. Côlômbô tưởng rằng mình
đã đến Nhật Bản hoặc những hòn đảo ven bờ ấn Độ (cho nên ông gọi dân bản xứ là người ấn Độ -
Indian). Nhưng gần nửa năm sục sạo ở các hòn đảo này, ông không tìm thấy hạt tiêu và hương liệu
và những thứ hàng đắt giá ở châu Âu, mà chỉ thu hoạch được một ít vàng và đường. Tháng 3-1943,
ông trở về Tây Ban Nha, được triều đình và nhân dân Tây Ban Nha đón tiếp trọng thể. Ông được
vua Tây Ban Nha phong phó vương các thuộc địa ở Tần lục địa.
Từ 1493 - 1504, Côlômbô còn thực hiện ba chuyến thám hiểm nữa sang lục địa mới. Ông đã khám
phá ra hầu hết các đảo trên quần đảo Ăngti và cả bờ biển Trung Mỹ. Nhưng số vàng bạc và của cải
mà ông mang về cho vua Tây Ban Nha quá ít ỏi, vì thế ông không được nhà vua tín nhiệm nữa.
Năm 1506, ông mất tại một thành phố nhỏ ở miền Bắc Tây Ban Nha trong sự nghèo khổ và lãng
quên.
GAMA (VAXCÔ ĐƠ) (k. 1469 - 1524)
Vaxcô đơ Gama (Vasco de Gama) - nhà hàng hải Bồ Đào Nha đã hoàn thành cuộc thám hiểm vòng
quanh châu Phi sang ấn Độ lần đầu tiên (1497 - 1498).
Vaxcô đơ Gama thủy thủ Đồ Đào Nha, từ thời niên thiếu đã theo các tàu buôn qua lại nhiều nước ở
châu Âu và dọc bờ biển châu Phi. Sau cuộc thám hiểm thành công của Bactôlômêu Điaxơ tới mỏm
cực Nam châu Phi (1487), nhiều nhà hàng hải muốn tiếp tục hoàn thành cuộc thám hiểm sang ấn
Độ, nhưng vua Bồ Đào Nha đã chọn Vaxcô đơ Gama, nhà hàng hải dũng cảm và có chí lớn này
thực hiện.
ắp hương liệu.
Magienlan cùng các thủy thủ đã thực hiện một cuộc hành trình - một chuyến đi vòng quanh thế giới
lần đầu tiên. Cuộc thám hiểm đã khẳng định là Trái Đất hình tròn.
CÔPECNICH (1473 - 1543)
Nicôlai Côpecnich (Nicolai Copernic) - nhà thiên văn học vĩ đại người Ba Lan, người đầu tiên đề
xuất học thuyết Nhật tâm (coi mặt trời là trung tâm của thái dương hệ, các hành tinh khác quay
xung quanh mặt trời và tự xoay quanh mình), làm đảo lộn học thuyết của Ptôlêmê được giáo hội
Thiên chúa giáo chấp nhận cho đến bây giờ.
Côpecnich sinh ngày 19-2-1473 tại thành phố cảng Tôrun, Ba Lan. Cảng Tôrun xinh đẹp và sầm uất
nằm trên bờ sông Vistuyn, cách bờ biển Bantích chừng 100 dặm. Cha của Côpecnich là một thương
nhân khá giả, có uy tín trong thành phố. Nhưng cậu bị mồ côi cha khi vừa tròn 10 tuổi. May thay,
cậu được một giám mục giàu có là Luca Vagiencô, em trai của mẹ, đỡ đầu và gửi đến Italia học tập.
Côpecnich học cả về thần học, y học và cơ học.
Năm 1503, khi tốt nghiệp trở về Ba Lan, Côpecnich được cử làm giáo sĩ ở thành phố Phrômboóc.
Nhưng Côpecnich lại rất ham mê thiên văn học. Ngoài giờ hành lễ ở nhà thờ và thăm, chữa bệnh
cho người nghèo, ban đêm ông lại leo lên ngọn tháp của nhà thờ để quan sát các vì sao. Quan sát
bằng mắt thường và sử dụng những dụng cụ thiên văn thô sơ thời bấy giờ, Côpecnich cũng đã nhận
ra sự sai lầm của thuyết địa tâm của Ptôlêmê. Ông nhận thấy chỉ có Mặt Trăng quay xung quanh
Trái Đất, còn sao Thủy, sao Kim, sao Hỏa và các hành tinh khác không quay xung quanh Trái Đất
mà quay xung quanh Mặt Trời. Chúng ta cảm thấy Mặt Trời và các vì sao quay xung quanh Trái
Đất, chính là vì Trái Đất chuyển động quanh trục của nó một lần trong một ngày đêm.
Học thuyết Nhật tâm của Côpecnich đã giáng một đòn nặng nề vào quan điểm "Vai trò của Thượng
đế sáng tạo ra thế giới" của giáo hội Thiên chúa giáo. Vì sợ bị giáo hội Thiên chúa giáo trừng phạt,
nên tuy phát kiến khi chưa đầy 40, nhưng vào cuối đời, ông mới công bố học thuyết này trong một
cuốn sách thiên văn học của ông.
Uylem Baren:
Uylem Baren, người đi biển Hà Lan là một trong những nhà thám hiểm đầu tiên của Bắc Cực. Năm
1596, trong chuyến đi thám hiểm lần thứ ba lên các biển Bắc , chiếc tàu của Baren bị mắc kẹt giữa
băng ở gần một hòn đảo “Đất mới”. Tất cả các thành viên trong đoàn phải rời tàu và sửa soạn trú
đông trên đảo. Thuỷ thủ phải dựng nhà với đầm và ván sàn dỡ ở tàu ra để sống tại đó, vừa đói, vừa
người ốm do thiếu lương thực và nước ngọt, bản thân Be-rinh cũng bị mắc bệnh tê phù. Sau đó bão
tố đã xô tàu vào bờ một đảo lạ và chính nơi đây các thuỷ thủ đã chôn cất thuyền trưởng của mình.
Ngày nay cả hòn đảo lễn biển và eo biển giữa các Châu Á và Châu Mỹ do Vituýt Berinh phát hiện
đã mang tên ông.
James Cook
Bắt đầu từ một chú bé thuỷ thủ tập sự, Giêm Cúc bước vào nghề hàng hải rất trẻ, sau đó trở thành
thuyền trưởng. Năm 1768, thuyền trưởng Giêm cúc tiến hành chuyến đi đầu tiên vòng quanh thế
giới trên chiếc tàu Inđivơ. Phải ba năm sau mới trở về Anh quốc, tổ quốc của ông. Ít lâu sau, Giêm
Cúc lại chuẩn bị một chuyến thám hiểm đi tìm “mảnh đất phương Nam” huyền bí. Tuy không tìm ra
mảnh đất này, nhưng Giêm Cúc đã phát hiện được rất nhiều đảo trong Thái Bình Dương. Những
chiếc tàu do Giêm Cúc chỉ huy đã dọc ngang biển cả, qua tất cả các vĩ tuyến, lướt trên vùng nước
nóng xích đạo do mặt trời biển thiêu đốt và lênh đênh trên biển băng ở hai cực. Giêm Cúc là nhà đi
biển đầu tiên đã vòng quanh trái đất ba lần.