TÁC ĐỘNG NGOẠI VI CỦA BAO NILON TRONG ĐỜI SỐNG HIỆN NAY
Tiểu Luận
Bao nilon và những
ngoại tác đến cuộc
sống trong giai đoạn
hiện nay
Trang 1
TÁC ĐỘNG NGOẠI VI CỦA BAO NILON TRONG ĐỜI SỐNG HIỆN NAY
LỜI MỞ ĐẦU
Trong gia đoạn phát triển hiện nay, con người luôn nỗ lực nâng cao các dịch vụ và vật
dụng tiện lợi để đơn giản hóa các và tiết kiệm thời gian trong các hoạt động. Tuy
nhiên, với xu hướng phát triển đó lại nảy sinh một số ngoại tác đến môi trường cũng
như sức khỏe của con người.
Riêng số lượng bao nilon được tiêu dùng cũng đủ làm cho người ta lo lắng. Từ ngày
được đưa vào sử dụng (kể từ thập niên 1970), mỗi năm chúng ta xài từ 500 đến 1.000
tỉ bao nilon, nghĩa là mỗi phút chúng ta xài 1 triệu bao và vứt vào thùng rác - kể cả ra
đường-cũng bao nhiêu đó. Con số này càng ngày càng tăng chứ không giảm ở hầu hết
các nước.
Dưới áp lực các nhà môi trường, nhiều nước đã tìm cách giảm bớt việc sử dụng bao
nilon với mục đích bảo vệ môi trường. Người Đan Mạch đi đầu thế giới về vấn đề
này. Năm 1994, nước này đánh thuế bao bì nilon. Số lượng bao giảm 66%. Đài Loan
bắt chước cũng làm giảm được ngần ấy bao nilon.
Thế giới đang tuyên chiến với bao nilon. Thế nhưng nó có tội gì ? Đối với nhiều nhà
bảo vệ môi trường, bao nilon là kẻ thù số một. Tuy nhiên vẫn có những đặc điểm ưu
thế khiến bao ni lông trở nên thông dụng và được sử dụng phổ biến như hiện nay.
Theo một số nhà nghiên cứu, bao nilon có hại cho môi trường là chuyện có thật nhưng
nó chỉ là một khía cạnh của một vấn đề rộng lớn hơn nhiều.
Bài tiểu luận “bao nilon và những ngoại tác đến cuộc sống trong giai đoạn hiện nay”
nghiên cứu và xem xét những tác động ngoại vi của vấn đề xử dụng bao nilon trong
- Yếu tố ngoại vi liên quan đến vấn đề sở hữu:
Là yếu tố ngoại vi mà sự xuất hiện của nó, mức độ tác động và các biện pháp hạn chế
hay khuyến khích phụ thuộc vào tính chất hay mức độ sở hữu của chủ thể tạo ra nó.
Trang 3
TÁC ĐỘNG NGOẠI VI CỦA BAO NILON TRONG ĐỜI SỐNG HIỆN NAY
- Yếu tố ngoại vi về mặt kỹ thuật: Tính chất và trình độ về mặt kỹ thuật, công nghệ
trong toàn bộ nền sản xuất xã hội hoặc trong từng ngành, nghề, từng sản phẩm cụ thể
gây nên những tác động nhất định đến mặt bằng giá cả nói chung hoặc từng sản phẩm
riêng biệt.
- Yếu tố ngoại vi liên quan đến hàng hóa công: Là yếu tố ngoại vi có tác động đến các
đối tượng mà số lượng đối tượng bị tác động nhiều hay ít không liên quan ( hoặc liên
quan rất ít) đến mức độ tác động của nó.
3. Sự tác động của yếu tố ngoại vi :
Thị trường điều tiết sự phân bổ nguồn lực nền kinh tế sẽ không hiệu quả khi có sự tác
động yếu tố ngoại vi.
Chi phí và lợi ích xã hội có sự khác biệt với chi phí và lợi ích tư nhân khi có sự tác
động của yếu tố ngoại vi. Cân bằng của thị trường không còn phản ánh chính xác lợi
ích và chi phí cũng như giá cả và sản lượng sản xuất có hiệu quả của nền kinh tế.
a. Tính không hiệu quả của tác động ngoại vi tiêu cực:
Ngoại ứng tiêu cực đã kích thích làm cho có quá nhiều doanh nghiệp trong ngành.
Nền kinh tế không có hiệu quả, phần sản lượng vượt quá sẽ gây nên một tổn thất kinh
tế vì ở đó chi phí xã hội để sản xuất một lượng hàng hóa lớn hơn lợi ích tiêu dùng
lượng hàng hóa đó.
b. Tính không hiệu quả của ngoại vi tích cực:
Tác động của ngoại vi tích cực dẫn đến kết quả là hàng hóa được sản xuất quá ít trên
thị trường. Nền kinh tế không hiệu quả, tổn thất kinh tế được xác định bằng chi phí bỏ
ra nhưng sản lượng đã bị hạn chế.
Trang 4
TÁC ĐỘNG NGOẠI VI CỦA BAO NILON TRONG ĐỜI SỐNG HIỆN NAY
II. Những giải pháp đối với các yếu tố ngoại vi:
còn chi phí biên ngoại ứng được coi là như nhau với mỗi đơn vị.
• Chế độ phạt tiền phi tuyến
Là chế độ phạt mà chính phủ áp dụng khoản tiền phạt dựa vào mức độ nghiêm trọng
hoặc tính chất của tác động tiêu cực.
Có 2 khoản tiền phạt:
• Khoản tiền phạt rất thấp (hoặc bằng không) nếu mức độ tác động tiêu cực dưới
mức cho phép.
• Khoản tiền phạt rất cao nếu mức độ tác động tiêu cực trên mức cho phép.
Chế độ phạt này nhằm khống chế hoặc loại trừ việc gây ra những tác động tiêu cực
quá mức cho phép nào đó.
a.2 Trợ cấp:
Đối với các yếu tố ngoại vi tích cực, chính phủ thường áp dụng các biện pháp trợ cấp
nhằm đảm bảo tính hiệu quả của hoạt động chung.
Tính hiệu quả đỏi hỏi chi phí xã hội biên đúng bằng lợi ích xã hội biên, để đảm bảo
hiệu quả xã hội, chính phủ nên sử dụng chế độ phạt tiền hơn chế độ trợ cấp để hạn chế
tác động tiêu cực của yếu tố ngoại vi.
b. Hệ thống biện pháp về hành chánh và luật pháp:
b.1. Biện pháp hành chánh:
Trang 6
TÁC ĐỘNG NGOẠI VI CỦA BAO NILON TRONG ĐỜI SỐNG HIỆN NAY
Nhằm khắc phục hoặc loại bỏ sự tác động tiêu cực của các yếu tố ngoại vi, chính phủ
có thể sử dụng hệ thống biện pháp hành chánh thay cho các biện pháp về kinh tế.
Hệ thống mang tính chất pháp quy của chính phủ thường có 2 loại:
• Hệ thống pháp quy về nguyên nhân: Bao gồm tất cả các quy định, các tiêu
chuẩn bắt buộc các cá nhân phải tuan thủ để hạn chế các nguyên nhân gây ra tác động
tiêu cực.
• Hệ thống pháp quy về mặt hậu quả: Bao gồm tất cả các quy định, các tiêu
chuẩn buộc các cá nhân phải tuân thủ để hạn chế các hậu quả của các tác động tiêu cực.
b.2. Biện pháp về mặt luật pháp:
Giải quyết mâu thuẫn giữa chủ thể gây ra tác động tiêu cực và đối tượng bị tác động
khoảng 1 triệu túi và một năm là 12 triệu
túi!
Với bảy siêu thị, hệ thống Big C cũng tiêu
tốn 20 tấn/tháng, tương đương 3 triệu túi
nilon (150 túi/kg).
Một cơ sở thu mua phế liệu tại Thành phố
Hồ Chí Minh cho biết mỗi ngày gom được
khoảng 1 tấn túi nilon từ người nhặt rác
mang về bán với giá khoảng 300 đồng/kg và mỗi người nhặt rác có thể kiếm được
Trang 8
TÁC ĐỘNG NGOẠI VI CỦA BAO NILON TRONG ĐỜI SỐNG HIỆN NAY
10kg túi nilon/ngày . Những túi nilon này sẽ được mang đi bán cho các cơ sở tái chế
phế liệu ở khu vực Bình Chánh (TP.HCM). Còn những túi nilon không được thu gom
sẽ thải ra môi trường .
Những con số trên cho thấy Bao nilon đã có mặt khắp mọi nơi và nó đã và đang chiếm
được cảm tình của người tiêu dùng . Tính tiện lợi của bao nilon thì không còn phải
bàn cãi, tuy nhiên, hiểm họa ô nhiễm môi trường mà túi nilon đem lại cũng to lớn
không kém. Dùng một chiếc túi chỉ trong vài phút nhưng vài trăm năm sau, chiếc túi
ấy vẫn còn gây hại cho môi trường .
I. Tiện ích của Bao nilon:
Cho đến nay ,đã có hơn 6 tỉ người trên khắp hành tinh trở nên quen thuộc với việc sử
dụng túi nilon hàng ngày vì những đặc tính tiện ích mà nó mang lại :
• Bao nilon rất tiện dụng , có thể đựng chất lỏng và cả chất rắn .
• Dễ sử dụng
• Giá thành rẻ .
• Không thấm nước
• Không hao mòn
• Bền , có thể tái sử dụng nhiều lần với độ bền và trong thời gian dài
• Ứng dụng đuợc với nhiều hàng gia dụng
II. Tác hại từ Bao nilon :
• Trong quá trình sản xuất bao nilon, nhiều chất thải độc hại được thải vào môi
trường, Theo tính toán của các nhà chuyên môn, cứ hai bao nilon được sản
xuất ra thì có khoảng 0,1gam chất thải phát sinh. gây ô nhiễm không khí, nước.
• Những túi nilon được nhuộm màu nếu đựng thực phẩm đã chế biến sẽ gây độc
cho thực phẩm do chứa các kim loại như chì, cadimi (những chất gây tác hại
cho bộ não và là nguyên nhân chính gây ung thư) ( Thu Hằng / báo
Hà Nội mới)
Trang 10
TÁC ĐỘNG NGOẠI VI CỦA BAO NILON TRONG ĐỜI SỐNG HIỆN NAY
• Tắc nghẽn cống rãnh, ngập lụt, xói mòn đất, thoái hóa đất đai, ứ đọng nước thải
, làm tăng khả năng ngập lụt của các đô thị về mùa mưa - Sự tắc nghẽn hệ
thống thoát nước thải sẽ làm cho ruồi muỗi phát sinh, lây truyền dịch bệnh.
Theo phân tích của ông Nguyễn Khoa - Phó Viện trưởng Viện Công nghệ hóa học:
túi nilon được làm từ nhựa PTE không độc nhưng các chất phụ gia thêm vào để làm
túi nilon mềm, dẻo, dai lại vô cùng độc hại. Nếu đựng đồ nóng bắt đầu từ 70-80 độ C
thì những chất phụ sẽ có phản ứng phụ và khó có thể đo luờng được mức độ độc hại
của nó .
• Bao nilon lẫn vào đất có thể làm chậm sự tăng trưởng của cây trồng, ngăn cản
oxy đi qua đất, gây xói mòn đất nilon khó tiêu hủy dù hằng trăm năm chôn
vùi dưới đất, làm cho đất khô cằn và độc hại.
• Khi bị đốt cháy, các các loại bao bì nilon sẽ tạo thành nhiều khí độc, đặc biệt là
chất dioxin có thể gây ngộ độc, gây ngất, nôn ra máu, khó thở, gây rối loạn
chức năng, bị ung thư, giảm khả năng miễn dịch, ảnh hưởng đến các tuyến nội
tiết. Với phụ nữ đang trong thời kỳ mang thai,khi hít phải loại khí này, rất dễ
đứa trẻ sinh ra đời sẽ bị mắc các dị tật bẩm sinh.
• Theo thời gian, những chiếc bao ni lon này phân rã và càng dễ gây hại hơn đối
với người và động vật. Chúng xâm
nhập vào chuỗi thức ăn trong tự
nhiên Bao bì nilon trôi ra biển làm
chết các sinh vật khi chúng nuốt
đổi giữa mức trừng phạt và xác suất nó được áp dụng.
II. Các kiến nghị đối với thực tiễn hiện nay:
1. Cải tiến công nghệ sản xuất sản phẩm tạo ra sản phẩm thay thế:
Theo các nhà khoa học, việc loại bỏ dần túi nilon ra khỏi đời sống hằng ngày chỉ có
thể trở thành hiện thực nếu tiến hành song song hai giải pháp chính sau: hỗ trợ để phát
triển các loại túi có thể tự phân hủy sinh học nhanh, thân thiện với môi trường
(gọi tắt là túi tự hủy) và các loại túi có thể tái sử dụng nhiều lần để thay thế, hạn chế
và cấm dần, theo một lộ trình nhất định.
So với túi nilon thông thường, giá thành để sản xuất túi nilon tự hủy cao hơn rất nhiều.
Mặt khác, về phương diện kỹ thuật (độ dẻo dai khi chứa các vật nặng, tính chịu nước
khi dùng cho các vật phẩm ẩm ướt như cá, thịt của túi tự hủy thường không cao
Trang 13
TÁC ĐỘNG NGOẠI VI CỦA BAO NILON TRONG ĐỜI SỐNG HIỆN NAY
bằng túi nilon). Nếu được hỗ trợ thích đáng thì việc sản xuất và sử dụng loại túi này
mới hi vọng được áp dụng đại trà ra thị trường với giá cả chấp nhận được.
Một số doanh nghiệp tại TP.HCM từ năm 2005 đã nhập khẩu dây chuyền và công
nghệ sản xuất bao bì tự hủy (nhưng chủ yếu là để xuất khẩu, do giá thành cao gấp hai
lần so với loại bao bì nilon thông thường nên khó tiêu thụ trên thị trường nội địa).
Trường đại học Khoa học tự nhiên TP.HCM bước đầu đã nghiên cứu thành công công
nghệ chế tạo vật liệu để sản xuất bao bì tự hủy với nguyên liệu là tinh bột khoai mì (có
thể trồng được ở những vùng đất xấu, đất đồi, không ảnh hưởng đến an ninh lương
thực) kết hợp với nhựa PVA (có thể tự hủy trong môi trường) và chất độn là khoáng
sét phân tán ở kích thước nano. Nếu được đầu tư nghiên cứu sâu hơn và thử nghiệm
trên quy trình sản xuất với quy mô công nghiệp thì các sản phẩm như túi tự hủy từ vật
liệu này có thể đến tay người tiêu dùng trong thời gian ngắn. Dùng các túi có thể sử
dụng được nhiều lần cũng góp phần quan trọng trong việc bảo vệ môi trường. Một
loại túi được sử dụng tương đối hiệu quả ở một số nước đó là loại túi có mã vạch (gọi
tắt là túi mã vạch). Túi mã vạch có kích thước tương đương túi nilon loại lớn, được sử
dụng tại các siêu thị. Chúng được làm bằng một số chất liệu bền vững, thân thiện với
môi trường và mềm để có thể gấp nhỏ lại (như vải, một số loại polymer). Bên trong
chưa có một quy định bắt buộc nào về việc này.Nên nếu có quy định cấm hoàn toàn
hoặc cấm phát miễn phí túi nilon ở các trung tâm thương mại và siêu thị thì sẽ hạn chế
rất nhiều lượng túi nilon thải ra môi trường và cũng là một cách tuyên truyền ý thức
giữ gìn và bảo vệ môi trường trực quan và hiệu quả.
3. Tuyên truyền và giáo dục rộng rãi về tác động của bao nilon đến môi
trường sống đối vói người tiêu dùng:
Cùng với sự phát triển của kinh tế xã hội, nhận thức về bảo vệ môi trường được nâng
cao hơn nhưng mới chỉ ở mức bắt đầu chú ý hơn đến vấn đề môi trường mà chưa ý
nilon với môi trường nhưng lại chưa có hành động cụ thể để giảm thiểu, hạn chế sử
dụng nó. Nhiệm vụ của tuyên truyền chính là nâng cao nhận thức và biến nhận thức
thành những hành động cụ thể nhằm bảo vệ môi trường.
Nhưng hiện nay công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về tác
hại của túi nilon với môi trường nhằm hạn chế sử dụng chưa được triển khai một cách
hệ thống trên phạm vi rộng. Các cơ quan chức năng chưa thực sự vào cuộc mạnh mẽ
trong việc tuyên truyền hạn chế túi nilon, còn hoạt động của các tổ chức tình nguyện
vì môi trường thì chỉ giới hạn trong một phạm vi khiêm tốn.
Trang 15
TÁC ĐỘNG NGOẠI VI CỦA BAO NILON TRONG ĐỜI SỐNG HIỆN NAY
Việc sử dụng túi nilon đã là một thói quen tất yếu của người Việt Nam vì những lợi
ích và tiện ích dễ thấy trước mắt trong khi những tác hại cho tương lai dù rất nghiêm
trọng nhưng chưa được nhận thức đúng đắn và đầy đủ. Thay đổi một thói quen là vô
cùng khó khăn nhưng rõ ràng là chúng ta có thể làm nhiều hơn những gì đã làm được
để hạn chế thói quen ấy. Việc tuyên truyền hạn chế sử dụng túi nilon và định hướng
cho người tiêu dùng thói quen dùng túi một cách tiết kiệm, hợp lý, sử dụng nhiều
lần… phải được tiến hành rộng rãi và đồng bộ.
Đối với các khu dân phố, làng xóm thực hiện vận động nhà nhà nói không với bao ni
lông, nên đưa vấn đề này vào các cuộc họp bàn của khu dân phố , làng xã để mọi tác
động tiêu cựa của bao ni lông trở thành một chủ đề được quan tâm và ăn sâu vào tâm
lý của người dân.
Thường xuyên tổ chức các cuộc thi, các giờ ngoại khóa để tuyên tuyền cho học sinh
lẽ đã đến lúc nhà nước nên ban hành quy định buộc người sản xuất loại chất thải này
phải thu hồi và chịu chi phí xử lý.
Tái chế rác thải hỗn hợp không cần phân loại, phần rác hữu cơ được tách ra để sản
xuất phân hữu cơ, phần còn lại được nấu lên thành nguyên liệu thay thế những vật liệu
xây dựng truyền thống như xi măng, cốt thép. Công nghệ này đang được thử nghiệm
tại nhà máy xử lý rác thải có công suất 200 tấn rác/ngày ở Thừa Thiên- Huế và một
nhà máy có công suất 1.000 tấn rác thải/ngày đang được xây dựng ở thành phố Hồ Chí
Minh. Nếu công nghệ xử lý rác thải này được thử nghiệm thành công, chúng ta sẽ
không phải lo lắng về tác hại của túi nilon đến môi trường nữa.
Trên đây là một số giải pháp giảm thiểu sử dụng túi nilon từng được tính đến. Không
có giải pháp nào là hoàn hảo và cũng không có giải pháp nào là không hữu dụng.
Thiết nghĩ, để đạt được kết quả mong muốn, kết hợp thực hiện các giải pháp một cách
hợp lý và hiệu quả chính là giải pháp hữu hiệu nhất.
Trang 17
TÁC ĐỘNG NGOẠI VI CỦA BAO NILON TRONG ĐỜI SỐNG HIỆN NAY
Kết luận
Tóm lại, bao nilon có ảnh hưởng xấu tới môi trường từ đất, nước, không khí,
môi trường cảnh quan và đặc biệt là tới sức khỏe con người.
Việc sử dụng nhiều bao nilon hiện nay sẽ gây hậu quả nghiêm trọng cho thế hệ
con em chúng ta sau này vì đặc tính rất khó phân hủy của chất plastic.
Vì thế, đòi hỏi cần có sự can thiệp của chính phủ, sự quan tâm của các tổ chức
và ý thức của mỗi người dân.
Chính phủ bằng những công cụ pháp lý như xác định mức thuế đối với việc sản
xuất bao nilon để làm giảm sản lượng, đầu tư cho nghiên cứu và phát triển cải tiến
công nghệ sản phẩm tạo ra sản phẩm thay thế, đưa ra mức phạt đối với việc xả thải
bao nilon vượt mức quy định.
Các tổ chức và người dân với ý thức và trách nhiệm bảo vệ môi trường hạn chế
việc sừ dụng bao nilon và hãy sử dụng loại túi thân thiện với môi trường- loại túi tự
hủy, tổ chức các cuộc thi, hội thảo về bảo vệ môi trường, tuyên truyền ý thức cho