Chơng trinh ôn tập thi vào lớp 10
Môn ng văn 9
Thơ viêt nam hiện đại 1945 1975
Truyện kiều
đoạn trích chị em thúy kiều
Câu 1
có ý kiến cho rằng dù tả nhan sắc hay tài năng của kiều ,nguyễn du cũng hớng tới thể hiệ cái tình
của nàng .em có đồng ý với nhận xét trên không? vì sao ?
gợi ý :
dù là tả nhan sắc hay tài năng của kiều ,nguyễn du cũng hớng tới cái tình của nàng .hãy thử xem
nhan sắc của nàng đợc đặc tả ở đôi mắt làn thu thủy, nét xuân sơn .đôi mắt trong sáng ấy gợi chiều
sâu tâm hồn .còn tài năng là kết tinh của tâm hồn đa cảm :khúc nhà tay lựa nên chơng một thiên bạc
mệnh lại càng lão nhân .
Câu hỏi 2
Từ sự phân ý,phân đoạn trong văn bản (đoạn trích), em có nhận ra chỗ nào thể hiện trình độ nghệ
thuật già dặn cũa Nguyễn Du, và chỗ nào là chỗ ông nhấn mạnh?
Gợi ý trả lời
Tay nghề già dặn của Nguyễn Du thể hiện trong bố cục : phân ý, phân đoạn rất mạch lạc, rõ rang và
vô cùng chặt chẽ. Trong đoạn thơ 24 câu, tác giả dành riêng bốn câu cuối nói cả về hai chị em . Nh thế
là rất cân đối. Tiêng hát song ca trớc sau nhất quán, uyển chuyển, nhịp nhàng, vừa diễn tả tình cảm
ruột thịt keo sơn gắn bó lại vừa biểu hiện một sự nhìn nhận, đánh giá vô t của ngời kể chuyện.
Còn nốt nhấn trong mạch thơ có vẻ phẳng lặng đều đều ấy cũng nằm trong bố cục .đó là sự phân l-
ợng những câu thơ nhiều ít khác nhaukhi nói về mỗi ngời trong đó ( Thúy Vân :bốn câu ,Thúy
Kiều :mời hai câu ) .ấy là cha nói đến kẻ sau,ngời trớc .Không để những lời nói về tài sắc nàng kiều ở
phía sau thì làm sao có thể tôn tài sắc ấy bằng câu Kiều càng sắc sảo mặn mà-So bề tài sắc lại là
phần hơn .Tóm lại,nhân vật đợc nhấn mạnh là nhân vật thúy kiều .Còn giữa tài và sắc của nàng,thì
tài đành họa haikhông ngang băng với sắc :sắcđành đòi một.Nhng phải chăng đây chính là điều rất
đáng để ta lu tâm tìm hiểu ở dới đây ?
Câu hỏi 3:
Phải chăng Nguyễn Du đã chứng tỏ một tài năng tuyệt vời khi ông thực hiện thành công việc cá tính
hóa nhân vật (làm cho các nhân vật hiện lên với những nét riêng không thể nào trộn lẫn) ?

khi chuyn t cp lc bỏt th nht sang cp lc bỏt th hai . Riờng cp cõu lc bỏt th hai
,th vi ha ó kt hp vi nhau nh th no ?
Gi ý tr li
S vn ng ca mch th trong cnh u cú ch khỏc nhau . Nu hai cõu u phng
lng ,ờm xuụi ,gi dũng chy ca thi gian bt tn thỡ hai cõu tip theo,mch th dng li .
Nú m ra mt im nhỡn khụng gian tht sng st,bt ng :mựa xuõn p quỏ ! õy khụng
phõn bit õu l th ,õu l ha na . s m nhốo gia th v ha phn ỏnh mt vựng tri
t khụng cũn ranh gii
( Đồng chí, Bài thơ về tiểu đội xe không kính , Đoàn thuyền đánh cá, Bếp lửa , Khúc hát ru những em
bé lớn trên lng mẹ, Con cò )
I Các bài cụ thể
1. Đồng chí ( Chính Hữu )
-Bài thơ Đồng chí của Chính Hữu là một bài thơ đã đạt đợc nhiều thành công suât sắcvề đề tài ngời
lính và tình đông đội cao cả, thiêng liêng ơ giai đoạn đầu cuộc kháng chiến chống pháp (1948)
-Bài thơ giúp ngời đoc cảm nhận đợc vẻ đep chân thực,bình dị trong hỉnh ảnh của những ngời lính cách
mạng và tình đồng đội ấm áp, keo sơn giữa họ với nhau trong hoàn cảnh kháng chiến gian khổ .
-Nghệ thuật nổi bật của bài thơ :chi tiêt thơ chân thực hình ảnh gợi cảm,lờ thơ giản dị cô đọng,hàm
súc,giàu ý nghĩa biểu tợng
2 Bài thơ vê tiểu đội xe không kính ( Phạm Tiến Duật)
-Hình ảnh đăc biệt đôc đáo của những chiếc xe không kính đã khơI nguồn cảm hứng cho tác giả khắc
hoạ rõ nét chân dung ngời lính láI xe Trờng Sơn thời chống Mĩ . Đó là những con ngòi trẻ trung dũng
cảm lạc quan,tràn đầy ý chí chiến đấu giảI phóng miền Nam
- Ngôn ngữ thơ tự nhiên ,chân thực ,hình ảnh thơ môc mạc ,giản dị ,gợi cảmganf gũi với đời sống chiến
trờng
3 Đoàn thuyền đánh cá ( Huy cận )
Cũng ằm trong mạch nguồn cảm hứng thơ cavề vũ trụ nhng bài thơĐoàn thuyền đánh cá đã khăc hoạ
nhiều hình ảnh đẹp, lãng mạn vệ hài hoà giữa thiên nhiên và con ngời lao động ơ vùng biển Quảng
Ninh
-Bài thơ mang âm hởng ngợi ca vẻ đẹp kì thú của thiên nhiên vẻ đẹp khoẻ khoắn của ngời lao động,thể
hiện niềm vui rạng rỡ của nhà thơ trớc cuộc sống mới

II Phần luyện tập
1 Trình bày cảm nhận của em về đoạn thơ sau :
Ruộng nơng anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không ,mặc kệ gió lung lay
Giếng nớc gốc đa nhớ ngời ra lính
Anh với tôi biết tong cơn ớn lạnh
Sốt run ngời vừng trán ớt mồ hôI
áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cời buôt giá
Chân không giày
Thơng nhau tay nắm lấy bàn tay
( Chính Hữu Đồng chí )
2 Phát biểu chủ đề t tỏng của bài thơ Đồng chí
3 Phân tích ý nghĩa hình tợng của khổ thơ cuối trong bài Đồng chí
4Suỹ nghĩ của em về hình ảnh ngời lính lái xe trong bài Bài thơ về tiểu đội xe không kính ?
5 Phân tích cái hay của hai câu thơ :
3
Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trớc
Chỉ cần trong xe có một trái tim
( Phạm Tiến Duật )
6 Cảm nhận của em về sự hài hoà giữa thiên nhiên và con ngời lao động trong bài thơ Đoàn thuyền
đánh cá ?
7 Phân tích khổ thơ cuối trong bài thơ Đoàn thuyền đanh cá
8 Phân tích cái hay của đoạn thơ sau :
Lận đận đời bà biết mấy nắng ma
Mấy choc năm rồi đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đựom
Nhóm niềm yêu thơng khoai sắn ngọt bùi

d . Hình ảnh con cò trong ca dao đã đợc nhiều nhà thơ dùng làm chât liệu cho tác phẩm của mình . Em
có biết bài thơ nào nh vậy không ? Hãy chép
4
thơ hiện đại việt nam sau năm 1975
( ánh trăng,mùa xuân nho nhỏ, viếng lăng bác ,sang thu, nói với con )
I Các bài cu thể
1 Anh trang (Nguyễn Duy)
T hỡnh nh ỏnh trng trong th nh ph ,b i th ó g nh li nhng nm thỏng gian lao ó
qua ca cuc i ngi lớnh gn bú vi thiờn nhiờn, vi ỏt nc than yờu bỡnh d . ng
thi ,qua ú nhc nh thỏi sng õn ngha thu chung ca con ngi
_Bi th m cht t s vi hỡnh nh gin d, t nhiờn, ging th nh nhng, sõu lng ,cú
sc lụi cun mnh m ngi c.
2 Mựa xuõn nho nh ( Thanh Hi )
Bi th l dũng cm xỳc ca tỏc gi trc mựa xuõn ca thiờn nhiờn, õt nc . ng thi
,tỏc phm cũn bc l tm long tha thit , li c nguyn chõn thnh c úng gúp cng
hin cho cuc i cho at nc .
Bi th oc vit theo th th 5 ch , cú nhc iu trong sang thit tha m cht Hu : t
th sang to n tng hỡnh nh th p ,giu sc gi . Cỏc bin phỏp tu t s dng thnh
cụng , cú giỏ tr biu cm
3 Ving lng Bỏc ( Vin phng )
Bi th ra i vo nm 1976 -mt nm sau ngy ỏt nc thng nht .Tỏc gi Vin Phng
mt ngũi con min Nm thm lng Bỏc ó bc l lũng thnh kớnh xỳc ng chõn thnh v
bit n sõu nng ca mỡnh núi riờng v nhõn dõn min nam núi chung úi vi Ch Tch H
Chớ Minh-vj lónh t kớnh yờu ca nhõn dõn vit Nam.
Bi th cú ging iu trang trng, thnh kớnh v thit tha .Hỡnh nh th cú nhiu sang to,
kờt hp c hỡnh nh thc v hỡnh nh n d, so sỏnhp gi lien tng, tng tng phong
phỳ .Bin phỏp ip ng doc s dng hp lớ cú giỏ tr biu cm cao
4 Sang thu ( Hữu thỉnh)
Cảnh sắc thiên nhiên đat trời lúc giao mùa từ hạ sang thu đã đợc miêu tả cụ thể gợi cảm và đạm chất
triết lí sâu sắc

Con ơI tuy thô sơ da thịt
Lên đờng
Không bao giờ nhỏ bé đợc
Nghe con.
11 Cảm nhận của em về tình cảm gia đình ,tình cha con đợc thể hiện trong bài Nói với con ?
Truyện ngắn việt nam hiện đại sau 1945
( Làng, Lặng lẽ sa pa,Chiếc lợc ngà,Bến quê,Những ngôi sao xa xôi)
1 làng (Kim Lân)
- Truyện ngắn làng đã phản ánh rõ net tình yêu làng ,tình yêu nớc,tinh thần kháng chiến sâu sắc,chân
thực,thống nhất và hài hòa trong nhân vật ông Hai một ngời nông dân phải rời làng đi tản c kháng
chiến
Nhà văn Kim Lân đã rât thành công trong việc tạo dựng tình huống truyện,miêu tả tâm lí và ngôn
ngữ của nhân vật
2 Lặng lẽ sa pa (Nguyễn Thành Long)
Truyện ngắn Lặng lẽ sa pa đã khắc họa thành công và nổi bật chân dung nhân vật anh thanh niên làm
khí tợng nói riêng và ngời lao động nói chung trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đât nớc. Qua đó,ca
ngợi ,khẳng định vẻ đẹp của những con ngời lao động bình thờng và ý nghĩa của những công việc thầm
lặng mà có ích
Côt truyện đơn giản :kể truyện khéo léo,tình hống truyện tự nhiên,ngôn ngữ kể truyện tự nhiên mang
màu sắc trữ tình hấp dẫn lôi cuốn ngời đọc
3 Chiếc lợc ngà ( Nguuyễn Quang Sáng )
Truyện ngắn chiếc lợc ngà là một câu truyện đày cảm động về tình cha con sâu nặng, lớn lao và cao
đẹp trong hoàn cảnh éo le của cuộc chiến tranh
Tác phẩm rât thành công trong việc xây dựng tình huống bât ngờ ,nhng cũng rât tự nhiên hợp lí .Đặc
biệt việc miêu tả tâm lí và tính cách nhân vật,nhất là nhân vật trẻ con,cung đem lại giá trị nghệ thuật
cho tác phẩm
4 Bến quê ( Nguyễn Minh Châu )
Qua câu truyện của Nhĩ với cậu con trai,anh đã có nhiều chiêm nghiệm ,suy nghĩ về quy luật đơi ng-
ời ;con ngời ta trên đờng đời thật khó tránh khỏi đợc những cái vòng vèo hoặc chùng chình Còn
hành động cuối cùng

b,Trong Bến quê,Nguyễn Minh Châu đã sáng tạo một loạt hình ảnh mang ý nghĩa biểu tợng nhằm
làm rõ chủ đề tác phẩm .Theo em,hành động cuối cùng của Nhĩ đợc miêu tả ở đoạn văn trên có mang
ý nghĩa biểu tợng không?Hãy viết một đoạn văn theo cách tổng - phân hợp có câu hỏi tu từ để
phân tích hành động của nhân vật Nhĩ.
9 Truyện ngắn Bến quê của Nguyễn Minh Châu đãgợi cho em những suy nghĩ gì về con ngời và cuộc
đời ? Hãy trình bày những suy nghĩ đó trong một đoan văn khoảng 8 câu,trong đoạn có câu hỏi tu từ.
10 Tóm tắt truyện Bến quê trong một đoạn khoảng 10 câu. Chú ý sử dụng câu có thành phần khởi ngữ
(gạch chân thành phần đó )
11 Viết đoạn văn khoảng 8 câu giới thiệu về nhà văn Nguyễn Minh Chaauvaf truyện ngắn Bến quê
.trong đoạn có dùng thành phần khởi ngữ ( gạch chân khởi ngữ đó )
12 Phân tích tính cách và phẩm chất của 3 cô gái thanh niên xung phong trong truyện Những ngôi sao
xa xôi.
13 Viết đoạn văn ngắn bàn luận về nhan đề của truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi.
Truyện thơ trung đại việt nam
(Tuyện kiều,Chị em thúy kiều ,Cảnh ngày xuân, Kiều ở lầu Ngng Bích, Mã Giám Sinh mua Kiều, Kiều
Báo ân báo oán,Lục Vân Tiên gặp nạn )
1 Truyện Kiều của Nguyễn Du
Là một tác phẩm thành công đặc sắc của Nguyễn Du nói riêng và của nền văn học Việt Nam nối
chung,thể hiện giá trị ở cấc phơng diện :
_Giá trị hiện thực :phản ánh thực tại xã hội phong kiến với rất nhiều bất công,gây ra nỗi đau khổ cho
ngời phụ nữ.
7
_Giá trị nhân đạo:đề cao những phẩm chất tốt đẹp của ngời phụ nữ nh lòng thủy chung, sự hiếu thảo
,đức tính vị tha, nhân ái
_giá trị nghệ thuật :ngôn ngữ miêu tả tâm lí nhân vật và tả cảnh.
2 Chị em thúy Thúy Kiều (trích Truyện Kiều Nguyễn Du )
-Đoạn trích đã ca ngợi vẻ đẹp tài năng của chị em Thúy Kiều và thể hiện những dự cảm về số phận
hai chị em Thúy Kiều
Đoạn trích sử dụng bút pháp ớc lệ lấy vẻ đẹp thiên nhiên ở mức độ tuyệt đối để khắc họa vẻ đẹp
nhan sắc và phẩm chất của chị em Thúy Kiều

Trong đoạn trích,Nguyễn Đình Chiểu dã thể hiện niềm tin của mình vào cái thiện,ở hiền gặp
lành,nh truyện cổ tích
II phần luyện tập
1 Kể tóm tắt Truyện Kiều của Nguyễn Du
2 Nêu những nét chính về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác văn học của Nguyễn Du
3 Tại sao khi miêu tả vẻ đẹp của hai chị em Thúy Kiều,tác giả lại tả Thúy Vân trớc ,Thúy Kiều sau ?
4 Có thể thay chữ thua và nhờng trong câu thơ Mây thua nớc tóc tuyêt nhờng màu da bằng hai chữ
ghen và hờn trong câu thơ Hoa ghen thua thắm,liễu hờn kém xanh đợc không ? Vì sao ?5
Phân tích so sánh hình ảnh mùa xuân trong câu thơ cổ của Trung Quốc :
Phơng thảo liên thiên bích
Lê chi sổ điểm hoa
(Cỏ thơm liền với trời xanh
8
Trên cành lê có mấy bông hoa )
Với câu thơ
Cỏ non xanh tận chân trời
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa
để thấy đợc sự tiếp thu và sáng tạo của Nguyễn Du
6 Chuyển 9 câu thơ đầu của đoạn trích Mã Giám Sinh mua Kiều thành một đoạn văn ngắn (khoảng 20
dòng )theo cấu trúc quy nạp
7 Lập dàn ý cho đề văn sau
Hãy làm rõ nhận định sau:Đoạn trích Thúy Kiều báo ân báo oán là sự thể hiện ớc mơ công lí chính
nghĩa theo quan điểm của quần chúng nhân dân
8Phân tích những phẩm chất của nhân vật Lục Vân Tiên qua đoạn trích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt
Nga
9 Cảm nghĩ của em về nhân vật Ng Ông trong đoạn trích Lục Vân Tiên gặp nạn
Gợi ý trả lời và đáp án
A .Thơ việt nam hiện đại 1945 1975
1 .trân trọng vẻ đẹp tâm hồn và đời sống tình cảm của những ngời nông dân mặc áo lính .Vì sự bình
yên của đat nớc ,họ sẵn sàng dt áo lên đờng chiến đấu với bao nỗi nhớ trong tim .

7 . Khổ thơ cuối khép lại toàn bài thơ,kết thúc chuyến ra khơi đánh cá ,kết thúc một buổi lao động đày
hiệu quả của con ngời
Khổ thơ cuối cũng mở ra một ngày mới tràn ngập ánh bình minh rạng rỡ và con ngời cũng đang say
sa,phấn khởi trớc những thành công mới :Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi .
Khổ thơ tràn đày niềm tin tình thần lạc quancuar ngời lao động vào cuộc sống mới,cuộc sống lao
động và xây dựng chủ nghĩa xã hội
8. Suy ngẫm về cuộc đời tần tảo ,vất vả sớm hôm của bà (phân tích từ láy lận đận và hình ảnh ẩn dụ
nắng ma)
Tình thơng ,đức hi sinh của bà dành cho mọi ngời là vô bờ bến ,,Điệp từ nhóm diễn tả động tác
nhóm lửa quen thuộc,bà đã không chỉ nuôi cháu lớn khôn,giúp cháu vợt qua khó khăn mà còn nhen
nhóm,nuôi dỡng tâm hồn cháu những tình cảm vô cùng quý giá.Đó là tình yêu thơng ,là sự sẻ chia giữa
những con ngời cùng cảnh ngộ, là những ớc mơ,hoài bão của tuổi trẻ.
Từ ý nghĩa chân thực,hình ảnh bếp lửa đã đợc nâng lên với tầm ý nghĩa khái quát,trừu tợng .Qua
đó,tác giả khẳng định về giá trị,sức mạnh diêu kì của bếp lửa
9. Cảm nhận về hình ảnh ngời bà trong bài thơ :
Từ hình ảnh ngọn lửa chờn vờn sơng sớm,ấp iu nồng đợm,hình ảnh ngời bà luôn hiện lên rõ nét trong
tâm tởng ngời cháu
Ngời bà có vai trò vô cùng quan trọng trong quãng đờng đời ấu thơ của ngời cháu :
+ Bà thay cha mẹ nuôi dạy cháu ăn học
+Bà là chỗ dựa vững chắc cho cháu trong những năm gian khó
+Bà là tấm gơng mẫu mực về sự tần tảo ,về đức hi sinh và lòng yêu thơng.
+Bà là hiện thân của lòng dũng cảm,kiên định ,là điểm tựa cho cháu lớn khôn,trởng thành.
+Hình ảnh ngời bà là đại diện cho những phẩm chât cao quý của nhng ngời bà,ngời mẹ việt nam yêu
nớc.Những việc làm giản dị ,chân tình của bà đã góp phần không nhỏ để làm nên những chiến công vĩ
đại của dân tộc ta trong cuộc đấu tranh giữ nơc hào hùng
Tình cảm yêu kính ,lòng biêt ơn sâu nặng và niềm cảm phục chân thành đối với bà
10 .a) Yêu cầu về nôi dung : Có thể nêu một số cảm nghĩ về hình ảnh ngời mẹ Tà Ôi trong bài thơ tơng
đối tự do,nhng cần làm rõ cảm nghĩ về những tình cảm sau của ngời mẹ :
Yêu thơng con.
Ước mong của ngời mẹ gắn với tình yêu quê hơng ,đât nơc với khát vọng tự do trong kháng chiến

-Bố cục 3 phần rõ ràng
-Lập luận chặt chẽ
-Bài viết có cảm xúc
-Diễn đạt lu loát
Thơ việt nam hiện đại sau năm 1975
Gợi ý trả lời
1. hình tợng vầng trăng trong bài thơ vừa có ý nghĩa cụ thể vừa có ý nghĩa khái quát sâu sắc
Vầng trăng thiên nhiên gợi nhớ đến tuổi thơ hồn nhiên sống chan hòa cùng đồng ,sông, bể.
Vầng trăng thiên nhiên nhắc nhở tới thời chiến tranh sống ở rừng trăng là ngời bạn tri kỉ
Vầng trăng tròn là biểu tợng cho quá khứ dầy tình cảm tơi đẹp không bao giờ phai mờ đã đánh thức
trong con ngời những kỉ niệm nghĩa tình, thủy chung
Vầng trăng im phăng phắc đợc nhân hóa với thái độ thật cao thợng kể chi ngời vô tình khiến cho tất
cả những aitrot quên quá khứ phải giật mình tỉnh ngộ
2 Về nội dung ý nghĩa bài thơ ánh trăng có sức khái quát lớn .Từ câu chuyện kể về quan hệ tình
cảm giữa con ngời với vầng trăng tri kỉ,bài thơ cho ngời đọc liên tởng tới những vấn đề có ý nghĩa
nhân sinh sâu sắc :nhắc nhở mọi ngời không đợc quên quá khứ.Bởi vì đó là đạo lí truyền thống của
dan tộc Việt Nam đạo lí thủy chung ân tình,ân nghĩa.
Về giá tri nghệ thuật ;Sự kết hợp hài hòa giã yếu tố trữ tình và yếu tố tự sự;hình ảnh thơ đợc xây
dựng vừa cụ thể vừa khái quát,lời thơ biểu cảm đậm chất suy ngẫm , triết lí
3.Bài viết cần đảm bảo các ý sau :
Mùa xuân thiên nhiên đất trời tơi đẹp,trẻ trung,dịu dàng với không gian thoáng đãng (dòng sông
xanh );với màu sắc tơi sáng (sông xanh,hoa tím );với âm thanh lảnh lót ,rộn ràng (tiếng chim chiền
chiện vang trời )
Mùa xuân đất trời đợc miêu tả bằng vài nét phác họa đơn giản nhng rất cụ thể sinh động và không
kém phần đằm thắm của xứ huế thơ mộng
Gợi cảm xucsyeeu mùa xuân,yêu thiên nhiên yêu quê hơng đất nớc.
4. Những nét đặc sắc nghệ thuật của bài thơ :
Thể thơ 5 chữ gần với dân ca miền trung xứ Huế
Hình ảnh thơ giản dị,vừa tả thực vừa tợng trng ,có ý nghĩa khái quát lớn.
11

8. Tùy theo cảm nhận riêng, mỗi học sinh có thể chọn một khổ thơ mà mình thích nhất để phân tích
những chi tiết, hình ảnh, ngôn từnổi bật để làm toát lên cái hay, cái đẹp và ý nghĩa sâu sắc mà khổ
thơ đem lại .Cần chú ý trình bày đoạn văn một cách rõ ràng, thuyết phục .
9 Hình ảnh : Có đám mây mùa hạ/ Vắt nửa mình sang thu là một hình ảnh liên tởng, tởng tợng đầy
thú vị và sâu sắc .
Hình ảnh mùa thu nối tiếp mà mùa hạ bởi nửa đám mây bảng lảng, hững hờ gợi cảm nhận về một
không gianchuyeenr mùa thật đẹp, thật thú vị .
Hình ảnh đó cho thấy tâm hồn nhạy cảm ,tinh tế,óc sáng tạo,tởng tợng phong phú của nhf thơ Hữu
Thỉnh
10 Trình bày bài viết mạch lạc,bố cục rõ ràng .
Thông qua lời nói tâm tình của cha nói với con, ta thấy đợc :
+Những phẩm chất cao đẹp, những đức tính giản dị nhng họ không hề nhỏ
bé về tâm hồn,ý chí và nghị lực ;đắc biệt là khát vọng xây đắp ,tao dựng quê hơng của họ thật mãnh
liệt : tự đục đá kê cao quê hơng .
+tình cảm thiết tha trìu mến của cha dành cho con;truyền cho con lòng tự hào về truyền thống quê h-
ơng; niềm mong muốn con luôn tự tin ,vững bớc trên đờng đời .
Giọng thơ tha thiết, hình ảnh thơ mộc mạc nhng có ý nghĩa khái quát .
11. Bài viết cần có hai ý cơ bản :
Tình cảm gia đình đầm ấm, hòa thuận, hạnh phúc ;tình yêu thơng quấn quýt,chở che nâng đỡ của
cha mẹ đối với con
12
Tình cha dành cho con thật sâu nặng . Cha yêu con ,mong muốn con lớn khôn, sống có nghĩa
tình,thủy chung. Cha dạy con về truyền thống quê hơng và mong mỏi con dù đi xa vẫn luôn nhớ về quê
hơng, biết yêu quý, trân trọng,tự hào về quê hơng
Truyện ngắn việt nam hiện đại sau 1945
Gợi ý trả lời .
1. trình bày bài viết theo trình tự,bố cục của một bài văn nghị luận phân tích.
Bài viết phải đảm bảo có các ý sau :
+Tình huống bất ngờ .Ông Hai nghe tin làng chợ Dầu theo giặc
+Tâm trạng ông hai :

Cốt truyện chặt chẽ ,tình huống truyện bất ngờ nhng hợp lí
Lựa chọn ngôi kể rất phù hợp
Xây dựng nhân vật sâu sắc ;miêu tả và phân tích nhân vật rất thành công,đắc biệt là tâm lí nhân vật
bé thu .
Ngôn ngữ kể giản dị đậm phong cách Nam Bộ
6 .trình bày bài viết theo bố cục 3 phần,tập chung bộc lộ thái độ đánh giá,nhận xét, cảm xúc của ngời
viết về tình cha con của ông sáu và bé thu trong hoàn cảnh chiến tranh éo le.
Nội dung chủ yếu :
13
Sự thông cảm,xúc động trớc tình cảm yêu thơng mà anh sáu dành cho bé thu cũng nh tình cảm của
bé thu dành cho ông sáu khi đã nhận cha.
đồng cảm với tâm trạng nhớ thơng day dứt,thấu hiểu hành động tỉ mỉ làm chiếc lợc ngà cho con gái
của anh sáu nơi căn cứ.
Ngợi ca tình cha con sâu nặng,thiêng liêng và cao đẹp.
7.a) Truyện Bến quê xây dựng trên hai tình huống:
Tình huống thứ nhất:
+Khi còn trẻ, Nhĩ đã đi rất nhiều nơi. gót chân anh hầu nh đặt lên khắp mọi xó xỉnh trên trái đất .
Về cuối đời ,anh mắc phải một căn bệnh hiểm nghèo nên bị liệt toàn thân,không tự mình di chuyển
dù chỉ la nhích nửa ngời trên gờng bệnh.Mọi việc đều phải nhờ vào vợ.
đây là một tình huống đầy nghịch lí để ngời ta có thể chiêm nghiệm một triết lí về đời ngời.
Tình huống thứ hai :phát hiện ra vẻ đẹp của bãi bồi bên kia soongkhi đã liệt toàn thân,Nhĩ khao khát
đợc một lần đặt chân đến đó.Biết mình không thể làm đợc,anh đã nhờ cậu con trai thực hiện giúp
mình cái điều khao khát đó.Nhng cậu con trai lại xa vào đám đông chơi cờ bên hè phố,bỏ lỡ mất
chuyến đò ngang trong ngày qua sông.
Qua tình huống nghịch lí này,tác giả muốn lu ý ngời đọc đến một nhận thức về cuộc đời: Cuộc sống
và số phận con ngời chứa đầy những điều bất thờng và nghịch lí,ngẫu nhiên,vợt ra ngoài dự định,ớc
muốn và toan tính
Cuộc đời con ngời khó tránh đợc những cái vòng vèo ,chùng chình.Cảm nhận thấm thía vẻ đẹp của
quê hơng;tình yêu thơng và đức hi sinh của những ngời thân khi ta sắp từ giã cõi đời.
b) Chủ đề của tác phẩm : Truyện ngắn bến quê là những phát hiện có tính quy luật :Trong cuộc

12 Viết bài văn ngắn có đủ bố cục ba phần trình bày những suy nghĩ,nhận xét về những tính
cách,phẩm chất đẹp đẽ của nho,phơng định và chị thao
Mỗi ngời một vẻ,ở họ đều có những nét tính cách riêng rất chân thực :
+phơng định : Cô gái hà nội ,mơ mộng ,lãng mạn và nhạy cảm
+chị thao :bình tĩnh,quyết đoán trong công việc nhng sợ máu,sợ vắt.
+nho :ít tuổi nhất,có vẻ hay làm nũng .
Ba tính cách cùng ở trên một cao điểm,ở họ có những nét phẩm chất chung thật tuyệt vời của những
chiến sĩ thanh niên xung phong ở chiến trờng trờng sơn thời chống mĩ :
Tinh thần trách nhiệm cao ,không quản ngại khó khăn ,vất vả .
Dũng cảm mgan dạ,bình tĩnh.
-Gắn bó mật thiết với nhau trong tình đồng đội thắm thiết .
Thích mơ mộng ,lãng mạn.
13 nhan đề Những ngôi sao xa xôi rất gợi tả ,gợi cảm ;
t nguồn từ ánh nhìn xa xăm,mơ mộng của phơng định,gợi nghĩ đến tuổi trẻ sôi nổi ,trong sáng của
phơng định nói riêng và cả ba cô gái nói chung .
ình ảnh những ngôi sao có ý nghĩa ca ngợi tuổi trẻ thanh xuân tơi đẹp và sáng ngời lí tởng của chủ
nghĩa anh hùng cách mạng ở ba cô gái.
Truyện thơ trung đại Việt Nam
Gợi ý trả lời:
1.Bài viết cần đảm bảo các ý cơ bản sau :
Kể tóm tắt theo 3 phần nh SGK .
Lời văn ngắn gọn,liên kết câu văn trong đoạn văn chặt chẽ ,liên kết đoạn văn loogic .
2 bài viết cần đảm bảo các ý cơ bản sau :
Tên thật,tên chữ,tên hiệu ,năm sinh ,năm mất
Quê quán,thời đại
Tố chất, hoàn cảnh sống
Những sáng tác tiêu biểu bằng chữ hán và chữ nôm,khẳng định giá trị kiệt tác truyện kiều.
làm nên thiên tài nguyễn du,làm nên danh hiệu danh nhân văn hóa thế giới là nhờ nhiều yếu tố,trong
đó có các yếu tố cơ bản là :gia đình,bản thân và thời đại
3 khi miêu tả vẻ đep của hai chị em thúy kiều,tác giả tả thúy vân trớc,thúy kiều sau vì đó là cách

+Ngôn ngữ của kiều vừa dịu dàng,vừa đanh thép thể hiện quan điểm rõ ràng ngời có công phải đợc trả
ơn và ngời có tội phải đợc xử phạt.
Phần còn lại tả cảnh kiều báo oán ;
+Khi nhìn thấy hoạn th,lời lẽ của kiều rất đanh thép,thể hiện rõ ràng quan điểm công lí từng tồn tại
trong nhân gian :
đàn bà dễ có mấy tay.
đời xa mấy mặt đời này mấy gan
Dễ dàng là thói hồng nhan ,
Càng cay nghiệt lắm càng oan trái nhiều
+Sau khi nghe hoạn th trình bày lí lẽ,thực chất là tìm cách gỡ tội ,thúy kiều đã tha bổng hoạn th-
,chứng tỏ hoạn th rất khôn ngoan và kiều rất vị tha.
c) kết thúc vấn đề .
khái quát nội dung đã trình bày.
khẳng định lại lần nữa giá trị của đoạn trích.
8 . Lục vân tiên là ngời dũng cảm :thể hiện qua hành động đánh cớp cứu kiều nguyệt nga :hành
động bất ngờ,những xử trí linh hoạt,mạnh mẽ,dũng cảm và chiến thắng (nêu dẫn chứng và phân tích )
+Lục vân tiên là ngời quân tử (có tài,có đức ),thể hiện qua :
+Việc cứu ngời là hành động xả thân vì nghĩa,không phải cứu ngời để mong chờ một sự trả ơn ( nêu
dẫn chứng và phân tích )
+Cách nói năng lịch sự với nhân vật kiều nguyệt nga ,thể hiện thái độ cứu ngời là vô t trong sáng ,lại
là ngời biết trọng lễ nghĩa nghĩa trong xã hội phong kiến .
9. đoạn văn cần làm rõ :
Ng ông là ngời có hành động nhân nghĩa cao đẹp :thấy vân tiên gặp nạn thì cứu giúp,sẵn sàng cu
mang mà không cần trả ơn .
ông là ngời có lẽ sống cao đẹp,yêu thiên nhiên,không màng danh lợi
-Cùng với các nhân vật khác .ng ông góp phần làm nên lẽ sống cao đẹp ,nhân nghĩa .
Hệ thống bài tập và câu hỏi ôn tập ngữ văn
chuyện ngời con gái nam xơng (nguyễn dữ )
Câu 1. có ngời cho rằng Chuyện ngời con gái nam xơng có đến 2 chủ đề .một là ca ngợi phẩm chất
tốt đẹp truyền thống của ngời phụ nữ việt nam và hai là số phận đau thơng của họ .ý của em thế

điểm của nó là cách đặt tên vẫn còn chung chung cha hợp với tình huống truyện.em đánh giá thế nào
về cách ba ?
Câu 3 : toàn bộ câu chuyện bắt đầu từ một chi tiết tạo hàm oan ,đó là chiếc bóng ngời đàn ông trên
vách .hãy chỉ ra hai cách hiểu trái ngợc giữa trơng sinh và vũ thị thiết về chi tiết đó,để từ đó làm rõ
những gì âm ỉ,nung nấu khiến thói ghen tuông bùng nổ và cơn bão ập đến bất ngờ ?
Gợi ý:
Với vũ thị thiết ,việc chỉ vào bóng mình mà nói với con đó là cha đản trớc hết là một sự vô tình,sau
đó là một ý nghĩ ngây thơ .nói vô tình vì đó là cách nói vô tình không chủ ý.còn ngây thơ ở chỗ :nàng
gửi vào cái bóng vô t một nỗi nhớ thơng,một tình cảm thủy chung thầm kín .nàng và cha đản nh bóng
với hình .tuy chàng đi đánh dẹp nơi xa.nhng trong lòng ngời vợ thủy chung,chàng lúc nào cũng ra vào
quấn quýt.cách nói tởng tợng đó nh một sự giãi bày và sẻ chia ,có thể làm cho bao chồng chất trong
lòng vợi bớt. Nhng với trơng sinh thì chi tiết đó làm cho cơn giận bùng phát không gì dập tắt đợc
nữa .nếu tởng tợng của vũ thị thiết có cơ sở,có quy luật của lòng tràn ngập yêu thơng thì ở chồng nàng
lại bắt nguồn từ sự ghen tuông nghi ngờ thô bạo.thật ra ngay từ khi cới vợ trơng sinh vốn đa nghi nên
lúc nào cũng có ý nghĩ phòng ngừa,nên biết thế ,ngời vợ đã ý tứ giữ gìn khuôn phép .thói đa nghi
nhiễm màu sắc gia trởng cộng với sự thiếu hiểu biết ,chính là nguy cơ tiềm ẩn để sóng gió bất cứ lúc
nào cũng nổi lên.
Câu 4. trong truyện cổ tích khi bị oan ,vũ nơng đã chạy ra sông tự vẫn,còn trong chuyện ngời con
gái nam xơng,vũ nơng tắm gội chay sạch,ra bến hoàng giang thề cùng trời đất rồi mới gieo mình
xuống sông .
Hai cách kể khác nhau về chi tiết đó có mang đế ý nghĩa nghĩa khác nhau không ? vì sao ?
Gợi ý :
Hai cách kể đó mang ý nghĩa khác nhau dù là kết quả đều là việc vũ nơng gieo mình xuống sông tự
vẫn .
17
Kể nh truyện cổ tích vợ chàng trơng,hành động của vũ nơng có phần tự phát ,bồng bột .
Còn cách kể nh tác phẩm của nguyễn dữ , ta thấy một vũ nơng đau khổ hơn.nàng đã chuẩn bị chu
đáo cho cái chết của mình do không còn con đờng nào khác .và mong ớc đợc giải oan đối với nàng là
rất lớn .với nàng chết không sợ bằng mất danh dự
Câu 5 : so với truyện cổ tích vợ chàng trơng thì chuyện ngời con gái nam xơng có thêm nhân vật