NGHIÊN CỨU HIỆU QUẢ KHAI THÁC MÁY XÂY DỰNG
CÓ XÉT ĐẾN CÁC CHỈ TIÊU VỀ ĐỘ TIN CẬY ĐƯỢC XÁC ĐỊNH
TRONG QUÁ TRÌNH THỬ NGHIỆM TS. THÁI HÀ PHI
Bộ môn Máy xây dựng

Khoa Cơ khí
Trường Đại học Giao thông Vận tải

Tóm tắt: Bài báo trình bày các kết quả nghiên cứu về xác định tuổi thọ và hiệu quả khai
thác của máy xây dựng có xét đến độ tin cậy của máy trong quá trình sử dụng chúng ngoài
công trường.
Summary: This article presents the research results of the determination of construction
machines’ working life and exploitation effect, in which the machines’ reliability is considered
during the operation process in the construction site. I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Nâng cao hiệu quả khai thác Máy xây dựng (MXD) là vấn đề rất cấp thiết hiện nay vì số
lượng MXD và giá trị của chúng ngày càng tăng. Do đó, xây dựng phương pháp đánh giá hiệu
quả khai thác MXD cho phù hợp với thực tiễn thi công của máy là vấn đề vừa mang tính khoa
học, vừa mang tính thực tiễn cao hiện nay. Trong vấn đề này có nội dung về mối quan hệ giữa
tuổi thọ MXD và các hiệu quả khai thác máy, hay xác định tuổi thọ hợp lý của MXD theo quan
điểm độ tin cậy đều là các nội dung cấp thiết và sẽ được đề cập trong bài báo này.
CT 2
II. XÁC ĐỊNH TỐC ĐỘ CHUYỂN ĐỘNG CỦA ĐOÀN TẦU TRONG ĐƯỜNG CONG
Hiệu quả khai thác MXD có xét đến độ tin cậy của máy trong quá trình sử dụng MXD sẽ
được tính bằng lợi nhuận thu được và được xác định tổng quát theo công thức sau:

1
là hệ số sẵn sàng của MXD thì ta có coi tỷ số T
t
với T
0
tương đương với hệ số
sẵn sàng của MXD hay ta có:
(3)
K
1
tương đương với K
1
(t) hay K
1
(t) = T
t
/T
0
Theo (2) ta có: K
1
(t) = exp (-β
t
,t) (4)
Trong đó K
1
(t) sẽ có giá trị từ (K
1 min
, đến 1).
K
1

(t) exp (-β
t,
t) (6)
Theo (6) hệ số K
2
(t) rất phức tạp về cấu trúc và phụ thuộc vào tuổi thọ t của MXD.
b) Theo thời gian, tuổi thọ của MXD sẽ tăng lên và kèm theo là các chi phí trong quá trình
khai thác máy càng tăng lên. Do đó ta có các công thức sau:
(7)
cdtd
)t()t(
CCC +=
Trong đó: C
(t)
- chi phí khai thác theo tuổi thọ của máy.
- phần chi phí động thay đổi theo theo tuổi thọ máy (như chi phí bảo dưỡng
kỹ thuật, sửa chữa, … )
td
)t(
C
Tạp chí KHOA HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI Số 26 - 06/2009

69

cd
C
phần chi phí cố định cho khai thác máy (như khấu hao, bảo hiểm, thuế… ). Theo độ
tin cậy của máy, tuổi thọ của MXD tăng lên theo thời gian và làm gia tăng , đại lượng này
được xác định theo công thức sau:
td


tuổi thọ (năm)

Tok
ợi nhuận Z
(VNĐ)
T max
10
20
30 40
-Zm
0
Z
max
Z
1
Hình 1. Đồ thị biểu diễn sự biến động lợi nhuận của MXD
làm ra phụ thuộc vào tuổi thọ máy
Theo (hình 1) ta có thể xác định tuổi thọ của MXD đạt được các giá trị hợp lý ở trong
khoảng từ T
ok
đến T
max
.
Như trên hình vẽ, ta có thể xác định tổng lợi nhuận cho MXD làm ra với tuổi thọ 0 thì
Z = -Z
m
(ứng với máy mới);
T
ok

Bài giảng cao học – Trường Đại học GTVT.
[2]. KARAKULIEV: Tổ chức bảo dưỡng kỹ thuật và sửa chữa MXD trong điều kiện thi công ở Bắc cực.
Nhà xuất bản xây dựng 1978.
[3]. REPIN. SV: Tối ưu hóa các chỉ tiêu độ tin cậy MXD trong điều kiện khai thác. Tạp chí MXD và làm
đất số 5/2006
♦

CT 2
Tạp chí KHOA HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI Số 26 - 06/2009

71