Kiến thức lớp 11
Cao Bá Quát-phần 2
Vẻ đẹp nhân cách nhà nho chân chính
VẺ ĐẸP NHAN CÁCH NHÀ NHO CHÂN CHÍNH QUA HAI TÁC
PHẨM BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT VÀ BÀI CA NGẤT
NGƯỠNG

Phải nói rằng có những nhà thơ, nhà văn mà bóng dáng của họ
giờ chỉ là niềm hoài cổ, dĩ vãng xa xưa. Nhưng ngược dòng thời
gian, vẻ đẹp tâm hồn của những con người ấy vẫn mãi toả sáng,
vĩnh hằng. Chúng ta càng thấm thía hơn điều đó khi đến với”bài
ca ngắn đi trên bãi cát” của Cao Bá Quát và “bài ca ngất ngưỡng”
cuă Nguyễn Công Trứ- hai tác phẩm thấm đẫm vẻ đẹp nhân cách
của nhà nho chân chính.

Trước hết, vẻ đẹp nhân cách nhà nho chân chính qua hai tác
phẩm đều là sự thể hiện quan điểm của mình về con đường danh
lợi. Tuy nhiên mỗi người lại có một cách bộc lộ khác nhau về ước
mơ thời đại ấy. Cao Bá quát chán ghét thốt lên rằng:

“Bãi cát dài bãi cát dài ơi
Đi một bước như lùi một bước
Mặt trời đã lặn chưa dừng được
Lữ khấch trên đường nước mắt rơi”

Phẳi chăng do quá lận đạn với dường danh lợi nên ông đx không
mấy khất khao khi nhắc đến nó? Với ông dường như sự nghiệp
đậu đạt làm quan là quá gập ghềnh, trắc trở. Nói diều ấy không
có nghĩa Cao Bá Quát không có tài mà ngược lại, ông là một
người có học vấn uyên thâm. Nguyên ngân chủ yếu làm mất đi
một nhân tài đất nước như ông cũng là vì sự suy thoái cử xã hội,


Con đường danh lợi gập ghềnh đến thế thì bạn hãy tự thoát ra.
Một bước đi để đường đời thay đổi, để không còn phải vất vả bon
chen, hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn. Đâu phải chỉ có làm
quan mới là con đường duy nhất đi tới thành công, hãy chọn cho
mình một lối rẽ riêng, không xô bồ, chen lấn.Đừng để vòng xoáy
danh lợi nhấn chìm những con người tài giỏi vào hố sâu, dũng
cảm bước ra khỏi vòng xoáy ấy mới là quyết định sáng suốt nhất.
Cao Bá Quát đã có một quan niệm rất đúng đắn, vượt qua thời
đại để hướng con người tới một cuộc sống hạnh phúc hơn. Đó
cũng là bước đi đầu tiên để làm thay đổi xã hội, thoát khỏi sự lũng
đoàn, suy đồi. Từ đó, Cao Bá Quát đã trở thành một biểu tượng
của nhà nho chân chính, rất khác biệt so với các thế hệ trước.
Cũng là một nhà nho chan chính, vẻ đẹp nhân cách của Nguyễn
Công Trứ thể hiện qua phong cách, bản lĩnh cá nhân của mình.

“Đô môn giải tổ chi niên
Đạc ngựa bò vàng đeo ngất ngưởng
Kìa núi nọ phau phau mây trắng
Tay kiếm cung mà nen dạng tằ bi
Gót tiên đủng đỉnh một đôi gì
Bụt cũng nực cười ông ngất ngưởng.”

Nguyễn Công Trứ đã thể hiện mình vô cùng “ngất ngưởng”. Ông
luôn làm những điều khác thường, không giống người trong khi
mình là một vị quan trên muôn dân. Không những thế, ông còn
khoe khoang tự đại về thành tích, công lao của mình, rồi coi mình
cao hơn người khác. Hơn thế nữa, Nguyễn công trứ còn có một
cuộc sống vô cùng tự do,phóng khoáng. Vượt lên cả những lời
đồn thổi tầm thường, ông sống mà không để ý đến xung quanh.