Những phát minh lớn trong lịch sử (Phần một)
Các phát minh lớn trong lịch sử có giá trị thực tiễn cao, góp phần làm thay đổi cuộc sống của con
người. Các phát minh cần được kể đến như là:
1. 1643-1646, Italia, Evangelista Torricelli. Dụng cụ đo khí áp và khái niệm sức ép khí quyển.
Torricelli là tìm ra nguyên lý: áp suất khí quyển ở từng vị trí phụ thuộc vào độ cao tương đối ở vị trí
đó.
2. 1656-1657, Hà Lan, Christiaan Huygens. Phát triển, ứng dụng nguyên lý quả lắc vào đồng hồ, tạo
ra chiếc đồng hồ quả lắc đầu tiên. Năm 1675, cũng chính Huygens đưa ra nguyên lý sử dụng dây cót
cân bằng để duy trì vận động của bánh xe dao động, từ đó tạo chiếc đồng hồ đầu tiên có kích thước bé
để đeo tay, đút túi, nhưng có độ chính xác cao như ngày nay.
3. 1685-1690, Pháp, Denis Papin. Papin lần đầu tiên giới thiệu chiếc nồi hầm của ông vào năm 1695,
với chiếc nồi này, ông có thể ninh nhừ xương, thịt ở nhiệt độ và áp suất cao. Đến năm 1690, ông cũng
đưa ra cơ chế vận hành đầu tiên của một chiếc pit-tông vận hành bằng hơi nước (nguyên lý động cơ
hơi nước.
4. 1698, Italia, Bartolomeo Cristofori. Cristofori là người đưa ra những nguyên lý đầu tiên và tạo ra
chiếc đàn piano. Cho đến ngày nay chiếc đàn piano đóng vai trò rất quan trọng trong âm nhạc hiện
đại.
5. 1698-1702, Thomas Savery. Người đầu tiên giới thiệu và đưa vào áp dụng chiếc máy bơm nước.
Chiếc máy bơm của Savery hoạt động với nguyên lý một chiếc máy hút.
6. 1714-1742, Đức, Gabriel Daniel Fahrenheit. Tiếp tục phát triển chiếc nhiệt kế sử dụng rượu và
tạo ra nhiệt kế thủy ngân
7. 1714-1766, Anh, John Harrison. Tạo ra chiếc đồng hồ chính xác (chronometer) đầu tiên, khi đó sử
dụng cho người đi biển, đảm bảo độ lệch dưới 3 giây một ngày trong mọi điều kiện.
8. 1745-1746, Đức, Ewald Georg von Kleist và Pieter van Musschenbroek. Người đưa ra thí
nghiệm đầu tiên cho phép lưu lại dòng điện trong một dụng cụ được gọi là “Chai Lê-đen”.
9. 1764-1769, Scotland, James Watt. Tạo ra bình ngưng tụ hơi nước, tăng hiệu suất cho máy hơi
nước và là cơ sở cho những chiếc máy hơi nước công suất cao sau này.
10. 1774-1800, Vương Quốc Anh, John Wilkinson. Tạo ra chiếc máy sử dụng năng lượng từ bánh
xe nước để cắt và tạo hình cho nòng súng với mức độ chính xác cao hơn bất kỳ máy móc nào trước
đó. Chiếc máy này cũng đặt nền tảng đầu tiên cho nghành công nghiệp chế tạo máy và công cụ.
11. 1782-1787, Scotland, James Watt. Tạo ra động cơ hai thì và máy điều tốc. Cùng với phát minh
1665, Anh - Đức, Issac Newton và Gottfried W.Leibnitz, phát minh ra phép toán Vi - tích phân
1670, Pháp, Dom Pérignon, phát minh ra Rượu Sâm- panh ( Champange)
1674, Anh, William Clement, phát minh ra Kim phút cho đồng hồ.
1674, Hà Lan, Christian Huygens, phát minh ra đồng hồ cơ
1676, Anh, Robert Hooke, phát minh ra đầu nối nhiều chiều
1679, Pháp. Denis Papin, phát minh ra nồi áp suất
1680, Anh, Robert Boyle, phát minh ra Diêm phốt - pho.
1688, Pháp, phát minh ra Kính dày
1698, Anh, Thomas Savery, phát minh ra Máy bơm hơi nước dùng cho các hầm mỏ
1709, Bồ Đào Nha, Bartolomeu de Gusmão, phát minh ra khinh khí cầu nóng
1711, Anh, John Shore, phát minh ra Âm thoa
1712, Anh, Thomas Newcomen, phát minh ra động cơ hơi nước.
1714, Hà Lan, Gabriel Fahrenheit, phát minh ra Nhiệt kế
1717, Anh, Edmond Halley, phát minh ra chuông lặn
1733, Anh, John Kay, phát minh ra máy xe sợi
1740, Anh, John Harrison, phát minh ra Đồng hồ hàng hải
1752, North America, Benjamin Franklin, phát minh ra Cột thu lôi
1757, Anh, John Campbell, phát minh ra Kính lục phân
1764, Scotland, Jame Watt, phát minh ra Động cơ hơi nước có bộ ngưng tụ, là máy hiệu quả đầu tiên
1783, Anh, Henry Cort, phát minh ra Máy cán hơi nước, phục vụ ngành sản xuất thép.
1784, Mỹ, Benjamin Franklin, phát minh ra Kính mắt hai tròng
1795, Pháp, phát minh ra Hệ đo mét.
1796, Scotland, Edward Jenner, phát minh ra Vắc xin
1798, Pháp, Louis de Morveau, phát minh Hóa lỏng Gas.
1800, Italy, Alessandro Volta, phát minh ra Pin điện
1804, Anh, Richard Trevithick, phát minh ra Đầu máy xe lửa
1807, Anh, Humphry Davy, phát minh ra Đèn hồ quang
1810, Anh, Henry Maudslay, phát minh ra Máy tiện chính xác
1814, Đức, Joseph von Fraunhofer, phát minh ra Kính quang phổ
1815, Anh, Humphry Davy, phát minh ra Đèn thợ mỏ
1873, Mỹ, phát minh ra Xe điện, xuất hiện lần đầu ở San Fransisco
1876, Mỹ, Alexander Bell ( quốc tịch Scotland ), phát minh ra Điện thoại.
1876, Đức, Nickolaus August Otto, phát minh ra Động cơ bón kỳ đốt trong
1877, Mỹ, Thomas Edison, phát minh ra Máy hát quay đĩa.
1877, Mỹ. Eadweard Muybridge ( quốc tịch Anh), phát minh ra Phim điện ảnh
1879, Anh và Mỹ, Joseph Swan và Thomas Edison, phát minh ra Bóng đèn
1881, Mỹ, Alexander Bell, phát minh ra Máy dò kim loại
1884, Mỹ. James Ritty, phát minh ra Máy đếm tiền
1884, Anh, Charles A.Parsons, phát minh ra Tuốc - bin hơi nước.
1885, Đức, Karl Benz, phát minh ra xe hơi
1885, Đức, Gotlied Baimler, phát minh ra Xe môtô
1885, Mỹ, William Stanley, phát minh ra Máy biến thế, chuyển đổi dòng điện
1886, Mỹ, John Pemberton, sáng lập ra hãng Coca Cola
class="bi x0 y69 w4 h5"
Khám phá những biểu tượng của tình
yêu
Các biểu tượng của tình yêu trên thực tế chứa đựng nhiều ý tưởng diễn giả riêng. Và như thế,
mỗi biểu tượng sẽ đem đến nhiều tâm sự sẻ chia hơn là những gì người trao tặng có thể bày
tỏ…
Biểu tượng những cánh chim
Cả hình ảnh đôi chim tình yêu (lovebird – thuộc họ két, vẹt) sát cánh bên nhau lẫn hình ảnh đôi
chim bồ câu (doves) đều là những biểu tượng đang được mọi người ưa chuộng và dành tặng
cho nhau nhiều nhất cho những mùa lễ Valentine gần đây.
Hình ảnh đôi chim tình yêu tượng trưng cho mối quan hệ khăng khít, chung thủy của đôi lứa. Vì
loài chim này lúc nào cũng có đôi có cặp, mỗi một con đực chỉ gắn bó với duy nhất một con
cái. Còn hình ảnh cánh chim câu lại biểu thị cho sự thuần khiết, trong sáng và khiêm nhường –
những phẩm chất cao đẹp cần thiết cho một tình yêu thực thụ. Trong thần thoại Hy Lạp, thần
Vệ Nữ cũng đã từng tôn vinh chim bồ câu là linh vật thiêng liêng, cũng chính là sự chung thủy
với bạn đời của giống chim này. Và tiếng gù gọi bạn tình của chim câu giờ cũng được coi là thứ
“ngôn ngữ” riêng của đôi lứa khi họ thủ thỉ tâm tình với nhau.
bị dồn ép quá mức, nữ thần săn bắn Diana đã biến Rodanthe thành bông hồng rực rỡ sắc
hương, còn những chàng trai theo đuổi cô biến thành những chiếc gai mọc tua tủa bao quanh
cành lá hoa hồng…
Tình yêu hấp dẫn lắm mà cũng nguy hiểm lắm! Một truyền thuyết khác lại cho rằng những bông
hoa hồng này sinh từ những giọt rượu tiên mà thần Cupid đã vô tình đánh rớt xuống mặt đất
trong lúc đang mang rượu tiên tới cho các vị thần trên đỉnh núi Olympus.
Như thế, những bông hoa hồng biểu tượng cho tình yêu gắn liền với sự ngọt ngào và quyến rũ,
tựa như ly rượu tiên ngon lành, luôn có thể làm lòng người say đắm, mê mẩn.
Điều thú vị hơn cả là ở biểu tượng tình yêu phổ biến nhất này tên chữ tiếng Anh là Rose, sắp
xếp lại sẽ ra từ Eros, một tên gọi khác của vị thần tình yêu trong thần thoại Hy Lạp. Trao tặng
một bông hồng, điều đó cũng thể hiện sự dẫn lối, đưa đường của vị thần tình yêu tới người
được tặng…
Biểu tượng thần tình yêu
Nhắc đến biểu tượng thần tình yêu của ngày lễ Valentine chắc hẳn mọi người sẽ liên tưởng
ngay đến hình ảnh một chú bé bụ bẫm, láu lỉnh, ở trần với mái tóc xoăn bồng bềnh, trên vai là
đôi cánh thiên thần cùng cánh cung và những mũi tên tình ái.
Thần tình yêu Cupid được cho là con trai của thần Vệ Nữ và cũng là người “trợ thủ” đắc lực
của bà trong việc gieo rắc tình yêu. Nhưng đó là theo truyền thuyết La Tinh. Còn trong thần
thoại Hy Lạp, vị thần tình yêu được biết đến với tên gọi là thần Eros – con trai của nữ thần sắc
đẹp Aphrodite. Không giống Cupid, thần tình yêu Eros là một thanh niên tuấn tú có dáng người
thanh thoát, chuẩn mực tượng trưng cho những gì đẹp đẽ nhất, hoàn hảo nhất. Còn thần tình
yêu Cupid lại tượng trưng cho những điều bất ngờ, khó đoán định cùng những khao khát yêu
đương hồn nhiều, trần trụi…
Biểu tượng những nút thắt
Những nút thắt tình yêu bao giờ cũng tượng trưng cho sự bền chặt. Tất nhiên, sự gắn bó,
khăng khít, bền chặt ấy bao giờ cũng bắt đầu từ những khúc lượn quanh co rồi mới đến phần
cuốn, bện vào nhau qua những móc nối nhiều khi chẳng rõ điểm khởi đầu, kết thúc, cũng tựa
như những thăng trầm trong đời người.
Tặng nhau những nút thắt, nghĩa là bạn đã trao cho đối tượng cuộc sống của chính bạn với
những biến động và những ràng buộc sâu sắc. Có những quan điểm cho rằng khởi nguồn của
Số Pi được biểu diễn với 50 chữ số thập phân: 3.14159 26535 89793 23846 26433 83279
50288 41971 69399 37510.
Ngày của mẹ ở nước Mĩ và một số nước khác là ngày Chủ nhật thứ hai của tháng 5. Ngoài ra, cũng có
nhiều nước khác có ngày của mẹ, nhưng vào thời gian khác. Ví dụ như Na Uy là ngày Chủ nhật thứ 2
của tháng 2, Hi Lạp là ngày 2-2
http://en.wikipedia.org/wiki/Mother's_Da…
Ngày của cha ở nước Mĩ và một số nước khác là ngày Chủ nhật thứ 3 của tháng 6.
http://en.wikipedia.org/wiki/Father%27s_…
Hiện tại thì Ngày của cha và Ngày của mẹ (vốn phổ biến ở Mĩ) đã được nhiều nơi trên thế giới hưởng
ứng và chúc mừng bên cạnh ngày lễ truyền thống của chính quốc gia họ.
Ngoài ra, còn các ngày lễ khác:
- Ngày Tết dương lịch (cái này ai không biết thì đúng là phí lắm :D): 1-1
- Ngày Valentine: 14-2
- Ngày Quốc tế phụ nữ: 8-3
- Ngày Quốc tế lao động: 1-5
- Ngày Quốc tế thiếu nhi: 1-6
- Ngày Giáng sinh: đêm 24, ngày 25 tháng 12
- Ngày lễ tặng quà (Boxing day): 26-12
- Lễ phục sinh: cách tính ngày không thống nhất, mình ngoại đạo nên không biết thế nào :D
http://en.wikipedia.org/wiki/Easter
- Ngày Quốc tế nam giới (nam giới được quyền sung sướng): 19-11
Tìm hiểu về hệ nội tiết
01.12.2006
Tổng quan:
Mỗi khi vào giờ hóa học, chắc Bạn sẽ lúng túng nhiều nếu chưa học bài. Nào là các
công thức hóa học, nào là phản ứng hóa học, Quá nhiều thứ để phải tìm hiểu & học
hỏi. Trong cơ thể
Bạn cũng vậy, các phản ứng hóa học luôn xảy ra bên trong nhắm kiểm soát tất cả các hoạt động
của cơ thể, các chất hóa học này được điều khiển chủ yếu bởi hệ nội tiết trong cơ thể.
Hệ nội tiết sản xuất ra các chất hóa học đặc biệt gọi là các nội tiết tố (hormon). Nội tiết tố có vai
khiển sản xuất ra các hóa chất gây kích thích hoặc ngưng trệ hoạt động của tuyến yên.
Tuyến yên có kích thước cỡ hạt đậu Hà Lan, nằm ở ngay bên dưới tuyến hải mã, kiểm soát phần
lớn các hoạt động của tuyến nội tiết. Tuyến yên được coi là tuyến nội tiết chủ đạo vì nó điều
khiển phần lớn hoạt động của các tuyến nội tiết còn lại. Quá trình hoạt động của tuyến yên bị
ảnh hưởng bởi một vài yếu tố như cảm xúc hoặc những thay đổi theo mùa trong năm. Để thực
hiện tốt nhiệm vụ của mình, tuyến yên cần biết một vài thông số từ não như nhiệt độ của môi
trường bên ngoài, tình trạng cường độ ánh sáng & trạng thái cảm xúc, được gởi từ não đến
thông qua tuyến hải mã.
Tuyến yên có hai thùy (hai phần nhỏ hơn) gọi là thùy trước & thùy sau. Thùy trước điều khiển
các hoạt động của tuyến giáp, tuyến thượng thận & tuyến sinh dục; thùy sau tiết ra một số
hormon như:
• Hormon tăng trưởng, có chức năng kích thích sự tăng trưởng của xương & các mô trong
cơ thể gia tăng tích trữ chất dinh dưỡng & khoáng chất.
• Prolactin là một loại nội tiết tố kích hoạt quá trình sản xuất sữa ở phụ nữ nuôi con bằng
sữa mẹ.
• Thyrotropin, là một hormon điều khiển hoạt động nội tiết của tuyến giáp.
• Corticotropin kiểm soát hoạt động nội tiết của tuyến thượng thận.
• Endorphins là một hoá chất tác động lên hệ thần kinh làm giảm cảm giác đau.
• Các hormon chống lợi tiểu (antidiuretic) giúp cân bằng lượng dịch trong cơ thể. Hormon
này cũng ảnh hửong đến quá trình sản sinh oxytoxin giúp co thắt cơ tử cung trong lúc
chuyển dạ.
• Ngoài ra, tuyến yên còn tiết ra một số hoá chất phát tín hiệu cho tuyến sinh dục hoạt
động, điều khiển buồng trứng & chu kỳ kinh nguyệt ở phụ nữ.
Tuyến giáp nằm hơi thấp, phía trước cổ, có hình dạnh như một cái nơ hình bướm, có chức năng
sản xuất ra thyroxine & triiodothyronine. Các hormon này kiểm soát tốc độ sử dụng năng lượng ở
tế bào. Hoạt động của tuyến giáp được điều khiển bởi hormon thyrotropin sản xuất từ tuyến yên.
Càng nhiều hormon tuyến giáp được sản xuất, tế bào càng gia tăng tốc độ đốt cháy nhiên liệu
trong cơ thể. Chính vì vậy, một khi Bạn bị cường giáp, tức là khi tuyến giáp quá mức các nội tiết
tố làm cho tế bào gia tăng đốt cháy chất dinh dưỡng gây ra nóng bức trong người.
Hormon tuyến giáp là rất quan trọng trong quá trình phát triển xương & quá trình phát triển não
Mô tả chức năng của hệ nội tiết:
Khi hormon được tiết ra, chúng được đưa vào mạch máu để chuyển đến những nơi cần thiết
trong cơ thể. Các nơi này gọi là các tế bào đích, tế bào phát ra tìn hiệu cần hormon. Lượng
hormon chỉ được sử dụng ở tế bào đích theo một hàm lượng cần thiết, sự điều tiết này được
thực hiện bởi một loại protein đặc biệt gọi là các protein vận chuyển hormon. Các tế bào đích có
các thụ thể đặc hiệu với một hormon nào đó & tương tự, các hormon cũng vậy (giống như chìa
khóa khớp với ổ khóa vậy). Nhờ vậy, mà chúng nhận ra nhau & giao tiếp với nhau hiệu quả. Khi
chìa khóa được gắn vào ổ khóa, tế bào gắn chặt với hormon & các hóa chất chỉ thị được dẫn lưu
vào bên trong tế bào để thực hiện các hoạt động tương ứng.
Một khi lượng hormon đã đủ, các tuyến nội tiết sẽ duy trì lượng hormon này trong máu. Ví dụ,
các hormon của tuyến cận giáp làm gia tăng đủ nồng độ calcium trong máu, tuyến cận giáp sẽ
nhận được tín hiệu phản hồi báo duy trì hoặc giảm tiết các hormon này.
Những bệnh lý có thể xảy ra cho hệ nội tiết:
Quá nhiều hoặc quá ít nội tiết tố đều gây ra tình trạng nguy hiểm cho cơ thể. Ví dụ, khi tuyến
yên sản xuất ra quá nhiều hormon tăng trường, trẻ sẽ quá cao, & ngược lại. Dưới đây là các
bệnh lý liên quan đến nội tiết thường gặp ở tuổi trẻ:
• Tiểu đường nhóm 1 : Một khi tuyến tụy không sản xuất insulin, Bạn sẽ bị tiểu đường
nhóm 1. Trẻ thường bị tiểu đường nhóm 1 nguyên do rối loạn hệ tự miễn dịch (rối loạn
tự miễn dịch là tình trạng hệ miễn dịch của cơ thể tự tấn công, phá hủy các tế bào tụy).
Tiểu đường nhóm 2: Đây cũng là bệnh lý tiểu đường nhưng nguyên nhân cơ thể không
đáp ứng với lượng insulin tiết ra. Tiểu đường nhóm 2 thường thấy ở người lớn tuổi, tuy
nhiên trẻ bị béo phì cũng có nhiều nguy cơ bị tiểu đường loại này.
• Rối loạn tăng trưởng : Tình trạng này gây ra do quá nhiều hoặc quá ít hormon tăng
trưởng được tiết ra từ tuyến yên. Cơ thể trẻ sẽ phát triển bất bình thường tùy theo nồng
độ của hormon này, trẻ sẽ quá cao khi dư thừa hormon & ngược lại. Nguyên nhân
thường thấy gây ra rối lạon hormon tăng trưởng là có khối u trong não gây chèn ép
tuyến yên. Xem thêm chi tiết trong bài viết Các dạng rối loạn tăng trưởng
• Cường giáp : đây là tình trạng tuyến giáp sản xuất quá nhiều các hormon gây ra các rối
loạn tương đối nghiêm trọng cho trẻ. Xem chi tiết trong bài Hội chứng cường giáp
• Thiểu năng giáp (nhược giáp) : ngược lại với cường giáp, nhược giáp là tình trạng thiếu