Tổng quan
về các khu
bảo tồn
thiên nhiên
MỤC LỤC
Tổng quan về các khu bảo tồn thiên nhiên 1
MỤC LỤC 2
Lời nói đầu
!"#
$%&' ()*+,-,) (./012 (*&&,-&
, (34$035678 9$"6 :; (<=>
=>"? 6&$ 5 @A62B.C
"?>$DE #>FGHI$J >$
K ?51LEL./#=$MHI4 >
G4$N$6HIE;$O ;#=$"HI
"?L!7 =>$ ?MK$J3(PI$QIR
ST7N$ LI U9 9$LV7
V;$IH ($HS(7RK$7VM U
=W =W4$HN$ ?=I"#@%I> 9$
!NI
PITK$>C$I$=JMVI
9$ !NI U"T :3=W7XI<M3#$
=>Y$=V:8V<$$=>XIT9
ZO@VI U $ =W6[<T$ZO@
VI"#@ $ \LI=>$3?
V5:$XIO?1LJ LTV$#[] L
^Tổng quan về các khu bảo tồn thiên nhiên tại Việt Nam_
Nội dung của tiểu luận bao gồm:
&3$)I[V G.PP
3! ?I$MVI.PP
`<9Z<"R
1.3. Mục đích của các khu bảo tồn thiên nhiên
fVI.PP =W[<T$ZO@>VO 7Ih
k$8I]p
k.#VK$$Up
k.#7 9$$\p
kqIT5VWL4=C$;p
k.#V#XI !"LDVp
klrO$I$#p
kcVOp
klrO$WZV$IT;V7Vp
kqIT5V"?I=$DVITLR$
GI"#@N$I =W"#$$!o
V9 ($$8I] 9XI/4=C$fV
I"#@TZsZ$5$NVXI%?MVY$=
VXIV5M7V4$!"tI9
II. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA CÁC KHU BẢO TỒN
aR$I.PPJ' ! ?7Ih
uP 9<"j$
uP %T M
uP$/6":7I$
uPJXIV
uaIXI#I7IJ4$"j$$ZW
2.1. Tính đại diện, toàn diện và cân bằng
N$ !T =WVZO$ !" R> 9$7]M
(=>9VJZh$I@$\7#*7V0Y$VZ
O$ R>V$VV=#XIDVfVI.PP9
=C$4$ =W]D8V$VL 9$7](
VR$VI.PP =WHZ(V 1v\;$
=C$WZ5HTLI=>%6V$8I[V V?I
7# 9$7]>O 7VXIT99VI
.PPV9 ($"#@S($N$O MZ<
9$XI#bVI.PPMdefA zT[<T$R$VI
.PPOIXI#bJ9j$9 ($XI#bZ#J
XIV>N$OIT
2.5. Hiệu quả, hiệu suất và công bằng
HZXI#bR$I.PP% #"#7<"j$
$NZW74$"j$$Z<":ZW$NV
"XI$ A]$ #"#WM($ @$<=
Z=1$ @$"<($=CaI7IJ?7R=W$R?I
VI.PP% ? #"#O "#@MR$XIR$
PHZXI#bVI.PPZ# =W(99 ($
6k[U(GI.PP =WHZjO \9(7RW
[U(7$Z"#@qHT9 ($MVI
.PPZ#"# #IXI#=1$[8$>Z"F =WXI#b
7VV ($W =WZ<":7v4$"j$>V($
@$V"XI
III. PHÂN LOẠI VÀ PHÂN BỐ CÁC KHU BẢO TỒN THIÊN NHIÊN
3.1. Phân loại các khu bảo tồn:
kP\xIH39$7]+MI"#@"
$@V95h
|=CXIR$p
|GINp
|GI"#@k7#p
|GI"##XIp
kaR$Z<9$I.PPXIR6Mdef =W4$"R
D&17HZHaR$Z<9$aR$Z<9$&
J#iZ<9$DZ<9$ %IMT6IVZ<9$*dk
0MR$Z<9$&2+`<9$dHZWZVb=$MV
Z<9$ddddddMR$Z<9$&2+h
uGIN$$!}GI"#$U*lI\
GI`$-Gv.$I~€Sl€~ I„I<PIm*o
30I.%IlJII(=CXIR$fVP
Bảng: Danh sách các khu bảo tồn quốc gia của Việt Nam (tính đến tháng 12
năm 2002)
TT Tên gọi Vị trí Năm công bố
Diện tích
(ha)
I. Vườn quốc gia 851,361
& a$xkl` xf +'
..? ./G9 & 2i&
.VPrx$ QI#$ & &'2+
„I<l1 `AP] &'+
' P3#|
)`APV$IT
PITQI$
&i i++
i .5| aP<T && i2+i
2 fV.| a#`E$ && &'
+ fA`=1$|
.5PaVa
.5
&++
„I<PIm 3 2i+
& .6•| PaV & &ii
&& `KSV $€ & &&&
& YQI$ aP) & '''
&
`$Gv
.$
QI#$.5 & +i
'i2
i `fEka$G a.5 &}fPk&+i 2&
2 P=W$P6 a.5 &}fPk&+i 2+
+ ./S ac$ & 2+
qIc5 ac$ &
& `$QI$ ac$ &}fPk&+i &+2
&& P<Tf4x) ac$ &'
& ffI PITQI$ & '+&+2
& A`ƒ/ f.j$ &}fPk&+i &
& PK$GV f.j$ &}fPk&+i
&' Gam ./G9 &2 &+'''
&i aNIx x9$l1 & &i
&2 G\~{ ./c$ &' 'i2'
&+ P<TwPr ./c$ &iii
& G†P=W$ QI#$ & &2i
wPr QI#$ &'
& aES PaV &}fPk&+i '
`KaI PaV '+
`KxI4$ PaV &2ii
„I<x PaV & i&
' `Ka9 $€ & i2
i `KaIR$ $€ &' '2'
2 Gvc{ aP) &' +&
+ 34$ QI#$P 'i
`$3L P;PkaI6 &'+
fKxf QI#$ & &''
& l4$P QI#$ &
.kAfA 3‡$ & +++
.V #l1P 3‡$ & 2
G4$P `Aw &
+
~;$4A
fA
PIH & &i22'
l<.9xI .9xI &2 &2
& xI$$]a$ f%P1 i
&& 3JSYk.U.@ fSI & i&
& @q1 fSI
III. Khu di tích Văn
hoá- Lịch sử- Môi
trường
Tổng cộng 187,668
& S=C$`D$ xf<I &' &
3#@74$3 a.5 &}fPk&+i
G.5 PITQI$ & &2
P<P PITQI$ & ii
' `/. f.j$ &}PP$k&22 2+
i fV #PV. w.V &}fPk&+i '
2 ŠfxD$ x9$l1 &}fPk&+2 &
+
a$`=W$
a$
PV$IT
&&}Q3ak
.ak&&
i
a@AfR PV$IT &}fPk&+i i
& a@fJl1 ./c$ &}fPk&+i &'
&& wP6 ./c$ & &++
& .UfVT QI#$ &}fPk&+i 'i
2 aEf4$ Gc$ &}fPk&+i '
Nguồn: Cục Kiểm lâm, tháng 12 năm 2002
Rừng đặc dụng
' =CXIR$ +'&i&
i GI"#@ &'&&i
2 GIDVkx7rkS4=C$ &+2ii+
& ~;$ !O$ &'
`%DXIR$ 2B
Đất ngập nước (Ramsar)
TT. Tên gọi Vị trí Diện tích Năm thành lập
& „I<PIm 3PV
.5
& &'
cAhGIT"$@#$I"#@„I<
PIm*Z%j$ITcPImo30GI J$HZ=>
~7jITPLa#*oPV.50ITc
PIm*o30qI <TŒ;$•\"~7
*•••7$}ZŽ\7•\0
Các khu bảo tồn biển
GI"#@"?aESI*oGVa0I"#@"? ?^5
t_"/ %I9 ($;V$iD&GI"#@"?aESI
&'P 6D& U'I"#@"?h
P$fKxf`AQIRf@fFAfAP\QIT9R$
I"#@"? 6D&'7•HZR$$@&iG.P.
Di sản thế giới
TT. Tên gọi Vị trí Diện tích Năm công nhận
& a9x$ QI#$ &
`R:a(€ QI#$ kk &
fOaI6 P;PkaI6 kk &
PV S‘l1 QI#$ kk &
ZV?GP„a>"##4=C$P$Z=1$=>$
OM69ZV?GP„aC†&k'J9 6
VVj4ZO.SPp[<T$VQcVG.PPZM
[ JR$ @]"#@ 9$7]"#@$I@$\[<T
$V17.SP
HZXI#bVI"#@ ($ =W[V
$Kế hoạch hành động đa dạng sinh học (BAP)D&'3V$V
69 ($ 9$7] =W6 6D
&+JTj$ UN$6"( V$?$V"
ZVZ U L[IJf%Z#[V VJ L=I ?D$=C$
Kế hoạch hành động đa dạng sinh học?#[<T$6=W:$?
R$VI"#@XIR$oR$Z<9VI"#
@“VVI"#@\"?"?79#V
69XI#bVI"#@>[<T$Z1$ZVZIHV
V6ZH ?XI#bVK$
4.1.2. Cơ cấu quản lý tài nguyên thiên nhiên
‚ J I(7NI<=>XI#baT
=>6$XITL7rO$ JV:84$ 5V
<7rO$: <I*=>=C$$]^7: F_0cJT[VH
XITL7rO$ J$V<IJ$E$D R>7#[IJ4$
$Z'D R> J<$ZQIV5$ JJ$ J
<$Z6?H
3R> J<$ZIH"#ZV?;$*&&0Z< J;$
9;$ ?XI#bh;$7#[IJ;$ZE$(;$ !O$
`%> J;$7#[IJV<=C$XIRXI#bD&2
ZM UJV9 ($V${MZJ>V<=C$XIR
* $r;$0J9IT? :;7#[IJ7$"#
;$
L!;$ZE$(;$ !O$V"XI#b
?7VP$Z%>=C$WZV"(MV"XI#bV1
H(K$Y$I<\Z=1$8T=CXIR
$?K$A =WI"#@XIR$IN$=C
7XIT?==C$WZ=CXIR$fVP
.(P$ITS4=C$*P:$O4=C$0IVL
VK$ J$HZ=>-VI~7VI J$HZ=> L[IJV
I"#@$=C7XIT?fVI7#6$>e•lfƒj
=>XITLXI#bM.(D4$VoXI
.#$hfV9IV =W"#
Tên gọi
Số lượng (đến
12/2002)
Tương đương với PL
của IUCN
GI J$HZ=>
*~70
& k
GI7#6$> k
GIN$=C
7XIT?
k
4.2.1. Các khu bảo tồn- rừng đặc dụng
`%>VI"#@;$ !O$"$@MT6IV
I;$ JL(7RI J$HZ=>"?
$I@$RMR$;$ !O$"/ %I;D&ifM
a@fSl/7R&+}xfPh^xIH:8a( @$fZM=>
q<Mf($_l/T"$@# L[IJHZP:$
Ox<$ZD&i\ L$MP:$Ox<$ZfZM
UXIT6 HZ;$JfA`=1$*T=CXIR$fA
`=1$0I"#@ %IM
lIR$J J=>D&2'P:$Ox<$Z UA
5 ?4$XI6=WT4$N$6"( V$?
4.2.3. Các khu bảo tồn biển
aT=I$?6TZVZbVI"#@"?
PIT UV7V$6{W[<T$I$ZVZbT
GI"#@"?5taESI*I(oGVa0"/ %I9 ($
;D&?=(45L:8?6I"#@
"?
.(P$ITS4=C$.(PIm7# U] L[IJ
7V&'I"#@"?6 ? R$VI"#@"?
XIR$
4.2.4. Các khu di sản thế giới
SOIMf4$=>L"#V7#DV6
$>*f4$=>7#6$>0 ?"#@VI7#DV
1XIIH Mf4$=>kem"7#6$>]
f4$=>em"7#6$> #"#V$V:6$6$>
MVI$7V W"#@?<9 #"#V
I =WVXIR$WZV!• ?"#
QIR( UZIzf4$>TT"RI
7#6$>a9x$:WZV4$5aI6ZR:a(
€V S‘l1 U We•lfƒ4$HaTa9x$
7#6$>ITJM$ $
L[IJem"7#6$>4$HCXIR$`$kGv.$
7#6$>
4.2.5. Các khu dự trữ sinh quyển
f=1$5$=C7XIT?Me•lfƒ U4$H
2IN7XIT?6$>SOIMVIN7
XIT?6WZ"#@ 9$7]>7rO$"LN$$IT
$=CfVIN$=C7XIT? W=hVZE$
$7R$ ??$5tVXI#b:$WZ J=>
9$7]
I"#@ 9 J$HZ=>LPI$
S49VTZO !NIM4$ 9
$R$9!o 9(7RI"#@
4.3.2. Quản lý vùng đệm
P59$XI#bK$ U WfOG?<def
V$VD&
G6XI#JTO M4$VXI#bK$
E“$VXI#bK$ MV:8E"Œ(
@$sH 4V$=WI
fV"XI#bVI"#@oXITLXI#b$Z9V
I EK$ I(XITLXI#bMXITL Z1$$
e.qITT[U<C$XIRV7OXI
3LITŒ 67Œ(4$// 4@$s$XI#
b$NV1XIVI
3LI+QIT6 +}&}Q3kPP$(">XI]$$
“O M4$VXI#bK$ MVCXIR$V
INP$ XIT HZK$ jO
{W4$V"#@XI#b"#;$ !O$5HTIT
MK$ 4$ WMI;$ !O$k
=$V %I=[<T$ZV?K$ W4$XIK$>
V %I=MI;$ !O$VM %I VK$ V
ZRWZ>VJZXITLXI "K$
!">"XI#b;$ !O$
4.3.3. Phân loại các khu bảo tồn và quản lý hành chính
VI"#@ W4$HT%I6VI
;$ !O$`<9:8XI#bVI;$ !O$ =WXIT
$QIT6 +}&}Q3kPP$P\ VI"#@M
WZ<9"$@=CXIR$I"#@
I;$"##XITI;$DVk7rk4=C$
LII;$ !O$`%>VW %IVV>V
IO?$<7VMVVTC$ WK$N$(
I$$<7VXIR$4$#D$ VZ8$
L8 (JZR7V" V$?$NV;$ !O$J
$NVoVIfVo$‹1LII"#@1=C$
#D$ %I=XI#b;$ !O$17>Vo$IL
6$I@I9{@3?5(7Ro$‹>"R
!LI1I;$ !O$jZ9Mo=$$I@
ZO T99‰Z
4.3.5. Quy hoạch tổng hợp
f(7R7V$6 ?6WZR1VI"#@XIV5XIT
9M Z=1$IN$R$/$TZKWZ>7XI<
$T$D$%I R>VI"#@ =W(Z%#
XI[U(7]($1
GIN7XIT?(9I"#>ZsZ($
Z9#L#XI6k[U(j VZ8$OI6WZ"#
@ZV? UIN$=C7XIT?(7R
I> $ =W L[IJHZ
6VI"#@VI"#@XIR$Y$
E(V86I(7V =WXI#b\VIT6
6WZT5F5V=>I$ =C$"$> LIW
f 6TVR$/$" %IL"#@XIR$34$”>
9 =WN$6XI#R
Một số ưu tiên quản lý bảo vệ các khu BTTN:
k„<T$XIT5 LI$V7V 9$7]VI"#@p
k.#@$9h„<T$=CHK$pXIT9VI
;$$R$<T"# p
kQI#b"LN$ 9$7]h„<T$45($ @$XI#
bI.PPpZV?"LN$K$ $7V=C;$p[<T
$69XI#bI7VVI"#@p