Những vận động viên thiếu niên và các
chất nâng cao thành tích
Các bậc cha mẹ có thể làm gì?
Bạn có phải là cha mẹ của một vận động viên tuổi học trò? Nếu đúng,
thì cuộc sống của bạn có thể cũng náo nhiệt như con bạn. Con bạn có thể rê
bóng, vung gậy hay bồng bềnh bơi, còn bạn thì lái xe, giặt đồng phục, chuẩn
bị hai bữa tối- một cho con bạn và một cho các thành viên khác, cũng như
tham gia vào các buổi tập, các trận đấu và các cuộc thi.
Nhưng ngoài tất cả những gì bạn phải làm với tư cách cha me của một
vận động viên học trò, bạn đã dành thời gian để nói với con về tác hại của
các loại thuốc hay chất bổ sung nâng cao thành tích chưa? Nếu bạn nghĩ các
loại thuốc và chất kích thích chỉ được sử dụng bởi các vận động viên
Olympic, thì bạn đã nhầm. Học sinh ở các trường trung học và thậm chí phổ
thông cơ sở đang sử dụng chúng. Và con bạn có thể cũng nằm trong số đó.
Các loại thuốc và chất bổ sung nâng cao thành tích là gì?
Các loại thuốc và chất bổ sung nâng cao thành tích được dùng để nâng
cao thành tích thể thao, tránh mệt mỏi và nâng cao dáng vóc. Chúng cũng
được sử dụng để làm tăng khối cơ và năng lượng. Nhưng chúng có thể gây
ra các tác hại nghiêm trọng. Dưới đây là một vài trong số các chất mà con
bạn có thể đang sử dụng.
Creatin:
Creatin là một chất bổ sung không kê đơn thường được dùng để nâng
cao thành tích các môn thể thao cường độ cao trong thời gian ngắn như cử
tạ, đấu vật và chạy nước rút. Tác dụng phụ gồm đau dạ dầy, buồn nôn, ỉa
chảy và chuột rút. Creatin liều cao có thể gây bệnh ở thận, gan hay tim, và
thậm chí cao huyết áp mặc dù mối liên hệ với các bệnh nặng vẫn chưa được
xác minh.
Mặc dù, thanh thiếu niên có thể sử dụng creatin để trông vạm vỡ, điều
thực sự xảy ra đó là cơ của bạn rút nước từ các bộ phận khác của cơ thể. Sự
vạm vỡ của bạn thường là kết quả của thừa nước ở cơ, chứ không phải là
steroid đồng hoá có thể làm ngừng sự phát triển của xương, và gây tổn
thương tim, thận và gan.
Những dấu hiệu sử dụng steroid đồng hoá dễ phát hiện hơn creatin,
andro và ephedra, dấu hiệu sử dụng steroid đồng hoá ở nam giới bao gồm
trứng cá, và hói kiểu nam giới.
Còn nếu con gái bạn dùng steroid đồng hoá, nó sẽ có các đặc điểm của
nam như giọng ồm hay lông mặt sẫm màu. Các triệu trứng này không đe doạ
đến tính mạng, nhưng là những dấu hiệu dễ thấy nhất. Các chứng bệnh nguy
hiểm hơn như ung thư gan, huyết áp tăng và tăng lượng cholesterol trong
máu không thể nhìn thấy được. Những bệnh này có thể rất nguy hiểm. Và
cuối cùng, còn chưa rõ những ảnh hưởng lâu dài đến khả năng sinh sản trong
tương lai của trẻ.
Trẻ vị thành niên sử dụng steroid chuyển hoá có thể có những cơn
giận bột phát. Chúng có tâm trạng không bình thường và có thể bị trầm cảm
khi ngừng sử dụng thuốc. Các dấu hiệu đáng sợ khác của dùng steroid là
hoang tuởng, ảo giác và loạn thần.
Các loại thuốc nâng cao thành tích được sử dụng rộng rãi như thế
nào trong thanh thiếu niên?
Rất khó biết chính xác số lượng trẻ vị thành niên sử dụng các thuốc
nâng cao thành tích. Một lí do đó là các nhà khoa học chỉ dựa vào thông tin
ở những trẻ tham gia hoạt động thể thao. Rõ ràng là một số trẻ được điều tra
sẽ không nhận là đang sử dụng thuốc. Và việc xét nghiệm thuốc trong các
môn thể thao của giới trẻ là một vấn đề phức tạp và tốn kém. Do đó, việc xét
nghiệm đại trà là phi thực tế.
Trong một cuộc điều tra được tiến hành ở Mỹ năm 1999, thì 8.2 %
vận động viên ở tuổi vị thành niên cho biết họ đã sử dụng creatin, trong đó
có cả các vận động viên nam và nữ ở độ tuổi 14. Trong một số cuộc điều
khác ở các vận động viên trẻ, thì số người sử dụng creatin trong khoảng từ
5.6 % đến 16.4 %.
Việc các vận động viên trẻ sử dụng steroid đồng hoá, ngày càng tăng,
-Hiện chưa có xét nghiệm đối với một số thuốc, nên không có khả
năng không bị phát hiện.
-Cha me và huấn luyện viên có thể không để ý đến các dấu hiệu sử
dụng thuốc ở những thanh thiếu niên có vẻ là những vận động viên ưu tú.
Bạn có thể làm gì.
Con bạn đang chịu nhiều áp lực? Con bạn định dự thi để dành học
bổng thể thao ? Nếu có, nó đang phải chịu áp lực đáng kể để thành công. Và
bên cạnh áp lực từ huấn luyện viên, cha mẹ và bè bạn, trẻ còn tự đặt cho
mình rất nhiều áp lực. Không lấy gì làm lạ, những áp lực đó có thể buộc
chúng phải nghĩ đến việc sử dụng thuốc và chất bổ sung nâng cao thành tích.
Hãy cố gắng giảm bớt áp lực cho trẻ. An ủi trẻ bằng tình yêu thương
và sự ủng hộ, ngay cả khi con bạn thi đấu không tốt trong các môn thể thao
ganh đua. Nếu bạn lo ngại là con mình có thể đang sử dụng thuốc hay chất
bổ sung nâng cao thành tích. Đây là những gì bạn có thể làm:
Tự giáo dục: Đọc bài báo này là bước quan trọng đầu tiên. Tìm xem
liên đoàn thể thao các trường trung học, trường hay huấn luyện viên của con
bạn có quy định cấm sử dụng các chất này không. Nếu có thời gian, tham gia
bằng cách viết thư tới cơ quan chức năng. Một số bang sử dụng tất cả các
thuốc nâng cao thành tích, kể cả các thuốc không kê đơn.
Với tư cách cha mẹ, hãy giải thích rõ mong muốn của bạn cho con:
Hãy nói với con bạn rằng cho đến khi những ảnh hưởng lâu dài của
thuốc nâng cao thành tích đối với vận động viên trẻ được làm rõ, bạn muốn
con phải tránh xa những thuốc đó. Không có ngoại lệ. Dạy con bạn rằng
thành công trước mắt có thể dẫn đến hậu quả lâu dài về sau.
Thảo luận về đạo đức, những tác hại và việc tập luyện đúng.
Bạn có nhớ ý nghĩa của thuật ngữ" vận động viên cao thượng"không?.
Hiểu một cách giản đơn đó là những vận động viên thi đấu trung thực. Nhắc
nhở con bạn rằng việc sử dụng thuốc nâng cao thành tích không chỉ giống
như gian lận mà còn ảnh hưởng đến sức khoẻ hoặc gây tử vong. Một thông
điệp quan trọng khác đó là khẩu phần ăn cân đối và tập luyện nghiêm khắc
thao mà trẻ thích hoặc định hướng cho trẻ vào một hoạt động khác phù hợp
hơn.
Rất ít thanh thiếu niên có vẻ khoẻ mạnh, nhưng lại bị bệnh khiến họ
không chơi được bất kỳ môn thể thao nào, nhưng việc phải tìm những hình
thức khác thay thế cho thể thao do những hạn chế thể lực không phải là
hiếm.
Thời gian tốt nhất để kiểm tra sức khoẻ là khi nào?
Việc kiểm tra có thể được thực hiện vào bất cứ thời gian nào trong
năm. Một số bang có những yêu cầu cụ thể; tuy nhiên, nhiều đợt kiểm tra
được thực hiện ngay trước mùa thi đấu. Ngoài ra, có thể kiểm tra thể lực ở
phòng khám của bác sỹ riêng của bạn trong những tháng mùa hè. Điều này
cho phép có thêm cơ hội để giải quyết các vấn đề sức khoẻ và trả lời các câu
hỏi.
Điều gì xảy ra trong một buổi khám thể lực trước khi tham gia
tập?
Trong khi khám, bác sỹ kiểm tra các vấn đề sức khoẻ có thể khiến con
bạn dễ bị chấn thương, hạn chế tử vong khi chơi thể thao. Bác sỹ có thể
- Hỏi các câu hỏi về sức khỏe của trẻ hay tiền sử bệnh tật của gia đình.
- Nghe tim, phổi.
- Đo huyết áp và mạch.
- Kiểm tra mắt, tai, mũi và họng
- Khám lưng, khớp, bàn tay, bàn chân, cánh tay và cẳng chân.
- Kiểm tra bụng.
- Đánh giá những bất thường bộ phận sinh dục hay thoát vị.
- Kiểm tra da .
- Thực hiện các test thị lực.
Nhìn chung, không có các xét nghiệm thường qui khác như xét
nghiệm máu hay chụp X- quang trừ phi kết quả khám cho thấy cần làm
những xét nghiệm này.
Khám thể lực thường không nhằm vào việc sử dụng thuốc, hoạt động
này, thì họ sẽ chuyển trẻ tới một bác sỹ khác để kiểm tra tỉ mỉ hơn.
Khám thể lực cũng là một dịp tốt để thầy thuốc phổ biến cho các bậc
cha mẹ và trẻ về những nguy cơ tiềm ẩn khi chơi một môn thể thao cụ thể.
Ví dụ, ở nơi có khí hậu nóng các vận động viên có thể không uống đủ nước
để giảm nguy cơ cơ thể quá nóng khi tập luyện hay thi đấu tăng thân nhiệt
do gắng sức. Bằng cách giải thích những vấn đề này trong khi khám thể lực,
bác sỹ giúp cho các vận động viên trẻ có thể dễ dàng phòng tránh được
nhiều vấn đề trước khi chúng xảy ra.
Những vấn đề sức khoẻ gì có thể khiến con bạn không qua được
kỳ kiểm tra sức khoẻ?
Nhiều điều có thể khiến con bạn không đủ tiêu chuẩn chơi thể thao.
Kết quả nghiên cứu 2739 vận động viên thể thao trung học được tiến hành ở
Mỹ cho thấy các vấn đề về cơ bắp và xương là lí do phổ biến nhất khiến các
em không qua được kì kiểm tra thể lực trước khi tham gia tập luyện. Các
chấn thương cũ không liền tốt hoặc khớp không cho phép thực hiện một số
động tác nhất định thường dẫn đến không đủ điều kiện. Các vấn đề về tim
hay thị lực là nguyên nhân phổ biến thứ hai khiến trẻ không qua được kỳ
kiểm tra.
Đôi khi trẻ được chuyển đến bác sỹ chuyên khoa để theo dõi. Bác sỹ
chuyên khoa sẽ quyết định trẻ có thể chơi môn thể thao mà nó muốn, hay
việc tham gia đó là quá nguy hiểm. Trong một nghiên cứu của Mayo Clinic,
84% số trẻ qua được kỳ kiểm tra, khoảng 12 % phải nghỉ chơi và được
chuyển đi điều trị tiếp, và 2% không đủ tiêu chuẩn sau khi được chuyển
khám chuyên khoa do nghi ngờ có vấn đề.
Trẻ hiếm khi không đủ tiêu chuẩn để chơi tất cả các môn thể thao.
Thường gặp nhất là tình trạng sức khoẻ khiến trẻ không tham gia được
những môn thể thao có một số động tác nhất định, ví dụ, quay tròn hoặc
tránh né. Trẻ có thể chơi những môn không có các động tác này.
Có nên bàn về các triệu chứng không được phát hiện trong khi
kiểm tra thể lực không?