Tại sao tính đa dạng sinh học lại quan trọng ?

Với việc chọn chủ đề
“Nhiều loài – Một hành
tinh – Một tương lai”
cho Ngày Môi trường
Thế giới 5-6 năm nay,
Chương trình Môi
trường Liên Hiệp
Quốc kêu gọi nhân
loại hãy quan tâm, bảo
tồn và phát triển hơn nữa tính đa dạng sinh học
bởi nó có tầm quan trọng rất lớn đối với cuộc
sống con người. 2010 cũng là năm Liên Hiệp
Quốc chọn là “Năm Quốc tế về đa dạng sinh
học”, và ngày 22-5 vừa qua được gọi là “Ngày
quốc tế về bảo tồn đa dạng sinh học”. Vậy đa
dạng sinh học là gì, vai trò của nó quan trọng
như thế nào? …
Đa dạng sinh học là gì?
Đa dạng sinh học (ĐDSH) là sự đa dạng đời sống
trên Trái đất ở mọi cấp độ: từ gien cho đến các loài
động thực vật và hệ sinh thái. Ví dụ, táo không chỉ
có một loại mà rất nhiều loại khác nhau,
đó chính là
tính ĐDSH. Tuy nhiên, trước nay khi nói đến tính
ĐDSH chúng ta chỉ mới xoay quanh các loài.
ĐDSH mang lại những lợi ích gì?
Nghiên cứu chứng minh hệ sinh thái đa dạng thể
hiện tính ưu việt hơn trong việc cung cấp những
nhu cầu cơ bản trong cuộc sống như thực phẩm và

ải qua
thời kỳ đại tuyệt chủng lần thứ 6 mà thủ phạm
không ai khác chính là con người. Tuyệt chủng là
quy luật tất yếu của tự nhiên. Tuy nhiên, giới khoa
học ước tính tốc độ tuyệt chủng của các loài động
thực vật hiện nay cao hơn so với mức trung bình
đến 100-1.000%. Khoảng 1/3 số loài được các nhà
nghiên cứu khảo sát trên thế giới đang đứng trước
nguy cơ tuyệt chủng. Sự đa dạng của hệ sinh thái
cũng bị tác động ít nhiều. Chẳng hạn: các vùng đất
có nhiều cây bụi thuộc miền khí hậu Địa Trung Hải
đang lâm nguy với mức độ nghiêm trọng hơn so v
ới
các khu rừng nhiệt đới.
Làm sao biết tính ĐDSH đang suy giảm?
Việc cân đo đong đếm tính ĐDSH không phải là
chuyện dễ. Thực tế, các nhà khoa học không thể
biết đích xác có bao nhiêu loài động thực vật đang
hiện hữu trên Trái đất - ước tính dao động từ 5 đến
30 triệu loài. Trong số 2 triệu loài đã nhận dạng đặt
tên, giới nghiên cứu chỉ mới theo dõi được khoảng
50.000 loài. Để nắm diễn biến ĐDSH, các nhà bảo
tồn đã phát triển Chỉ số Hành tinh Sống (Living
Planet Index - LPI) để theo dõi số cá thể của 1.686
loài chỉ thị trên khắp hành tinh, cũng giống như chỉ
số chứng khoán. Và trong 35 năm qua, LPI đã tụt
28%, và điều này cho thấy “sức khỏe”
ĐDSH không
thật sự tốt.
Đâu là những hiểm họa đe dọa tính ĐDSH?

hóa các đại dương và có nguy cơ xóa sổ các rặng
san hô giàu tính ĐDSH.
Thế còn tình trạng biến đổi khí hậu?
Trong những thập niên tới, tình trạng biến đổi khí
hậu sẽ ngày càng đe dọa tính ĐDSH. Khi thiết lập
mạng lưới các khu bảo tồn tự nhiên trên toàn cầu
hiện nay, các nhà bảo vệ môi trường cũng lưu tâm
đến diễn biến khí hậu.
Làm thế nào để đánh giá đúng giá trị ĐDSH?
Liên Hiệp Quốc đang kêu gọi các nước tham gia
một nỗ lực toàn cầu nhằm tính toán giá trị ĐDSH –
từ thụ phấn cho cây trồng cho đến doanh thu từ
phát triển du lịch – để đưa vào quá trình đ
ề ra chính
sách của các quốc gia. Tính ĐDSH không phải lúc
nào c
ũng mang lại lợi ích hữu hình cho nhân loại dù
nó đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì nguồn
nước, bầu không khí và thực phẩm sạch và những
“dịch vụ” khác nữa. Một số cho rằng những lợi ích
của tính ĐDSH đang được thổi phồng, và rằng chỉ
nên bảo vệ tính ĐDSH vì lợi ích của chính nó. Tuy
nhiên, các nhà kinh tế cho rằng việc am hiểu tính
ĐDSH cũng mang lại một lợi ích, đó là “giá trị hiện
hữu”.
Các tổ chức nào hiện đang bảo vệ tính ĐDSH?
Giữ vai trò chủ xị là Quỹ Bảo tồn Thiên nhiên thế
giới (WWF) đóng ở Thụy Sĩ – hiện đang điều phối
1.300 dự án tại 40 quốc gia trên thế giới. Một tổ
chức quan trọng khác là tổ chức Bảo Tồn Quốc tế,