Chương 1 : SỰ ĐIỆN LI
BÀI 2
AXIT, BAZƠ VÀ MUỐI
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức:
HS biết được:
- Định nghĩa : Axit, bazơ, hiđroxit lưỡng tính và muối theo A-rê-ni-ut.
- Axit một nấc, axit nhiều nấc, muối trung hòa, muối axit.
2. Kĩ năng:
- Nhận biết được một số chất cụ thể là axit, bazơ, hiđroxit lưỡng tính, muối trung hòa, muối axit theo
định nghĩa.
- Viết được phương trình điện li của các axit, bazơ, muối, hiđroxit lưỡng tính cụ thể.
- Tính nồng độ mol ion trong dung dịch chất điện li mạnh.
II . PHƯƠNG PHÁP
- Trực quan.
- Đàm thoại.
- Nêu vấn đề.
III. CHUẨN BỊ
- Dụng cụ : Ống nghiệm, kẹp, ống nhỏ giọt.
- Hóa chất : dung dịch muối Zn
2+
, dung dịch NaOH, dung dịch HCl loãng.
IV. KIỂM TRA BÀI CŨ
1. Thế nào là chất điện li ? Chất điện li mạnh ? Chất điện li yếu ? Cho ví dụ.
2. Trong số các chất sau : BeF
2
, HBrO
4
, K
2
CrO

+→
33
NOHHNO
−+
+→ ClHHCl
CH
3
COOH
−
COOCH
3
+
+
H
GV : Yêu cầu HS nhận xét về thành phần ion có
trong các dung dịch axit trên.
HS : Các dung dịch axit đều có mặt cation
+
H
.
 Định nghĩa axit theo thuyết A-rê-ni-ut.
GV : Yêu cầu HS nêu nột vài tính chất hóa học
chung của dung dịch axit.
HS : Trả lời dựa vào kiến thức đã học ở lớp 8, 9.
 Nhận xét : Các dung dịch axit có một số tính
chất chung là do tính chất của cation
+
H
.
Hoạt động 3 : Axit nhiều nấc

H
+
−
42
POH
−
42
POH

+
H
+
−2
4
HPO
−2
4
HPO

+
H
+
−3
4
PO
GV yêu cầu HS : So sánh phương trình điện li của
HCl, H
2
SO
4

+
H
trong
dung dịch.
2. Axit nhiều nấc
- Các axit chỉ phân li ra một ion
+
H
gọi là các axit
một nấc.
Thí dụ : HCl, HNO
3
, CH
3
COOH….
Bài 2 – AXIT, BAZƠ VÀ MUỐI Trang 2
Chương 1 : SỰ ĐIỆN LI
HS : Phân tử HCl phân li một nấc ra cation
+
H
.
Phân tử H
2
SO
4
phân li hai nấc ra cation
+
H
.
Phân tử H

.

43
POH
là axit ba nấc.
HS : Hình thành khái niệm axit nhiều nấc.
Hoạt động 4 : Bazơ
GV : Yêu cầu HS viết phương trình điện li của
NaOH, KOH
HS :
−+
+→ OHNaNaOH
−+
+→ OHKKOH
 Nhận xét : Các dung dịch bazơ đều có mặt
anion
−
OH
.
GV yêu cầu : Nêu một vài tính chất chung của
bazơ.
HS : Trả lời  nhận xét : Các dung dịch bazơ có
một số tính chất chung là do tính chất của anion
−
OH
.
Hoạt động 5 : Hiđroxit lưỡng tính
GV hỏi : Thế nào là hiđroxit lưỡng tính?
GV : Biểu diễn thí nghiệm và yêu cầu HS nêu hiện
tượng quan sát được : Nhỏ từ từ dung dd NaOH

POH

+
H
+
−
42
POH
−
42
POH

+
H
+
−2
4
HPO
−2
4
HPO

+
H
+
−3
4
PO
Phân tử
43

Thí dụ :
2
)OH(Zn
là hiđroxit lưỡng tính
Sự phân li theo kiểu bazơ :
2
)OH(Zn
+2
Zn
+ 2
−
OH
Sự phân li theo kiểu axit :
2
)OH(Zn
−2
2
ZnO
+ 2
+
H
Để thể hiện tính axit của
2
)OH(Zn
, người ta
thường viết nó dưới dạng
22
ZnOH
.
Bài 2 – AXIT, BAZƠ VÀ MUỐI Trang 3

tùy
theo điều kiện.
HS : Định nghĩa hiđroxit lưỡng tính.
GV bổ sung thêm : Các hiđroxit lưỡng tính
thường gặp là Zn(OH)
2
, Al(OH)
3
, Sn(OH)
2
,
Pb(OH)
2
…. Chúng đều ít tan trong nước và có lực
axit, lực bazơ đều yếu.
Hoạt động 6 : Định nghĩa muối
GV : Yêu cầu HS lên bảng viết phương trình điện li
của NaNO
3
và K
2
SO
4
.
HS :
−+
+→
33
NONaNaNO
−+

−2
3
CO
)
GV : Yêu cầu HS nhận xét về thành phần dung
dịch của các muối.
HS : Dung dịch các muối đều có cation kim loại
(hoặc
+
4
NH
) và anion gốc axit  Định nghĩa muối.
GV : Yêu cầu HS nhận xét về thành phần nguyên
tố ở hai anion gốc axit của hai muối (NH
4
)
2
SO
4
và
NaHCO
3
 Định nghĩa muối trung hòa và muối
axit.
- Các hiđroxit lưỡng tính thường gặp là Zn(OH)
2
,
Al(OH)
3
, Sn(OH)

4
)
2
SO
4
, Na
2
CO
3
….
- Muối axit : Là muối mà anion gốc axit vẫn còn
hiđro có khả năng phân li ra ion
+
H
.
Thí dụ : NaHCO
3
, NaH
2
PO
4
, NaHSO
4
….
Bài 2 – AXIT, BAZƠ VÀ MUỐI Trang 4
Chương 1 : SỰ ĐIỆN LI
Hoạt động 7 : Sự điện li của muối trong
nước
GV : Thông báo về sự điện li của muối trong nước.
GV lưu ý với HS : Có một số muối trong gốc axit

4
NH
)
và anion gốc axit (trừ một số muối như HgCl
2
,
Hg(CN)
2
…là các chất điện li yếu).
Thí dụ :
−+
+→
2
4
3
342
SO3Al2)SO(Al
−+
+→
33
HSONaNaHSO
- Nếu anion gốc axit còn hiđro có tính axit, thì gốc
này tiếp tực phân li yếu ra ion
+
H
Thí dụ :
−
3
HSO
+