Phòng giáo dục huyện mộc châu
Trờng Trung học cơ sở mộc lỵ

sáng kiến kinh nghiệm
Đề tài:
phơng pháp ôn tập lịch sử lớp 9
trung học cơ sở
ngời thực hiện: Trần Minh Khơng
Tổ bộ môn: Khoa học x hội ã
Đơn vị công tác: Trờng THCS Mộc lỵ
Năm học 2009 - 2010
****************
Mục lục

ngời thực hiện: Trần Minh Khơng 1
2
1. Đặt vấn đề 2
3
2.nộI DUNG SáNG KIếN KINH NGHIệM 3
2.1. Cơ sở lý luận: 4
2.2. Thực trạng vấn đề 4
* Xuất phát từ nhu cầu của học sinh và tình hình môn học, qua quá trình giảng dạy
và tìm tòi phơng pháp tôi đã thực nghiệm phơng pháp ôn tập tổng hợp, kết quả học
sinh học tập chăm chỉ, hứng thú, nắm bắt sử liệu nhanh, quá trình t duy tổng hợp,
so sánh, nhận xét đánh giá linh hoạt hẳn lên, kết quả thi học sinh giỏi, đạt tốt
nghiệp ngày càng cao. 4
Đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề ôn tập cho học sinh bậc THCS tuy
nhiên những vấn đề đó còn rất chung chung cha đi vào vấn đề cụ thể để giúp cho
giáo viên có những phơng pháp cụ thể để tiến hành thiết kế một tiết ôn tập thật
sinh động và tạo hứng thú cho học sinh và để học sinh tiếp thu đợc kiến thức một
cách sâu sắc.Vậy nên tôi quyết định lựa chọn đề tài này hy vọng sẽ đa ra các ph-

ơng pháp dạy dạy khác nhau để đạt đợc hiệu quả cao trong truyền thụ.
Với phơng pháp dạy học mới, lấy học sinh làm trung tâm, học sinh chủ động lĩnh
hội tri thức, đòi hỏi ngời giáo viên cần có biện pháp phù hợp để cuốn hút đợc học sinh
chú ý vào tiết giảng, có hứng thú học tập, tham gia tích cực trong việc phát hiện, chủ
động phát biểu ý kiến xây dựng bài, có ý thức t duy sáng tạo. nh vậy mới đạt hiệu quả
cao trong dạy,học.
Căn cứ vào tài liệu học tập và mục đích truyền thụ ngời dạy, phải đề ra những
phơng pháp ôn tập phù hợp với đối tợng học sinh giúp các em nắm bắt nhanh và lu giữ
tốt kiến thức lịch sử, biết nhận xét, đánh giá một sự kiện, một chân dung, một giai đoạn
lịch sử Tạo nên hứng thú trong quá trình chủ động lĩnh hội kiến thức của học sinh. Vì
vậy phơng pháp ôn tập lịch sử có vai trò quan trọng trong quá trình giảng dạy lịch sử ở
các lớp THCS nói chung và lớp 9 cuối cấp THCS nói riêng.
2.2. Thực trạng vấn đề.
Là giáo viên trực tiếp giảng dạy lịch sử ở bậc THCS nhiều năm, đặc biệt là nhiều
năm dạy lịch sử lớp 9 tôi thấy:
- Học sinh cha thực sự yêu thích môn học,luôn cho rằng môn lịch sử là môn học
phụ và khô khan nhàm chán, bởi trong quá trình giảng dạy, ôn tập nhiều giáo viên cha
có phơng pháp phù hợp để tạo nên hứng thú, kích thích sự suy nghĩ tìm tòi của học
sinh.
- Khả năng nắm bắt, đánh giá sự kiện lịch sử của học sinh cha cao, cha hiểu hết
bản chất của một sự kiện, vấn đề lịch sử hoặc hiểu còn lơ mơ cha sâu sắc.
- Phơng pháp ôn tập cuối cấp còn nghèo nàn, đơn điệu, khả năng kết hợp đa dạng
các phơng pháp trong ôn tập cha tốt, tính sáng tạo trong giảng dạy cha cao, khi học
sinh học tiết ôn tập có cảm giác nặng nề, mệt mỏi, không hứng thú dẫn đến hiệu quả
cha cao.
- Kết quả học tập của học sinh còn thấp đặc biệt là ở kỳ thi học sinh giỏi và thi
tốt nghiệp hàng năm.
* Xuất phát từ nhu cầu của học sinh và tình hình môn học, qua quá trình giảng
dạy và tìm tòi phơng pháp tôi đã thực nghiệm phơng pháp ôn tập tổng hợp, kết quả học
sinh học tập chăm chỉ, hứng thú, nắm bắt sử liệu nhanh, quá trình t duy tổng hợp, so

2.3.1.1. Ôn tập theo sự kiện lịch sử
Phơng pháp ôn tập theo sự kiện là bớc khởi đầu cung cấp cho học sinh nguồn sử
liệu cơ bản. Ôn tập theo phơng pháp này giúp học sinh bổ sung các sự kiện lịch sử theo
một hệ thống sử thế giới và sử Việt Nam.
Ví dụ: Những sự kiện lịch sử thế giới tiêu biểu từ 1917 đến 1945.
- 7/11/1917: Cách mạng tháng 10 Nga
- 2/3/1919: Thành lập quốc tế cộng sản (Quốc tế III)
- 4/5/1919: Phong trào Ngũ tứ (Trung Quốc)
- 1//9/1939: Chiến tranh thế giới lần thứ 2 bùng nổ.
- 22/6/1941: Đức tấn công Liên Xô
- 2/2/1943: Chiến thắng Xtalingrát.
- 9/5/1945: Đức đầu hàng đồng minh.
- 14/8/1945: Nhật đầu hàng đồng minh, chiến tranh thế giới lần thứ 2 kết
thúc
* Những sự kiện lịch sử Việt Nam tiêu biểu từ 1930 đến 1945.
- 3/2/1930: Đảng cộng sản Việt Nam ra đời
- 27/9/1940: Khởi nghĩa Bắc Sơn.
- 23/11/1940: Khởi nghĩa Nam kì.
- 13//1941: Cuộc binh biến Đô Lơng.
- 5/1941: Hội nghị Trung ơng lần thứ VIII.
- 22/12/1944: Thành lập đội Tuyên truyền giải phóng quân.
- 19/8/1945: Khởi nghĩa thắng lợi ở Hà Nội.
- 23/8/1945: Khởi nghĩa thắng lợi ở Huế.
- 25/8/1945: Khởi nghĩa thắng lợi ở Sài Gòn
2.3.1.2. Ôn tập tổng hợp giai đoạn.
Phơng pháp dạy tổng hợp giai đoạn nhằm giúp học sinh hệ thống hoá từng giai
đoạn lịch sử cụ thể. Khi ôn tập giáo viên nên tổng hợp theo từng giai đoạn, trong mỗi
giai đoạn cần nên những nét chính, có so sánh, đánh giá, nhận xét.
Ví dụ:
Sử Việt Nam có thể tổng hợp một số giai đoạn sau:

2.3.1.5 Ôn tập kết hợp lồng ghép sử địa ph ơng:
Liên tục những năm gần đây đề thi tốt nghiệp cũng nh học sinh giỏi ở các cấp
đều có ít nhất một câu hỏi liên quan đến sử địa phơng. Vì vậy khi ôn tập đòi hỏi ngời
dạy cần có sự lồng ghép, đan xen chơng trình chính khoá với sử địa phơng.
Ví dụ:
- Khi dạy bài 6 : " Đảng cộng sản Việt Nam ra đời" cần cho học sinh nắm đợc sự
ra đời của tỉnh Đảng bộ Sơn La: Hoàn cảnh, ngày, tháng, địa điểm, ý nghĩa, ai là Bí th
đầu tiên.
- Dạy giai đoạn kháng chiến chống Pháp 1946 - 1954 đan xen những
đóng góp to lớn của nhân dân Sơn La trong cuộc trờng kỳ kháng chiến.
- Ôn tập phần 1954 - 1975: Lồng ghép những chiến thắng lớn của quân dân Tây
Bắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, đặc biệt chú ý đến việc: Xây dựng và phát triển
kinh tế của nhân dân Sơn La góp phần xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Miền Bắc,là hậu
phơng vững chắc chi viện cho tiền tuyến, tất cả vì Miền Nam thân yêu.
Bớc phát triển
Thành lập ĐCSVN
Thành lập "Thanh niên"
Bỏ phiếu tán thành
Quốc tế 3
Tìm ra đờng cứu nớc
Gửi yêu sách tới Véc Xai
Phân biệt bạn thù
1911 191 7 1919 7/1920 12/1920 6/1925 3/2/1930
Tìm đờng cứu nớc
- Ngoài ra đất Sơn La là mảnh đất có nhiều sự kiện lịch sử. nên khi ôn tập cần
chú ý đến những sự kiện lịch sử nh: Nhân dân Yên Châu bắn rơi máy bay,Nhân dân M-
ờng Tè Mộc Châu đánh địch bằng Rợu Ngàm .
- Đặc biệt là ngời Mộc Châu phảI biết sử quê mình, giáo viên có thể tổ chức cho
các em đi thăm một số di tích lịch sử , văn hóa trên địa bàn huyện nhà nh: Đồn Mộc
Lỵ, Văn bia Tây Tiến, bia Căm Thù, Hang Dơi để giúp các em thấy đ ợc trong lịch sử

2.3.2.2. Câu hỏi thông tin sự kiện lịch sử:
+ Nêu các sự kiện lịch sử thế giới tơng ứng với các mốc thời gian sau:
2.3.1919; 4.5.1919; 1.7.1921; 1.9.1939; 1.10.1949
8.1.1949; 18.6.1953; 1.1.1959; 1.12.1975; 11.11.1975.
* Nêu thông tin về các sự kiện lịch sử Việt Nam diễn ra tại các thời điểm.
3.2.1930; 19.8.1945; 19.12.1946; 7.5.1954.
* Dạng câu hỏi thông tin sự kiện giúp học sinh cũng cố lại kiến thức về sự kiện
lịch sử, giúp học sinh nhớ các điểm mốc lịch sử quan trọng của thế giới và trong nớc.
2.3.2.3. Câu hỏi tổng hợp, đánh giá sự kiện lịch sử.
Đây là câu hỏi nâng cao kiến thức tổng hợp của học sinh.
Ví dụ: ý nghĩa của sự kiện 3/2/1930 đối với cách mạng Việt Nam.
* Điện Biên Phủ có phải là "Pháo đài bất khả xâm phạm" không? Vì
sao?
* Nội dung cơ bản của "Kế hoạch Na va", "kế hoạch Nava" bị phá sản nh thế
nào?
2.3.2.4. Câu hỏi so sánh sự kiện lịch sử:
Ví dụ: * So sánh về chủ trơng, đờng lối của ba tổ chức cách mạng đợc thành lập
ở Việt Nam từ 1925 - 1928
* Cho các sự kiện lịch sử Việt Nam: 3/2/1930. 19/81945. 19/12/1946, 7/5/1954.
Sự kiện nào đánh dấu bớc ngoặt vĩ đại trong lịch sử cách mạng Việt Nam? Vì
sao?
2.3.2.5. Câu hỏi tìm hiểu chân dung lịch sử

(chủ yếu dành cho học sinh
giỏi)
- Ví dụ: * Trong sách Đại Việt sử ký toàn th - Ngô Sĩ Liên viết "Vua đem các tớng
đuổi đánh quân của Khâm Tộ thua to chết quá nửa, thây chết đầy đồng, bắt đợc tớng là Quách
Quân Biên và Triệu Phụng Huân đem về Hoa L"
Ông vua mà Ngô Sĩ Liên viết ở đoạn sử trên là ai? Hãy nêu những hiểu biết của
em về ông vua đó?

khi học môn Lịch sử, từ đó xác định được động cơ, mục tiêu, phương pháp học tập.
Kết quả được nâng dần nên theo từng năm học ở cả chất lượng giáo dục đại trà và chất
lượng mũi nhọn.
2.4.2.1. Chất lượng học sinh giỏi lớp 9 (Năm học: 2008 - 2009)
Năm học
Học sinh giỏi
cấp huyện
Học sinh giỏi
cấp tỉnh
Ghi chú
2008- 2009 05 01
01 giải nhì, 01 giải ba, 03 giải
khuyến khích cấp huyện. 01
giải ba cấp tỉnh.
2009-2010 11 05
01 giải nhất, 02 giải nhì, 01
giải ba, 07 giải khuyến khích
cấp huyện. 01 giải ba, 04 giải
khuyến khích cấp tỉnh.
2.4.2.2. Cht lng b mụn lp 9 ( 9A, 9B, 9C) .
2009- 2010 Gii Khỏ TB
Yu
u nm
05 25 40 10
Cui nm 10 32 33 05
3.Kết luận
3.1.Tính khả thi của sáng kiến kinh nghiệm
- Qua thỏi , kt qu hc tp ca hc sinh tụi cú th kt lun rng: nu giỏo
viờn bit khai thỏc tt ti liu tham kho t ú cú phng ỏn lờn lp phự hp, bit
cỏch kết hợp tốt các phơng pháp ôn tập thỡ hc sinh s khụng quay lng li vi mụn

môn học để học sinh hiểu rõ lịch sử thế giới và dân tộc một cách hoàn thiện hơn.
3.3 Kin ngh
- Tụi ch cú mt s kin ngh nh sau: Mong rng cỏc cp lónh o quan tõm u
t c s vt cht ( Lớp học, cỏc t liu tranh nh, lc , cỏc ti liu tham kho )
to iu kin cho giỏo viờn i mi phng phỏp v phng tin dy hc, m nhiu
lp tp hun giỏo giỏo viờn nõng cao trỡnh s phạm. Mt yu t gúp phn nõng cao
cht lng ging dy mụn Lch.
3.4. Tài liệu tham khảo
1. Sách giáo viên lịch sử.
2. Sách giáo khoa lịch sử 9
3. Câu hỏi và bài tập lịch sử 9
4. Bài tập và câu hỏi trắc nghiệm lịch sử 9 .
Mộc Châu, ngày 15 tháng 4 năm 2010
Tác giả
Trần Minh Khơng
class="bi x26 ye wf h1c"