BÀI THUYẾT TRÌNH
CHUYÊN ĐỀ VIỆT NAM VÀ APEC
GVHD : TRẦN MINH THIỆN
NHÓM TH : 04 _ LỚP : 05 KTDN2
LỜI MỞ ĐẦU
Trong quá trình kinh tế hoá toàn cầu, đứng trước thách thức của thời đại
mới, thực hiện chủ trương đổi mới của Đảng, Việt Nam đang từng bước tham gia
vào quá trình hội nhập kinh tế quốc tế thông qua việc đẩy mạnh quan hệ kinh tế với
các nước và gia nhập các tổ chức kinh tế khu vực và thế giới. Kết quả của quá trình
này trên thực tế đã đẩy mạnh được các hoạt động kinh tế quốc tế của Việt Nam,
nâng cao hiệu quả kinh tế của nền sản xuất trong nước.
NỘI DUNG
I Tính tất yếu khi Việt Nam gia nhập Apec :
1 : Tính cấp thiết khi Việt Nam gia nhập Apec :
- Tham gia chương trình tự do hoá và thuận lợi hoá thương mại, đầu tư của APEC
với mốc hoàn thành là năm 2020.
- Tham gia các hoạt động hợp tác trong khuôn khổ chương trình hợp tác kinh tế kỹ thuật.
- Xây dựng kế hoạch hành động riêng về tự do hoá, thuận lợi hoá thưong mại và đầu tư cho
15 lĩnh vực để đạt mục tiêu tự do hoá vào năm 2020.
- Đưa ra một số cam kết tự nguyện khác.
Những công việc mà Việt Nam cần thực hiện để tham gia có hiệu quả vào tổ chức APEC .
- Hệ thống pháp luật về thuế quan: Thực hiện cải cách hệ thống thuế đặc biệt là thuế xuất ,
nhập khẩu; hoàn thiện danh mục biểu thuế phù hợp với danh mục hài hoà HS sáu chữ số; thực
hiện Hiệp Định xác định trị giá Hải Quan theo WTO; quy định về việc tiếp tục cắt giảm thuế
quan nhằm đạt được mục tiêu tự do hoá thương mại của APEC vào 2020.
- Tăng cường quan hệ với các nước trong khu vực nhằm phá vỡ thế bao vây
cấm vận và tụt hậu về kinh tế.
2 : Mục tiêu gia nhập APEC của Việt Nam :
- Thực hiện chủ trương tăng cường hội nhập kinh tế để mở đường cho thương
mại phát triển:
+ Mở rộng thị trường xuất khẩu cho hàng hóa Việt Nam gia nhập thị trường
- Hiện nay, APEC đã có 21 nền kinh tế thành viên với khoảng 2,5 tỷ dân. Theo
thống kê của APEC thì hiện thời GDP của khu vực APEC vào khoảng 19 nghìn tỷ USD
và chiếm 47% vốn trao đổi giao lưu thương mại thế giới.
Như vậy, APEC ra đời từ nhu cầu khách quan về hợp tác kinh tế và phát triển bền
vững trong khu vực.
III. Mối quan hệ của Việt Nam với Apec :
1 :: Quá trình Việt Nam gia nhập APEC.
- Ngày 15-06-1996, Việt Nam đã chính thức gửi đơn xin gia nhập APEC do bộ
trưởng Bộ ngoại giao Nguyễn Mạnh Cầm ký. Tiếp đó Việt Nam đã xây dựng và gửi
bản ghi nhớ về chế độ kinh tế Việt Nam (Aide – Memorie) cho ban thư ký APEC để
tạo điều kiện thuận lợi cho các nước APEC trong quá trình nghiên cứu và xét duyệt
việc gia nhập của Việt Nam, đồng thời cũng tiến hành chuẩn bị những yếu tố cần
thiết để có thể tham gia đầy đủ vào các chương trình hợp tác của APEC sau khi là
thành viên.
- Tại hội nghị thượng đỉnh và hội nghị cấp Bộ trưởng vào ngày 24, 25 tháng 11
năm 1997 tại Vancourver (Canada), APEC đã tuyên bố chấp nhận kết nạp Việt Nam,
Peru và Nga vào tháng 11 năm 1998.
- Với sự nỗ lực phấn đấu của Việt Nam và sự đồng tình ủng hộ của các nước
trong khu vực, tại hội nghị ngoại trưởng APEC ngày 14,15/11/1998 ( kualalumpur,
Malaysia) Việt Nam được kết nạp vào làm thành viên chính thức của APEC.
2 : Tác động của APEC đối với Việt Nam.
* Về chính trị : là thành viên của APEC, Việt Nam có uy tín lớn hơn và tiếng
nói có trọng lượng hơn trên trường quốc tế. Các hội nghị bộ trưởng thương mại và
ngoại giao hàng năm và đặc biệt là hội nghị cấp cao của các nền kinh tế ( từ năm
1993 ) là cơ hội quý báu để thực hiện các cuộc gặp song cấp cao và để tham gia vào
việc quyết định các vấn đề quan trọng trong khu vực.
* Về kinh tế: APEC hiện là khu vực đầu tư trực tiếp lớn nhất vào Việt Nam,
với 65,6% tổng số vốn đầu tư. Trong 14 nước và lãnh thổ đầu tư lớn nhất ( trên 1 tỷ
USD )
- Chỉ 10 nước và vùng lãnh thổ trên đã có 39,5 tỷ USD, chiếm 95,6% tổng số
lãnh thổ có tổng số khách đông (trên 50 nghìn lượt người) của thế giới thì APEC đã
có 10, đó là Trung Quốc:778,4nghìn: Nhật Bản 267,2 nghìn; Đài Loan:256,9 nghìn;
Hàn Quốc:233 nghìn ; Australia:128,7 nghìn; Malaysia: 55,7 nghìn; Canada:53,8
nghìn; Thái Lan:53,7 nghìn; Singapore:50,9 nghìn.
- 10 năm tham gia APEC, Việt Nam đã tích cực chủ động tham gia các chương
trình hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư vào quá trình tự do hoá thương mại của
APEC Đặc biệt, việc tổ chức thành công Hội nghị cấp cao APEC 14 năm 2006 là
bằng chứng cho thấy những đóng góp to lớn của Việt Nam đối với khu vực Châu Á -
Thái Bình Dương, khẳng định năng lực và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường
quốc tế.
2.1: Thuận lợi khi tham gia APEC.
Việc Việt Nam gia nhập APEC sẽ tạo những điều kiện thuận lợi cho Việt Nam:
- Giúp tăng cường vị thế chính trị của đất nước, tạo thêm 1 diễn đàn phục vụ
mục đích đối ngoại đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ. Tham gia APEC là tham
gia cơ chế tiếp xúc đối thoại thường xuyên, không chính thức, đặc biệt ở cấp cao với
tất cả các nước lớn ở Châu Á – Thái Bình Dương.
- APEC là một diễn đàn quy tụ nhiều đối tác kinh tế hàng đầu của Việt Nam,
chiếm 75% vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ( FDI ), 50% nguồn viện trợ phát triển
( ODA ), 73% xuất khẩu và 79% nhập khẩu của Việt Nam. Các nước thuộc APEC có
ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam: Trên 80% tổng kim ngạch
xuất nhập khẩu của Việt Nam, hơn 70% tổng số vốn đầu tư của nước ngoàilà thực
hiện với khu vực này. Các nước thành viên APEC cũng là những nơi cung cấp trên
50% viện trợ phát triển chính thức ( ODA ) cho Việt Nam. Cho nên khi Việt Nam gia
nhập APEC sẽ tạo nên những điều kiện mới cho hoạt động thương mại và đầu tư phát
triển
Tham gia APEC sẽ mở ra nhiều cơ hội trao đổi và giải quyết mọi vấn đề, cả
kinh tế, chính trị và an ninh. Ngoài ra APEC là 1 kênh quan trọng để thúc đẩy hợp tác
song phương với các nền kinh tế trong khu vực. Các hội nghị do APEC tổ chức hàng
năm là dịp Việt Nam tiến hành tiếp xúc song phương ở các cấp, đặc biệt ở cấp cao
nhất nhằm củng cố quan hệ hợp tác giữa Việt Nam với các đối tác trong khu vực,
sức để thực hiện. Cho tới nay, hệ thống chính sách thương mại và các chính sách vĩ
mô có liên quan của Việt Nam vẫn còn nhiều chồng chéo, chưa đông bộ, chưa thực
sự khuyến khích quá trình mở rộng quan hệ buôn bán, đầu tư, hợp tác kinh tế kỹ thuật
của Việt Nam trong APEC. Một số biện pháp chính sách tạo lợi thế cho kinh tế
thương mại được các tổ chức quốc tế thừa nhận thì ta lại chưa có hoặc đang trong quá
trình xây dựng.
- Hạn chế về nguồn nhân lực. Hiện nay, chúng ta đang thiếu đội ngũ cán bộ
giỏi, có chuyên môn cao và bề dày kinh nghiệm trong hợp tác kinh tế. Trình độ cán
bộ tham gia trực tiếp vào công tác hội nhập cũng như thực hiện các cam kết quốc tế
còn thấp so với mặt bằng chung của khu vực. Một trong những nguyên nhân cơ bảnđến tình trạng
này là từ trước tới nay Việt Nam chưa cómột chính sách quy hoạch
đồng bộ và ưu tiên thích đáng. Vấn đề thực thi chính sách còn nhiều bất cập cũng có
1 phần nguyên nhân ở trình độ chuyên môn và năng lực thực thi pháp luật. Cụ thể
hơn, sự hiểu biết hạn chế về cơ chế thị trường và sự vận hành của nó cũng như những
quy định của thương mại quốc tế đang gây cản trở cho việc tham gia 1 cách xây dựng
và chủ động trong hợp tác APEC.
- Khó khăn mang tính khách quan trong hợp tác APEC là tính bị động của các
nền kinh tế nhỏ và đang phát triển. Những nền kinh tế này, chủ yếu do hạn chế về
tiềm lực kinh tế, có lợi ích hạn chế và có xu hướng bị phụ thuộc vào các nền kinh tế
lớn hơn. Vấn đề chính ở đây là trong bối cảnh nền kinh tế thế giới có nhiều biến động
thì tiềm lực kinh tế thấp sẽ hạn chế rất nhiều cơ hội và lợi ích của các nước đang phát
triển như Việt Nam.
b. Thách thức đối với cộng đồng doanh nghiệp.
- Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam nhìn chung còn yếu, năng
lực sản xuất, năng lực công nghệ, năng lực vốn và kinh nghiệm quản lý đều kém sức
cạnh tranh cũng theo đó chưa thể so sánh được với các doanh nghiệp cùng ngành
nghề trong APEC.
- Đa số các doanh nghiệp Việt Nam chưa có nhận thức sâu về các chương trình
hợp tác APEC. Nhiều doanh nghiệp vẫn tỏ ra thờ ơ, không quan tâm tới vai trò và lợi
ích mà APEC mang lại cho bản thân doanh nghiệp. Về phía Chính phủ, Việt Nam
APEC ( IAPs ). Đây là những chương trình hữu hiệu trong việc thúc đẩy thuận lợi
hóa thương mại và đầu tư trong khu vực. Trong những năm gần, các lĩnh vực hợp tác
trong APEC ngày càng mở rộng. Ngoài những nội dung kinh tế thương mại truyền
thống, ta còn tham gia vào các lĩnh vực hợp tác mới của APEC như an ninh con
người, y tế, giáo dục, du lịch…
-Với tư cách là một nền kinh tế đang phát triển có một số kinh nghiệm phát
triển nhất định, ta đã đóng góp hiệu quả vào một số lĩnh vựcnhư thủy sản, nông
nghiệp, phòng chống dịch cúm gia cầm, dịch bệnh…thông qua việc chia sẻ kinh
nghiệm và thông tin với các nền kinh tế khác, nhất là với các nền kinh tế đang phát
triển của APEC. Đồng thời chúng ta cũng học hỏi được nhiều kinh nghiệm hay của
các nền kinh tế phát triển hơn trong APEC.
- Ngoài lĩnh vực hợp tác cụ thể, ta cũng tham gia vào một số công tác điều
hành chung của APEC như tích cực tham gia vào các Ủy ban chủ chốt như: Ủy ban
Thương mại và Đầu tư, Ủy ban Kinh tế, Ủy ban chỉ đạo của các quan chức cao cấp
( SOM ) về hợp tác kinh tế kỹ thuật; các tiểu ban quan trọng về tiêu chuẩn hợp chuẩn,
thủ tục hải quan và các nhóm công tác quan trọng như: đi lại của doanh nhân, doanh
nghiệp vừa và nhỏ, y tế và đối phó với tình trạng khẩn cấp, Nhóm công tác về khủng
bố…
- Trong năm 2008, ta đã chủ động đề xuất nhiều sáng kiến hợp tác mới trong
APEC chủ yếu dưới hình thức hỗ trợ xây dụng năng lực, như dự án “phát triển cơ sở
hạ tầng APEC”, dự án “Mô hình về trách nhiệm xã hội của giới kinh doanh du lịch
trong APEC” và đăng cai tổ chức các hội thảo như “Đối thoại giữa các nền kinh tế,
cộng đồng doanh nghiệp và các đối tác khu vực và quốc tế quan trọng của APEC về
đối phó với tình trạng khẩn cấp”, hội thảo về “Chính sách quản lý xã hội với người di
cư nhằm hạn chế sự lây nhiễm của HIV/AIDS”, hội thảo Đối tác Công –Tư…
- Có thể nói đóng góp nổi bật và thiết thực nhất của Việt Nam đối với APEC là
việc Việt Nam đăng cai và tổ chức thành công Năm APEC 2006, trong đó một số kết
quả của hội nghị đã là những dấu ấn quan trọng trong tiến trình hợp tác APEC như
Chương trình Hành động Hà Nội về thúc đẩy thực hiện mục tiêu Bogo và các cam kết
cải cách APEC. Đặc biệt, việc tổ chức thành công Hội nghị cấp cao APEC 14 năm
bước vào diễn đàn APEC, chúng ta chính thức trở thành 1 thành viên của WTO, vậy
còn ngày mai ? Ngày mai của Việt Nam đang nằm trong tay chính chúng ta - những
người trẻ Việt Nam.
Hi vọng những thông tin mà nhóm chúng tôi đã ghi nhận trong bài thuyết trình
này sẽ mang lại cho quý thầy cô và các bạn những thông tin bổ ích xoay quanh các
vấn đề đã và đang diễn ra trong diễn đàn APEC cùng cái nhìn của bạn bè thế giới về
1 Việt Nam trong vai trò thành viên của APEC.
Xin chân thành cảm ơn !!!