Giải pháp hữu ích – Môn m Nhạc – Năm học: 2009 - 2010
PHẦN MỞ ĐẦU
Đã lâu lắm rồi tôi mới được trở về vơi niềm hạnh phúc bé nhỏ là được
nằm trong vòng tay ấm áp của mẹ, mẹ hát ru tôi bằng những câu hát ru đã
được học từ bà. Ơi những câu hát ru mới mộc mạc, đơn sơ nhưng ngọt ngào da
diết làm sao:
À a à à ơi, à a à à ời
Cái bống là các bốnh bang
Kéo sẩy kéo sàng cho mẹ nấu cơm
Mẹ bống đi chọ đường trơn
Bống ra gánh nước chạy con mua ròng….!
Tôi không biết đó là bài hát gì nhưng tôi đều thấy người dân quê tôi ai
cũng thuộc. Mãi đến khi lớn lên tôi mới biết đó là một bài hát ru thuộc thể
loại dân ca. Người ta nói rằng: “ Dân ca là một nghệ thuật của dân gian, nó có
đầy đủ tính truyền miệng, tính tập thể, tính truyền thống và tính sáng tạo”.
Mỗi dân tộc mỗi vùng miền có tập quán, lối sống khác nhau nên cũng có
những làn điệu dân ca khác nhau, khác nhau về thanh âm, về ca từ, về tiết tấu,
về bố cục, về những thủ pháp sáng tạo. Đó là một tiếng nói góp phần lưu giữ,
tôn thêm vẻ đẹp của quê hương đất nước con người Việt Nam. Nhưng dù có là
dân ca mièn nào hay dân tộc nào đi chăng nữa thì cũng có một điểm chung đó
là: “ Đậm đà bản sắc dân tộc”. Bắt đầu từ đó tôi thấy yêu tha thiết các làn
điệu dân ca Việt Nam, những lời ca mộc mạc, giản dò nhưng mượt mà, sâu
lắng. Từng lời ca, từng câu hát thật bình dò, đời thường. Khi thì chứa đựng nỗi
niềm thương nhớ, khi thì mô tả cuộc sống thường ngày, cũng có khi như một
Trang 1
Giải pháp hữu ích – Môn m Nhạc – Năm học: 2009 - 2010
lời tỏ tình của một chàng trai với một cô gái……tất cả đã được cha ông ta viết
lại như những câu chuyện kể. Nhưng những làn điệu dân ca ấy còn được vang
vọng bao lâu nữa nếu như các em nhỏ không còn được nghe tiếng ru của bà,
của mẹ, không được tham gia vào những đêm hát hội dưới đình làng… ? Cuộc
sống thành thò quá bận rộn khiến cho người lớn quay cuồng trong nhòp sống

khả năng, năng khiếu của từng em, học những bài hát bình thường các em còn
thấy khó, huống chi các em học những bài hát dân ca phải luyến láy nhiều, có
khi có bài phải lấy hơi dài hơn. Khó hơn nữa là các em có thể phân biệt được
từng động tác múa để phù hợp với từng bài hát dân ca. Đó là cả một quá trình
tìm hiểu học hỏi và tập luyện hết sức khó khăn của cả cô và trò.
Vậy làm thế nào để giúp các em học sinh hát đúng nhạc, hát có sắc thái,
tình cảm và biểu diễn phụ họa cho các bài hát dân ca? Đây là cả một nhiệm
vụ đặt ra hết sức khó khăn đối với giáo viên dạy môn âm nhạc và đặc biệt là
giáo viên dạy âm nhạc trong trường Tiểu Học.
II- THỰC TRẠNG
Mặc dù là một ngôi trường mới thành lập, học sinh nơi đây có đến 96%
là học sinh dân tộc Tây Nguyên. Nhưng nhà trường luôn đặt ra những tiêu trí
thi đua khuyến khích toàn bộ giáo viên và học sinh không nhừng đổi mới, học
hỏi, sáng tạo, tu dưỡng và thực hiện tốt mọi nội quy, quy đònh của nhà trường
cũng như của ngành giao cho.
Trang 3
Giải pháp hữu ích – Môn m Nhạc – Năm học: 2009 - 2010
1- Đối với học sinh:
Tổng số học sinh trong toàn trường là 143 học sinh, trong đó học sinh
dân tộc Tây Nguyên là 101 học sinh
+ Thuận lợi:
Đa số học sinh ngoan, vâng lời thầy cô, yêu thích ca hát
+ Khó khăn:
Học sinh trong trường đa số là học sinh dân tộc Tây Nguyên nên các em
phát âm không chuẩn, những em người kinh thì số ít có năng khiếu về âm
nhạc, số còn lại giáo viên có tập luyện nhiều lần, sửa sai nhiều lần nhưng các
em không hát và đọc nhạc chuẩn theo cao độ được. Bên cạnh đó mỗi khi giáo
viên hướng dẫn các động tác múa phụ họa các em đều thực hiện các động tác
cứng ngắc, rất ít các em tự nghó được các động tác cho bài hát vừa học mà
nhất là các bài hát dân ca. Đời sống của các em học sinh đều sóng ở nơi có

dân ca trong chương trình am nhạc Tiểu Học” này tôi áp dụng đối với các em
học sinh Tiểu Học ở phân môn m Nhạc.
* Đối tượng thực hiện: Học sinh khối lớp 2,3,4,5 điểm trường chính, trường
Tiểu Học Tân Thanh 3
Trang 5
Giải pháp hữu ích – Môn m Nhạc – Năm học: 2009 - 2010
Kết quả khảo sát ban đầu trước khi áp dụng giải pháp
Khối lớp Hoàn thành tốt ( A+) Hoàn thành ( A) Chưa hoàn thành (B)
2
3
4
5

III- CÁC GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN
m nhạc là một môn học thực hành, lấy thực hành để truyền tải kiến
thức cơ bản về âm nhạc và dân ca mang tính chất mềm mại nên khi hát cũng
như biểu diễn một bài hát dân ca cũng phải nhẹ nhàng và mềm mại.
Trong chương trình âm nhạc tiểu học các em được làm quen với 11 bài
hát dân ca thuộc nhiều dân ca các dân tộc và các vùng miền khác nhau chính
vì lẽ đó làm cơ sở cho các em tìm hiểu và thực hiện các động tác múa phụ họa
để biểu diễn một bài hát dân ca nhưng muốn biểu diễn được hay thì trước hết
các em phải hát đúng cao độ và trường độ của bài hát vì vậy trong khi dạy hát
và biểu diễn các bài hát dân ca cũng giống tương tự như những bài hát bình
thường nhưng cần chú ý thêm một đặc điểm sau: “Bài hát thuộc dân ca dân
tộc hay vùng miền nào?” để các em hiểu được tính chất của bài hát, đặc trưng
của từng thể laọi dân ca được học để từ đó hình thành cho các em khi hát các
bài hát dân ca phải hát như thế nào, biểu diễn như thế nào cho phù hợp.
1- Nội dung
1.1 Hướng dẫn học hát
1.2 Hướng dẫn ôn tập và biểu diễn các động tác phụ họa cho bài hát