61

tuyên truyền cho ngày diễn ra lễ hội tại khu vực xã Trường Yên, ngã ba Cầu
Huyện, ngã ba Bà Lốc để du khách thập phương tìm hiểu. Tại các điểm: đền
Vua Đinh, đền Vua Lê, nhà bia Lý Thái Tổ, bãi hội, hồ bán nguyệt, sân hội, núi
Lăng, núi Cột Cờ, động Thiên Tôn, Cầu Huyện…, Ban tổ chức giao cho Ban
quản lý di tích Đinh Lê cắm cờ hội, cờ Tổ quốc cỡ lớn. Đồng thời tổ chức cắm
cờ Tổ quốc, cờ hội tuyên truyền tại các Khu du lịch Tam Cốc - Bích Động, Khu
du lịch Tràng An để quảng bá lễ hội.
Năm nay, thay tiết mục thả 2 con rồng kết bóng bay bay lên trời, Ban tổ chức lễ
hội chọn thả 1.043 quả bóng bay biểu trưng cho 1.043 năm Đinh Bộ Lĩnh lên
ngôi Hoàng đế, lập ra Nhà nước phong kiến tập quyền đầu tiên của nước ta.
Điểm mới của lễ hội năm nay là việc tổ chức đại lễ cầu siêu và lễ hội hoa đăng
cầu cho quốc thái dân an.
Hiện nay, huyện Hoa Lư đã sẵn sàng cho ngày khai hội. Trên các nẻo đường
vào Khu di tích lịch sử Cố đô Hoa Lư luôn sáng đèn với rất nhiều cờ, băng zôn,
biểu ngữ chào đón du khách bốn phương về với lễ hội truyền thống Cố đô Hoa
Lư
Lễ hội đền Hai Bà Trưng ở Hát Môn, Phúc Thọ (Hà Nội)
Ngày nay, nhân dân ở nhiều nơi tổ chức lễ hội để tưởng nhớ công lao, tài đức,
khí phách của Hai Bà Trưng với các nghi lễ khá tương đồng. Tuy nhiên, lễ hội
đền Hai Bà Trưng ở xã Hát Môn, Phúc Thọ (Hà Nội) vào ngày hóa của Hai Bà
(6/3 âm lịch) lại có những nét riêng, hết sức độc đáo.
62
Thánh tích độc đáo
Sử sách ghi lại rằng, mùa xuân năm Canh Tý (năm 40 sau Công nguyên) tại cửa
sông Hát (đoạn sông Đáy qua địa bàn huyện Phúc Thọ), Trưng Trắc cùng em
gái là Trưng Nhị phát động khởi nghĩa nhằm đánh đuổi giặc Đông Hán. Tại đây,

tịch UBND xã Hát Môn cho biết: Theo phong tục, hằng năm bô lão trong làng
chọn nhà của một gia đình hòa thuận, đủ đầy làm nhà chứa lễ để các cụ cao
niên đến làm bánh trôi, từ trưa ngày 5 đến rạng sáng ngày 6/3. Gạo làm bánh
phải là nếp cái hoa vàng, thơm ngon, nước làm bánh được lấy từ giếng thiêng
trong làng (gọi là nước chí thành). Bánh được làm hết sức công phu, khi chín có
màu trắng, trong, tròn, không nát. Sáng sớm ngày 6/3, dân làng tập trung tại nhà
chứa lễ và rước bánh về đền làm lễ tế.
Ông Nguyễn Quốc Thắng cho biết thêm: Những năm gần đây, ngoài việc làm
bánh dâng Hai Bà, Hội Phụ nữ xã còn tổ chức hội thi làm bánh trôi vào ngày 6/3
để tuyên truyền, giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Khi làm xong, các đội tập
trung về UBND xã và tổ chức thành đội rước bánh ra đền trong tiếng nhạc hội
vui tươi, náo nhiệt.
Người ta nói rằng đã là người Hát Môn thì dẫu đi Nam về Bắc hay ra nước ngoài
đều kiêng không ăn bánh trôi từ ngày 5/9 năm trước đến ngày 5/3 âm lịch năm
64

sau. Đến sáng ngày 6/3, sau khi làm lễ dâng bánh trôi cúng Hai Bà, các gia đình
mới cúng tổ tiên và thưởng thức bánh vào chiều hôm đó.
Xây dựng thương hiệu du lịch
Nói về Lễ hội Hai Bà Trưng 2011, ông Doãn Trung Tuấn, Phó Chủ tịch UBND
huyện Phúc Thọ, Trưởng BTC lễ hội cho hay: Lễ hội sẽ được tổ chức theo đúng
nghi thức truyền thống, nhưng có điểm mới là lễ dâng bánh trôi sẽ hoành tráng
hơn. Khách thập phương dự hội sẽ được thưởng thức món bánh vừa ngọt, vừa
mát, ẩn chứa tấm lòng thành kính đối với Hai Bà của người dân nơi đây. Trong
lễ mít tinh vào ngày 8/4 (6/3 âm lịch), các đơn vị có di tích thờ Hai Bà sẽ ký
chương trình phối hợp bảo tồn và phát huy giá trị của hệ thống di tích thờ Hai
Bà. Ngoài ra, nhân dân các xã khác trong huyện sẽ tham gia kéo co, cờ người,
cờ tướng, bịt mắt, đập niêu, hát quan họ… Để lễ hội diễn ra văn minh, trật tự,
huyện đã thành lập các tiểu ban với nhiệm vụ cụ thể, kiên quyết không để tệ nạn
cờ bạc, "cái bang" có cơ hội tung hoành.

66

Lễ rước Long Châu được nhân dân địa phương chuẩn bị rất chu đáo. Nhiều lễ vật được thành kính dâng lên các vị thần linh. Kiệu được rước về Lễ đàn tại sân văn hóa xã Ngư Lộc.

67

Rước Long Châu - đây được xem là một vật thể huyền thoại, thần bí, đem lại sự
may mắn cho ngư dân khi ra khơi.

Lễ đâm trâu xoay cột của người Ba Na ở Phú Yên
Lễ hội đâm trâu xoay cột hay người dân thường gọi là Lễ xoay cột, Lễ đâm trâu,
một hoạt động văn hóa giàu bản sắc của đồng bào dân tộc Ba Na ở tỉnh Phú
Yên vừa diễn ra tại Làng Đồng thuộc xã vùng cao Phú Mỡ, huyện miền núi Đồng
Xuân. Đây cũng là hoạt động của đồng bào miền núi chào mừng 36 năm giải phóng
tỉnh Phú Yên (1/4/1975-1/4/2011), 400 năm Phú Yên hình thành và phát triển
gắn với Năm du lịch Quốc gia duyên hải Nam Trung bộ 2011 do tỉnh Phú Yên
đăng cai.
Lễ hội đâm trâu lần này được tổ chức để tạ ơn trời đất, tạ ơn thần linh, tạ ơn
những người đã hy sinh tại Làng Đồng trong sự nghiệp bảo vệ buôn làng, bảo vệ
Tổ quốc; đồng thời cầu mong Giàng phù hộ cho gió thuận mưa hòa, lúa đầy bồ,
sắn đầy rẫy; cầu mong cho người dân trong buôn ai ai được mạnh khỏe.

Trong lúc các thầy cúng thực hành nghi lễ, mọi người cũng múa hát xung quanh
cây nêu và đến 9 giờ sáng lễ đâm trâu bắt đầu.
Khi đó, một già làng cầm một con dao dài, nhọn và rất sắc chém mạnh trên lưng
69

trâu về phía hai đùi sau cho máu chảy ra. Các thầy cúng dùng vải, hoặc bông
chùi máu rồi đem chấm lên trán của những những người tham gia lễ hội như báo
rằng những điều may mắn của bà con được Giàng ban cho; cả những cháu nhỏ
vài tháng tuổi mẹ gùi sau lưng cũng được hưởng “ân huệ” này.
Tiếp đến con trâu được những thanh niên khỏe mạnh cột dây vào 4 chân và
dùng thế đè trâu ngã quỵ xuống đất; đồng thời làng chọn người có kinh nghiệm
để đâm trâu.
Sau khi trâu chết, họ cắt đầu trâu gắn trên cột của cây nêu để sau đó hai thanh
niên gánh đầu trâu đi 3 vòng xung quanh cột theo hướng ngược chiều kim đồng
hồ. Còn các thầy cúng vẫn tiếp tục vãi gạo lên trời mời Giàng xuống nhận trâu,
con trâu sẽ thay người làm rẫy, làm nương cho Giàng trời.
Lễ hội đâm trâu xoay cột không chỉ là hoạt động văn hóa ở Làng Đồng mà còn
có ý nghĩa đối với đồng bào Ba Na các buôn lân cận. Cuộc vui càng vui hơn, khi
trong ngày Lễ đâm trâu xoây cột của Làng Đồng còn có sự tham gia của hàng
trăm người Ba Na từ các thôn lân cận ở Thồ Lồ, Xí Thoại, Hà Rai… đến dự
Hà Nam: Khai mạc lễ hội chùa Bà Đanh

Sáng ngày 26/3/2011, tại xã Ngọc Sơn, UBND huyện Kim Bảng phối hợp với Uỷ
ban Mặt trận Tổ quốc huyện long trọng tổ chức lễ hội chùa Bà Đanh nhằm ôn cố
70

tri tâm, lòng thành chứng giám, cầu phong đăng, hòa cốc, sản vật tốt tươi, gia
trạch đề huề, xây dựng quê hương giàu mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn
minh.
“Vắng như chùa Bà Đanh”, câu phương ngôn xưa hàm chứa bao điều bí ẩn đã