SẢN PHỤ KHOA -
CHOÁNG SẢN KHOA
Choáng là một trình trạng suy sụp tuần hoàn, làm giảm hoặc ngừng cung cấp
máu, oxy đến nuôi dưỡng các cơ quan, đặc biệt là các cơ quan quan trọng như
tim, phổi, não. Đây là một tình trạng nguy hiểm đòi hỏi người thày thuốc cần
phải xử trí tích cực và kịp thời mới có khả năng cứu sống được người bệnh.
Choáng sản khoa là một tình trạng choáng do các nguyên nhân sản khoa gây nên
mà thường gặp là do mất máu và nhiễm khuẩn (vỡ tử cung, rách phức tạp phần
mềm đường sinh dục ưới. . . ).
1. Nguyên nhân
1.1. Do mất máu
- Rau tiền đạo.
- Rau cài răng lược bán phần.
- Rau bong non.
- Chảy máu sau đẻ: vỡ tử cung, sang chấn đường sinh dục, đờ tử cung gây băng
huyết.
- Sảy thai băng huyết.
- Chảy máu sau nạo do sót rau.
- Chửa ngoài tử cung vỡ.
1.2. Do nhiễm khuẩn
- Mệt mỏi, lơ mơ, vật vã, vẻ mặt nhiễm trùng, nhiễm độc.
- Sốt cao, có khi r t run o độc tố của vi khuẩn, có khi hạ nhiệt độ.
- Mạch quay nhanh nhỏ, khó bắt.
- Huyết áp tụt hoặc không đo được.
- Nhịp thở nhanh.
- Da xanh, vàng, đôi khi có những đám xuất huyết ưới da.
- Thiểu niệu hoặc đôi khi vô niệu.
- Xét nghiệm máu: bạch cầu tăng cao, công thức bạch cầu biến động.
- Cấy máu khi người bệnh rét run có thể thấy vi khuẩn mọc.
2.3. Choáng do tâm lý, phản xạ, đau đớn
- Toàn trạng: da xanh, vã mồ hôi.
- Mạch quay nhỏ, khó bắt.
- Huyết áp tụt hoặc không đo được.
- Nhịp thở nhanh nông.
- Xét nghiệm máu bình thường, bạch cầu không tăng.
- Bồi phô lượng máu đã mất, phải đánh giá lượng máu mất, xét nghiệm công thức
máu, lượng huyết sắc tố và Hematocrit.
- Cung cấp đủ oxy.
- Trợ tim: truyền Dopamin tĩnh mạch.
- Chống toan huyết.
- Chống rối loạn đông máu bằng tiêm Transamin 0,5g vào tĩnh mạch hoặc
Fibrinogen hoặc máu tươi.
- Cho kháng sinh chống nhiễm khuẩn.
- Điều trị nguyên nhân chảy máu (xem thêm các bài về chảy máu).
+ Rau tiền đạo, rau bong non: mổ lấy thai, khâu cầm máu. Nếu không cầm
máu thì thắt động mạch tử cung, thắt động mạch hạ vị hay cắt tử cung bán
phần.
+ Đờ tử cung: sử dụng thuốc tăng co, kích thích cơ học vào tử cung; nếu
không kết quả thì thắt động mạch tử cung, động mạch hạ vị hoặc cắt tử cung.
+ Rau cài răng lược: bóc rau, nếu không được thì cắt tử cung.
+ Tổn thương đường sinh dục: khâu phôc hồi những chỗ rách.
4.2. Choáng do nhiễm khuẩn, nhiễm độc
- Đảm bảo thông khí.
sàng nặng, đòi hỏi người thầy thuốc phải tích cực hồi sức đồng thời tìm nguyên
nhân gây choáng để kết hợp xử trí kịp thời cứu sống được người bệnh.