KHÁM VÀ CHẨN ĐOÁN
KHÁM VÀ CHẨN ĐOÁN
GAN TO
GAN TO
Gi¶ng viªn: NT NguyÔn Th¸i B×nh
Gi¶ng viªn: NT NguyÔn Th¸i B×nh
Bé m«n Néi tæng hîp-Trêng §¹i häc Y Hµnéi
Bé m«n Néi tæng hîp-Trêng §¹i häc Y HµnéiMục tiêu học tập
Mục tiêu học tập
1.Thực hành đợc 4 kỹ năng thăm khám
1.Thực hành đợc 4 kỹ năng thăm khám
gan:
gan:
nhìn, sờ gõ nghe
nhìn, sờ gõ nghe
2.Nêu đợc thăm dò cần làm đối với bệnh
2.Nêu đợc thăm dò cần làm đối với bệnh
nhân gan to
nhân gan to
3.Chẩn đoán phân biệt đợc gan to
3.Chẩn đoán phân biệt đợc gan to
4.Chẩn đoán đợc một số nguyên nhân
4.Chẩn đoán đợc một số nguyên nhân
gan to

C¸CH KH¸M GAN
2.C¸c thao t¸c khi th¨m kh¸m gan
2.C¸c thao t¸c khi th¨m kh¸m gan
2.1.Nguyªn t¾c chung
2.1.Nguyªn t¾c chung
2.2.C¸ch kh¸m
2.2.C¸ch kh¸m
-Béc lé vïng gan
-Béc lé vïng gan
-Thùc hiÖn ®ñ 4 thao t¸c: nh×n, sê, gâ, nghe
-Thùc hiÖn ®ñ 4 thao t¸c: nh×n, sê, gâ, ngheH×nh minh ho¹: Lµm nghiÖm ph¸p Ên kÏ sên
H×nh minh ho¹: Lµm nghiÖm ph¸p Ên kÏ sênH×nh minh ho¹: Lµm nghiÖm ph¸p rung gan
H×nh minh ho¹: Lµm nghiÖm ph¸p rung ganHình minh hoạ: Dùng ngón tay cào lên bề mặt
Hình minh hoạ: Dùng ngón tay cào lên bề mặt
thành bụng và sử dụng ống nghe để xác định sự
thành bụng và sử dụng ống nghe để xác định sự
khác nhau trong truyền âm qua mô đặc
khác nhau trong truyền âm qua mô đặcHình minh hoạ: BS dùng ph/ơng pháp móc ngón tay


ại cơng
ại cơng
Để phát hiện một bệnh nhân gan to cần xác
Để phát hiện một bệnh nhân gan to cần xác
định:
định:
-
-
Bờ trên của gan
Bờ trên của gan
: có 2 cách
: có 2 cách
+ Gõ xác định bờ trên của gan: khoang LS VI
+ Gõ xác định bờ trên của gan: khoang LS VI
bên phải đờng giữa xơng đòn; khoang LS
bên phải đờng giữa xơng đòn; khoang LS
V đờng cạnh ức phải; khoang LS VII đờng
V đờng cạnh ức phải; khoang LS VII đờng
nách trớc
nách trớc
+ Chụp X-quang bụng để xác định.
+ Chụp X-quang bụng để xác định.
-
-
Bờ dới của gan
Bờ dới của gan
: Kết hợp cả gõ và sờ nhng
: Kết hợp cả gõ và sờ nhng
chủ yếu là sờ

Một số vị trí đặc biệt của gan
- Gan nằm chếch theo dọc bờ sờn: có thể sờ
- Gan nằm chếch theo dọc bờ sờn: có thể sờ
thấy bờ dới gan phải
thấy bờ dới gan phải
- Gan đổ sau: diện đục của gan nhỏ hơn bình
- Gan đổ sau: diện đục của gan nhỏ hơn bình
thờng
thờng
- Gan đổ trớc: diện đục của gan rộng hơn bình
- Gan đổ trớc: diện đục của gan rộng hơn bình
thờng
thờng
Do đó không thể kết luận gan to hay không to
Do đó không thể kết luận gan to hay không to
mà chỉ dựa vào việc sờ bờ gan.
mà chỉ dựa vào việc sờ bờ gan.Một số nghiệm pháp đặc biệt khi khám gan
Một số nghiệm pháp đặc biệt khi khám gan
:
:
- Nghiệm pháp rung gan
- Nghiệm pháp rung gan
- Nghiệm pháp ấn kẽ sờn
- Nghiệm pháp ấn kẽ sờn
- Phản hồi gan tĩnh mạch cổ
- Phản hồi gan tĩnh mạch cổ
- Nghiệm pháp Murphy

Hội chứng suy tế bào ganB. Kiểm tra những bộ phận có liên quan
B. Kiểm tra những bộ phận có liên quan
- Liên quan về giải phẫu
- Liên quan về giải phẫu
:
:
+ Túi mật: to hay không? cùng với gan to gặp trong
+ Túi mật: to hay không? cùng với gan to gặp trong
tắc mật (u đầu tuỵ )
tắc mật (u đầu tuỵ )
+ Phổi và màng phổi: tổn thơng phối hợp ( áp xe
+ Phổi và màng phổi: tổn thơng phối hợp ( áp xe
gan, K gan)
gan, K gan)
+ Tuỵ tạng: U đầu tuỵ gây ứ mật, gan to
+ Tuỵ tạng: U đầu tuỵ gây ứ mật, gan to
- Liên quan về huyết động
- Liên quan về huyết động
:
:
+ Tim: Suy tim phải- toàn bộ, viêm màng ngoài tim
+ Tim: Suy tim phải- toàn bộ, viêm màng ngoài tim
gây gan to
gây gan to
+ Lách và hệ thống tĩnh mạch cửa
+ Lách và hệ thống tĩnh mạch cửa
- Liên quan về cấu tạo tổ chức học

-
Bệnh tim
Bệnh tim
-
Cơn đau quặn gan
Cơn đau quặn ganCận lâm sàng
Cận lâm sàng
- Xn thăm dò chức năng gan
- Xn thăm dò chức năng gan
-
Xn miễn dịch học chẩn đoán viêm gan
Xn miễn dịch học chẩn đoán viêm gan
-
Chẩn đoán hình ảnh
Chẩn đoán hình ảnh
+ Xquang
+ Xquang
+ Chụp đờng mật
+ Chụp đờng mật
+ Chụp CT scanner gan
+ Chụp CT scanner gan
+ Siêu âm gan
+ Siêu âm gan
+ Xạ hình gan
+ Xạ hình gan
-
Xn tế bào học

4.
4.
U đại tràng góc gan
U đại tràng góc gan
5.
5.
Thận phảI to
Thận phảI to
6.
6.
Hạch mạc treo
Hạch mạc treo
7.
7.
U hoặc viêm cơ thành bụng vùng HSP
U hoặc viêm cơ thành bụng vùng HSPChÈn ®o¸n nguyªn nh©n
ChÈn ®o¸n nguyªn nh©nGan to do rÊt nhiÒu nguyªn nh©n kh¸c
Gan to do rÊt nhiÒu nguyªn nh©n kh¸c
nh©u g©y nªn, dùa vµo mét sè ®Æc
nh©u g©y nªn, dùa vµo mét sè ®Æc
®iÓm cña gan vµ sù cã mÆt cña mét sè
®iÓm cña gan vµ sù cã mÆt cña mét sè
dÊu hiÖu liªn quan mµ chia ra c¸c nhãm
dÊu hiÖu liªn quan mµ chia ra c¸c nhãm

Gan to đơn thuần
Gan to đơn thuần
3. Ung th gan nguyên phát
3. Ung th gan nguyên phát
Gan to không đều, lổn nhổn
Gan to không đều, lổn nhổn
Mật độ cứng và lồi lõm
Mật độ cứng và lồi lõm
Không đau
Không đau
Tiễn triển nhanh, toà trạng suy sụp nhanh
Tiễn triển nhanh, toà trạng suy sụp nhanh
4. Bệnh hiếm gặp hơn
4. Bệnh hiếm gặp hơn
Gan ứ nhễm: nhiễm mỡ, sắt, đồng, nhiễm bột
Gan ứ nhễm: nhiễm mỡ, sắt, đồng, nhiễm bột
Lao gan: to không đều, mềm, có dấu hiệu nhiễm lao
Lao gan: to không đều, mềm, có dấu hiệu nhiễm lao
Giang mai gan: to không đều, cứng, lồi lõm
Giang mai gan: to không đều, cứng, lồi lõm
U nang nớc của gan (nang gan): to không đều,
U nang nớc của gan (nang gan): to không đều,
cứng, tiến triển chậm
cứng, tiến triển chậm
U lành tính của gan, HNF: to không đều, cứng, tiến
U lành tính của gan, HNF: to không đều, cứng, tiến
triển chậm
triển chậm