Giáo án Ngữ văn lớp 12
Tiết 1- 2
KHÁI QUÁT NỀN VĂN HỌC VIỆT NAM
Từ Cánh mạng tháng Tám năm 1945 đến hết thế kỷ XX
Ngµy so¹n:
Ngµy d¹y:
Người duyệt:
A. Mục tiêu bài học
- Hs nắm được một số nét tổng quát về các giai đoạn phát triển, các thành tựu chủ yếu của,
đặc điểm cơ bản của văn học VN từ cách mạng tháng tám 1945 đến hết thế kỷ XX. Thấy được
những đổi mới bước đầu của VHVN sau 1975, đặc biệt là sau năm 1986.
- Có năng lực tổng hợp, khái quát kiến thức, hệ thống hoá kiến thức về văn học sử.
B. Chuẩn bị:
- Giáo viên: bài soạn, SGK. SGV
- Học sinh: soạn bài, làm bài tập
C. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học
* Hoạt động 1:Ổn định tổ chức
*Hoạt dộng 2: Kiểm tra bài cũ ( linh hoạt)
* Hoạt động 3: Giới thiệu bài mới ( linh hoạt)
* Hoạt động 4: tổ chức dạy - học bài mới
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Nội dung cần đạt
Phần I SGK trình bày
mấy nội dung cơ bản
Từ sau cách mạng tháng
Tám văn học VN phát
triển trong hoàn cảnh
lịch sử ntn?
Về mặt xã hội có gì tác
động đến nền v.học
triển về nhiều mặt, giặc đói, giặc dốt
hoàn hành
- Văn hoá:
+ Giao lưu văn hoá không thuận lợi, hạn
chế với một số nước: tuy vậy vhọc
vẫn đạt được những thanh tựu to lớn
- Con người VN trong văn học thời kỳ
này hiện lên:
+ sống gian khổ ->
+ Yêu nước, sẵn sàng
+ hướng về quần chúng CM
+ Đề cập đến những sự kiện trọng đại
của dân tộc
2. Quá trình phát triển và thành tựu:
Dạy cũng là học!
Năm học 2008 - 2009
1
Giáo án Ngữ văn lớp 12
Điền các mốc thời gian
để hoàn thiện sơ đồ 1 và
2.
Từ 2 sơ đồ đã hoàn thiện
em hãy cho biết VHVN
phát triển qua mấy thời
kỳ, nhận xét sự phát triển
của vh ở thời kỳ này?
Chặng đường chịu sự tác
động của yếu tố lịch sử
vào phần trên.
hs dựa vào sgk tìm
và kể tên các tác
phẩm và tác giả
tiêu biểu
Hs nhăc lại dựa
vào phần trên.
hs dựa vào sgk tìm
và kể tên các tác
phẩm và tác giả
tiêu biểu
Hs nhăc lại dựa
vào phần trên.
hs dựa vào sgk tìm
a) Quá trình phát triển:
X
- Sơ đồ 1: các thời kỳ phát triển VHVN
1945 1975
- Sơ đồ 2: các chặng đường phát triển VHVN thời kỳ này
b) Các thành tựu chủ yếu :
* Chặng đường từ năm 1945 đến 1975:
- Lịch sử:
- Nội dung phản ánh:
+ Trong những ngày đầu giành thắng lợi,
nước nhà được độc lập.
+ Sau năm 1946
- Các thành tựu về mặt thể loại:
+ Truyện và ký:
( tác phẩm và tác giả tiêu biểu)
+ Thơ ca
( Câu hỏi thảo luận)
Qua các thành tựu cơ bản
của các chặng đường em
hãy so sánh sự giống
nhau và khác nhau giữa
các chặng đường
Gọi hs đọc sgk
Ngoài mảng văn học phát
triển ở vùng giải phóng
thời kỳ này còn có mảng
văn học vùng tạm chiến
cùng song song tồn tại
em hãy nêu những đặc
điểm cơ bản của mảng
văn học này?
Văn học thời kỳ này có
những đặc điểm cơ bản
nào ?
Đặc điểm đầu tiên của
văn học VN thời kỳ này là
đặc điểm nào?
Tại sao nền văn học thời
kỳ này lại vận động theo
hướng cách mạng hoá và
mang tính nhân dân sâu
sắc?
Có thể gọi đặc điểm với
một tiêu đề khác mà vẫn
và kể tên các tác
phẩm và tác giả
văn học mới là tư tưởng CM văn học
trước hết là vũ khí phục vụ CM.
- Vận động theo xu hướng cách mạng
văn học có nhiệm vụ phản ánh sự đổi
đời của nhân dân, ý thức giác ngộ của
nhân dân.
- Ý thức trách nhiệm của người người
nghệ sỹ được đề cao, gắn bó với vận
mệnh dân tộc, đất nước
+ Cách mạng làm thay đổi nhận thức về
nhân dân và đem đến cho người nghệ sỹ
nguồn cảm hứng sáng tạo mới.
+ Cuối cùng nhân dân chính là người
làm ra lịch sử. Một nền văn học phát huy
truyền thống dân tộc và tiếp thu tinh hoa
của thời đại nên mang tính nhân dân,
hướng về đại chúng và đận dà tính dân
tộc.
Dạy cũng là học!
Năm học 2008 - 2009
3
Giáo án Ngữ văn lớp 12
không thay đổi nội dung
không?
Đặc điểm thư hai của văn
học thời kỳ này là gì?
Theo em đặc điểm này
khác vời văn học thời kỳ
sgk
Hs dựa vào lịch sử
và văn học để lý
giải
Hs dựa vào SGK
nêu những vấn đề
vh phản ánh
Có thể thay bằng tiêu đề: văn học hướng
về nhân dân hoặc văn học hướng về đại
chúng và đậm tính dân tộc
b) Nền văn học hướng về đại chúng
- Khác với văn học thời kỳ trung đại chỉ
hướng về giai cấp phong kiến cầm quyền
và những trí thức nho học, vẵn học thời
kỳ này hướng về đại chúng,vì:
- Đại chúng vừa là đối tượng phản ánh
vừa là đối tượng phục vụ vừa là nguồn
cung cấp bổ sung cảm hứng sáng tác cho
người nghệ sỹ. Cách mạng làm thay đổi
hẳn cách nhìn của người nghệ sỹ đối với
nhân dân, đồng thời hình thành ở họ một
quan điểm mới về đất nước: đất nước
của nhân dân, và người anh hùng xuất
thân từ quần chúng nhân dân.
- Nội dung: văn học quan tâm đến đời
sống của nhân dân, nọi lên hoàn cảnh
sống, tâm tư và nguyện vọng của nhân
dân
- Hình thức: phần lớn là những tác phẩm
ngắn gọn, nội dung dễ hiểu, chủ đè rõ
cht cao p ca cng ng, dõn tc.
Con ngi cụng dõn luụn ý thc c l
sng ln, tỡnh cm ln ca mỡnh vi t
nc.
T sau 1975 vn hc VN
phỏt trin trong hon
cnh lch s ntn?
V mt xó hi cú gỡ tỏc
ng n nn v.hc
iu kin giao lc vn
hoỏ thi k ny din ra
ntn?
Căn cứ vào hoàn cảnh
lịch sử, văn hóa, xã hội
hãy giải thích vì sao văn
học từ 1975- hết thế kỉ XX
phải đổi mới ?
(?) Hãy nêu những thành
tựu ban đầu của văn học
VN từ 1975 đến hết thế kỉ
XX?
- GV định hớng hs tóm tắt
những ý cơ bản
(?) Thơ ca từ sau năm
1975 có điểm gì chú ý ?
- Gv khái quát
hs tr li
- Hs làm việc với
Sgk
II. Vi nột khỏi quỏt vn hc Vit
cứu nớc vẫn tiếp tục sáng tác
+ Trờng ca nở rộ
+ Một số tập thơ ra đời tạo ra tiếng vang,
gây đợc sự chú ý: Tự hát- Xuân
Quỳnh; Ngời đàn bà ngồi đan- ý Nhi,
ánh trăng Nguyễn Duy
+ Những cây bút xuất hiện sau 1975
ngày càng nhiều đang từng bớc tự khẳng
Dy cng l hc!
Nm hc 2008 - 2009
5
Giỏo ỏn Ng vn lp 12
(?) So với thơ ca, văn
xuôi có những thành tựu
gì?
- Gv khái quát
(?) Nét nổi bật của văn
học VN từ 1975 đến hết
thế kỉ XX ?
- Gv khái quát
- Hs độc lập trả
lời
- Hs độc lập trả
lời
định mình ( Phùng Khắc Bắc Một chấm
xanh; Nguyễn Quang Thiều- Sự mất
ngủ của lửa; Y Phơng Tiếng hát tháng
giêng
- Từ sau năm 1975, kịch nói phát triển
mạnh mẽ, những vở kịch nh Hồn Tr-
ơng Ba da hàng thịt của Lu Quang Vũ,
Mùa hè ở biển của Xuân Trình là
những vở tạo đợc sự chú ý
=> Nh vậy từ năm 1975 và nhất là từ
1986, văn học VN từng bớc chuyển sang
giai đoạn đổi mới. Văn học vận động
theo xu hớng dân chủ hóa, mang tính
nhân bản và nhân văn sâu sắc. Văn học
phát triển đa dạng hơn về đề tài, chủ đề,
phong phú mới mẻ hơn về mặt thủ pháp
nghệ thuật, cá tính sáng tạo của nhà văn
đợc phát huy. Văn học đã khám phá con
Dy cng l hc!
Nm hc 2008 - 2009
6
Giỏo ỏn Ng vn lp 12
- Hs độc lập trả
lời
ngời trong những mối quan hệ đa dạng
và phức tạp, thể hiện con ngời ở nhiều
phơng diện đời sống, kể cả đời sống tâm
linh. Cái mới của văn học giai đoạn này
là tính chất hớng nội, đi vào hành trình
tìm kiếm những cái bên trong, quan tâm
nhiều hơn đến số phận cá nhân trong
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Ngi duyt:
Dy cng l hc!
Nm hc 2008 - 2009
7
Giáo án Ngữ văn lớp 12
A. Mục tiêu bài học
- Nắm được cách viết bài văn nghị luận về một tư tưởng, đạo lý
- Có ý thức tiếp thu những quan điểm đúng đắn và phê phán những quan điểm sai lầm.
- Rèn luyện kỹ năng tìm hiểu đề, lập dàn ý, viết một đoạn văn.
B. Chuẩn bị:
- Giáo viên: bài soạn, hệ thống câu hỏi.
- Học sinh: soạn bài, làm bài tập
C. Tiến trình tổ chức các hoạt động dậy học
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ ( linh hoạt)
- Câu hỏi: hệ thống bằng sơ đồ các kiểu văn nghị luận đã học.
- Trả lời:
* Hoạt động 2: Giới thiệu bài mới ( linh hoạt)
* Hoạt động 3: Bài mới
Hoạt động của GV học sinh Nội dung cần đạt
Thế nào là nghị
luận về một vấn đề
tư tưởng đạo lý?
Theo em cần đảm
bảo mấy yêu cầu cơ
bản khi làm bài nghị
Năm học 2008 - 2009
8
Văn học
Nghị luận
Xã hội
đoạn
thơ
đoạn
văn
vđề
vhọc
hiện
tượng
đ/s
vấn đề
tư
tưởng
Giáo án Ngữ văn lớp 12
- Với đề bài đó em sẽ
vận dụng những
thao tác lập luận
nào? thao tác lập
luận nào là chính? vì
sao?
- Phạm vi dẫn chứng
em sẽ sử dụng để
triển khai đề bài
trên?
Sau 5 phút cho các
Hs trả lời
Hs trả lời
Hs trả lời
Hs thảo luận
nhóm và phát
biểu
Câu thơ của Tố Hữu viết dưới dạng câu hỏi, nêu
lên vấn đề sống đẹp trong đời sống của mỗi người.
Đây là vấn đề cơ bản mà mỗi người muốn xứng
đáng là con người cần nhận thức đúng và rèn
luyện tích cực.
- Để sống đẹp, mỗi người cần xác định: lí tưởng
(mục đích) đúng đắn, cao đẹp; tâm hồn, tình cảm
lành mạnh nhân hậu; trí tuệ (kiến thức) mỗi ngày
thêm mở rộng; hành động tích cực, lương thiện
Với thanh niên, HS, muốn trở thành người sống
đẹp, cần thường xuyên học tập và rèn luyện để
từng bước hoàn thiện nhân cách.
- Như vậy, bài làm có thể hình thành 4 nội dung để
trả lời câu hỏi của Tố Hữu: lí tưởng đúng; tâm
hồn lành mạnh; trí tuệ mở rộng; hành động tích
cực.
- Với đề văn này, ta có thể sử dụng các thao tác lập
luận: giải thích (sống đẹp); phân tích (các khía
cạnh biểu hiện của sống đẹp); chứng minh, bình
luận (nêu những tấm gương người tốt, bàn cách
thức rèn luyện để sống đẹp, phê phán lối sống ích
kí, vô trách nhiệm, thiếu ý chí, nghị lực, ).
- Dẫn chứng: chủ yếu dùng tư liệu thực tế, có thể
lấy dẫn chứng trong thơ văn nhưng không cần
đề vừa nghị luận?
Vậy ở phần lập dàn
ý cho bài nghị luận
một tư tưởng, đạo lý
ta cần làm gì?
+ Kết bài:
* Kết luận: ( tham khảo phần ghi nhớ)
- Mở bài:
+ Giới thiệu vấn đề, nêu luận đề cho bài viết.
- Thân bài:
+ Giải thích vấn đề tư tưởng, đạo lý.
+ Phân tích, chứng minh vấn đề qua các dẫn
chứng cụ thể.
+ Mở rộng, nâng cao vấn đề bằng cách khẳng định
mặt đúng, bác bỏ những biểu hiện sai lệch có liên
quan đến vấn đề nghị luận qua hệ thống lập luận
và dẫn chứng cụ thể.
- Kết bài:
+ Kết luận, tổng kết, nêu nhận thức mới
Dựa vào SGViên
Cho học sinh làm
bài tập trong sgk?
Hs làm bài tập
III. Luyện tập:
bài tập 1
a) Vấn đề mà Gi. Nê-ru bàn luận là phẩm chất văn
hoá trong nhân cách của mỗi con người. Căn cứ
vào nội dung cơ bản và một số từ ngữ then chốt, ta
có thể đặt tên cho văn bản ấy là: “Thế nào là con
người có văn hoá?” “Một trí tuệ có văn hoá”, hoặc
chỉ, tự giác học tập.
* Dặn dò củng cố:
- Soạn bài
- Viết thành đoạn văn triển khai một luận điểm
trong phần thân bài của đề bài ngữ liệu trên lớp.
Tiết 4
TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP
-Hồ Chí Minh-
Ngµy so¹n:
Ngµy d¹y:
Người duyệt
Dạy cũng là học!
Năm học 2008 - 2009
11
Giáo án Ngữ văn lớp 12
A. Mục tiêu bài học
- Hiểu được những nét khái quát về sự nghiệp văn học, quan điểm sáng tác và những đặc điểm
cơ bản của phong cách nghệ thuật Hồ Chí Minh.
- Thấy được ý nghĩa to lớn và giá trị nhiều mặt của bản tuyên ngôn độc lập cùng vẻ đẹp tư
tưởng và tâm hồn của Bác.
- Vận dụng những hiểu biết về tác gia để tìm hiểu tác phẩm của Bác.
B. Chuẩn bị
Giáo viên
- SGK, SGV, Casset, tài liệu tham khảo, giáo án.
Học sinh:- Đọc sgk, soạn bài, làm bài tập
C. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:
* Hoạt động 1: Ổn định tổ chức
Hs trình bày
dựa vào kiến
thức sgk
hs trình bày
Hs dựa vào
SGK để trình
bày
A. Phần Một:
TÁC GIA HỒ CHÍ MINH
I. Vài nét về tiểu sử
- Tên: Nguyên sinh Cung
- Ngày sinh: 19/05/1890
- Quê: sgk
- Xuất thân:
- Quá trình hoạt động cách mạng:
=> Bên cạnh sự nghiệp cách mạng vĩ đại, Hồ
Chí Minh còn để lại một di sản văn học quý
giá. Hồ Chí Minh là nhà văn, nhà thơ lớn của
dân tộc.
II. Quan điểm nghệ thuật
a) Hồ Chí Minh coi văn nghệ là một vũ
khí chiến đấu lợi hại phụng sự cho sự nghiệp
cách mạng:
Quan điểm này thể hiện rong hai câu thơ: “Nay
ở trong thơ nên có thép - Nhà thơ cũng phải
biết xung phong” (“Cảm tưởng đọc Thiên gia
thi”).
Về sau, trong Thư gửi các hoạ sĩ nhân dịp
triển lãm hội hoạ 1951, Người lại khẳng định:
“Văn hoá nghệ thuật cũng là một mặt trận, anh
với nội dung và mục
đích như vậy?
Hs dựa vào
SGK để trình
bày
hs ly giải dựa
vào lịch sử, xã
hội
Hs đánh giá và
lấy ví dụ
hs nêu đánh giá
hs kể tên tp, nếu
có thể sẽ đánh
gía thêm về nội
dung
được coi là một thước đo giá trị của văn
chương nghệ thuật. Người nhắc nhở người
nghệ sĩ nên chú ý phát huy cốt cách dân tộc và
đề cao sự sáng tạo, chớ gò bó họ vào khuôn,
làm mất vẻ sáng tạo.
c) Khi cầm bút, Hồ Chí Minh luôn xuất phát từ
mục đích, đối tượng tiếp nhận để quyết định
nội dung và hình thức của tác phẩm. Người
luôn đặt câu hỏi: Viết cho ai? (đối tượng), (viết
để làm gì? (mục đích); sau đó mới quyết định
Viết cái gì? (nội dung) và Viết thế nào? (hình
thức). Tuỳ từng trường hợp cụ thể, Người đã
vận dụng phương châm đó theo những cách
khác nhau. Vì thế, những tác phẩm của Người
chẳng những có tư tưởng sâu sắc, nội dung
tuyên bố nền độc lập của dân tộc VN.
Dạy cũng là học!
Năm học 2008 - 2009
13
Giáo án Ngữ văn lớp 12
Thời gian, hoàn
cảnh và các tp
truyện và ký tiêu
biểu ?
Những đặc sắc nội
dung của truyện
ngắn NAQ?
Những đặc sắc về
nghệ thuật của
truyện - ký NAQ?
giá trị, nội dung, các
tác phẩm thơ ca của
Bác ?
Nêu nhận xét chung
của em về p/c nghệ
thuật của Bác?
Nét đặc sắc về
phong cách nghệ
thuật của từng mảng
sáng tác chính cuả
Bác?
hs kể tên tp,
năm sáng tác
Nhật kí trong tù (133 bài).
Thơ HCM (86 bài)
Thơ chữ Hán HCM (36 bài)
b. Thơ ca của Bác có nội dung phong phú,
phù hợp với nhiệm vụ đặt ra của nhiệm vụ cách
mạng, nhiều bài thâm thuý, hàm súc đạt đến
trình độ cổ thi.
IV. Phong cách nghệ thuật:
Phong cách độc đáo, đa dạng có sự kết hợp
sâu sắc tự bên trong mối quan hệ giữa tư tưởng
và nghệ thuật, giữa chính trị và văn học giữa
truyền thống và hiện đại. Ở mỗi thể loại lại có
một nét phong cách riêng độc đáo:
1. Văn chính luận:
Văn chính luận của Hồ Chí Minh thường
ngắn gọn, tư duy sắc sảo, lập luận chặt chẽ, lí lẽ
đanh thép, bằng chứng đầy sức thuyết phục,
giàu tính luận chiến và đa dạng về bút pháp.
2. Truyện và kí:
- Truyện và kí của Nguyễn Ái Quốc nhìn chung
rất hiện đại, thể hiện tính chiến đấu mạnh mẽ
và nghệ thuật trào phúng vừa sắc bén, thân thuý
của phương Đông, vừa hài hước, hóm hỉnh
Dạy cũng là học!
Năm học 2008 - 2009
14
Giỏo ỏn Ng vn lp 12
Gi hs c kt lun
( Ht tit 4)
Tit 5
GIữ GìN Sự TRONG SáNG CủA TIếNG VIệT
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Ngời phê duyệt
A. Mục tiêu bài học :
Giúp HS
- Nhận thức đợc sự trong sáng là một trong những phẩm chất của tiếng Việt, là kết quả phấn
đấu lâu dài của cha ông ta. Phẩm chất đó thể hiện ở nhiều phơng diện khác nhau
Dy cng l hc!
Nm hc 2008 - 2009
15
Giỏo ỏn Ng vn lp 12
- Có ý thức giữ gìn và phát huy sự trong sáng của tiếng Việt, qúy trọng di sản của cha ông, có
thói quen rèn luyện các kĩ năng nói và viết nhằm đạt đợc sự trong sáng, đồng thời biết phê
phán khắc phục những hiện tợng làm vẩn đục tiếng Việt.
B. Ph ơng tiện thực hiện:
- SGK, SGV, thiết kế bài học
- Giáo án cá nhân lên lớp
C. Cách thức tiến hành
- Giáo viên tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các phơng pháp: đọc sáng tạo, gợi tìm, tái
hiện, thuyết trình, kết hợp với các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi.
D. Tiến trình dạy học
* Hot ng 1:n nh t chc
*Hot dng 2: Kim tra bi c ( linh hot)
* Hot ng 3: Gii thiu bi mi ( linh hot)
* Hot ng 4: t chc dy - hc bi mi
- Hs làm việc
với SGK
- Hs dựa vào
sgk trình bày
hs trình bày
hs phân tích
I- Sự trong sáng của tiếng Việt
1. Ngữ liệu 1 ( ví dụ a,b,c, d, e sgk)
Cõu a: Din t khụng rừ ni dung: va
thiu ý, va khụng mch lc > cõu khụng
trong sỏng
Cõu b,c: din t rừ ni dung, quan h gia
cỏc b phn mch lc: cõu trong sỏng.
Vỡ: a khụng tụn trng quy tc v cỏc chun
mc trong d/ t
=>> Ph ơng diện đầu tiên thể hiện sự trong sáng
của tiếng Việt trớc hết biểu hiện ở hệ thống các
chuẩn mực và quy tắc chung, ở sự tuân thủ các
chuẩn mực và quy tắc chung đó.
Vì: qua hàng ngàn năm ngôn ngữ
Ngữ liệu ( sgk tr31)
d) " Lng trần phơi nắng phơi sơng
Có manh áo cộc tre nhờng cho con"
( Tre Việt Nam)
e) " Chúng tắm các cuộc khởi nghĩa của ta
trong những bể máu"
( Tuyên Ngôn độc lập)
d => sáng tạo trong
e => từ tắm
Từ việc phân tích ví dụ
em có nhận xét gì về
vai trò của tính văn
hoá, lịch sự của lời nói
có vị trí ntn trong việc
giữ gìn sự trong sáng
của TV?
Hoạt động 4
- Hớng dẫn hs luyện
tập
- Hs chia nhóm nhỏ
thảo luận, trao đổi
- Gv gợi ý định hớng
(?) Yêu cầu của bài
tập 1 là gì?
(?) Làm thế nào để
chứng minh đợc tính
sh nhận xét
hs phân tích
hs phân tích
hs tổng hợp
=> Chuẩn mực không phủ nhận những sự
chuyển đổi linh hoạt và sáng tạo, không phủ
nhận cái mới, miễn là cái sáng tạo, cái mới phù
hợp với những quy tắc chung.
2. Ngữ liệu 2 ( ví dụ sgk 32)
=>> Ph ơng diện thứ hai thể hiện sự trong sáng
của tiếng Việt thể hiện ở sự không pha tạp, lai
căng, nghĩa là không cho phép sử dụng tùy
17
Giỏo ỏn Ng vn lp 12
chuẩn xác của từ ngữ
mà các nhà văn đã sử
dụng?
- Gv gợi ý để hs nhớ lại
những chi tiết tiêu biểu
gắn với từng nhân vật
trong truyện Kiều
- Gv tổng hợp chuẩn
kién thức
- Gv gợi ý định hớng
- Hs liệt kê
những từ ngữ
trong mục
đích chỉ ra
những nét tiêu
biểu về diện
mạo hoặc tính
cách của nhân
vật trong
truyện Kiều
- Hs chia
nhóm nhỏ thảo
luận, trao đổi
- Hs làm việc
cá nhân, lần l-
ợt trình bày
+ Kim Trọng: Rất mực chung tình
Dy cng l hc!
Nm hc 2008 - 2009
18
Giáo án Ngữ văn lớp 12
Tiết 6
NGHỊ LUẬN XÃC HỘI
Bài viết số 1
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Người phê duyệt:
A- môc tiªu bµi d¹y
Gióp Hs
- Vận dụng kiến thức và kĩ năng về văn nghị luận đã học, viết được bàn nghị luận xã
hội bàn về một vấn đề tư tưởng, đạo lí.
- Tiếp tục rèn luyện các kĩ năng tìm hiểu đề, lập dàn ý và các thao tác lập luận trong bài
nghị luận xã hội như giải thích, phân tích, bác bỏ, so sánh, bình luận,
- Nâng cao nhận thức về lí tưởng, cách sống của bản thân trong học tập và rèn luyện.
Dạy cũng là học!
Năm học 2008 - 2009
19
Giỏo ỏn Ng vn lp 12
- Kiểm tra, đánh giá năng lực bản thân của mỗi hs, từ đó rút ra kinh nghiệm điều chỉnh
để bài làm sau tốt hơn
B- Chuẩn bị ph ơng tiện
- Thầy : Đọc tài liệu, hớng dẫn hs , ra đề, chuẩnn bị đáp án biểu điểm
- Trò: đọc kĩ hớng dẫn của sgk trang , ôn tập lại kiến thức đã học về văn nghị luận ở lớp
cách khác nhau
Thân bài
B1. Giải thích nội dung ý nghĩa của vấn đề:
B2. Phân tích, chứng minh nội dung đó qua những dẫn chứng cụ thể
B3. Mở rộng, nâng cao vấn đề, nêu biện pháp
Kết bài
Khẳng định lại giá trị t tởng của vấn đề
2. Biểu điểm
- Điểm giỏi: + Xác định rõ vấn đề nghị luận
+ Xác định các luận cứ, luận điểm đầy đủ
Dy cng l hc!
Nm hc 2008 - 2009
20
Giỏo ỏn Ng vn lp 12
+ Sắp xếp triển khai các ý một cách khoa học
+ Biết liên hệ mở rộng , lật đi lật lại vấn đề ở nhiều phơng diện
+ Hành văn trong sáng, diễn đạt trôi chảy, không mắc lỗi từ, câu
- Điểm khá :
+ Nh điều kiện của điểm giỏi, nhng còn mắc một số lỗi về hành văn
- Điểm trung bình :
+ Xác định đúng luận đề
+ Luận điểm luận cứ cha thực sự đầy đủ
+ Biểt trình bày các luận điểm luận cứ một cách khoa học
- Điểm kém :
+ Hoặc cha xác định đợc luận đề
+ Hoặc cha biết triển khai các luận điểm luận cứ để làm sáng rõ yêu cầu
của đề bài
+ Hành văn yếu, mắc nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp
*Hoạt động 5:
Gọi hs đọc TD sgk
Tìm hiểu hoàn cảnh
ra đời, mục đích
sáng tác và giá trị
của bản Tuyên ngôn
độc lập.
Gv bổ sung thêm để
hoàn chỉnh các ý .
Theo em bài tuyên
ngôn có bố cục mấy
phần, nhận xét về nôi
dung chính của mỗi
phần?
Cho hs nghe thu băng
lời của Bác đọc bản
TNĐL
*Hoạt động 6
: Đọc hiểu đoạn 1.
Nội dung kq của
đoạn 1?
Để mở đầu cho
những cơ pháp lý của
bản Tuyên ngôn Bác
đã làm ntn?
Nôi dung chích dẫn
hs đọc
Hs xem phần tiểu dẫn,
trả lời câu hỏi
Đọc thầm sgk, trình
II. Đọc -Hiểu văn bản:
1 Những lý lẽ có tính chân lý của bản
TN:
Nêu và khẳng định quyền con người và
quyền dân tộc:
- Trích dẫn 2 bản TN:
+ Tuyên ngôn độc lập của Mĩ (1776)
+ Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền
của Pháp (1791)
Dạy cũng là học!
Năm học 2008 - 2009
22
Giáo án Ngữ văn lớp 12
của cả hai bản Tuyên
ngôn đều đề cập đến
vấn đề cơ bản nào?
- Tại sao mở đầu
Bác lại trích dẫn 2
bản TN của Mĩ và
Pháp? Việc trích dẫn
ấy có ý nghĩa gì ? ý
nghĩa?
Sau khi Trích dẫn 2
bản Tuyên ngôn Bác
đã làm gì để khẳng
định các quyền con
người cho dân tộc?
Cuối cùng Bác làm gi
Suy nghĩ & trao đổi bạn
cùng bàn ,trả lời
Học sinh đọc thêm 1 lần
nữa để phát biểu,
Hs nghe đoạn2 của
bảnTN ,trả lời
(hình thành các hệ thống
ý về tội ác )
Hs thảo luận nhóm, trả
lời
Hs tập trung vào đoạn
trích, phân ý trả lời
- Trích dẫn những nội dung có liên quan
đến Quyền con người trong đó chú trọng
đến quyền: sống
-> nêu lên nguyên lí cơ bản về quyền bình
đẳng, độc lập của con người .
* Ý nghĩa của viêc trích dẫn:
- Có tính chiến thuật sắc bén, khéo
léo, khóa miệng đối phương.
-Khẳng định tư thế đầy tự hào của dân
tộc( đặt 3 cuộc CM, 3 nền độc lập, 3 bản
TN ngang tầm nhau.)
- Sau khi trích dẫn Người đi suy rộng ra:
Với việc suy rộng ra đã nâng quyền dân tộc
thành quyền con người=> có ý nghĩa cực kỳ
quan trong
- Cuối cùng người khẳng định " Đó là
những lẽ "
=> Dùng những từ ngữ có tính chất khẳng
23
Giáo án Ngữ văn lớp 12
Y/c hs nhận xét thái
độ của t/giả khi kể tội
ác của th/dân Pháp
Hs nghe tiếp đoạn
băng
Lập trường chính
nghĩa của dân tộc ta
thể hiện ntn ?
Từ cách trình bày của
t/g, em nh/xét cách
biện luận ?
*Hoạt động 8:Tìm
hiểu lời tuyên bố độc
lập
*Hoạt động 9:Tổng
kết, củng cố.
- Hãy chỉ ra những cơ
sở để chứng tỏ rằng
dân tộc VN xứng
đáng được hưởng tự
do, độc lập?
Nhận xét lời tuyên bố
chính thức về mặt
l/luận
hs suy nghĩ ,trả lời
Hs đọc đoạn cuối,thảo
luận trả lời.
*Hành văn: hệ thống móc xích-> k/đ tuyệt
đối
3.Lời tuyên bố độc lập trước thế giới:
- Lời tuyên bố thể hiện lí lẽ đanh thép
vững vàng của HCT về quyền dân tộc - tự
do ( trên cơ sở l/luận pháp lí, thực tế , bằng
ý chí mãnh liệt của d/tộc )
-Tuyên bố dứt khoát triệt để .
III. Tổng kết:
Với tư duy sâu sắc, cách lập luận
chặt chẽ, ngôn ngữ chính xác, dẫn chứng cụ
thể, đầy sức thuyết phục, thể hiện rõ phong
cách chính luận của HCM, TNĐL đã khẳng
định được quyền tự do, độc lập của dân tộc
VN.
TNĐL có giá trị lớn lao về mặt l/sử, đánh
dấu một trong những trang vẻ vang bậc nhất
trong l/sử đấu tranh k/cường, b/khuất giành
Dạy cũng là học!
Năm học 2008 - 2009
24
Giáo án Ngữ văn lớp 12
- Hướng dẫn HS tổng
kết.
độc lập tự do từ trước đến nay và là một áng
văn bất hủ của nền v/học dân tộc.
* Củng cố, dặn dò
- Nắm h/cảnh s/tác, đốitượng, mục
Copyright: Tài liệu đại học ©