LÊ THị KIM KHÁNH - TRƯờNG THPT
CHUYÊN PHAN BộI CHÂU - THÀNH PHố
VINH - TỉNH NGHệ AN
L
Ê

T
H
ị

K
I
M

K
H
Á
N
H

-

T
R
Ư
ờ
N
G

T
H


G
D&Đ
T

N
G
H
ệ

A
N
Hái bµi cò:
Hái bµi cò:
L
Ê

T
H
ị

K
I
M

A
N

B
ộ
I

C
H
Â
U

-

S
ở
G
D&Đ
T

N


K
I
M

K
H
Á
N
H

-

T
R
Ư
ờ
N
G

T
H
P
T

C
H
U
Y
Ê

Đ
T

N
G
H
ệ

A
N
L
Ê

T
H
ị

K
I
M

K
H
Á
N
H

-

T

U

-

S
ở
G
D&Đ
T

N
G
H
ệ

A
N
2. Hãy phân biệt cơ chế hấp thụ nước với cơ chế hấp thụ
ion khoáng ở rễ cây.
Cơ chế hấp thụ nước: Nước được hấp thụ vào rễ theo cơ
chế thụ động (theo cơ chế thẩm thấu) : nước di chuyển từ MT

Á
N
H

-

T
R
Ư
ờ
N
G

T
H
P
T

C
H
U
Y
Ê
N

P
H
A
N



A
N
L
Ê

T
H
ị

K
I
M

K
H
Á
N
H

-

T
R
Ư
ờ
N
G

T
G
D&Đ
T

N
G
H
ệ

A
N
Trong cây có hai dòng vận chuyển:
+ Dòng mạch gỗ (còn gọi là dòng
nhựa nguyên hay dòng đi lên)
+ Dòng mạch rây (còn gọi là dòng
nhựa luyện hay dòng đi xuống)
L
Ê

T
H
ị

N

P
H
A
N

B
ộ
I

C
H
Â
U

-

S
ở
G
D&
N
H

-

T
R
Ư
ờ
N
G

T
H
P
T

C
H
U
Y
Ê
N

P
H
A
N

B

A
N
I. DÒNG MẠCH GỖ
1. Cấu tạo của mạch gỗ
Mạch gỗ gồm các tế bào chết (quản
bào và mạch ống) nối kế tiếp nhau tạo
thành con đường vận chuyển nước và các
ion khoáng từ rễ lên lá.
Mạch gỗ cấu tạo như thế nào?
L
Ê

T
H
ị

K
I
M

K
H
Á
N
H

-

T
R


-

S
ở
G
D&Đ
T

N
G
H
ệ

A
N
I. DÒNG MẠCH GỖ
1. Cấu tạo của mạch gỗ
Mạch gỗ gồm các tế bào chết (quản
bào và mạch ống) nối kế tiếp nhau tạo
thành con đường vận chuyển nước và các

R
Ư
ờ
N
G

T
H
P
T

C
H
U
Y
Ê
N

P
H
A
N

B
ộ
I

C
H
Â

thành con đường vận chuyển nước và các
ion khoáng từ rễ lên lá.
Hãy cho biết quản bào và mạch gỗ khác nhau ở điểm
nào? Bằng cách điền vào phiếu số 1:
Tiêu chí
so sánh
Quản bào Mạch ống
Đường
kính
Nhỏ Lớn
Chiều dài Dài Ngắn
Cách nối Đầu của tế bào này nối với
tế bào kia, hơi vát
L
Ê

T
H
ị

K
I
M

K
H
Á
N
H


C
H
Â
U

-

S
ở
G
D&Đ
T

N
G
H
ệ

A
N
2. Thành phần của dịch mạch gỗ

H
P
T

C
H
U
Y
Ê
N

P
H
A
N

B
ộ
I

C
H
Â
U

-

S
ở


ion khoáng được vận chuyển trong mạch gỗ nhờ những
động lực nào?
L
Ê

T
H
ị

K
I
M

K
H
Á
N
H

-

T
R
Ư
ờ
N
G

T
H


G
D&Đ
T

N
G
H
ệ

A
N
3. Động lực đẩy dòng mạch gỗ
- Động lực gồm :
+ Áp suất rễ (động lực đầu dưới) tạo ra sức đẩy nước từ
dưới lên.
+ Lực hút do thoát hơi nước ở lá (động lực đầu trên) hút
nước từ dưới lên.
+ Lực liên kết giữa các phân tử nước với nhau và với vách
mạch gỗ tạo thành một dòng vận chuyển liên tục từ rễ lên lá.
L
Ê

T

Y
Ê
N

P
H
A
N

B
ộ
I

C
H
Â
U

-

S
ở
G
D&

M

K
H
Á
N
H

-

T
R
Ư
ờ
N
G

T
H
P
T

C
H
U
Y
Ê
N

P

N
G
H
ệ

A
N
II. DÒNG MẠCH RÂY
1. Cấu tạo của mạch rây
Gồm các tế bào sống là ống rây (tế
bào hình rây) và tế bào kèm
2. Thành phần của dịch mạch rây
Thành phần gồm: đường
saccarôzơ, các axit amin, vitamin,
hoocmon thực vật …
Động lực vận chuyển?
3. Động lực của dòng mạch rây
Là sự chênh lệch áp suất thẩm thấu
giữa cơ quan cho (lá) và cơ quan nhận
(mô).
L
Ê

T
H
ị

K
I
M

A
N

B
ộ
I

C
H
Â
U

-

S
ở
G
D&Đ
T

N


-

T
R
Ư
ờ
N
G

T
H
P
T

C
H
U
Y
Ê
N

P
H
A
N

B
ộ
I

Nêu điểm khác nhau giữa dòng mạch gỗ và dòng mạch rây?
Tiêu chí
so sánh
Mạch gỗ Mạch rây
Cấu tạo
- Là những tế bào chết
-Thành tế bào có chứa linhin
- Các tế bào nối với nhau thành những
ống dài từ rễ lên lá
- Là những tế bào sống, gồm
ống hình rây và tế bào kèm
- Các ống rây nối đầu với nhau
thành ống dài đi từ lá xuống rễ
Thành
phần dịch
- Nước, muối khoáng được hấp thụ ở
rễ và các chất hữu cơ được tổng hợp ở
rễ
- Là các sản phẩm đồng hoá ở
lá:
+ Saccarôzơ, axit amin …
+ một số ion khoáng được sử
dụng lại
Động lực
- Là sự phối hợp của ba lực:
+ Áp suất rễ
+ Lực hút do thoát hơi nước ở lá
+ Lực liên kết giữa các phân tử nước
với nhau và với vách tế bào mạch gỗ.
- Là sự chệnh lệch áp suất thẩm

P
T

C
H
U
Y
Ê
N

P
H
A
N

B
ộ
I

C
H
Â
U

-

S
ở
K
I
M

K
H

N
H

-

T
R


N
G

T
H
P
T

C
H
U
Y
ấ
N

T

N
G
H


A
N
Lời nhắn:
Bài soạn này còn ch a đ ợc hoàn thiện.
Rất mong đ ợc quý thầy cô và bè bạn
xa gần góp ý để bài soạn này nói riêng
và các bài soạn khác của tôi nói chung
ngày một hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
L
ấ

T
H


K
I
M

K
H



I

C
H

U

-

S

G
D&
T

N
G
H