trung t©m chèng ®éc – poison control center
trung t©m chèng ®éc – poison control center
Ngé ®éc cÊp nÊm ®éc
trung tâm chống độc poison control center
trung tâm chống độc poison control center
đại c ơng
1. Nguồn gốc:
- TG: có # 50-100 loài nấm độc /10.000 loài
- Nấm đ ợc làm thực phẩm, làm thuốc
- Nấm độc đ ợc xác định theo kinh nghiệm, mặc dù
có sách h ớng dẫn hoặc xác định đơn giản bằng
cách cho xúc vật ăn
- Thực tế xác định nấm độc rất khó
trung tâm chống độc poison control center
trung tâm chống độc poison control center
2. Nấm gây NĐC là do độc tố sau:
Chất gây ngộ độc TB (cytotoxic agents):
Amatoxins, orellamine, gyromitrin, myotoxins
Chất gây độc thần kinh (neurotoxin agents)
muscarin, iboteric acid, muscaron, muscimol
psilocybin, acromelic acids
Chất gây kích thích dạ dày ruột:
Phần lớn không rõ
Loại khác:
muscimol
Inky cap
(nấm mực)
lành tính
trung tâm chống độc poison control center
trung tâm chống độc poison control center
đại c ơng
Phân loại theo thời gian xuất hiện triệu chứng
Thời gian
XHTC
Triệu chứng Nấm và độc tố Tiên l ợng
> 6 giờ Viêm gan, hoại tử
AST, ALT, LDH
Yếu tố đông máu
Co giật
Amatoxin
(A.phalloides)
Gyromitrine
(monomethylhydrazine)
death
cap
destroying
angel
Tử vong
> 24giờ GĐ cuối của suy gan
Suy thận
Viêm ống thận kẽ, xơ
Amatoxin
Orellanine (nấm có
cortinarius)
trung t©m chèng ®éc – poison control center
trung t©m chèng ®éc – poison control center
amatoxin cã trong c¸c lo¹i nÊm
Hä agaricaceae
Gièng: amanita, lepiota, galerina
Loµi amanita cã:
A. phalloides, A. virosa, A. verna
A. Bisporigera, A. hygroscopica, A. ocreata,
A. suballiaceae, A. Tenuifolia.
trung t©m chèng ®éc – poison control center
trung t©m chèng ®éc – poison control center
amatoxin cã trong c¸c lo¹i nÊm
Loµi Lepiota gåm:
L. brunneoincarnata, L. castanea, L. fulvella,
L. helveola, L. huissman, L. josseranda
Loµi Galerina gåm:
G. marginata, G. antumnalis, G. venenata
G. fasciculata
Amanita phalloid
sau khi ăn nấm gồm: đau bụng, nôn, buồn
nôn, ỉa chảy, sốt, nhịp nhanh, tăng đ ờng
huyết, hạ HA và rối loạn điện giải (viêm DD
ruột, mất n ớc).
trung tâm chống độc poison control center
trung tâm chống độc poison control center
Giai đoạn II: xuất hiện 24-48giờ tiếp theo
Biểu hiện khởi phát của một bệnh viêm gan hay
suy thận, hạ đ ờng máu.
Giai đoạn III: xuất hiện 3-5ngày sau
Phá huỷ tế bào gan (vàng da, hôn mê), suy thận
có thể biến chứng: viêm cơ tim, RL đông máu, co
giật. TV do viêm gan, suy thận xuất hiện sau 4-9
ngày đặc biệt TV liên quan tới TE<10tuổi liều chết
0,1mg - 0,3mg độc tố/kg A. phalloides
Không có thuốc giải độc đặc hiệu
trung tâm chống độc poison control center
trung tâm chống độc poison control center
Nấm gây ngộ độc nhanh
Triệu chứng: xuất hiện ngay sau khi ăn (tr ớc 6 giờ và kéo dài vài
giờ)
Hội chứng cholinecgic (nấm Amanita muscaria):
- Gin mạch, v mồ hôi, chảy n ớc mắt, ỉa chảy
- Nhịp chậm, đồng tử co, hạ HA
Sorbitol 1-2 gr/kg chia 6 lần, uống cùng than hoạt
Bù dịch
Thăng bằng toan kiềm, điện giải và rối loạn đ ờng
máu
trung tâm chống độc poison control center
trung tâm chống độc poison control center
Hạn chế sự phá huỷ gan của độc tố
Silymarine (Legalon) viên 70mg x 6 v/ngày
Benzylpenicillin(Penicillin G) 300mg/kg/ngày
(3ngày)
N. acetylcysteine 140mg, 70mg/kg mỗi 4h (72h)
Lợi tiểu
Hồi sức hỗ trợ (Hô hấp, tim mạch, n ớc điện giải)
Ghép gan, truyền máu, thay máu
Lọc máu, siêu lọc