SỨ NHA KHOA
HỆ THỐNG TOÀN SỨ
NGND. GS. BS. Hoàng Tử Hùng
[email protected]
www.hoangtuhung.com
DÀN BÀI
Mở đầu: Lịch sử, thuật ngữ
Công nghệ vật liệu sứ
– Sứ thủy tinh
– Sứ oxid
Các công nghệ phục hình tòan sứ
Tóm tắt
MỞ ĐẦU
LỊCH SỬ
THUẬT NGỮ
LỊCH SỬ
1984:
– Dicor (USA) phát triển vật liệu sứ thủy tinh tăng
cường mica (KMg
2.5
Si
4
O
10
F
2
), dùng công nghệ đúc,
sau đó được tinh thể hóa trong nhiều giờ.
1991:
– Vita (Germany): sứ thủy tinh tăng cường oxid nhôm
– Ivoclar Vivadent (Liechtenstein): IPS Empress, là
kim loại), ép sứ lên sườn hoặc phục hình toàn sứ
một khối
CÁC CÔNG NGHỆ
PHỤC HÌNH TOÀN SỨ
1- Đắp sứ lên sườn sứ*: Sứ được tạo theo phương
pháp này là porcelain:
– Còn nhiều lỗ rỗ,
– Các tinh thể không kết nối với nhau, mà bị phân
cách nhau bởi pha thủy tinh.
độ bền thấp và rất thay đổi
Tuy vậy, có đặc tính thẩm mỹ cao
thường được dùng để thực hiện lớp phủ thẩm mỹ
(esthetic veneer layers) trên sườn phục hình
*xem bài “Những điều dễ nhầm lẫn về sứ nha khoa (phần 2):
Hệ thống phục hình sứ: lý và nghịch lý”
CÁC CÔNG NGHỆ
PHỤC HÌNH TOÀN SỨ
2- Ép nóng
– Thực hiện mẫu sáp, tạo khuôn từ mẫu sáp
– Thỏi sứ ép tiền chế (prefabricated ingot) được xử lí
nhiệt trong thiết bị đến nhiệt độ làm chúng trở thành
một chất lỏng độ quánh cao và nén ép từ từ vào khuôn.
– Quá trình được kiểm soát chặt chẽ tạo được sản
phẩm sứ đồng nhất, pha tinh thể được phân phối đều
khắp trong pha thủy tinh.
– Cấu trúc vi thể của sứ ép (pressable ceramics) trông
giống porcelain nhưng pha tinh thể nhiều hơn và ít lỗ rỗ
(khối sứ được làm từ thủy tinh không bọt).
CÁC CÔNG NGHỆ
PHỤC HÌNH TOÀN SỨ
kết sau cùng nhưng khó mài.
– Thỏi sứ thấm (glass-infiltrated) dạng khối lỗ rỗ
(porous ingots), sau khi mài, thấm và tinh thể hóa
thủy tinh lỏng thành phần tương tự sứ đúc trượt.
*Vi
ệ
c mài kh
ố
i s
ứ
b
ằ
ng máy có th
ể
làm n
ứ
t
y
ế
u s
ườ
n,
CÁC CÔNG NGHỆ
PHỤC HÌNH TOÀN SỨ
4- Đúc trượt (slip casting): gồm các giai đoạn:
– Tạo một khuôn của mẫu vật bằng thạch cao
– Trộn bột sứ với nước để có một nhũ tương lỏng
(low-viscosity slurry): vật liệu sứ đúc trượt đều là sứ
thủy tinh
– Sứ oxid (3)
TÓM TẮT về CÔNG NGHỆ SỨ
(1)Bột sứ (porcelain) được sản xuất từ các nguyên
liệu chủ yếu là trường thạch (feldspar) và thạch
anh (quartz).
Porcelain có tỷ lệ pha tinh thể thấp (< 30%) và
không đồng nhất, có nhiều lỗ rỗ.
Có đặc tính thẩm mỹ cao nhưng độ bền cơ học
thấp
Bột sứ được tạo hình và trải qua nung để chế tác
phục hình (dùng cho cả kim loại-sứ và toàn sứ)
TÓM TẮT về CÔNG NGHỆ SỨ
(2) Sứ thủy tinh
Là vật liệu thủy tinh được tinh thể hóa có kiểm soát. Các
tinh thể liên kết với nhau có qui luật, tạo thành pha
tinh thể đồng nhất, có cấu trúc, hầu như không lỗ rỗ.
Với tỷ lệ pha tinh thể cao (30 - 90%), sứ thủy tinh có độ
bền cơ học tốt, có thể làm sườn cho phục hình đơn lẻ
(mão, cầu răng trước, cầu ba đơn vị) hoặc có thể làm
lớp sứ ngà-men (theo kỹ thuật ép nóng).
Trong nha khoa, các sứ “tăng cường alumina, leucite,
lithium disilicate, fluoroapatite…” là những loại sứ điển
hình của sứ tăng cường pha tinh thể
TÓM TẮT về CÔNG NGHỆ SỨ
(3)- Sứ oxid
Zirconia và Alumina được ứng dụng trong nha khoa
để làm các loại sườn phục hình cố định, kể cả cầu
nhiều đơn vị, cùi implant (abutment)…
Gia công mài vật liệu sứ oxid ở trạng thái tiền thiêu
kết phổ biến hơn ở trạng thái đã thiêu kết hoàn
8
)
Leucite (KAlSi
2
O
6
)
Alumina (Al
2
O
3
)
Spinel (MgAl
2
O
4
)
Zirconia (ZrO
2
)
Leucite (KAlSi
2
O
6
)
Lithium disilicate (Li
2
Si
2
O
650
105
135
446
378
604
121
350
164
104
139
80
70
TÓM TẮT
về CÔNG NGHỆ PHỤC HÌNH TOÀN SỨ
Phục hình toàn sứ sử dụng riêng rẽ hoặc kết hợp
công nghệ thiêu kết cổ điển với công nghệ hiện đại
(ép nóng, CAD/CAM, đúc trượt)
Trên một phục hình toàn sứ, có thể có một, hai
hoặc cả ba loại sứ (porcelain, thủy tinh, oxid) nêu
trên
KHUYNH HƯỚNG
CÔNG NGHỆ PHỤC HÌNH TOÀN SỨ
1. Công nghệ CAD/CAM: đang phát triển nhanh
Các qui trình “CAM” trên zirconia, alumina tiền thiêu
kết chiếm ưu thế
Hệ thống CAD/CAM tại ghế (CEREC, Sirona)…
2. Công nghệ ép nóng: là công nghệ tiên tiến đang phát
triển khuynh hướng ép nóng một sứ thủy tinh lên
sườn zirconia (“Press-on” technique) là công nghệ kết