TiÕt 89-90:
LÝ luËn v¨n häc :
V¨n b¶n v¨n häc
GV: Vi Xu©n H¶i-THPT Chi L¨ng

I-Tiêu chí chủ yếu của một
văn bản văn học
-VBVH còn gọi là VB nghệ thuật, VB văn chơng.
VBVH đi sâu phản ánh hiện thực khách quan, khám
phá thế giới tình cảm, t tởng, thoả mãn nhu cầu h
ớng thiện và thẩm mĩ của con ngời.
-Ngôn từ của VBVH là ngôn từ nghệ thuật, có tính hình
tợng, mang tính thẩm mĩ cao: trau chuốt, biểu cảm,
gợi cảm, hàm súc, đa nghĩa
-Mỗi VBVH đều thuộc về một thể loại nhất định, tuân
theo những quy ớc, cách thức của thể loại đó. VD
dễ nhận ra thơ, truyện, kịch bản văn học

II-Cấu trúc của văn bản văn
học.
1,Tầng ngôn từ- từ ngữ âm đến ngữ nghĩa.
-Ngôn từ (từ ngữ) là bớc thứ nhất cần hiểu đúng khi đọc
tác phẩm văn học.
-Hiểu ngôn từ là hiểu các nghĩa (tờng minh, hàm ẩn)
của từ ngữ, là là hiểu các âm thanh đợc gợi ra khi đọc,
khi phát âm.

2,Tầng hình tợng.
-Tác giả dùng ngôn từ nghệ thuật để xây dựng các hình
tợng văn học.

Bài 1(121).
a,Cấu trúc:
-Ba câu đầu: câu hỏi của nhà thơ về một hiện tợng nhìn thấy
trên đờng.
-Ba câu tiếp tả kĩ nhân vật.
-Ba câu cuối: hỏi, băn khoăn, suy nghĩ về nơi dựa.
b,Từ những hình tợng tơng phản:
ngời đàn bà- em bé.
ngời chiến sĩ- bà cụ.
=>Hàm nghĩa của bài thơ: Phát hiện ra nơi dựa sâu sắc trong cuộc
sống.Nơi dựa trong bài thơ ngợc lai với lẽ thờng vì nơi dựa ở
đây thuộc về tinh thần, tình cảm.
Rộng ra, sống với hi vọng vào tơng lai, nhớ ơn quá khứ là
những tình cảm làm nên phẩm giá nhân văn của con ngời.Đó
là tầng hàm nghĩa của bài thơ.

Bài 2/122-123:
Đọc-hiểu ba tầng nghĩa của bài thơ Thời gian ( Văn Cao )
a. Bài thơ có thể chia làm hai đoạn rõ ràng :
- Câu 1, 2, 3 ,4 : Sức tàn phá của thời gian một cách hình tợng :
qua lẽ lá: yếu ớt , từ từ im lặng .Khô những chiếc lá : Cuộc đời
con ngời nh cái cây .Từng chiếc lá là từng kỉ niệm, thời gian
trôi qua khô dần, mờ dần , héo dần, và lãng quên , vô tăm tích nh
tiếng sỏi.
- Nhng lại có những cáicó thể chống lại sự tàn phá của thời
gian.Các câu 5,6,7 . Đó là câu thơ, là bài hát, là đôi mắt em .Đó là
nghệ thuật và tình yêu - kỉ niệm tình yêu là bất diệt .
+ Bài thơ ca ngợi sức sống bất tử của nghệ thuật và tình yêu tr
ớc thời gian, đối với con ngời .
+ Các từ : xanh: nghĩa : trẻ, tơi sáng .