phơng pháp dạy học
môn âm nhạc 8
phần I
phần mở đầu
Xuất phát từ mục tiêu giáo dục phổ thông nói chung và mục tiêu tầm quan
trọng của môn học âm nhạc nói riêng.
Giáo dục phổ thông nhằm giáo dục học sinh phát triển toàn diện, không
những nâng cao hiểu biết về kiến thức văn hoá mà còn phát huy năng lực cảm thụ
âm nhạc và những khả năng phát triển năng khiếu âm nhạc .
- Xuất phát từ đặc trng bộ môn thuộc phạm trù nghệ thuật đòi hỏi sự hứng thú
cao.
- Xuất phát từ yêu cầu của việc đổi mới phơng pháp là phát huy tính tích cực chủ
động sáng tạo của học sinh. Có nh vậy các em mới có điều kiện khắc phục khó khăn
tiếp nhận kiến thức mới.
- Xuất phát từ tâm lý lứa tuổi học sinh lớp 8 là lứa tuổi nhạy cảm hiếu động ham
thích ca hát. Nếu giáo viên gây đợc hứng thú trong bài dạy sẽ tạo cho học sinh sự
phấn chấn, hào hứng để tiêp thu bài học một cách có hiệu quả.
- Từ thực tiễn giảng dạy cũng nh thực tiễn của học sinh nông thôn ít có điều kiện
để tiếp nhận tri thức về âm nhạc, nếu giáo viên tạo đợc hng thú trong giảng dạy và
học tập sẽ giúp cho học sinh say mê học tập.
- Từ những lý do nói trên, bản thân tôi nhận thấy việc gây hứng thú cho học sinh
trong học tập âm nhạc là một trong những giải pháp hết sức quan trọng trong việc
nâng cao chất lợng tro dạy và học môn nhạc8. Vì vậy nó là động lực giúp tôi đi sâu
nghiên cứu đúc rút kinh nghiệm này.
Phần ii
nội dung đề tài:
I- cơ sở khoa học
Nh chúng ta đã biết âm nhạc có vai trò rất to lớn trong đời sống tinh thầncủa con
ngời,Bởi âm nhạc đem đến những khoái cảm thẩm mỹ cao,tính cổ vũ động viên
lớn,có khả năng phát huy óc sáng tạo, tởng tợng Đó là món ăn tinh thần không

phấn khởi thoải mái về tinh thần.
Là một giáo viên giảng dạy bộ môn âm nhạc, bản thân tôi nhận thấy đó là một
trong những yếu tố hết sức quan trọng
II/ Cơ sở thực tiễn:
3
Học sinh lớp 8- đây là lứa tuổi có nhiều thay đổi về đặc điểm tâm sinh lý, các
em bắt đầu có sự e ngại, chất giọng cũng có sự thay đổi, có em đã thể hiện giọng
điệu của ngời lớn, sự hồn nhiên của trẻ em đã có sự giảm sút. Một số em đã tỏ ra
không thích hay còn e ngại khi trình bày một bài hát trớc tập thể lớp vì vậy việc tạo
cho học sinh hứng thú trong học tập là một điêù hết sức cần thiết. Từ thực tế giảng
dạy âm nhạc trong những năm qua tôi xin mạnh dạn trình bày để các thầy, cô và các
bạn tham khảo
III/Thực trạng:
Xuất phát từ sự thay đổi về mặt tâm sinh lý lứa tuổi và một số học sinh còn
xem môn học âm nhạc là một môn phụ, các em chỉ quan tâm đến môn học mà các
em đã định hớng cho nghề nghiệp tơng lai sau này nên một số học sinh cha thực sự
hứng thú học.
Qua thời gian đi thực tế tại các trờng tôi thấy số giáo viên đào tạo chuyên sâu
vào môn nhạc Trung học cơ sở còn ít, một số trờng vẫn còn thiếu giáo viên
nhạc nên phải tăng cờng giáo viên nhạc ở tiểu học lên dạy nên cha đáp ứng hết
yêu cầu của bộ môn. Dạy còn mang tính chất qua loa cha thực sự gây hứng thú đối
với học sinh. Bởi vì đặc trng của bộ môn âm nhạc là khác so với nhiều môn khác nh-
ng có một số giáo viên cha thực sự nắm vững đặc trng của bộ môn nên trong quá
trình dạy còn hơi cứng nhắc cha cập với kiến thức ở Trung học cơ sở vì vậy học sinh
thấy tiết học nhạc còn nặng nề không tập trung học. Để cung cấp kiến thức khoa học
giáo dục t tởng và rèn luyện kỷ năng cho học sinh , giáo viên phải làm cho học sinh
ham mê hứng thú học tập làm cho quá trình học tập của các em trở nên tự giác tạo
4
nên niềm vui trong sáng và bổ ích. Bất kỳ môn học nào cũng có khả năng gây hứng
thú học tập đối với học sinh. Bản thân nghệ thuật âm nhạc nói chung và môn âm

căng thắng. Phải tìm mọi cách cải tiến cách dạy từng phân môn theo hớng tích cực
hoá hoạt động của học sinh. Bổ sung sáng tạo thêm nhiều thủ pháp sinh động, hấp
dẫn, đa dạng hoá cách thức truyền đạt ở mỗi bài học mỗi tiết dạy.
* Đối với học hát:
Muốn gây hứng thú cho thì vai trò của giáo viên rất to lớn, đó là quá trình
chuẩn bị của giáo viên, giọng hát của giáo viên, phong cách biểu diễn và các phơng
tiện dạy học nh;-Đàn , Đài đĩa, tranh bài hát kết hợp với các phơng pháp dạy thực
hành, dùng lời và truyền khẩu từng câu ngắn theo lối nối tiếp, giáo viên hát mẫu rồi
học sinh hát theo. giáo viên có thể đánh đàn giai điệu cho học sinh nghe từng câu
ngắn để HS hát đúng. Bên cạnh đó cho HS hoạt động nhóm( hát theo nhóm, dãy,cá
nhân)và rút ra nhận xét chung.
Sau khi thuộc bài hát có thể học sinh kết hợp một số động tác múa đơn giản
hoặc vận động thân thể theo nhạc. Cuối cùng cho học sinh tập biểu diễn thể hịên
giọng hát của mình kết hợp phụ hoạ.
Đối với dạy nhạc lý- tập đọc nhạc.
Lâu nay khi dạy về nhạc lý giáo viên thờng định nghĩa, giảng giải ít xuất phát từ
thực tiễn âm nhạc qua các ví dụ sinh động để rút ra nhận nhận xét, kết luận chung.
6
Về tập đọc nhạc các giáo viên chịu ảnh hởng sâu sắc phơng pháp dạy cho học
sinh chuyên nghiệp âm nhạc, gây nên tâm lý căng thẳng nặng nề không cần thiết,
làm cho học sinh sợ tập đọc nhạc. Những tiết dạy nh vậy thờng kém hiệu quả, học
sinh không hứng thú học. Vì vậy để tạo cho các em sự hứng thú trong học tập cách
dạy tập đọc cao độ nên cho các em dựa vào tiếng đàn làm mẫu của giáo viên, kỹ
năng thể hiện trờng độ và tiết tấu phải đợc quan tâm nhiều hơn nữa bằng những bài
tập riêng trong nhiều tiết học. Giáo viên đàn từng câu ngắn để các em đọc theo đúng
tên nốt nhạc và nhận đợc tên nốt chính xác .Từ đó giúp các em biết đọc đúng cao
độ -trờng độ và ghép lời bài TĐN chính xác .Vậy nên sự chuẩn bị các phơng tiện
dạy học là rất cầc thiết và không thể thiếu đợc.
Dạy nhạc lý tập đọc nhạc phải thật nhẹ nhàng, tỉ mỉ,không nóng vội để Học
sinh hiểu dần

không hứng thú học tập và vai trò của giáo viên trên lớp cũng không phát huy đợc.
Mặt khác nêu thoát ly sách giáo khoa làm cho học sinh khó nắm kiến thức cần thiết
thì bài giảng dù có hấp dẫn sinh động đến mấy cũng không mang lại hiệu quả s
phạm. Vì vậy phải biết kết hợp kiến thức sách giáo khoa phải vừa mở rộng kiến
8
thức. Đặc biệt với môn nhạc phải chú trọng thực hành giáo viên dạy nhạc không có
nhạc cụ, không biết sử dụng nhạc cụ thì tiết học sẽ trở nên nhàm chán, hiệu quả bài
dạy không cao. Các mẫu chuyện tranh ảnh đòi hỏi giáo viên phải có để minh hoạ
thêm cho học sinh, ngoài ra học sinh cũng phải có đầy đủ các phơng tiện học tập nh:
sách, vở, bút
6/Thờng xuyên củng cố và phát triển hứng thú của học sinh trong giờ học
âm nhạc
Việc gây hứng thúi cho học sinh trong giờ học không chỉ một lần mà phải rèn
luyện thờng xuyên từ phút đầu đến phút cuối giờ học. Hơn nữa phải làm cho mức độ
hứng thú ngày càng tăng đến nổi các em không để ý thời gian trôi đi nhanh chóng và
đến khi giờ học kết thúc học sinh còn luyến tiếc.
7/ Tăng cờng các hoạt động âm nhạc trong lớp, trờng để học sinh đợc
xem, đợc nghe đuựơc thể hiện và bình luận :
Bằng hình thức tổ chức các Hội thi văn nghệ về các chủ đề, các buổi ngoại
khoá âm nhạc nói về các nhạc sĩ giúp cho học sinh có niềm say mê hứng thú trong
học tập cũng là hình thức phát hiện năng khiếu bồi dỡng cho các em phát huy khả
năng âm nhạc.
V. Kết quả đạt đợc và bài học kinh nghiệm qua quá trình
giảng dạy:
1. Kết quả đạt đợc:
Với sự áp dụng các biện pháp nói trên, trong những năm qua tôi đợc phân công
giảng dạy bộ môn âm nhạc . Tôi nhận thấy đa số học sinh đều rất hứng thú học tập,
các lớp qua kiểm tra đều đạt kết quả cao.
9
100% đều đạt điểm trung bình trở lên, trong đó tỷ lệ khá giỏi chiếm hơn 50%,

bản thân tôi đúc rút ra một số kinh nghiệm nh sau:
Để tạo hứng thú đối với học sinh thì trớc hết phải gây hứng thú cho học sinh
ngay từ phần mở đầu bài học, phần giới thiệu đề mục mới.
- Trong quá trình giảng dạy giáo viên phải biết phát huy tính tích cực chủ động
sáng tạo của học sinh.
- Giáo viên cần phải nắm đặc trng của bộ môn, có phơng pháp dạy học linh hoạt
sáng tạo, phải tìm mọi cách để cải tiến cách dạy từng phân môn theo hớng tích cực
hóa hoạt động của học sinh, bổ sung sáng tạo thêm nhiều thủ pháp sinh động, hấp
dẫn, đa dạng hóa cách thức truyền đạt ở mỗi bài học.
- Phơng tiện dạy học phải đầy đủ, giáo viên phải biết sử dụng phơng tiện dạy học
nh một yếu tố gây xúc cảm
10
- Trong các tiết học phải tạo cho các em sự hứng thú từ đầu đến hết tiết học, tạo
cho các em sự hứng thú vui tơi bởi vì đặc trng bộ môn đó là học vui- vui học, tránh
gò ép đối với học sinh.
- Tăng cờng các hoạt động âm nhạc trong lớp trong trờng bằng hình thức tổ chức
hội thi văn nghệ ngoại khóa.
Muốn thực hiện những nội dung trên có hiệu quả đòi hỏi mỗi giáo viên phải
không ngừng nâng cao kiến thức, tạo cho mình một trình độ chuyên môn vững
vàng, thờng xuyên học hỏi rút kinh nghiệm ở các đồng nghiệp.
* Đề xuất kiến nghị:
Vì đây là một môn học mang tính đặc trng riêng nên cần phải có phòng học nghệ
thuật, trang bị thêm một số tranh ảnh, tài liệu phục vụ môn học.
Phần III
kết luận chung
Có thể nói rằng môn âm nhạc ở trờng phổ thông có vị trí quan trọng trong việc
giáo dục thế hệ trẻ. Ngày nay với nội dung chơng trình đổi mới phơng pháp dạy học,
ngời giáo viên phải không ngừng học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp
vụ. Ngoài những môn học chính thì môn học âm nhạc giúp cho học sinh phát trển
thị hiếu thẩm mỹ nghệ thuật nâng cao dần một bớc về tiếp xúc với âm nhạc tạo đà