Sở giáo dục và đào tạo hng yên
Trờng THPT Lê Quý Đôn
*****
Sáng kiến
Kinh nghiệm
Ngăn chặn bạo lực học đờng
Tác giả: Nguyễn Văn Luân
Hiệu trởng Trờng THPT Lê Quý Đôn

Ân Thi, ngày 12 tháng 3 năm 2014
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
PHẦN I : Lý lịch .
- Họ và tên tác giả: Nguyễn Văn Luân
- Chức vụ: Chủ tịch Hội đồng quản trị, Hiệu trưởng
- Đơn vị công tác: Trường THPT Lê Quý Đôn
- Tên đề tài sáng kiến kinh nghiệm:
KINH NGHIỆM NGĂN CHẶN BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG
PHẦN II : Nội dung Sáng kiến Kinh nghiệm
A. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Trong nhiều năm gần đây, bạo lực học đường đã trở thành vấn đề xã hội bức
xúc của nhiều nước trên thế giới. Nghiêm trọng là các vụ bạo lực học đường có sử
dụng vũ khí. Bạo lực học đường không phải là hiện tượng mới, nhưng hiện nay
ngày càng bộc lộ tính nguy hiểm và nghiêm trọng. Ở Việt Nam, bạo lực học đường
trở thành mối lo của phụ huynh học sinh, của ngành giáo dục - đào tạo và toàn xã
hội. Bạo lực học đường không chỉ diễn ra ở thành thị, mà còn diễn ra ở nông thôn
và kể cả vùng sâu, vùng xa. Nó không chỉ có nam sinh tham gia, mà còn có cả nữ
sinh tham gia. Bạo lực học đường không chi gây ra những tác động xấu đến mối
quan hệ giữa trò với trò, thầy, cô giáo với trò, mà còn gây hại trực tiếp đến sức
khoẻ, tính mạng, tinh thần, thái độ học tập của học sinh, sự giảng dạy của thầy, cô
giáo và các hoạt động giáo dục của nhà trường. Bạo lực học đường hầu như đã xảy
ra ở các cấp học, bậc học, nhưng nhiều nhất ở cấp THCS và THPT. Là một cán bộ

- Đối tượng nghiên cứu là học sinh ở bậc trung học phổ thông.
4. Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của đề tài:
- Khái niệm về bạo lực học đường : Theo Từ điển Tiếng Việt, bạo lực là
dùng sức mạnh để cưỡng bức, trấn áp. Vậy bạo lực học đường là gì? Trong nhiều
bài viết của các tác giả về bạo lực học đường đăng trên các báo, và tạp chí gần đây,
khi bàn về khái niệm bạo lực học đường đều đề cập đến có các yếu tố như xâm hại,
người gây hại, người bị hại, môi trường học đường, môi trường giáo dục, …là các
yếu tố quan trọng hình thành khái niệm. Một cách tổng quát, chúng ta có thể hiểu
bạo lực học đường là những hành vi xâm hại đến sức khoẻ, tính mạng, tài sản tinh
thần, uy tín, danh dự của người bị hại trong môi trường học đường. Có 3 mức độ
tiếp cận khái niệm bạo lực học đường, bao gồm:
+ Theo nghĩa hẹp: là những hành vi xâm hại giữa học sinh với học sinh trong
cùng một trường diễn ra bên trong hay bên ngoài khuôn viên nhà trường.
+ Theo nghĩa rộng: là những hành vi xâm hại giữa học sinh với học sinh hoặc
giữa học sinh với giáo viên, hoặc giữa giáo viên với giáo viên diễn ra bên trong hay
bên ngoài khuôn viên nhà trường.
+ Theo nghĩa lấy học sinh làm trung tâm: là những hành vi xâm hại mà chủ
thể gây ra là học sinh, người bị hại là bất kỳ ai diễn ra bên trong hay bên ngoài
khuôn viên nhà trường. Đây là cách tiếp cận được nhiều người quan tâm vì ý nghĩa
lý luận và thực tiễn của nó trong công tác giáo dục.
Mỗi cách tiếp cận sẽ có cách nhận diện và đưa ra các nguyên nhân, giải pháp
ngăn ngừa tương đối khác nhau về bạo lực học đường. Các cách tiếp cận như trên
cũng giúp chúng ta phân biệt đâu là bạo lực học đường, đâu không phải là bạo lực
học đường . Cần phân biệt bạo lực học đường với bạo lực xã hội, đạo đức xã hội.
- Nhận diện bạo lực học đường: Bạo lực học đường cũng là hành vi lệch
chuẩn nhưng thiên về sử dụng bạo lực.
+ Phân loại hành vi bạo lực học đường:
Hành vi bạo lực học đường thụ động là hành vi sai lệch do nhận thức sai
hoặc nhận thức không đầy đủ, chuẩn mực (nội quy, quy tắc). đây là hành vi không
đáng ngại.

chịu ảnh hưởng rất nhiều những thông tin bạo lực từ bên ngoài như phim ảnh,
internet, game,… dần dần nhiễm các tư tưởng bạo lực, thích thể hiện, giải quyết
mâu thuẫn bằng bạo lực. Do đó, có những lý do:
- Vì sao chúng ta phải quan tâm giáo dục học sinh có hành vi không mong
đợi:
Trong tập thể nhà trường luôn tồn tại những học sinh dễ giáo dục và những
học sinh khó giáo dục, hay có những hành vi không mong đợi. Những học sinh khó
giáo dục là những em thường có những thái độ, hành vi không phù hợp với giá trị,
nội quy, truyền thống của tập thể, không thực hiện tròn bổn phận và trách nhiệm
của người học sinh, hoặc thiếu văn hóa, thiếu đạo đức trong quan hệ ứng xử với
mọi người mặc dù đã được nhà trường, gia đình quan tâm chỉ dẫn, giáo dục… Nếu
hành vi không mong đợi của các em lặp lại thường xuyên và trở thành hệ thống thì
3
trong thực tiễn nhà trường hiện nay được gọi là học sinh cá biệt. Những học sinh
này được giáo viên coi là khó dạy, thậm chí hư hỏng.
- Trách nhiệm của giáo dục nói chung và giáo viên nói riêng, về lý thuyết,
không được để còn những học sinh có hành vi chưa phù hợp với giá trị, chuẩn mực
xã hội và những qui định chung của nhà trường, lớp học, cộng đồng. Bởi giáo dục
có sứ mạng là hình thành và phát triển nhân cách vừa có cá tính (mang bản sắc
riêng của mình) nhưng phải biết sống hài hòa với các giá trị chung của loài người,
dân tộc và cộng đồng để có cuộc sống hạnh phúc. Nếu trong lớp tồn tại những học
sinh cá biệt, luôn có những hành vi tiêu cực, không phù hợp thì sẽ ảnh hưởng đến
tập thể, những thành viên khác. Trong thực tế nhiều giáo viên chủ nhiệm cảm thấy
rất bị áp lực, có khi bất lực khi trong lớp có những học sinh được gọi là cá biệt. Bởi
vì giáo viên chủ nhiệm không chỉ gặp khó khăn trong ứng phó với chính học sinh
đó, mà đôi khi còn gây ảnh hưởng đến học sinh khác, đến tập thể lớp. Biểu hiện
phổ biến của học sinh được coi là cá biệt có thể như sau:
+ Có những thay đổi khác lạ trong thái độ, cách cư xử: trở nên lãnh đạm,
không chan hòa, không muốn hòa đồng, cáu kỉnh, xúc phạm người khác, thậm chí
gây gổ dẫn đến đánh nhau.

sống. Đó là những vấn đề có liên quan đến môi trường, hoàn cảnh sống của các em.
Có thể các em gặp các vấn đề trong gia đình, hoặc trong quan hệ với bạn bè, thầy
cô, hoặc những trở ngại khác… nên luôn gây khó chịu trong các mối quan hệ khiến
mọi người không bằng lòng. Do đó mọi người lại đối xử khắt khe, không thông
cảm. Chính sự khắt khe, thiếu quan tâm, bỏ mặc, không lắng nghe, thiếu thông cảm
và tha thứ của mọi người lại càng làm cho các em thấy cô đơn, dẫn đến sa sút trong
học tập, buông thả trong lối sống. Trong số những học sinh có những hành vi không
mong đợi , thậm chí trở thành học sinh cá biệt. Có cả những học sinh tiềm năng
nhưng vì nguyên nhân nào đó cảm thấy chán nản về năng lực của mình, mất dần
hứng thú, động cơ học tập, hoạt động. Học sinh đó tin rằng mình không thể “khá”
lên được, đánh giá thấp về bản thân mình, không vượt qua được khó khăn, dễ bỏ
giữa chừng, kém tự tin. Các nhà nghiên cứu về giáo dục đó kết luận rằng “tất cả
những học sinh “hư” hay có hành vi không phù hợp đều là những học sinh chán
nản”. Khi chán nản, học sinh không còn hứng thú hoạt động và động cơ hoạt động
nữa. Chán nản là nguyên nhân của hầu hết những thất bại học đường, đặc biệt với
những học sinh mới lớn. Một số em cho rằng mình không đáp ứng được mong mỏi
của thầy cô, cha mẹ. Cảm giác, tâm trạng chán nản của học sinh nảy sinh còn do
những nhu cầu cơ bản như: an toàn, yêu thương, tôn trọng… không được đáp ứng,
hoặc gặp những vấn đề trong tình cảm, học sinh sẽ buồn rầu, có cảm xúc
tiêu cực, cảm thấy bất hạnh, có thể không kiềm chế được bản thân.
- Mục đích hành vi tiêu cực của học sinh:
Cần phải tìm hiểu mục đích hành vi tiêu cực của học sinh. Có rất nhiều lí do
được đưa ra nhưng lại không giúp lí giải được mục đích hành vi tiêu cực của học
sinh. Xét cho cùng tất cả các hành vi đều có mục đích và có lí do, nó không xảy ra
một cách ngẫu nhiên. Cần xác định được mục đích hành vi tiêu cực hay cư xử
không phù hợp của học sinh để hiểu được tại sao học sinh lại làm như vậy và có
cách xử trí thích hợp, hiệu quả. Mục đích hành vi tiêu cực của học sinh thường tồn
tại dưới các dạng sau:
+ Thu hút sự chú ý: Đằng sau hành vi thu hút sự chú ý là suy nghĩ sai lệch
của học sinh “Mình chỉ cảm thấy quan trọng khi nhận được sự quan tâm, chú ý của

- Định kiến: Chỉ tập trung vào điểm tiêu cực, bỏ qua điểm tích cực.
- Hạ thấp các điểm tích cực: Cho rằng những gì đó đạt được là không đáng
kể.
- Kết luận vội vã: Nhanh chóng cho rằng người khác phản ứng với mình
một cách tiêu cực khi chưa có bằng chứng rõ ràng.
- Phóng đại hoặc đánh giá thấp: Phóng đại sự việc, hiện tượng hoặc hạ thấp
tầm quan trọng của sự việc, hiện tượng.
- Suy đoán cảm tính: Suy đoán từ trạng thái cảm xúc.
- Suy nghĩ là “phải” thế này hay thế kia: phê phán bản thân hay người khác,
cho rằng mình hay người khác “phải” hay “không được” thế này hay thế kia.
- Chụp mũ: Đồng nhất mình với những khiếm khuyết của bản thân. Đáng lẽ
nghĩ “mình có sai lầm” thì lại nghĩ “mình đúng là thằng ngu”.
- Cá nhân hóa và đổ lỗi: Đổ lỗi cho bản thân và người khác về những gì mà
bản thân hay họ không phải chịu trách nhiệm hoàn toàn.
- Nội dung và biện pháp giáo dục học sinh có hành vi không mong đợi:
Nội dung cần giáo dục học sinh có hành vi không mong đợi: Các bước xử
lý, ngăn chặn hành vi bạo lực học đường
Từ nguyên nhân và mục đích của những hành vi không mong đợi, để cho
các em có thể tự thấy cần phải thay đổi… cho phép Tôi đề xuất nội dung cốt lõi cần
giáo dục các em bao gồm:
* Nhận thức đúng điểm mạnh và điểm yếu của bản thân:
6
Để học sinh có những ứng xử phù hợp trong mối quan hệ, trong các tình
huống, trước hết cần giúp học sinh nhận thức đúng được bản thân, trong đó xác
định được đúng mình là ai? Mình có điểm mạnh, điểm yếu gì. Đây vừa là một kĩ
năng sống quan trọng của mỗi cá nhân, nó càng trở nên quan trọng đối với những
người hay có những thái độ, hành vi ứng xử không phù hợp, gây khó chịu, phản
cảm cho mọi người.
* Nhận thức được những giá trị đối với bản thân:
Việc nhận thức được điều gì có nghĩa và quan trọng đối với mình và những

thường khó kiểm soát cảm xúc nên rất dễ có những lời nói hoặc hành vi gây tổn
thương cho học sinh về tinh thần hoặc thể chất. Cách ứng xử này đang bị ngành
giáo dục nghiêm khắc xử lý. Để tránh xảy ra những trường hợp đáng tiếc như giáo
viên sử dụng hình thức trừng phạt đối với học sinh có hành vi tiêu cực, một mặt
7
giáo viên cần học cách kiểm soát cảm xúc, mặt khác cần giáo dục kỉ luật tích cực
cho các em. Giáo dục kỉ luật tích cực thay thế cho trừng phạt là giải pháp không chỉ
có ý nghĩa nhân văn, mà còn đem lại hiệu quả giáo dục cao. Triết lý của giáo dục kỉ
luật tích cực dựa trên sự điều chỉnh bên trong hơn là kiểm soát bên ngoài. Giáo dục
kỉ luật tích cực là giáo dục dựa trên nguyên tắc vì lợi ích tốt nhất của học sinh,
mang tính phòng ngừa, tôn trọng trẻ, không làm tổn thương đến thể xác và tinh
thần của các em, có sự thỏa thuận của giáo viên và học sinh và phù hợp với đặc
điểm tâm, sinh lí của học sinh.
- Cần phải làm như thế nào để thay đổi thái độ, hành vi tiêu cực của học
sinh:
+ Cần phải quan tâm đến những khó khăn của học sinh.
Việc tìm hiểu những trở ngại trong học tập và những khó khăn về mặt tâm
lí của học sinh để kịp thời hỗ trợ, khích lệ các em hành động đúng sẽ giúp các em
tránh được những hành vi không mong đợi.
+ Cần phải tìm hiểu mục đích hành vi tiêu cực của học sinh để có cách ứng
xử phù hợp. Nhiều người cho rằng học sinh hư vì bản thân học sinh có tính hay gây
gổ hoặc được nuông chiều quá mức, hư vì cha mẹ hay anh chị đều hư, vì gia đình
quá nghèo hoặc quá giàu… có rất nhiều lý do được đưa ra nhưng lại không giúp lí
giải được mục đích hành vi tiêu cực của học sinh. Xét cho cùng tất cả các hành vi
đều có mục đích và lí do, nó không xảy ra một cách ngẫu nhiên. Hành vi tiêu cực
hay cư xử không phù hợp của học sinh cũng vậy. Giáo viên cần xác định được mục
đích hành vi tiêu cực của học sinh để hiểu được tại sao học sinh lại làm như vậy và
có cách xử trí thích hợp, hiệu quả. Điều đáng lưu ý là nhiều khi học sinh không ý
thức được những suy nghĩ, niềm tin sai lệch của mình. Nếu sau này giáo viên có
hỏi học sinh tại sao lại cư xử như vậy, các em thường trả lời là “không biết” hoặc

Kiên nhẫn, rút khỏi vòng luẩn quẩn “trả miếng” lẫn nhau. Tránh những
hình thức trừng phạt học sinh.
Duy trì tâm lý bình thường trong khi đợi học sinh nguôi dần.
Khích lệ sự hợp tác, xây dựng lòng tin từ học sinh.
Tâm sự riêng với học sinh để giải quyết khó khăn.
Sử dụng kỹ năng khích lệ, cho học sinh thấy học sinh được thương yêu tôn
trọng.
Lập nội quy hay kế hoạch mà giáo viên thường xuyên dành thời gian cho
học sinh.
* Với loại hành vi thể hiện sự không thích hợp giáo viên nên:
Không phê phán, chê bai học sinh.
Dành thời gian rèn luyện, phụ đạo cho học sinh, đặc biệt về học tập.
Chia nhỏ nhiệm vụ, bắt đầu từ việc dễ để học sinh có thể đạt thành công
ban đầu.
Sử dụng kỹ năng khích lệ, tập trung vào điểm mạnh, vốn quý của học sinh.
Không thể hiện thương hại, không đầu hàng.
Dành thời gian thường xuyên cho học sinh, giúp học sinh.
- Tiếp cận cá nhân đối với những học sinh có hành vi không mong đợi
theo quan điểm tích cực:
Một mặt cần phát huy tối đa được những điểm mạnh, phát triển tiềm năng,
mặt khác phải hạn chế, phòng ngừa những hành vi không mong đợi của từng học
sinh. Muốn đạt được điều đó, giáo viên cần quán triệt cách tiếp cận cá nhân.
Trong tình huống học sinh thực hiện các hành vi không mong đợi, giáo
viên cần đặt mình vào vị thế của các em để lắng nghe tích cực các vấn đề của các
em, khích lệ những suy nghĩ và thái độ hành vi tích cực đối với những vấn đề các
em đang phải đương đầu. Tôn trọng quyền tự ra quyết định và giải quyết vấn đề
của các em. Giáo viên chỉ giữ vai trò khơi gợi những hướng giải quyết tích cực,
hoặc phản biện những suy nghĩ, thái độ có thể dẫn đến hành vi có nguy cơ rủi ro.
Nguyên tắc chủ yếu là trong các tình huống đó, giáo viên cần cố gắng bình tĩnh,
hiểu học sinh, tôn trọng học sinh và dùng các phương pháp kỷ luật tích cực, khích

Các biện pháp xử phạt phải nhằm mục đích dạy học sinh biết rằng thái độ, hành vi
của các em như vậy là sai. Không bao giờ sử dụng những hình phạt khiến học sinh
cảm thấy mình là đồ bỏ đi, vô dụng. Tuyệt đối không sử dụng hình thức phạt mang
tính bạo lực. Sử dụng những hình phạt bạo lực không những không có tác dụng đối
với học sinh mà chỉ thể hiện sự bất lực và còn vi phạm những điều giáo viên không
được làm và vi phạm pháp luật. Các hình thức phạt cần phù hợp với mức độ vi
phạm. Những hình phạt nên mang tính tích cực để thông qua những hình phạt học
sinh có thể học thêm được một kỹ năng nào đó.
Biện pháp xử phạt có thể vận dụng là:
Tước bỏ hoạt động yêu thích cho đến khi khắc phục được lỗi.
Tạm dừng việc học tập để học sinh tự kiểm điểm bản thân với mục đích để
giúp học sinh thoát ra khỏi trạng thái căng thẳng để kiềm chế bản thân và tạo điều
kiện cho học sinh bình tĩnh trở lại.
10
Yêu cầu viết báo cáo hằng ngày với mục đích là để học sinh nhận biết được
những lỗi thường xuyên mắc phải và tạo cho các em cơ hội điều chỉnh. Lưu ý:
không nên phạt học sinh bằng cách giao thêm bài tập, hoặc nhiệm vụ lao động cho
học sinh sẽ khiến cho các em nghĩ rằng học tập hay lao động là sự trừng phạt.
Phát huy tối đa vai trò của tập thể thân thiện, các mối quan hệ gắn bó, chia
sẻ, thiện chí, tạo điều kiện để các em tham gia vào các hoạt động đa dạng của lớp
để các em được trải nghiệm những cảm xúc tích cực.
Giáo viên cần phải nói chuyện với cha mẹ các em về vấn đề của các em để
cùng phối hợp hỗ trợ. Trong những trường hợp đó, tình yêu thương, sự động viên
của cha mẹ, thầy cô sẽ có sức thuyết phục giúp các em phát triển những suy nghĩ
tích cực khắc phục được những tâm trạng căng thẳng.
Những điều cần tránh trong giáo dục học sinh có hành vi không mong đợi,
học sinh cá biệt:
Không dùng các biện pháp trừng phạt thể chất hoặc tinh thần đối với học
sinh. Nếu giáo viên trừng phạt học sinh thì không những không mang lại hiệu quả
mà còn gây hại cho học sinh, làm học sinh lo âu và hạn chế kết quả học tập và phát

bậc phổ thông có tính tình hung hăng, ngang ngược; các em sẵn sàng đánh các bạn
trong trường dù có khi vì một lý do rất đơn giản. Một học sinh dù học giỏi đến đâu
mà thiếu đạo đức cũng trở thành người vô dụng. Tệ hại hơn có tài mà không có đức
thì các em có thể dùng trí tuệ của mình làm hại người khác với mức độ nguy hiểm
hơn một người ít học. Để chú tâm vào việc rèn luyện đạo đức cho học sinh trong
nhà trường không chỉ là những khẩu hiệu suông mà cần có biện pháp cụ thể và cần
làm lâu dài. Trong những năm gần đây vì áp lực chất lượng bộ môn đó đè nặng lên
giáo viên; nên giáo viên bộ môn chỉ tập trung sâu vào chuyên môn. Vì vậy việc dạy
đạo đức cho học sinh không được thường xuyên, chỉ khi nào phát hiện học sinh vi
phạm thì mới nhắc nhở nên dần dần các học sinh cá biệt đó lôi kéo theo các em
khác trong lớp gây mất trật tự trong giờ học cũng như gây mâu thuẫn đánh nhau.
Như vậy, để giáo dục đạo đức cho học sinh và góp phần nâng cao chất lượng giáo
dục thì cần giải quyết phần gốc của vấn đề chứ không phải là phần ngọn. Phong
trào xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” đến nay đó và đang tiếp
tục nhận được sự đồng thuận cao của toàn xã hội vì sự hướng đến giáo dục một
nhân cách toàn diện cho những chủ nhân tương lai. Tuy nhiên, để tới đích, vẫn có
không ít khó khăn, trở ngại. Nhất là trong thời gian gần đây, một số tệ nạn xã hội
vẫn tiếp tục xâm nhập vào trường học, trong đó, đáng báo động là tình trạng bạo
lực học đường có chiều hướng gia tăng ở tất cả các bậc học, cấp học. Nhận thức từ
điều này, chúng ta cần phải tìm ra các giải pháp phối kết hợp “Ngăn chặn và phòng
chống bạo lực học đường”. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ công tác đảm bảo
an ninh trật tự tại trường Trung học phổ thông Lê Quý đôn, tôi có những thuận lợi,
khó khăn sau:
Thuận lợi:
Các thầy, cô giáo trong trường đều rất tốt, có lập trường tư tưởng vững vàng,
kiên định, chấp hành tốt mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật
của Nhà nước, mọi qui định của địa phương và thực hiện đúng Quy chế chuyên
môn đề ra; luôn thể hiện sự đoàn kết, nhiệt tình và tính tiên phong gương mẫu trong
công việc nhà trường và mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.
Có Quyết định 1118/QĐ, ngày 2 tháng 12 năm 1987 của Bộ Giáo dục và Đào

thực hiện. Vì nếu có một mâu thuẫn nhỏ các em cũng có thể dẫn đến các hành vi
bạo lực học đường. Các hành vi bạo lực học đường diễn ra rất phức tạp, nó diễn ra
ở mọi lúc mọi nơi; nếu chưa được xử lý kịp thời.
Các hành vi bạo lực học đường không chỉ đơn thuần là giữa các thành viên
trong lớp chủ nhiệm, giữa lớp này với lớp kia trong trường, mà còn diễn ra phức
tạp hơn khi có sự tham gia của các thanh niên ngoài trường học và cả thân nhân của
học sinh với nhau…
Phần lớn giáo viên chủ nhiệm còn trẻ chưa có kinh nghiệm xử lí triệt để khi
có các hành vi bạo lực học đường diễn ra, giáo viên chỉ xử lí qua loa cho các em
viết tự kiểm là xong; nên đôi khi các vấn đề càng diễn ra nghiêm trọng hơn. Mặt
khác giáo viên chủ nhiệm còn dành nhiều thời gian cho chuyên môn nên thời gian
dành cho công tác rèn luyện đạo đức, kỹ năng sống cho các em còn hạn chế…
- Một trong những cơ sở lý luận không thể không nói tới là sự quan tâm của
Bác Hồ đối với thế hệ trẻ: Sinh thời Bác Hồ luôn quan tâm và dành nhiều tình cảm
thương yêu sâu sắc đối với thế hệ trẻ. Trong “Thư gửi các bạn thanh niên” ngày
12/8/1947, Bác viết: “… Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do
các thanh niên. Thanh niên muốn làm chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại
phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải làm việc để chuẩn bị cái tương
lai đó. Trong “Di chúc”, Bác cũng dành những lời lẽ tâm huyết nói về thanh niên:
“Đoàn viên và thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong,
không ngại khó khăn, có chí tiến thủ. Đảng cần phải chăm lo giáo dục đào tạo cách
mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa
13
“hồng” vừa “chuyên”. Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất
quan trọng và cần thiết”. Bác xem đạo đức là yếu tố quan trọng hình thành nhân
cách con người. Đối với học sinh thì việc giáo dục đạo đức lại là việc cần quan tâm
trước tiên, như ông bà ta thường nói “dạy con từ thuở còn thơ”. Ý thức được tầm
quan trọng trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh, từ năm học 2009-2010, Bộ
Giáo dục và Đào tạo đã đưa ra chủ đề là “Học làm người trước khi học lấy chữ”.
Chủ đề này được sự đồng tình của nhiều người, bởi những năm gần đây hạnh kiểm

cần bạn “nhìn đểu” là có bao nhiêu chuyện xảy ra. Nếu hành vi ứng xử với nhau chỉ
là những chuyện lặt vặt, có thể cho qua, coi đó là chuyện nhỏ, nhưng mọi hành vi
của học sinh trong nhà trường vừa qua lại không dừng lại để cho đó là “chuyện
nhỏ”
14
Qua nhiều clíp học sinh đánh nhau gần đây cho thấy, những mâu thuẫn dù
là nhỏ hay lớn đều được đẩy lên cao trào, đó là những cuộc “bạo lực”. Nhiều người
khi xem xong những clíp đều ở trạng thái “Sốc”, bởi lẽ không thể tin được học sinh
thời nay lại manh động đến thế. Tuy nhiên, có một điều dễ nhận thấy, khi các hành
vi bạo lực học đường được các phương tiện truyền thông đưa tin dồn dập, vô tình
đã là hình thức tiếp tay để bạo lực học đường lan toả rộng hơn. Sở dĩ nói vậy là do
hiện nay đa số các cuộc mổ xẻ đều đổ trách nhiệm lên phía nhà trường chứ chưa có
sự lên án gay gắt đối với những học sinh gây ra bạo lực học đường hoặc đưa ra
những cách giải quyết hay của mỗi nơi xảy ra sự việc. Điều này được thể hiện ở
chỗ, nếu như trước kia hình ảnh học sinh đánh nhau được ghi lại bằng sự thiếu hiểu
biết thì giờ đây nó đã có chủ định. Hình ảnh chất lượng hơn, có sự sắp xếp “phân
vai” để cho clíp “độc” hơn. Hiện nay, trong khi tìm nguyên nhân để giải quyết triệt
để, chúng ta lại chỉ đưa ra những thiếu sót của nhà trường, của gia đình, của xã hội,
nhưng lại quên mất đối tượng của giáo dục là những học sinh gây nên bạo lực học
đường. Ngoài việc nghĩ cách giáo dục đến nơi, đến chốn thì những học sinh này
cần phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình, nhưng chúng ta đã quá coi nhẹ việc
này. Một hiện tượng ở một trường THPT của Hà Nội học sinh tụ tập bạn bè đi hành
hung gây thương tích cho người khác, chỉ gửi về trường, về nhà để giáo dục thì
chưa đủ mạnh để buộc học sinh này phải tự chịu trách nhiệm về hành vi của mình.
Không thể để cha mẹ, thầy cô chịu thay cho em. Chính vì thế, những học sinh ở
tuổi vị thành niên vi phạm pháp luật , tuy chưa thể bắt ra toà, nhưng luật pháp phải
có hình thức giam giữ có thời hạn để giáo dục hoặc phạt cải tạo, lao động công ích,
…
TS Nguyễn Tùng Tâm, Chủ tịch Hội tâm lý giáo dục Hà Nội nhấn mạnh:
“Chúng ta không từ chối kiên trì giáo dục học sinh, nhưng trước khi để nhà trường

thương trên người nạn nhân (mặt, bụng, vùng bụng dưới ) để hành hung. Như vậy
có thể thấy cấp độ có sự thay đổi, từ việc sử dụng bạo lực để giải tỏa bức xúc cá
nhân, chuyển dần lên đến hành vi làm nhục người khác và chưa biết chừng sẽ có
lúc dẫn đến án mạng. Bạo lực học đường còn do nhiều nguyên nhân khác
nữa như;
Theo TS. Nguyễn Thị Bích Hồng, Phó trưởng Khoa Tâm lý Trường ĐH Sư
phạm TPHCM: “Điểm xuất phát của tình trạng bạo lực học đường ngày càng lan
tràn như hiện nay là sự cô đơn bế tắc của trẻ. Cha mẹ chạy theo kinh tế, thầy cô
chạy theo giờ hành chính, người lớn thiếu lòng yêu trẻ khiến các em không gần gũi,
chia sẻ”. PGS.TS Trần Tuấn Lộ, Trưởng khoa Tâm lý ĐH Văn Hiến, khẳng định:
“Cùng với sự phát triển của kinh tế và xã hội, thế hệ trẻ đang bị đầu độc bởi ma lực
của những trò chơi chém giết trong game, đồng thời cũng bị "nhiễm khuẩn” từ
chính những cảnh bạo hành trong gia đình và ngoài xã hội. Chính người lớn đó gúp
phần không nhỏ làm tăng thêm tính hung hãn, côn đồ ở trẻ”. Nhiều ý kiến khác
cho rằng giáo dục trong nhà trường hiện thiên về dạy chữ hơn dạy
làm người. Một số giáo viên vẫn chưa gương mẫu, có những hành
vi xúc phạm, xâm hại học sinh. Hiện tượng đối xử không công
bằng làm các em bức xúc rồi trở nên quậy phá như một cách lấy lại
cân bằng. Về phía gia đình, nhiều bậc cha mẹ có tư tưởng khoán
trắng việc giáo dục con cái cho nhà trường. Chính sự thiếu chăm
sóc về mặt tình cảm của cha mẹ khiến trẻ có hành vi bạo lực để
được cha mẹ quan tâm. TS. Đinh Phương Duy, Phó Hiệu trưởng
trường Cán Bộ thành phố, chỉ ra rằng: “Các giá trị xã hội đang thay
đổi. Thế hệ trẻ chưa được giáo dục một cách bài bản đồng bộ nên
một bộ phận không nhỏ bị khủng hoảng, tiếp thu những giá trị ảo
không đúng với chuẩn mực của xã hội”.
Biết vận dụng được những thuận lợi và khắc phục những khó khăn, nắm
được thực tại và nguyên nhân chủ yếu gây ra hành vi bạo lực học đường; trong thời
16
gian qua bản thân tôi đã áp dụng các bước để giải quyết những hành vi bạo lực học

nhau. Nhà trường cần phải nắm được danh sách các học sinh cá biệt
có nguy cơ gây bạo lực để thường xuyên chia sẻ, giáo dục các em.
Gia đình cần làm bản cam kết giáo dục nghiêm chỉnh con em mình
tại nhà. Nhà trường giao cho các thầy, cô có tinh thần trách nhiệm , có kinh
nghiệm, tâm huyết với học sinh, để giúp đỡ các em trong tu dưỡng và học tập, giao
cho tập thể lớp, chi đoàn lớp thường xuyên giúp đỡ các em trong học tập , hỗ trợ
vật chất nếu các em có khó khăn về kinh tế. Những học sinh trong diện này đều
được nhà trường và giáo viên chủ nhiệm thường xuyên thông báo về gia đình để
kết hợp quản lý và giáo dục các em. đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh có kế
hoạch giúp đỡ các em để phấn đấu trở thành đoàn viên.
17
- Hàng ngày nhà trường bố trí tổ quản sinh, Công an thị trấn (có hợp đồng
với nhà trường) để giữ gìn an ninh trong trường, ngăn chặn kịp thời học sinh mang
hung khí tới trường để tổ chức đánh nhau, hoặc thanh niên bên ngoài đón đánh học
sinh. Các thầy, cô chủ nhiệm phát hiện kịp thời, giải quyết kịp thời các mâu thuẫn
của học sinh trong lớp.
- Kết hợp với các cơ quan chức năng trong huyện, tổ chức cho học sinh toàn
trường học tập Luật an toàn giao thông đường bộ, phòng chống các tệ nạn xã hội,
…Phối hợp với Công an huyện, Công an thị trấn, chính quyền địa phương để ngăn
chặn và xử lý triệt để những vụ việc đã xảy ra. Xử lý nghiêm minh những học sinh
vi phạm để làm gương cho những học sinh khác
- Mở hội nghị chuyên đề để hội thảo về công tác ngăn chặn bao lực học
đường, tuyên truyền, khen thưởng kịp thời các đơn vị tập thể, các cá nhân có thành
tích trong công tác này.
Khi có hành vi bạo lực học đường xảy ra, nhà trường tổ chức giải quyết theo
các bước sau:
+ Bước thứ nhất: Khi phát hiện hoặc có nguồn tin từ các em báo lên thì phải
xác minh và mời tất cả các em có liên quan lên để điều tra làm rõ nguyên nhân vì
đây là một bước ngoặc khá quan trọng, muốn được như thế thì người phụ trách phải
tách riêng từng em một cho các em viết tường trình. Trong quá trình viết đó ta phải

gắng là trung tâm hòa giải, làm sao cho gia đình hòa thuận để cùng dạy dỗ các em,
vì chuyện học của các em là quan trọng, nếu gia đình không thông cảm thì mâu
thuẫn không được giải quyết, các em không thể an tâm học hành. Còn những mâu
thuẫn không thể giải quyết thì chúng tôi phải nhờ đến Công an thị trấn, Công an
huyện vào cuộc, để cùng làm việc và giao cho địa phương quản lí. Nói chung đây là
một bước khá phức tạp. Nhưng nếu chúng ta làm được thì rất dễ để hòa giải các
mâu thuẫn vì mục đích của phụ huynh các em là cho các em đến trường để học tập.
+ Bước thứ năm: Ra hội đồng kỷ luật sau khi nghe tường trình lại vụ việc
song, các thành viên còn lại tiếp tục phân tích cái đúng, cái sai của các em và hội
đồng ra mức kỷ luật đối với từng em một. Lưu ý: Tùy vào mức độ của các hành vi
và sự thống nhất của gia đình và sự thành khẩn nhận lỗi mà chúng ta đề nghị hay
không đề nghị đưa ra hội đồng kỷ luật và hình thức kỷ luật, Trong khi xử lý thì
chúng ta phải đặt công tác giáo dục và hoàn thiện nhân cách cho các em là chính,
rèn luyện kỹ năng sống cho các em, hướng các em đến chỗ phải biết kiềm chế bản
thân và biết từ chối trước những lời nói khích tướng của bạn bè…
7. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
Với cách làm trên, sau một thời gian, chúng tôi đã nhận ra rằng nếu chúng
ta càng quan tâm đến các em và giải quyết triệt để các mâu thuẫn thì số học sinh vi
phạm nội qui giảm đi rất nhiều. hành vi bạo lực học đường mấy năm học gần đây
không có nữa. sự gắn bó giữa các em ngày càng mật thiết hơn, bạn bè thêm thương
nhau hơn, những vướng mắc mâu thuẫn của học sinh không còn nữa và thay vào đó
là những tình bạn, … Ngoài ra các em còn biết quan tâm đến mọi người, hăng hái
tham gia làm từ thiện, đóng góp xây dựng nhà trường, tỷ lệ học sinh được xếp loại
hạnh kiểm khá, tốt ngày một tăng, số học sinh bị xếp loại hạnh kiểm trung bình ít
đi, không có học sinh bị xếp loại hạnh kiểm yếu, kém. Trật tự an ninh trong trường
được giữ vững, học sinh tới trường được an toàn; nhà trường đã là địa chỉ tin cậy
của nhân dân khi gửi con em tới trường, cho nên công tác tuyển sinh hàng năm của
trường đều đảm bảo đủ và vượt kế hoạch sở Giáo dục - Đào tạo giao.
khảo sát kết quả
Tôi đã tiến hành khảo sát hiện tượng bạo lực học đường trong 5 năm học gần

hiệu bất ổn về cảm xúc lẫn hành vi có thể dẫn đến nguy cơ dùng bạo lực hoặc bị tấn
công bằng bạo lực (bị trả thù, bắt nạt) của học sinh để gia đình cùng hỗ trợ can
thiệp.
C. KẾT LUẬN
Dư luận xã hội đã bất bình và lên án tình trạng bạo lực học đường xảy ra
trong những năm qua, nhưng hiện tượng này vẫn không giảm mà thậm chí còn gia
tăng với những hành vi và mức độ vi phạm đạo đức còn nghiêm trọng hơn. Đó
không chỉ là những biểu hiện lệch lạc trong hành vi, nhân cách đạo đức học sinh
như thiếu lễ độ với thầy giáo, cô giáo, với cha mẹ và những người lớn tuổi mà còn
tụ tập, gây gổ đánh nhau, lười học, không chịu tu dưỡng đạo đức, sống đua đòi, vi
phạm nội quy nhà trường, vi phạm pháp luật. Hành vi xấu này không chỉ biểu hiện
ở học sinh nam, mà cả học sinh nữ cũng có. Đáng ngại hơn, những hành vi biểu
hiện đạo đức xuống cấp lại tăng theo lứa tuổi, cấp học, ngành học. Hiện tượng này
làm cho các nhà trường, các bậc phụ huynh và xã hội không khỏi lo ngại. Đặc biệt
là đối tượng học sinh của trường THPT ngoài công lập thì càng lo ngại hơn vì đối
tượng này không chỉ học lực yếu hơn học sinh THPT của các trường công lập, mà
đạo đức cũng có những vấn đề rất hạn chế. Đây cũng là một thực tế và là một dấu
hiệu dễ dẫn đến bạo lực học đường. Quản lý một trường THPT ngoài công lập, tôi
nhận thức rõ trách nhiệm của nhà trường trong việc ngăn chặn bạo lực học đường.
Tôi đã xem việc ngăn chặn bạo lực học đường là một trong những nhiệm vụ quan
trọng trong việc giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh nhà trường. Trong quá
trình nghiên cứu, tìm hiểu và áp dụng việc ngăn chặn bạo lực học đường tại trường,
tôi xin trao đổi kinh nghiệm ngăn chặn bạo lực học đường với các trường THPT
20
ngoài công lập nói riêng, các nhà trường nói chung. Mong được đóng góp ý kiến để
công việc ngăn chặn nạn bạo lực học đường có hiệu quả, góp phần thực hiện tốt
phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, đặc biệt là
góp phần bảo vệ an toàn cho học sinh, để học sinh yên tâm học tập, nâng cao chất
lượng giáo dục, góp phần vào sự phát triển của nhà trường.
Ân Thi, ngày 12 tháng 03 năm 2014