Một số giải pháp để làm tốt công tác hướng nghiệp và làm hồ sơ tuyển sinh Đại học-Cao đẳng
A- ĐẶT VẤN Đ Ề
Trong những năm gần đây, nền kinh tế nước ta đã có sự khởi sắc
về nhiều mặt, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho
người dân. Để hòa chung vào xu thế đó, đòi hỏi mỗi người phải luôn
trau dồi kiến thức và lựa chọn một hướng đi đúng đắn trong tương lai
cho mình. Chọn trường, chọn nghề đặc biệt quan trọng đối với các em
học sinh lớp 12 bởi vì đó cũng chính là sự lựa chọn tương lai của các
em. Lựa chọn nghề nghiệp đã trở thành mối quan tâm thường xuyên,
chi phối suy nghĩ và hành động của các em. Việc lựa chọn nghề của
học sinh không chỉ xác định hướng đi cuộc đời của mỗi cá nhân mà còn
có tác dụng tới toàn xã hội vì sau đó nó thúc đẩy hoặc kìm hãm sự
đóng góp của cá nhân đối với xã hội. Chọn nghề phù hợp với năng lực,
nguyện vọng, hứng thú sẽ tạo một động lực lớn thúc đẩy cá nhân say
sưa, miệt mài, tích cực khám phá và sáng tạo để họat động tốt trong
nghề, ngược lại họ sẽ băn khoăn day dứt trong suốt cuộc đời. Nhưng để
có sự lựa chọn đúng thì quả là vấn đề rất khó đối với lứa tuổi này vì
những kinh nghiệm vốn có của học sinh thường chưa đủ để họ quyết
định con đường lao động tương lai. Sự lựa chọn nghề không chỉ phụ
thuộc vào các đặc điểm tâm lý, sinh lý của các em và những tác động
sư phạm của nhà giáo dục , mà còn phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố xã
hội. Việc lựa chọn nghề của học sinh lớp 12 không những được chi
phối theo nhu cầu, nguyện vọng của các em, theo giá trị xã hội của
nghề nghiệp mà còn được chi phối bởi giá trị kinh tế của nghề, tính
thiết thực của nghề đối với xã hội.
Hướng nghiệp cho học sinh là công tác, nhiệm vụ quan trọng
trong trường phổ thông. Thông qua hoạt động hướng nghiệp sẽ giúp
1
Một số giải pháp để làm tốt công tác hướng nghiệp và làm hồ sơ tuyển sinh Đại học-Cao đẳng
học sinh hiểu về nghề, hiểu về chính bản thân mình để có thể lựa chọn
cho mình một ngành nghề tương lai phù hợp với sở thích, năng lực bản

để nghiên cứu vấn đề. Đồng thời, công trình sẽ được nghiên cứu dưới
lối tiếp cận xã hội học . Các lý thuyết chính đã được vận dụng để phân
tích, giải thích việc nhận thức, hành vi chuẩn bị và các yếu tố ảnh
hưởng đến định hướng nghề nghiệp học sinh lớp 12 là: nguyên tắc tiếp
3
Một số giải pháp để làm tốt công tác hướng nghiệp và làm hồ sơ tuyển sinh Đại học-Cao đẳng
cận hoạt động – nhân cách, lý thuyết xã hội hóa, lý thuyết chức năng
của Talcott Parsons, lý thuyết lựa chọn hành vi hợp lý của James
S.Coleman.
Thời gian từ khi triển khai công tác tuyển sinh đại học cao đẳng
đến khi hoàn tất hồ sơ nạp về Sở GD&ĐT khoảng 1 tháng, đòi hỏi
người làm công tác này phải có kinh nghiệm, làm sao cho thật khoa
học, không cập rập về thời gian và đảm bảo số hồ sơ, số liệu hoàn toàn
chính xác tránh những sai xót đáng tiếc xảy ra.
2. Thực trạng của vấn đề:
Thực tế cho thấy việc thực hiện hoạt động giáo dục hướng nghiệp
ở trường phổ thông còn gặp nhiều khó khăn, chưa mang lại hiệu quả
cao. Nguyên nhân là do các trường thiếu giáo viên hướng nghiệp
chuyên trách, hầu hết giáo viên dạy hướng nghiệp là những giáo viên
chủ nhiệm lớp, chưa được đi tập huấn đầy đủ. Trong khi đó, yêu cầu
của giáo dục hướng nghiệp đòi hỏi giáo viên phải có hiểu biết thực tế
sâu, rộng về nhiều ngành, nhiều lĩnh vực, có kỹ năng giao tiếp, thuyết
trình tốt… Thêm vào đó, điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị hỗ trợ
giảng dạy hướng nghiệp còn thiếu.
Đa số học sinh lớp 12 thiếu sự hiểu biết đầy đủ về nghề nghiệp
cũng như về đặc điểm bản thân, từ đó dẫn đến việc các em có suy nghĩ
sai lệch trong việc định hướng nghề nghiệp tương lai.
Công tác làm hồ sơ tuyển sinh Đại học – Cao đẳng rất khó khăn,
phức tạp. Thực tế nhiều năm trước đây công tác này chưa được chú
trọng và quan tâm đúng mức do đó vẫn còn nhiều bất cập sai sót cụ thể:

Một số giải pháp để làm tốt công tác hướng nghiệp và làm hồ sơ tuyển sinh Đại học-Cao đẳng
phù hợp với mình hay không, các em thiếu thông tin cần thiết để làm
cơ sở trước khi ra quyết định.
- Học sinh không quan tâm, đọc kỹ các hướng dẫn trong khâu làm
hồ sơ đăng ký dự thi đại học – cao đẳng nên đang còn nhiều sai sót như
đăng ký thi vào trường không tuyển học sinh có hộ khẩu Thanh Hóa,
hoặc đăng ký vào trường không tổ chức thi,…
3. Các giải pháp và tổ chức thực hiện:
3.1-Xác định công việc cụ thể:
- Lập kế hoạch công tác.
- Hướng nghiệp cho học sinh khối 12
- Hướng dẫn cho học sinh cách làm hồ sơ đăng ký dự thi Đại học
– cao đẳng.
- Thu hồ sơ đăng ký dự thi tuyển sinh Đại học – Cao đẳng.
- Phân loại hồ sơ.
- Nhập máy hồ sơ
- Kiểm dò
- Sắp xếp hồ sơ
- Bóc phiếu số 1
- Hoàn thiện hồ sơ và dữ liệu để nạp Sở
Sau khi xác định được công việc cụ thể phải lập kế hoạch công tác.
3.2-Lập kế hoạch công tác:
Kế hoạch là bản dự kiến nội dung, cách thức hành động và phân bố
thời gian để hoàn thành một công việc nhất định.
Với nhiệm vụ của mình là cán bộ Văn thư – Lưu trữ công việc rất
nhiều mà công tác hướng nghiệp và làm hồ sơ tuyển sinh ĐH-CĐ cho
học sinh lớp 12 rất quan trọng, thời gian có hạn để không ảnh hưởng
6
Một số giải pháp để làm tốt công tác hướng nghiệp và làm hồ sơ tuyển sinh Đại học-Cao đẳng
hoặc chồng chéo các công việc thì tôi lập kế hoạch công tác cụ thể, chi

Một số giải pháp để làm tốt công tác hướng nghiệp và làm hồ sơ tuyển sinh Đại học-Cao đẳng
08/04/2013 Dán danh sách ĐKDT để học sinh kiểm dò
09
-10/04/2013
Sắp xếp hồ sơ
11/04/2013 Nạp hồ sơ và dữ liệu về Sở GD&ĐT
3.3 Các bước tiến hành:
a- Hướng nghiệp và hướng dẫn học sinh cách làm hồ sơ đăng ký dự thi
ĐH-CĐ:
Công tác hướng nghiệp được các trường phổ thông tiến hành
xuyên suốt cả năm học. Tuy nhiên, việc tư vấn hướng nghiệp cho học
sinh chỉ diễn ra sôi động nhất khi các trường đại học, cao đẳng chính
thức khởi động tư vấn tuyển sinh sau Hội nghị triển khai công tác thi
và tuyển sinh năm 2013 của Bộ Giáo dục – Đào tạo.
Đánh giá đúng mức tầm quan trọng của công tác hướng nghiệp,
năm nay Nhà trường đã thành lập Ban tư vấn hướng nghiệp. Hướng
nghiệp cho học sinh là công tác, nhiệm vụ quan trọng trong trường phổ
thông. Thông qua hoạt động hướng nghiệp sẽ giúp học sinh hiểu về
nghề, hiểu về chính bản thân mình để có thể lựa chọn cho mình một
ngành nghề tương lai phù hợp với sở thích, năng lực bản thân, hoàn
cảnh gia đình, nhu cầu thực tế của xã hội. Theo đó, hoạt động hướng
nghiệp ngày càng được coi trọng. Đã có nhiều hình thức hướng nghiệp
cho học sinh, bước đầu mang lại hiệu quả cao, giúp học sinh giảm bớt
được lo âu, căng thẳng khi chọn nghề.
Trong chương trình học chính khóa, các em học sinh lớp 12 cũng
được học 2 tiết hướng nghiệp/ 1 tuần. Thông qua chương trình hướng
nghiệp chính quy và các hoạt động lồng ghép nội dung hướng nghiệp
vào các môn học khác, học sinh có điều kiện tìm hiểu thêm ngành
nghề, có dịp trao đổi thêm với thầy cô phụ trách công tác hướng nghiệp
8

đại học cao đẳng, cuốn quy chế tuyển sinh đại học cao đẳng và mặt sau
tờ phiếu số 2 trong bộ hồ sơ đăng ký dự thi ĐH-CĐ.
Thông báo cho phụ huynh và học sinh biết để theo dõi buổi tư
vấn hướng nghiệp – tuyển sinh năm 2013 trực tiếp trên đài truyền hình
Thanh Hóa.
Việc hướng nghiệp của nhà trường đã có tác động tới sự điều
chỉnh, thay đổi trong việc chọn trường, chọn ngành của học sinh. Trong
các buổi họp phụ huynh trong năm học, nhà trường tư vấn cho phụ
huynh về nhu cầu nhân lực của xã hội, nhất là những ngành thuộc khoa
học xã hội và nhân văn, sư phạm Trong các giờ chào cờ đầu tuần, nhà
trường cũng dành thời gian hướng nghiệp cho học sinh cuối cấp, trong
đó thông báo rõ những ngành nghề hiện dư thừa nhân lực, cũng như
những ngành mà xã hội đang cần. Trước khi học sinh làm hồ sơ đăng
ký dự thi, nhà trường cũng đã tổ chức ngày hội tư vấn tuyển sinh
hướng nghiệp và tổ chức buổi họp phụ huynh, nhấn mạnh về nhu cầu
xã hội, năng lực và năng khiếu của học sinh. Đây cũng là một "kênh"
quan trọng mà nhiều trường THPT quan tâm trong mùa tuyển sinh năm
nay để giúp học sinh chọn lựa trường thi phù hợp với năng lực bản
thân, cũng như đáp ứng nhu cầu của xã hội.
Công bằng mà nói, hình thức và phương tiện hướng nghiệp hiện
nay đã được cải tiến cả về nội dung lẫn hình thức.
2/ Hướng dẫn làm hồ sơ đăng ký dự thi Đại học và Cao đẳng, cụ thể
như sau:
Sau khi tiếp thu công tác do Sở GD&ĐT triển khai nhà trường tổ
chức buổi hướng nghiệp và hướng dẫn cho học sinh lớp 12 với quy mô
toàn trường gồm giáo viên chủ nhiệm và học sinh lớp 12.
10
Một số giải pháp để làm tốt công tác hướng nghiệp và làm hồ sơ tuyển sinh Đại học-Cao đẳng
Cách ghi hồ sơ dự thi thế nào cho đúng tưởng chừng là công việc
hết sức đơn giản nhưng nếu phụ huynh, học sinh chủ quan rất dễ dẫn

- Khối thi ghi ở mục 2 và 3 phải giống nhau.
3. Thí sinh có NV1 học tại trường ĐH, CĐ không thi tuyển sinh hoặc
hệ CĐ của trường ĐH, hoặc trường CĐ thuộc các ĐH, sau khi ghi mục
2 phải ghi thêm mục 3 (xem hướng dẫn chi tiết ở mặt sau phiếu số 2)
Tên trường có nguyện vọng học: DVL A D340101
ĐHDL VĂN LANG Ký hiệu
trường
Khối thi Mã
ngành
Tên ngành: Quản trị kinh doanh Chuyên ngành:
Ví dụ: Thí sinh có nguyện vọng vào học trường ĐH Văn Lang, dự thi
khối A và có nguyện vọng 1 học ngành D340101101. Thí sinh có thể
chọn (mượn) một trường có tổ chức thi để dự thi. Ví dụ chọn trường
ĐH Kinh tế TP.HCM, thí sinh sẽ ghi mục 2:
Tên trường: Đại học
Kinh Tế TP.HCM
KTS A
Ký hiệu
trường
Khối
thi
Mã ngành
Theo đó, mục 3 thí sinh viết:
Tên trường: Đại học Văn
Lang
DVL A D 3 4 0 1 0 1
Ký hiệu
trường
Khối
thi

mã trường)
Năm lớp
10:
THPT Tĩnh Gia 1, Tiểu khu 4, Thị Trấn,
Tĩnh Gia, Thanh Hóa
28 105
1 61 1 2195
Ngà
y
Tháng Nă
m

28 26
Mã
tỉnh
Mã huyện
13
Một số giải pháp để làm tốt công tác hướng nghiệp và làm hồ sơ tuyển sinh Đại học-Cao đẳng
Năm lớp
11:
THPT Tĩnh Gia 1, Tiểu khu 4, Thị Trấn,
Tĩnh Gia, Thanh Hóa
28 105
Năm lớp
12:
THPT Tĩnh Gia 1, Tiểu khu 4, Thị Trấn,
Tĩnh Gia, Thanh Hóa
28 105
Mã tỉnh Mã
trường

vòng 6 tháng (có ghi rõ họ và tên, ngày tháng năm sinh, mã tỉnh/huyện
và mã đơn vị ĐKDT vào mặt sau tấm ảnh), 2 ảnh này để trong một
phong bì nhỏ.
• Bản sao các giấy chứng nhận hợp pháp nếu là đối tượng ưu tiên
(con liệt sĩ, con thương binh, con bệnh binh ): Gồm đơn xin hưởng
chế độ ưu tiên có xác nhận của các cấp có thẩm quyền và bản phô tô
công chứng thẻ, hồ sơ kèm theo.
• Đối với thí sinh có NV1 học tại các trường ĐH, CĐ không tổ
chức thi hoặc hệ CĐ của các trường ĐH hoặc trường CĐ thuộc các
ĐH, hồ sơ có thêm 1 bản photocopy mặt trước phiếu ĐKDT số 1
(không được đồ hay ghi thêm gì vào bản photocopy này). Bản
photocopy này sẽ được xếp thành tập riêng theo nguyện vọng học của
học sinh.
3/ Thu hồ sơ đăng ký dự thi ĐH-CĐ:
Để không ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh tôi có kế
hoạch thu chi tiết gửi về các lớp và thời gian thu vào các buổi chiều
(nhà trường chỉ học một ca vào buổi sáng).
Khi thu kiểm tra kỹ nếu có sai sót trả lại cho học sinh làm lại
ngay và ký trả phiếu số 2 cho học sinh giữ để nhận phiếu báo dự thi và
phiếu báo điểm thi.
4/ Phân loại hồ sơ:
Khâu phân loại hồ sơ rất vất vả. Sau mỗi buổi thu hồ sơ tôi phân loại
ngay để đỡ ngại. Cụ thể
15
Một số giải pháp để làm tốt công tác hướng nghiệp và làm hồ sơ tuyển sinh Đại học-Cao đẳng
5/ Nhập dữ liệu:
Sau khi phân loại hồ sơ về các trường đại học theo khối thi, mã ngành,
sau đó tiến hành nhập dữ liệu:
Nhập dữ liệu vào phần mềm đã được tập huấn tại Sở GS&ĐT nên
thao tác này không khó khăn gì. Nhập hết trường này nhập sang trường

khi ra trường.
Trong hai năm qua nhà trường là một trong những trường làm tốt
công tác hướng nghiệp và làm hồ sơ tuyển sinh đại học, cao đẳng. Năm
2013 tuy chưa hoàn tất công tác tuyển sinh nhưng bước đầu đã là một
trong 17 đơn vị đăng ký dự thi không có hồ sơ sai sót phải trả lại đó
cũng là kết quả của sự nỗ lực phấn đấu hết mình của đơn vị chúng tôi.
Số lượng hồ sơ giảm hẳn do một số học sinh lượng sức mình đã không
tham gia kỳ thi đại học, cao đẳng mà chọn cho mình một nghề thích
hợp.
Đưa ra được một thực trạng nhu cầu tư vấn hướng nghiệp của học
sinh THPT
Cung cấp tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu nhu cầu tư vấn
hướng nghiệp của học sinh lớp 12
Góp phần làm cơ sở cho việc tổ chức hoạt động tư vấn hướng
nghiệp có hiệu quả.
17
Một số giải pháp để làm tốt công tác hướng nghiệp và làm hồ sơ tuyển sinh Đại học-Cao đẳng
C- KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ:
1/ Kết luận:
Tuổi trẻ là tương lai dân tộc, rường cột nước nhà, là lực lượng
đóng vai trò nòng cốt trong công cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước.
Bởi thế học tập và tu dưỡng đạo đức chính là nhiệm vụ hàng đầu đòi
hỏi mỗi cá nhân phải có ý thức, trách nhiệm cao. Nhưng có kiến thức
tốt thôi thì chưa đủ, chúng ta còn cần có kĩ năng thực hành, áp dụng tri
thức vào thực tế một cách hiệu quả, chính vì vậy việc xác định cho
mình con đường đi đúng đắn, lâu dài vừa là cơ hội vừa là thách thức
cho chúng ta. Điều ấy thực sự quan trọng với học sinh lớp 12 sắp bước
vào ngưỡng cửa cuộc đời. Chọn cho mình một trường đại học phù hợp,
xác định nghề nghiệp trong tương lai không phải là một việc dễ dàng,
chúng ta luôn phải cân nhắc, suy nghĩ để đưa ra quyết định thật đúng