Mục lục

PHẦN 1: TỔNG QUAN VỀ ĐẬU XANH

I. Cây đậu xanh trang 01
1. Nguồn gốc và lòch sử phát triển cây đậu xanh trang
2. Tình hình sản xuất đậu xanh trên thế giới và Việt Nam trang
2.1. Tình hình sản xuất đậu xanh trên thế giới trang
2.2. Tình hình sản xuất đậu xanh ở Việt Nam trang
3. Phân loại trang
4. Các giống đậu xanh trang
5. Đặc điểm thực vật của cây đậu xanh trang
6. Thu hoạch đậu xanh trang
7. Giá trò dinh dưỡng, y học, kinh tế của cây đậu xanh trang

II. Hạt đậu xanh trang
1. Cấu tạo hạt đậu xanh trang
2. Thành phần hoá học của hạt đậu xanh trang
3. Bảo quản đậu xanh trang
3.1. Những hiện tượng thường gặp khi bảo quản trang
3.2. Phương pháp bảo quản trang
3.3. Quy trình bảo quản trang

PHẦN 2: CÁC SẢN PHẨM ĐẬU XANH trang

1. Các sản phẩm thô trang
2. Sản phẩm bánh trang
3. Sản phẩm bột trang
4. Sản phẩm giá trang
5. Miến và bột ngọt từ đậu xanh trang
6. Cháo đậu xanh - chè đậu xanh ăn liền trang

9. Tiệt trùng trang
10. Làm nguội trang

PHẦN IV. KẾT LUẬN trang

PHỤ LỤC trang Đồ Án Môn Học GVHD: Trần Thò Thu Trà
SVTH: Trần Thế Hồ 1 Phần I:
TỔNG QUAN
VỀ ĐẬU XANH Đồ Án Môn Học GVHD: Trần Thò Thu Trà
SVTH: Trần Thế Hồ 2

I. CÂY ĐẬU XANH

1. NGUỒN GỐC, LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA CÂY ĐẬU XANH


I-ran, Triều Tiên, Ma-lai-xi-a, Đài Loan và Mỹ (Lawn,1970).
Ở nước ta, cây đậu xanh đã được trồng từ lâu đời ở các vùng đồng bằng, trung du
và miền núi suốt từ Bắc đến Nam. Ngoài mục đích làm thực phẩm, làm thuốc, nó còn có
ý nghóa rất quan trọng trong cải tạo đất, chống xói mòn. Tuy nhiên, lòch sử trồng đậu xanh
ở Việt Nam đến nay vẫn chưa xác đònh rõ ràng. Đậu xanh đã gắn liền với câu chuyện cổ
sự tích bánh chưng bánh dày khi Hoàng tử Lang Liêu? Làm nhân bánh chưng bằng đậu
xanh, thòt heo để lấy ý nghóa đất cung cấp ngũ cốc, gia súc…

2. TÌNH HÌNH SẢN XUẤT ĐẬU XANH TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM
Đồ Án Môn Học GVHD: Trần Thò Thu Trà
SVTH: Trần Thế Hồ 3
2.1. Tình hình sản xuất đậu xanh trên thế giới
Đậu xanh là cây đậu đỗ quan trọng, trong nhóm cây đậu đỗ ăn hạt thì nó đứng hàng
thứ ba sau cây đậu tương và lạc. Trong các nước nhiệt đới và á nhiệt đới, đậu xanh chiếm
gần 10% diện tích và 5% sản lượng của các loại đỗ ăn hạt.
Tuy nhiên, nhìn chung năng suất cây đậu xanh còn rất thấp, chỉ 5-6 tạ/ha, do chưa
quan tâm đúng mức. Gần đây, nhiều nước xung quanh ta như Ấn Độ, Thái Lan, Phi-lip-
pin… đã chú ý chọn tạo ra những giống đậu xanh cho năng suất từ 10—12 tạ/ha trở lên,
hạt to, màu hạt đẹp, có thời gian sinh trưởng ngắn, chín tương đối tập trung và có sức đề
kháng khá với những loại sâu hại chính.
Theo kết quả đều tra của trung tâm nghiên cứu và phát triển rau quả châu Á
(AVRDC), các nước có tên trong bảng dưới đây được coi là các trọng điểm về diện tích,
năng suất và sản lượng.

Bảng 1: Diện tích, năng suất và sản lượng đậu xanh của một số nước trên thế
giới giới gian đoạn 1980 - 2001

Tên quốc gia,
lãnh thổ
Diện tích (1000 ha ) Năng suất (kg/ha)


2.2. Tình hình sản suất và phân bố đậu xanh ở Việt Nam

Ở nước ta, đậu xanh đã được trồng từ lâu đời ở các vùng đồng bằng, trung du và
miền núi suốt từ Bắc đến Nam. Tuy vậy, nó vẫn được xem là cây trồng phụ nhằm tận
dụng đất đai, lao động…nên năng suất thấp. Từ năm 1983 đến nay, diện tích, năng suất
cũng như sản lượng có tăng nhưng chậm và không liên tục. Năng suất bình quân thời kỳ
1981 - 1985 là 5,5 tạ/ha nhưng đến thời kỳ 1986 - 1991 là 5,9 tạ/ha, trong đó năm 1989 là
năm có năng suất cao nhất.
Gần đây do năng suất và sản lượng của cây lương thực – thực phẩm tăng lên, đậu
xanh đã và đang được phát triển rộng trong hệ thống cây trồng ở các vùng sản xuất. Tuy
nhiên căn cứ vào đòa hình, khả năng phân bố mưa, nhiệt độ… vùng trồng đậu xanh có thể
được phân chia như sau:

a) Vùng núi phía Bắc

Tập trung chủ yếu ở các tỉnh Sơn La, Lai Châu, Hòa Bình, Cao Bằng, Tuyên
Quang, Bắc Cạn, Thái Nguyên, Hà Giang và Quảng Ninh. Đặc điểm chung của vùng sản
xuất này là mùa đông lạnh và khô kéo dài từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau, các tháng
còn lại trùng với mùa mưa mang theo khí hậu nóng ẩm thuận lợi cho sinh trưởng và phát
triển của đa số cây trồng. Do đó thời vụ đậu xanh thường được gieo vào tháng 4, 5 đến
tháng 7, 8 thì thu hoạch. Nhìn chung tập quán canh tác cây đậu xanh ở đây khá đơn giản,
ít thâm canh, năng suất chỉ đạt 600-700 kg/ha.

b) Vùng đồng bằng và trung du Bắc bộ

Bao gồm các tỉnh Hà Tây, Vónh Phúc, Phú Thọ, Bắc Ninh, Bắc Giang, Hà Nội, Hải
Dương, Hưng Yên, Hải Phòng, Nam Hà, Ninh Bình, Thái Bình và Thanh Hóa. Hàng năm
xu hướng thâm canh tăng năng suất, tăng vụ trong hệ thống cây trồng 3 - 4 vụ/năm là đặc
điểm nổi bật của vùng sản xuất này. Đậu xanh ở đây được gieo trồng từ tháng 2 đến


Cây đậu xanh thuộc dòng họ Fabaceae, chi Vigna, chi phụ Ceratotropis.
Trong lòch sử phân loại, trước khi cây đậu xanh đã từng được xếp vào chi Phaseolus
với tên gọi Phaseolus mungo, Phaseolus vulgaris hoặc Phaseolus radiata(L). Năm 1954,
Wilczek đã nghiên cứu ra những đặc điểm quan trọng của chi Vigna để phân biêït với chi
Phaseolus là: lá kèm đính dưới, vòi nhụy có hình mỏ chim kéo dài quá đầu vòi nhụy và
các lóng thân phía trên thường co ngắn lại. Do đó, ông xếp đậu xanh vào chi Vigna với
tên khoa học là “Vigna radiata(L)Wilczek”.
Chi Vigna có 7 chi phụ, giữa các chi phụ có sự sai khác ở một mặt nhưng vẫn đảm
bảo tính thống nhất của chi. Trong đó, đậu xanh thuộc chi phụ Ceratotropis, chi phụ này
mang đặc tính đồng nhất cao ở châu Á đồng thời những đặc điểm điển hình cho Vigna đã
được Ceratotropis thể hiện với mức độ cao nhất . Đó là sự tồn tại của lá kèm hoa xếp
trên một trục co rút, cánh cờ và vòi nhụy cong có hình mỏ chim kéo dài quá đầu nhụy,
hoa có màu vàng và số lượng nhiễm sắc thể 2n=22. Tuy nhiên cho đến hiện nay, chưa có
hệ thống phân loại dưới loài đối với đậu xanh.

4. CÁC GIỐNG ĐẬU XANH (phần phụ lục)
Có nhiều giống đậu xanh được tìm thấy trên thò trường
Nhưng hiện nay trung tâm khuyến nông đang khuyến cáo nông dân trồng một số
giống đậu xanh cao sản với các tính phù hợp với điều kiên Viết Nam như:

· Giống đậu xanh 044
· Giống đậu xanh số 9
· Giống đậu xanh VN93-1
· Giống đậu xanh ĐX 92-1
· Giống đậu xanh T135
· Giống đậu xanh Hl 89-E3
· Giống đậu xanh V87-13
· Giống đậu xanh VX-87E2
· Giống đậu xanh G87-1

của khí trời (N
2
) thành dạng đạm dễ tiêu hoá(NO
3
-
) cung cấp cho cây và làm giàu cho
đất.
Trên cây đậu xanh, các nốt sần bắt đầu hình thành từ khi cây có 2-3 lá thập, đầu
tiên các nốt sần phát triển mạnh trên rễ cọc sau đó giảm dần và khô đi. Nốt sần thường
tăng nhanh về kích thước và số lượng vào thời kì cây bắt đầu ra hoa và đạt tối đa ở thời kì
cây ra hoa rộ. Nốt sần có thể có hình tròn, dò hình và kích thước khác nhau. Trên mỗi cây
có khoảng 10-40 nốt sần phân bố đều trên các rễ phụ, nốt sần hình thành sau khi cây ra
hoa (nốt sần thứ cấp) hoạt động mạnh hơn loại nốt sần sinh ra của nửa thời kì sinh trưởng
đầu.
Số lượng nốt sần lớn là biểu hiện khả năng tự dinh dưỡng đạm cao. Do đó để nâng
cao hiệu quả khai thác của bộ rễ cần tác động các biện pháp nhằm thúc đẩy sự phát triển
của nốt sần cả về số lượng và chất lượng.

5.2. Thân và cành

Đậu xanh có thân thuộc loại thân thảo, màu xanh hoặc tím đỏ tuỳ thuộc vào giống.
Dựa vào vò trí phân bố của thân với mặt đất có thể chia thân cây đậu xanh thành các
dạng: thẳng đứng, nghiêng so với mặt đất khoảng 45
0
hoặc bò lan trên mặt đất.
Thân cao 30- 60 cm, đường kính trung bình từ 8-12 mm. Tốc độ tăng trưởng chiều
cao thân từ ngày thứ 20 đến khi ra hoa, quả tương đối ổn đònh nhưng khi quả hình thành,
tốc độ sinh trưởng thân giảm và sau khi thu hoạch một lần, sinh trưởng thân hầu như đình
lại.
Toàn bộ thân chia thành 7-15 đốt, các đốt gần mặt đất phát sinh cành cấp một, các

vò trí bắt đầu của mỗi trục hoa thông thường nằm
ở giữa thân, cành hoặc nách lá. Số trục hoa trên
mỗi cây phụ thuôc nhiều vào giống và điều kiện
canh tác, trung bình có 5-7 trục hoa trên một cây
tương ứng với 30-280 hoa.
Hoa đậu xanh là hoa lưỡng tính, có màu
vàng, cuống kém phát triển gồm 5 bộ phận: lá
bắc, đài hoa, tràng hoa, nhò đực và nhò cái. Sự thụ phấn được tiến hành trước khi hoa nở 3-
5 giờ vì vậy chủ yếu là hoa tự thụ phấn, tỷ lệ giao phấn trong tự nhiên chỉ chiếm khoảng
2%.
Hoa đậu xanh thường nở rải thành từng lứa khác nhau, các hoa ở thân nở trước, các
hoa ở cành nở sau, trên cùng một cành, các chùm hoa cũng nở chênh lệch nhau có khi
đến 0-15 ngày.

Đồ Án Môn Học GVHD: Trần Thò Thu Trà
SVTH: Trần Thế Hồ 8

5.5. Quả

Quả đậu xanh thuộc loại quả giáp, hình trụ,
dài từ 8-13cm, có dạng tròn hơi dẹp và có hai gân
nổi rõ dọc theo hai bên cạnh qua đa số là quả thẳng,
có một số hơi cong. Khi còn non quả có màu xanh,
đến khi chín thì có màu vàng rơm, nâu, đen, hoặc

màu xanh sang màu nâu vàng hoặc đen tuỳ đặc điểm của từng loại giống. Sau khi hái,
quả được phơi nắng 2-4 giờ rồi đập ra lấy hạt. Do đậu xanh có thời gian ra hoa kéo dài,
quả phát triển và chín nhanh nên cần thu hoạch nhiều lần.
Đồ Án Môn Học GVHD: Trần Thò Thu Trà
SVTH: Trần Thế Hồ 9
Với các giống đòa phương, quả để tách hạt thường tách hạt sau khi chín 2-3 ngày,
nên phải thu hoạch nhiều lần, khoảng cách giữa các lần hái là 2 -3 ngày. Với các giống
cải tiến, vỏ quả dày ít tách hạt nên khoảng cách những lần hái có thể là 4-6 ngày.
Sau mỗi lần hái, cần tiếp tục chăm sóc, bón phân cho cây để đảm bảo năng suất
cho lần hái sau. Hiện nay, người ta đang cố gắng tạo ra những giống chín tập trung để có
thể chỉ thu hoạch 1-2 lần. Nếu đậu xanh chỉ thu hoạch một lần thì có thể cơ giới hoá khâu
thu hoạch, hạ giá thành sản xuất và tiết kiệm thời gian phơi quả.
Sau khi tách hạt, cần tiếp tục phơi thêm 2-3 ngày nắng để đưa độ ẩm hạt xuống 8-
10% tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình bảo quản. Trong sản xuất công nghiệp, có thể
sấy hạt ở nhiệt độ 50-60
0
C để đạt được độ ẩm yêu cầu. Không nên thực hiện chế độ sấy
lớn hơn 70
0
C vì khi sấy ở nhiệt độ cao sẽ làm hỏng phôi và mất khả năng nảy mầm của
hạt.

7. GIÁ TRỊ DINH DƯỢNG, Y HỌC VÀ KINH TẾ CỦA CÂY ĐẬU XANH

7.1. Giá trò dinh dưỡng

Đậu xanh là một loại đậu lấy hạt, ngắn ngày có giá trò kinh tế cao. Cây đậu xanh là
nguồn thực phẩm có nhiều giá trò dinh dưỡng và giá trò sử dụng trong đời sống. Các sản
phẩm chế biến từ đậu xanh thích hợp với việc tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.
Các loại thực phẩm họ đậu là nguồn cung cấp protein, đặc biệt thức ăn cho người

đậu xanh nấu canh, cho thêm ít đường vào ăn lúc còn ấm. Cũng có thể lấy đậu xanh (50-
60 g) nấu dừ (chín nhừ), vớt đậu ra, cho vào đó mấy cái hoa mướp, đun sôi, ăn khi còn
ấm.
- Chữa rôm sảy: Lấy 15g bột đậu xanh, 30g bột hoạt thạch, nghiền vụn, trộn thật
đều, xoa lên vùng rôm sảy thay phấn rôm, sau mấy ngày sẽ thấy kết quả tốt. Cũng có thể
lấy đậu xanh và lá sen tươi thái nhỏ, sắc nước uống. Nếu bò ngứa ngáy nhiều, có thể
dùng nước này thay nước trà, mấy hôm sau sẽ hết ngứa.
- Chữa ngô độc sắn: Lấy một bát đậu xanh giã nát, đun sôi, để nguội, lọc lấy nước,
chia làm hai lần uống cách nhau 1-2 giờ.
- Giải độc rượu : Lấy vỏ đậu xanh đun lấy nước, cho thêm đường vào uống
- Gây nôn khi ngộ độc thức ăn: Ngâm đậu xanh trong nước cho đến khi đậu nở,
nghiền nát đậu hoà với nước ngâm rồi lấy nước đó cho người bệnh uống.
- Giải trừ chất độc khi ngộ độc thức ăn: Hoà bột đậu xanh với nước sôi để nguội,
cho người bệnh uống một cốc. Cũng có thể dùng 100g đậu xanh, 100g cam thảo sống,
cho ít nước vào đun, uống ngày 2 lần.
- Chữa viêm đường ruột: Những người bò kiết lò, viêm ruột có thể lấy bột đậu xanh
trộn đều với nước mật lợn, để khô, cho ít nước ấm vào nhào đều rồi sao vàng lên, sau đó
nghiền thành bột mòn, chia 3 lần uống trong ngày.
- Chữa bí tiểu: Ăn canh đậu xanh. Nếu đau rát bỏng ở đường niệu, có thể dùng
500g giá đậu xanh giã nát lấy nước, cho thêm đường vào uống.
- Chữa dò ứng sơn: Đậu xanh sống 100g, rửa sạch, ngâm vào nước trong 12 giờ, lấy
ra giã nát thành dạng vữa, cho thêm 30 g nhãn đông đằng (vò thuốc Trung y) đã nghiền
nát, trộn đều, đắp vào chỗ bò lở sơn. Cũng có thể lấy đậu xanh sống 100g, hạt bo bo sống
50g, táo tàu 7 quả. Tất cả rửa sạch, cho thêm chút nước vào, ninh nhừ, cho 50 g đường
trắng vào uống hết một lúc. Mỗi ngày uống một lần, liên tục trong 4-5 ngày là khỏi.
- Chữa trúng độc hơi than: Khi buồn nôn, nôn mửa do trúng độc hơi than, có thể
nấu canh đậu xanh lên ăn hoặc lấy 30g đậu xanh hoà với nước sôi để uống.
- Chữa bệnh ZONA: Bệnh ZONA thể hiện các triệu chứng của bệnh viêm gia cấp
tính: ở một bên của thân mình, dọc theo đường đi của dây thần kinh nổi lên những nốt
phồng theo dòch vàng chanh (giống như phỏng nước sôi), người bệnh bò sốt, rét run, nhức

canh với nhiều loại cây khác, nên khi mở rộng diện tích gieo trồng sẽ không ảnh hưởng
đến lương thực và các cây trồng khác. Hơn nữa, gần đây cây đậu xanh đã được gieo trồng
3 vụ trong năm (nếu đất đủ ẩm và không úng) nên góp phần làm tăng hệ số sử dụng đất
và đạt hiệu quả kinh tế trên đơn vò diện tích.
Ngoài ra, cây đậu xanh còn có tác dụng tốt trong việc cải tạo và bồi dưỡng đất. Đất
sau khi trồng đậu xanh sẽ tơi xốp, tốt lên nhờ có một lượng đạm mà quá trình vi sinh vật
cố đònh đạm trên bộ rễ để cung cấp cho cây và tích lũy lại trong đất.

II. HẠT ĐẬU XANH

1 . CẤU TẠO HẠT ĐẬU XANH
hình Cấu tạo của hạt đậu xanh
Hạt đậu xanh có cấu tạo giống các hạt họ đậu là không có nội nhũ, nội nhũ bò mất
trong quá trình hình thành hạt. Do đó, cấu tạo chủ yếu của hạt đậu xanh gồm 3 phần: vỏ,
tử điệp (lá mầm) và phôi.

1.1. Vỏ

Đậu xanh là loại hạt trần nên vỏ được cấu tạo từ vỏ quả và vỏ hạt. Vỏ quả được
cấu tạo từ nhiều lớp tế bào, lớp ngoài cùng gồm những tế bào có kích thước lớn, xếp theo
chiều dọc hạt, gọi là lớp tế bào dọc, ở giữa gồm những tế bào xếp theo chiều ngang, gọi
là lớp tế bào ngang. Khi hạt chín, lớp tế bào này trống rỗng, nhưng khi hạt còn non thì
chứa diệp lục tố do vây hạt có màu xanh. Lớp trong cùng của vỏ quả gồm những tế bào
hình ống xếp theo chiều dọc hạt.
Đồ Án Môn Học GVHD: Trần Thò Thu Trà
SVTH: Trần Thế Hồ 12
Sau vỏ quả là vỏ hạt, vỏ hạt được cấu tạo bởi 2 lớp tế bào, lớp ngoài gồm nhiều tế
bào xếp xít nhau, chứa nhiều chất màu còn lớp trong là những tế bào trong suốt.
Vỏ là bộ phận có chức năng bảo vệ phôi và tử diệp khỏi bò tác động cơ học, hoá
học của môi trường. Vỏ chiếm khoảng 7% so với khối lượng toàn hạt. Trong vỏ không có

Protein 23,4
Glucid

53,1

Lipid

2,4

Cellulose 4,7
Tro 2,4

Bảng 1.4: Thành phần trong 100g ăn được của đậu xanh

Thành phần

Hàm
lượng

Thành phần

Hàm lượng

Protein(%) 25,98 Vitamin B2(mg/100g)

0,22- 0,29
Chất béo(%) 1,30 Niacin 2,4 - 3,1
Tro(%) 3,80 Khoáng chất
Đồ Án Môn Học GVHD: Trần Thò Thu Trà
SVTH: Trần Thế Hồ 13

Nguồn: vụ mùa của Ấn Độ, ICAR.

Tuy nhiên, trong protein đậu xanh lại có thành phần bất lợi là inhibitor, tác nhân
gây ức chế enzym Trypsin (endoprotease giúp tiêu hoá protein động vật). Do đó cần loại
bỏ trong quá trình chế biến. Tác dụng nhiệt loại trừ được Trypsin inhibitor nhưng đồng
thời cũng làm mất các acid amin chứa lưu huỳnh.

2.2. Glucid
Axit amin cần thiết

Hàm lượng (g/g nitơ)

Nitơ tổng

3,96

Arginine

0,50

Histidine 0,35
Lysine 0,43
Tryptophan 0,06
Phenylalanine 0,35

điểm chứa nhiều acid béo chưa no nên chất béo của hạt dễ bò oxy hóa tạo ra mùi hôi khó
chòu, vì vậy trong quá trình chế biến cần quan tâm đến vấn đề này.

2.4. Vitamin

Hạt đậu có chứa nhiều vitamin như vitamin C, B1, B2, B6, PP, A, D… Hàm lượng
vitamin trong các sản phẩm được chế biến từ đậu xanh phụ thuộc nhiều vào kỹ thuật và
phương tiện chế biến. Nghiên cứu cho thấy có sự mất mát vitamin từ 20- 35% trong quá
trình chế biến và 10-15 trong quá trình bảo quản.

2.5. Chất khoáng

Chất khoáng tập trung chủ yếu ở phần vỏ hạt gồm có Na, Ca, Mg, P, Fe, Cu, Zn,
Mn…
Ngoài ra trong hạt đậu xanh còn chứa các enzym như lipase, transferase, hydrolase,
lipoxygenase…

3. BẢO QUẢN ĐẬU XANH

3.1. Những hiện tượng hư hỏng thường gặp khi bảo quản đậu xanh

3.1.1. Hạt bò men mốc

Đồ Án Môn Học GVHD: Trần Thò Thu Trà
SVTH: Trần Thế Hồ 15
Hạt đậu xanh bò men mốc khi các loài mốc, vi sinh vật có trong khối hạt hoạt động
mạnh mẽ. Từ thực tế cho thấy, bất kỳ ở đâu cũng có mốc, vi sinh vật. Song chúng ta chỉ
dễ nhận biết khi chúng có điều kiện phát triển mạnh. Khí hậu càng nóng ẩm, hạt càng bò
mốc mạnh, nhất là khi hạt có độ ẩm cao.
Khi bò mốc, đậu xanh mất giá trò hàng hóa, không thể sử dụng làm thực phẩm, thậm


Cây đậu xanh, khi trồng ở trên đồng ruộng đã bò sâu bọ gây hại. Được biết một số
loài vừa sinh sống phá hại trên đồng vừa sinh sống phá hại trong kho. Chính vì vậy, hạt
đậu xanh có thể bò nhiễm sâu mọt ngay từ khi ở trên cây.
Sâu mọt khi gặp điều kiện thuận lợi (hạt đậu xanh ở trong điều kiện nóng ẩm),
chúng phát triển rất mạnh, sinh sản nhanh, phá hại nhiều, gây hao hụt trọng lượng và ảnh
hưởng xấu tới chất lượng hạt. Loài sâu mọt thường gây hại là: Mọt đậu xanh (Bruchus
chinensis Linn).
Hạt đâu xanh bò nhiễm mọt có mùi hôi, nấu bò sượng, khả năng nẩy mầm rất kém,
giảm giá trò hàng hoá, khối lượng hao hụt …Khối hạt bò nhiễm sâu mọt sau 3 tháng có thể
hao hụt tới trên 50% trọng lượng nếu không đưa ra các biện pháp xử lý kòp thời.

Download full theo link http://culynh.blogspot.com/search?q=00180