1
1
CN18A
CN18A
Môn học: Kinh tế học phát triển
Môn học: Kinh tế học phát triển
(Development Economics)
(Development Economics)
Giảng viên: Lương Thị Ngọc Oanh
Giảng viên: Lương Thị Ngọc Oanh
(Th.S KTPT-MA. in Development
(Th.S KTPT-MA. in Development
Economics)
Economics)
Bộ môn Kinh tế học - trường ĐHNT
Bộ môn Kinh tế học - trường ĐHNT2
2
CN18A
CN18A
Chương 1:
Chương 1:
Các nước đang phát triển và sự
Các nước đang phát triển và sự
cần thiết lựa chọn
cần thiết lựa chọn
con đường phát triển

2. Phân loại các nước trên Thế giới
3. Môn kinh tế học phát triển
4. Sự hình thành các nước đang phát triển
5. Đặc điểm của các nước đang phát triển
CN18A 4
Phần1:
Phần1:Mét nöa
Mét nöa
dân số trên Thế giới sống ra sao?
dân số trên Thế giới sống ra sao?
Cuộc sống hàng ngày của một gia
đình điển hình ở Bắc Mỹ
•
Thu nhập TB~ 50.000 USD/năm
•
Quy mô nhỏ: 4 thành viên
•
Căn hộ nhiều phòng ở thành phố hoặc
một ngôi nhà có vườn ở ven đô
•
Tiện nghi trong nhà rất đầy đủ với các
đồ dùng đắt tiền được nhập khẩu phù
hợp
•
Thức ăn phong phú với những đặc sản
như: hoa quả nhiệt đới, cà phê, thịt cá
nhập khẩu

•
Tuổi thọ TB chỉ xấp xỉ 60 tuổi
CN18A 5
Phân phối thu nhập trên Thế giới năm
Phân phối thu nhập trên Thế giới năm
2007
2007
(
(GNI/ng êi tÝnh theo PP Atlas
,
,
nguån:
nguån: WB
)
)
Toàn TG Các nước có thu nhập cao Các nước có thu nhập
trung bình và thấp
Giá trị
tuyệt đối
Giá trị tuyệt
đối
Tỷ trọng so
với toàn TG
Giá trị tuyệt
đối
Tỷ trọng so
với toàn TG
GDP
(tỷ USD)
54.347 40.197 74% 14.156 26%

PPP
Theo tỷ giá hối
đoái chính
thức
PPP
Thụy Sĩ
54930 37.080
Malaysia
4.960 10.320
Nhật Bản
38980 31.410
Philippin
1.300 5.300
Mỹ
43.740 41.950
Việt Nam
620 3.010
Anh
37.600 32.690
Banglađét
470 2.090
Cô- oét
24.040 24.010
Tanzania
340 730
Mehico
7.310 10.030
Nêpan
270 1.530
Balan

CN18A 9
Dân số thế giới sống ra sao?
Dân số thế giới sống ra sao?
•
Các nền kinh tế đều
tăng trưởng
•
Khoảng cách về
phát triển con người
thu hẹp
•
Nhưng, mức độ bất
bình đẳng về kinh tế
ngày càng lớn.
•
Điều kiện sống của
các nhóm dân trong
mỗi quốc gia cũng
thể hiện chênh lệch
lớn
CN18A 10
Phần 2:
Phần 2:Phân loại các nước trên Thế giới
Phân loại các nước trên Thế giới
•
Theo WB
•

GNI/người/năm
GNI/người/năm
Nhãm
Tiªu chuÈn
2005 ($)
Tiªu chuÈn
2006 ($)
Tiªu chuÈn
2007 ($)
TN thÊp < 875 < 905 < 935
Vi t Namệ 620 700 790
TN TB thÊp < 3465 < 3595 < 3705
TN TB cao < 10725 < 11115 < 11455
TN cao > 10725 > 11115 > 11455
CN18A 13
UNDP phân chia
UNDP phân chiacác nước dựa trên
các nước dựa trên
chỉ số phát triển con người (HDI)
chỉ số phát triển con người (HDI)•
Chỉ số phát triển con người được nhà kinh tế học nổi tiếng người
Pakistan đưa ra năm 1990 và được UNDP sử dụng từ năm 1993
trong báo cáo phát triển con người hàng năm
•

Nước đang phát triển là nước
có (1) mức sống tương đối
thấp, (2) nền công nghiệp kém
phát triển, (3) chỉ số phát triển
con người trung bình hoặc thấp
(Từ điển Wikipedia)
CN18A 16
Giải thích định nghĩa
Giải thích định nghĩa
•
(1) Mức sống được thể hiện qua (a) số lượng hàng hóa và dịch vụ
dành cho con người và (b) cách mà hàng hóa hoặc dịch vụ này
được phân phối cho dân chúng. Vì vậy nó thường được đo bằng
các chỉ số như (thu nhập BQĐN (a) và tỷ lệ nghèo đói + mức độ bất
bình đẳng (b))
•
(2) Nói chung, một đất nước có nền công kém
phát triển là nước chưa có cuộc cách mạng
công nghiệp, mức vốn được tích lũy/lao động
thấp, chưa có sự phát triển của ngành năng
lượng và luyện kim với quy mô lớn, có rất ít
những đổi mới về công nghệ
•
(3) HDI: tham khảo ở phần trước
CN18A 17
Phần 3: Môn kinh tế học phát
Phần 3: Môn kinh tế học phát
triển
triển
1. Sự ra đời của môn kinh tế học phát triển (KTPT)

tưởng và nền tảng văn hóa khác nhau nhưng có những vấn đề về
kinh tế rất phức tạp tương tự nhau. Bên cạnh việc nghiên cứu cách
phân bổ nguồn lực khan hiếm (hoặc nhàn rỗi) một cách có hiêu
quả và duy trì sự tăng trưởng các nguồn lực này theo thời
gian, kinh tế phát triển có nhiệm vụ tìm ra những có chế cần thiết
để đem lại sự cải thiện đáng kể mức sống của đa số những
người nghèo đói, khổ cực tại các nước đang phát triển.
•
Y.Hayami : Kinh tế phát triển có nhiệm vụ chính là tìm ra cách thức
để các nước đang phát triển thoát nghèo. KTPT phải tìm câu trả lời
cho câu hỏi làm thế nào để các nước đang phát triển hiện nay tiến
vào con đường phát triển bền vững với mục đích trước mắt là giảm
nghèo và mục tiêu trong dài hạn là bắt kịp các nước phát triển về
mức độ thịnh vượng
•
D. Hunt: (Uni. of Sussex): Trọng tâm của KTPT bao gồm: (1) những
nguyên nhân của tình trạng nghèo đói ở các nước kém phát triển và
(2) con đường phát triển kinh tế cho các nước ở trình độ tiền công
nghiệp hóa này.
CN18A 20
3.3. Bản chất của kinh tế phát triển
và sự so sánh với các môn kinh tế
học khác
CN18A 21
Kinh tế phát triển và
Kinh tế phát triển và
các môn kinh tế học khác
các môn kinh tế học khác
(1)
(1)

KTCT quan tâm đến mối quan hệ giữa chính trị học và
kinh tế học với sự nhấn mạnh đến vai trò của quyền lực
trong việc đưa ra các quyết định kinh tế
CN18A 23
Kinh tế phát triển và
Kinh tế phát triển và
các môn kinh tế học khác
các môn kinh tế học khác
(3)
(3)
•
KTPT là sự mở rộng rất quan trọng của cả
kinh tế học truyền thống và kinh tế chính trị
học. Bên cạnh việc nghiên cứu cách thức
phân bổ có hiệu quả các nguồn lực khan
hiếm, KTPT còn nghiên cứu các cơ chế kinh
tê, chính trị, xã hội và thể chế cần thiết để
đem lại sự cải thiện nhanh chóng và đáng kể
mức sống của đại bộ phân dân chúng ở các
nước châu Á, châu Phi và châu Mỹ La tinh.

Kinh tế phát triển có phạm vi lớn hơn
CN18A 24
Các câu hỏi cơ bản
Các câu hỏi cơ bản
•
Tại sao cần có kinh tế học phát triển nghiên cứu về nền kinh tế các
nước TG thứ ba?
•
Có một mô hình hay lý thuyết áp dụng chung cho tất cả các nước