Bài 2:
DẠY HỌC LẤY HỌC SINH LÀM TRUNG TÂM
MỤC TIÊU
TẬP HUẤN
Hiểu được cách tiếp cận dạy học lấy học sinh
làm trung tâm ( HS – TT)
Biết được các dấu hiệu đặc trưng của dạy học
truyền thống và dạy học lấy HS – TT
qua bảng so sánh
Xác định được các hoạt động mà GV và HS
có thể tiến hành dạy học theo HS – TT
trong quy trình một bài học
NỘI DUNG
TẬP HUẤN
1. Dạy học lấy học sinh làm trung tâm là gì?
2. Những đặc trưng của dạy học lấy học sinh làm trung tâm
5. Vai trò của giáo viên trong một bài học sử dụng
phương pháp HS -TT
6. Vai trò của học sinh trong một bài học sử dụng phương
pháp HS- TT
3. Một số kĩ năng cơ bản có thể sử dụng trong dạy học
theo PP lấy HS làm trung tâm
4. Thiết kế kế hoạch bài học sử dụng cách tiếp cận lấy học
sinh làm trung tâm
7. Chia sẻ, rút kinh nghiệm
Cách chia:
Điểm danh từ 1 đến 6 theo hàng ngang cho đến hết;
Các đ/c mang số 1 ngồi vào một nhóm, số 2 vào một nhóm, tương tự số 3,4,…6.
b. Chia nhóm
* Các thành viên suy nghĩ 3 phút và ghi lại ít nhất 1 điều đã học thành công trong
cuộc đời mình.
Ví dụ:
lái xe ô tô, xe gắn máy , chơi một nhạc cụ, bắt cá bằng lưới hay cần câu, xây nhà,
trồng rau, trồng lúa, khiêu vũ, may quần áo, làm đồ dùng bằng tre, chơi bóng đá, chơi
cầu lông, bơi lội, nuôi tôm, nuôi cá vv
- Mỗi đ/c nêu một thành công trong cuộc đời mình.
Đ/c học như thế nào mà thành công như vậy? * Trước đây người ta tin rằng trẻ em chỉ học hiệu quả nhất nếu giáo viên giảng giải kiến
thức một cách rõ ràng, còn HS thì nghe và ghi nhớ đầy đủ kiến thức đó. Trọng tâm của dạy học
là kiến thức mà các em thu được.
* Nếu hoạt động dạy học chỉ là tiến trình một chiều thì tất cả chúng ta đều có thể học được
từ sách, băng video, ti vi, đài và như vậy có lẽ GV là không cần thiết. Tuy nhiên, dạy học lại là
một quá trình hoạt động hai chiều trong đó:
- HS có thể hỏi GV để được giải thích những điểm còn mơ hồ hoặc làm sáng tỏ những
điểm khó mà các em có thể gặp phải khi học.
- GV cần những thông tin phản hồi từ HS về những gì các em hiểu hoặc chưa hiểu.
* Các nghiên cứu gần đây cho thấy trẻ em học hiệu quả nhất khi các em được tích cực
tham gia vào quá trình học tập. Dạy học đã chuyển từ giảng giải, ghi nhớ sang việc tổ chức của
GV và hoạt động học tập của HS.
*Dạy học lấy học sinh làm trung tâm đặt người học vào trung tâm của quá trình dạy học,
tạo cơ hội tới mức tối đa để HS tham gia tích cực vào quá trình dạy học thông qua các hoạt
HV biết và hiểu được một số dấu hiệu đặc trưng của dạy học lấy HS – TT, những nhân tố
chính đảm bảo sự thành công trong việc áp dụng phương pháp HS - TT
Giáo viên khuyến
khích và hỗ trợ cho
học sinh hoạt động
Học sinh tự trình bày
sản phẩm
Học sinh hoạt động
là chủ yếu
Học sinh trao đổi
giúp đỡ lẫn nhau
Giáo viên quan
tâm nhiều đến tất
cả HS
Học sinh phát
huy tính chủ
động tích cực
Học sinh trực tiếp
sử dụng đồ dùng
dạy học
Học sinh có cơ hội
học từ những gì
các em làm
Học sinh đánh giá
sản phẩm của
nhau
Học sinh có cơ hội
giao tiếp và trao
đổi với bạn bè và
-
- Phát huy được tính tích cực, chủ động,
sáng tạo trong hoạt động học tập
- Có cơ hội được trao đổi với GV, bạn
học và được giúp đỡ lẫn nhau
- Trình bày kết quả thảo luận trước bạn
bè thầy cô, được đánh giá bạn cùng học
và tự đánh giá bản thân
- Được sử dụng đồ dùng dạy học
- Có các hoạt động để thực hiện và học từ
những gì các em làm
-Dạy học lấy học sinh làm trung tâm là thuật ngữ dùng để miêu tả cách dạy
của GV và cách học của HS nhằm tạo cơ hội cho HS tự khám phá, tìm tòi các khái
niệm và các thông tin mới với sự hỗ trợ, khuyến khích và hướng dẫn của GV ( mà
không chỉ dựa vào việc lắng nghe và ghi nhớ những gì GV nói).
Bước 4: HV tham khảo bảng so sánh dưới đây giữa dạy học tập trung vào người dạy ( GV là
trung tâm) và dạy học lấy HS làm trung tâm:
Dạy học tập trung vào người dạy
- GV chú ý nhiều đến việc trình bày kiến
thức.
- Các kỹ năng sư phạm tập trung vào việc
giảng giải.
- HS tiếp thu kiến thức thụ động.
- HS tập trung vào việc nhớ, luyện tập và làm
theo.
+ Thực hiện kế hoạch bài học ?
+ Đánh giá, rút kinh nghiệm ?
- Hãy nêu quy trình dạy học thể hiện ở 3 giai đoạn trên.
* Hoạt động 3: Một số kỹ năng cơ bản có thể sử dụng trong dạy học lấy HS làm trung
tâm.
- HV xác định được một số kỹ năng cơ bản có thể sử dụng trong dạy học lấy HS làm trung
tâm.
- HV có thể vận dụng các kỹ năng trong dạy học lấy HS làm trung tâm.
Để áp dụng dạy học lấy HS làm trung tâm GV phải có những hiểu biết về lí luận và
có các kĩ năng hỗ trợ cần thiết. GV cũng cần biết vận dụng những hiểu biết và kĩ năng đó vào
công việc dạy học. Các kĩ năng dạy học rất đa dạng và có ở tất cả các phần trong quá trình
dạy học và được thể hiện trong hoạt động dạy học thực tế của mỗi bài học. Trước hết phải kể
đến các kĩ năng nhằm truyền đạt thông tin - đó là kĩ năng: đặt câu hỏi, giải thích, hướng dẫn,
minh họa, thiết lập mối quan hệ với HS, khen ngợi HS, quản lý lớp học và đánh giá kết quả
học của HS. Với việc dạy học lấy HS làm trung tâm, cũng cần có những kỹ năng dạy học
khác, đặc biệt xoay quanh 2 yếu tố cơ bản là sử dụng nhóm và tổ chức các hoạt động tích
cực.
Để HS thực sự trở thành trung tâm của quá trình dạy học, GV phải luôn hướng vào
người học, dựa vào nhu cầu của người học trong suốt quá trình dạy học. Quá trình này được
biểu thị qua 3 giai đoạn chính trong quy trình dạy học. Kèm theo mỗi giai đoạn sẽ có các kĩ
năng cụ thể mà chúng ta cần phải biết và thực hiện. Sau đây là sơ đồ biểu thị 3 giai đoạn
chính trong một quy trình dạy học, kèm theo mỗi giai đoạn là các kĩ năng cụ thể mà GV cần
biết vận dụng.
Đánh giá,
rút kinh nghiệm
Thực hiện
kế hoạch bài học
( Dạy - học )
- Các kĩ năng giao tiếp và trình bày ( cái gì cần trình bày,
trình bày như thế nào và ở đâu, cách sử dụng giọng nói như âm
thanh to nhỏ, nhanh chậm, lên xuống, cách diễn đạt, lựa chọn
cách sử dụng từ, cách diễn đạt bằng nét mặt, cách di chuyển, tư
thế đứng )
-
Giải thích ( sử dụng đồ dùng dạy học, sử dụng ngôn ngữ )
- Hướng dẫn, minh họa.
- Tổ chức thảo luận.
- Đặt câu hỏi ( khuyến khích, hướng dẫn suy nghĩ của trẻ)
- Giúp đỡ HS trong khi dạy học ( tiến hành các hoạt động trong bước phát triển bài)
- Đánh giá kết quả học tập của HS ( gồm cả kĩ năng quan sát, nhận biết và đánh giá quá trình
học tập của HS cũng như chấm điểm bài làm cho các em)
- Đặt ra mục tiêu học tập ( là một cách để khuyến khích và thúc đẩy HS học tập)
- Sử dụng trò chơi ( gồm cả cách tổ chức các trò chơi một cách hiệu quả)
- Khuyến khích HS tự phản ánh quá trình nhận thức của các em và cách các em diện đạt.
- Khen thưởng nhằm động viên khuyến khích kịp thời sự cố gắng của HS
- Quản lí lớp học ( gồm cả hành vi thể hiện trong hoạt động học tập)
- Tổ chức sắp xếp đồ dùng dạy và học
- Giải quyết vấn đề ( gồm cả việc ứng xử với các tình huồng sư phạm nảy sinh trong quá trình
dạy học )
Một số kĩ năng
chính ở từng giai
đoạn của quá trình
dạy học
c. Đánh giá, rút kinh nghiệm:
- Xem xét cách đánh giá, đánh giá lần cuối kết quả học tập
của HS từ bài học, nội dung bài học và tự đánh giá bản thân GV
( điều gì đã làm tốt, điều gì cần rút kinh nghiệm làm cho tốt hơn