SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT YÊN ĐỊNH 2

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên đề tài:
MỘT SỐ GIẢI PHÁP TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH
TRONG GIỜ HỌC MÔN TIN HỌC LỚP 11 Ở TRƯỜNG THPT
Người thực hiện: Trần Thị
Hương
Đơn vị: Tổ Tin học
Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc môn: Tin học
Một số giải pháp tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Tin học 11 ở Trường THPT
THANH HÓA NĂM 2013
Trang 2
Một số giải pháp tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Tin học 11 ở Trường THPT
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
1. Về mặt lý luận
Một trong những tư tưởng đổi mới GD& ĐT hiện nay là tăng
cường giáo dục toàn diện cho học sinh cả về đạo đức và trí tuệ để bắt
kịp và hội nhập quốc tế. Điều đó được thể hiện rõ trong nghị quyết số
40/2000/QH 10 ngày 9/2/2000 của Quốc Hội khoá X về đổi mới
chương trình giáo dục phổ thông với mục tiêu “Xây dựng nội dung
chương trình, phương pháp giáo dục, SGK phổ thông mới nhằm nâng
cao chất lượng toàn diện thế hệ trẻ, đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn
nhân lực phục vụ công nghiệp hoá – hiện đại hoá đất Nước phù hợp
với thực tiễn và tiếp cận trình độ giáo dục phổ thông của các nước
trong khu vực và trên thế giới”. Luật giáo dục điều 24.2 đã ghi:
“Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực chủ
động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm với từng lớp học,

Về phía giáo viên, mặt nào đó vẫn chưa có một phương pháp dạy học
thật sự phù hợp, chưa tạo được hứng thứ cho học sinh yêu thích bộ
môn này. Đó là lý do tại sao tôi chọn đề tài “MỘT SỐ GIẢI PHÁP
TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH TRONG GIỜ HỌC MÔN TIN
HỌC LỚP 11 Ở TRƯỜNG THPT”.
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Đánh giá được thực trạng của công tác giáo dục môn tin học ở
trường THPT và phương pháp giảng dạy của giáo viên, thông qua đó
đề ra biện pháp giáo dục phù hợp có hiệu quả giúp cho các em hứng
thú và hăng say hơn với môn Tin học.
III. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
- Học sinh khối 11 trường THPT Yên Định 2;
Trang 4
Một số giải pháp tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Tin học 11 ở Trường THPT
- Chương trình Tin học 11;
- Ngôn ngữ lập trình Pascal.
IV. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
- Nghiên cứu một số vấn đề về cơ sở lý luận học môn Tin học;
- Tiến hành điều tra thực trạng của công tác học tập và giảng dạy,
phân tích nguyên nhân;
- Tìm ra những biện pháp liên quan đến công tác này để từ đó đề ra
biện pháp học tập và phương pháp dạy học tích cực trong giai đoạn
hiện nay.
V. GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI:
Nghiên cứu về thực trạng học tập và phương pháp dạy học môn Tin
Học ở trường THPT Yên Định 2 – Thanh Hóa.
VI. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
1. Phương pháp nghiên cứu lý luận.
Trên cơ sở những kiến thức cơ bản bộ môn Tin Học THPT, phương
pháp dạy học và những quan điểm đường lối của Đảng, các văn bản

học.
2.1. Không nắm được kiến thức cơ bản của một số môn như
Toán, Tiếng Anh… và vận dụng kiến thức đó vào môn Tin Học.
Như chúng ta đã biết kiến thức Tin Học 11 là về lập trình và các
bài toán tin học thường liên quan đến Toán Học. Nếu học sinh không
nắm vững kiến thức Toán thì sẽ rất khó để tư duy thuật toán trong Tin
Học dẫn đến khả năng viết chương trình gặp nhiều khó khăn. Ví dự
như:
Viết chương trình tính: S = N! N được nhập từ bàn phím.
Một số học sinh thậm chí còn không biết N! là gì và bằng cái gì
Trang 7
Một số giải pháp tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Tin học 11 ở Trường THPT
Hay tìm UCLN của 2 số nguyên dương M, N. khi được hỏi thì một
số em không nhớ UCLN của 2 số nguyên dương là như thế nào.
Hoặc các từ khoá và các câu lệnh trong ngôn ngữ lập trình thường
được viết bằng Tiếng Anh. Nhưng một số từ cơ bản như while, else,
read, write… nhưng các vẫn không hiểu nghĩa của những từ này.
2.2. Tiếp thu kiến thức chậm, không nắm được cú pháp và ý
nghĩa của các câu lệnh.
Nhìn chung đây là kiến thức cơ bản của Tin Học nhưng với một
số học sinh thường tiếp thu kiến thức này rất chậm hoặc chỉ học vẹt
theo kiểu học thuộc lòng còn đến khi vận dụng kiến thức đó vào thực
hành làm bài tập thì rất khó khăn đôi khi không thực hiện được. Ví dụ
như viết chương trình tính:
S = 1 + 2 + 3 + … + N
(N là số nguyên dương được nhập từ bàn phím).
Ở đây tính tổng của N số nguyên liên tiếp trong phần khai báo ta
chỉ cần khai báo dữ liệu vào là biến N và sử dụng câu lệnh For - Do để
viết như đoạn chương trình sau:
S:= 0;

lệnh sau đó lại sai:
S : = 0 ;
For i : = 1 to 1/N do
S: = S + i ;
Trang 9
Một số giải pháp tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Tin học 11 ở Trường THPT
2.4. Thao tác với máy tính chưa thành thạo hoặc biết sử dụng
máy tính quá ít.
Do điều kiện cơ sở vật chất vẫn chưa hoàn thiện nhiều trường
học được trang bị chỉ có một phòng máy với một số lượng rất hạn chế
mà học sinh của một lớp thì rất đông, hôm nào thực hành phải ghép 2
đến 3 em sử dụng một máy nên việc thao tác trên máy là cực kỳ hạn
chế. Một điều kiện khách quan khác đó là đa số học sinh là con nông
dân sống ở khu vực nông thôn nên việc có máy tính tại nhà là rất ít.
Mà việc được tiếp xúc với máy tính tại những nơi học tập lại như thế
nên dẫn đến về cơ bản đa số học sinh vẫn chưa thành thạo khi sử dụng
máy tính. Việc này sẽ phân cấp rõ rệt hai đối tượng học sinh, một số
em gia đình có điều kiện hơn đã trang bị được máy tính tại nhà sẽ sử
dụng thành thạo và hiệu quả hơn. Số còn lại là những học sinh thuộc
diện gia đình khó khăn không có điều kiện tiếp xúc nhiều với máy
tính, khi thực hành sẽ gặp nhiều khó khăn, lúng túng dẫn đến dễ chán
nản, tự ti. Bộ phận này kỹ năng cơ bản về máy tính yếu như thế thì
việc áp dụng cho các em làm bài tập thực hành trên máy là rất chậm
và không ít khó khăn.
2.5. Thái độ học tập thờ ơ, phương pháp học tập chưa tốt.
Nhiều em chưa tự giác học tập, chưa có động cơ học tập nên
không chú ý học tập. Nhiều em học các môn tự nhiên khá nhưng ngại
học Tin Học. Tâm lí chung của các em là sợ môn Tin vì nghĩ là nó rất
khó. Hầu hết các em trong giờ học thường thiếu sự tập chung không
chú ý, có thái độ rất thụ động và thờ ơ trong việc học. Trên lớp không

Sự phát triển bùng nổ của công nghệ thông tin cùng với internet,
các dịch vụ vui chơi, giải trí hấp dẫn lôi cuốn các em hơn là nhiệm vụ
học tập nhất là các môn học có tính tư duy cao như môn Tin học.
Trang 11
Một số giải pháp tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Tin học 11 ở Trường THPT
Thực tế dạy học môn Tin ở trường hiện nay cho thấy nhiều học sinh
chán học, lười học và có khuynh hướng ham chơi hơn ham học.
3.3. Nhiều giáo viên dạy Tin chưa có phương pháp phù hợp.
Chưa bao giờ chúng ta thấy báo chí và các phương tiện, diễn đàn
trên mạng nói nhiều về phương pháp dạy học như hiện nay. Nếu như
trước đây giáo viên thường sử dụng phương pháp dạy học truyền
thống thì bây giờ phải sử dụng nhiều phương pháp dạy học khác nhau
trong một tiết dạy. Sự phát triển của xã hội làm cho học sinh có nhiều
điều kiện tiếp xúc với kiến thức của nhân loại sinh động và hấp dẫn
đặc biệt là mạng Internet. “Nếu như giáo viên chỉ biết bôi đen kiến
thức và dán vào học sinh thì sẽ không hiệu quả “ chính vì vậy mà hiệu
quả của quá trình dạy học tương đối phụ thuộc vào phong cách,
phương pháp truyền thụ của giáo viên.
3.4. Do đặc thù của môn học
Tâm lí một số học sinh ham chơi vẫn nghĩ học Tin là được giải
trí ,chơi điện tử nhưng thực ra đối với Tin học 11 đòi hỏi học sinh phải
tư duy rất nhiều. Phải vận dụng kiến thức nhiều môn học để viết
chương trình. Thậm chí khi các em đã có thuật toán đúng nhưng khi
bắt tay vào viết chương trình vẫn gặp khá nhiều khó khăn. Hoặc khi
đã viết xong chương trình nhưng không chạy được với các bộ test thì
đòi hỏi học sinh phải kiểm tra và sữa lại. Nên đôi khi hay gây tâm lí
chán nản đối với học sinh.
II. MỘT SỐ GIẢI PHÁP TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH
Học sinh không có hứng thú với môn học là một tồn tại khách
quan, một phần do giáo viên chưa có phương pháp dạy học phù hợp

Việc đánh giá nhận xét phải công bằng, khách quan và công tâm,
công khai kết quả trong các giờ kiểm tra và nhận xét bài làm của học
Trang 13
Một số giải pháp tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Tin học 11 ở Trường THPT
sinh. Không nên đánh giá quá thấp sẽ làm cho học sinh chán nản, nên
tạo cho học sinh một niềm tin khi học môn này.
Phải có kiến thức vững vàng để giải đáp thắc mắc một cách thuyết
phục, khuyến khích các em mạnh dạn hỏi bài khi chưa hiểu.
Xây dựng cho các em thói quen học tập tích cực, động viên kịp thời
những học sinh tiến bộ, cung cấp cho các em phương pháp học tập
đúng đắn, khuyến khích các em không ngừng cố gắng, tạo điều kiện
để mọi học sinh trong lớp đều có cơ hội phát biểu trong giờ học.
2. Tăng cường sử dụng phương tiện dạy học, thực hành.
Có thể nói phương tiện dạy học góp phần quan trọng và quyết định
đến hiệu quả của tiết học. Nếu như không có phương tiện dạy học thì
giáo viên phải làm việc nhiều nhưng kiến thức học sinh thu được lại
rất ít. Đặc biệt đối với bộ môn Tin nếu như không có phương tiện dạy
học thì tiết học lại càng nhàm chán.
Nếu như đối với bài 7: Các thủ tục chuẩn vào ra đơn giản.
Giáo viên dạy theo phương pháp thông thường thì học sinh sẽ
không nhớ và không hiểu việc nhập dữ liệu từ bàn phím và đưa dữ
liệu ra màn hình như thế nào. Nhưng nếu như giáo viên sử dụng một
chương trình pascal đơn giản và minh họa cho học sinh thì học sinh sẽ
hiểu và nhớ lâu hơn.
Đối với bài 8 giáo viên kết hợp máy tính và máy chiếu để hướng
dẫn học sinh các bước để soạn thảo, dịch, thực hiện và hiệu chỉnh
chương trình sẽ giúp học sinh nắm vững hơn.
Có thể nói giờ học thực hành khá quan trọng với bộ môn Tin Học.
Nếu như giáo viên chỉ dạy lí thuyết mà không chú trọng đến thực hành
Trang 14

Một số giải pháp tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Tin học 11 ở Trường THPT
cuốn sách giáo khoa mà còn rất nhiều phương tiện khác truyền tải
thông tin hay và hấp dẫn trong đó có bài giảng điện tử của giáo viên.
Trong mỗi tiết học nếu như giáo viên sử dụng hợp lí bài giảng điện
tử thì sẽ đạt hiệu quả rất cao. Giáo viên không phải làm việc nhiều
nhưng lại kích thích sự hứng thú tiếp thu bài giảng ở học sinh.
Trong chương trình Tin Học 11 sử dụng rất nhiều thuật toán cơ bản
ở lớp 10, tuy nhiên do học từ đầu năm lớp 10 nên hầu như học sinh
không nắm được chính vì vậy việc ôn tập và củng cố những thuật toán
này khá quan trọng đối với học sinh. Nếu như chúng ta chỉ ôn tập theo
phương pháp truyền thống thì sẽ không đạt được kết quả như mong
muốn. Hiện nay trên mạng Internet có rất nhiều tài liệu liên quan đến
vấn đề này như minh họa thuật toán rất sinh động và hấp dẫn nếu như
giáo viên tích hợp trong bài giảng điện tử thì việc ôn tập lại những
kiến thức này cho học sinh không có gì quá khó khăn.
Một trong những vấn đề quan trọng để tạo ra thuật toán đó chính là
ý tưởng. Nếu như chúng ta không có ý tưởng nhìn nhận vấn đề đúng
đắn thì không thể tạo ra thuật toán chính xác. Một trong những
phương pháp để truyền đạt lại ý tưởng thuật toán cho học sinh đó là
liên hệ gần gũi từ thực tế giúp học sinh hiểu rõ vấn đề và nhớ lâu.
Ví dụ: hoán đổi giá trị 2 biến x, y cho nhau.
Ban đầu học sinh có thể chưa hiểu rõ công việc trên là như thế nào.
Nhưng nếu như giáo viên đưa ra ý tưởng: Hãy hình dung chúng ta có
2 chiếc cốc 1 chiếc cốc đựng rượu và 1 chiếc cốc đựng nước làm sao
để chiếc cốc đựng nước ban đầu sẽ đựng rượu còn chiếc cốc đựng
rượu sẽ đựng nước.
Học sinh sẽ nghỉ ngay ra muốn làm được công việc trên chúng ta
chỉ có thể sử dụng thêm chiếc cốc thứ 3 đóng vai trò là biến trung gian
t trong đoạn chương trình sau:
Trang 16

toán trên máy tính được hiểu theo nghĩa chuyển đổi thuật toán đã có
sang chương trình viết trên ngôn ngữ lập trình bậc cao. Do đó ở lớp 10
đã có sẵn một số thuật toán trình bày khá kĩ, nên lớp 11 coi trọng việc
cài đặt chương trình cho hầu hết các thuật toán đó. Cần đảm bảo tính
kế thừa, liên thông môn Tin học của 2 lớp 10 và 11. Tạo điều kiện cho
học sinh ôn lại, ghi nhớ lâu dài một số thuật toán căn bản, đặc trưng
trong Tin học như sắp xếp và tìm kiếm.
Ngôn ngữ lập trình pascal chỉ là ngôn ngữ để chuyển tải thuật toán
nên giáo viên không nên quá đi sâu vào ngôn ngữ này mà chủ yếu vẫn
là truyền đạt thuật toán cho học sinh. Đối với mỗi bài tập nào đó giáo
viên cần phải yêu cầu học sinh đưa ra ý tưởng sau đó đến thuật toán,
nên khuyến khích học sinh đưa ra nhiều ý tưởng và thuật toán khác
nhau. Sau đó sẽ phân tích để tìm thuật toán tối ưu.
Ví dụ như trong Sách giáo khoa Tin học 11 có bài tập
Lập trình để giải bài toán cổ sau:
Vừa gà vừa chó.
Bó lại cho tròn.
Ba mươi sáu con.
Một trăm chân chẵn.
Hỏi có bao nhiêu con mỗi loại
Đối với bài toán trên chúng ta có thể có rất nhiều thuật toán tương
ứng với nhiều chương trình khác nhau.
Chương trình 1:
Var cho, ga : byte;
Begin
Trang 18
Một số giải pháp tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Tin học 11 ở Trường THPT
Cho:= 1 to 36 do
Ga := 1 to 36 do
If cho* 4 + ga*2 =100 then write(‘cho=’, cho :3, ‘ga=’, ga);

qua lại giữa 2 loại câu lệnh trên. Ví dụ trên chúng ta đã sử dụng For –
do vậy có thể sử dụng While – do không, nếu được hãy cài đặt bằng
while – do. Đến đây không chỉ đòi hỏi học sinh phải nhớ từng loại câu
lệnh mà nó còn đòi hỏi sự tư duy của học sinh vì tuỳ từng bài toán mới
có thể chuyển đổi chứ không phải bài nào cũng có thể.
5. Tích cực hoá hoạt động nhóm.
Phương pháp dạy học theo nhóm là một trong những phương pháp
dạy học mới. Phương pháp này tỏ ra khá nhiều ưu điểm:
Làm việc theo nhóm cho phép tất cả các thành viên trong nhóm giải
quyết 1 cam kết làm việc được mô tả rõ ràng, không được giáo viên
dẫn dắt trực tiếp mà chỉ nhờ vào sự kết hợp chặt chẽ và phân công
công việc trong nhóm nhỏ.
Phương pháp này thích hợp cho việc thảo luận nhóm, đưa ra những
cách thức giải quyết đầy tính sáng tạo, kích thích sự hợp tác của các
thành viên trong nhóm cùng tham gia vào việc giải quyết 1 vấn đề.
Làm việc theo nhóm thoả mãn nhu cầu học tập của cá nhân, người học
có thể đưa ra những giải pháp, cách biểu đạt riêng cho vấn đề nào đó.
Nếu trong phương pháp thuyết trình người học chỉ có thể trao đổi với
nhau rất ít thì làm việc theo nhóm các thành viên tham gia có cơ hội
đưa ra quan điểm của mình đối với chủ đề thảo luận, mặt khác ở đó
cũng đòi hỏi tăng cường tư duy độc lập và trao đổi lẫn nhau trong
nhóm.
Trang 20
Một số giải pháp tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Tin học 11 ở Trường THPT
Trong khi thực hiện phương pháp làm việc theo nhóm, giáo viên
đóng vai trò là người chuyển giao kiến thức và hiểu biết, chuẩn bị, tổ
chức, theo dõi việc thực hiện và đánh giá tổng kết kết quả làm việc
của các nhóm. Như vậy công việc của giáo viên trong làm việc theo
nhóm là không bao giờ thừa, trái lại đó là sự cần thiết để giúp các
nhóm đạt được kết quả trong việc tìm ra giải pháp, câu trả lời trong

em hiện lên niềm vui, phấn khởi vì đã chủ động tiếp thu bài giảng một
cách say mê. Đó cũng là niềm hạnh phúc không nhỏ của giáo viên.
III. MỘT SỐ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT
Với đối tượng học sinh và cách nhìn nhận của các em về môn học
nên sự chuyển tải kiến thức không phải là vấn đề đơn giản. Do vậy
cần phải có thời gian và phải vận dụng linh hoạt, thường xuyên, kiên
trì và cần phải có nhiều tài liệu tham khảo.
Tạo hứng thú cho học sinh là vấn đề quan trọng vì nó ảnh hưởng
đến quá trình tiếp thu và vận dụng kiến thức. Nên giáo viên cần phải
thường xuyên trao đổi với đồng nghiệp để có thể tham khảo thêm các
phương pháp mới. Giáo viên cần có sự chủ động, có kế hoạch trong
từng ngày, từng giờ lên lớp.
Phong trào viết sáng kiến kinh nghiệm trong trường học là một
phong trào có tác dụng tốt, rất có ý nghĩa, đặc biệt trong xu thế thời
đại đang cần sự sáng tạo, chủ động, tích cực trên mọi lĩnh vực công
tác hiện nay. Vì vậy tôi mạnh dạn mong muốn sở giáo dục đào tạo và
cấp trên duy trì phong trào này, khích lệ động viên các tập thể cá nhân
có những sáng kiến hiện hữu tích cực, có hình thức phổ biến, trao đổi
về các sáng kiến hay tới đông đảo giáo viên.
C. PHẦN KẾT LUẬN
Trang 22
Một số giải pháp tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Tin học 11 ở Trường THPT
Với mục đích khắc phục tình trạng học sinh thụ động trong việc
tiếp thu kiến thức, chưa có mục đích và phương pháp học tập đúng
đắn, để tạo hứng thú cho học sinh tôi đã áp dụng các giải pháp nêu
trên vì vậy mức độ mong muốn đạt được ở các em học sinh:
Về mặt nhận thức: Các em cần nhận thức được là học tập để làm gì
và phải học tập như thế nào để nắm được kiến thức cơ bản.
Về mặt hành động: Các em chú ý đến bài giảng, tham gia hăng say
vào các hoạt động dạy và học do giáo viên đề ra.