1
TRƯỜNG THCS XUÂN GIANG – SÓC SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt
động đọc sách trong thư viện trường học
bằng việc tạo hứng thú và kỹ năng đọc
sách cho học sinh
Tên tác giả: Phi Thị Thu Hà
ụ cho học
tập các bộ môn; truyện cổ tích, truyện tranh, các tác phẩm văn học, các cuốn từ
điển tra cứu, sách báo, tạp chí, các tài liệu văn bản pháp luật về đường lối, chính
sách của Đảng và Nhà nước…
Ngày nay, cùng với sự bùng nổ của thông tin trên tất cả các phương tiện
truyền thông đại chúng. Việc ngồi đọc một cuốn sách hay đã không còn thu hút
mọi người như trước kia nữa và chỉ c
ần một cái “click chuột” thì vô số thông tin
hiện ra trước mắt, mọi người không cần đến thư viện tìm kiếm hoặc ngồi hàng
giờ trước một đống sách, báo để tìm kiếm một thông tin nào đó mà họ cần.
Yếu tố giúp thư viện hoạt động hiệu quả chính là việc làm sao thu hút
nhiều bạn đọc đến đọc và nghiên cứu tài liệu càng tốt. Có như vậy tri thức mới
đượ
c truyền bá một cách rộng rãi, tài liệu được sử dụng một cách có hiệu quả.
Nhưng làm được điều này không dễ bởi hiện nay có quá nhiều các trò chơi giải
trí chiếm phần lớn thời gian rảnh của các em. Nghiện Internet, đánh bài, đánh
xèng… thu hút các em nhiều hơn là việc đọc sách. Bên cạnh đó nhu cầu đọc,
SKKN: “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đọc sách trong thư viện trường
học bằng việc tạo hứng thú và kỹ năng đọc sách cho học sinh” Trường THCS Xuân Giang Phi Thị Thu Hoà
2
hứng thú đọc của học sinh ngày càng giảm do thư viện không đáp ứng một cách
phù hợp và kịp thời: bổ sung sách mới, tài liệu mới, các hình thức phục vụ còn
hạn chế… Các em học sinh thường chỉ mấy tiết đầu đọc sách thấy hứng thú, sau
đó cảm thấy chán và không muốn đọc tiếp, nhiều em không muốn lên thư viện
vì không tìm thấy niềm vui, sự thích thú nữa. Số lượt sách giáo viên và học sinh
đế
Trường THCS Xuân Giang Phi Thị Thu Hoà
3
II. MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU.
1. Mục tiêu:
Khơi dậy niềm đam mê đọc sách, tìm tòi, nghiên cứu tài liệu tham khảo để
trau dồi kiến thức, rèn luyện các kỹ năng đọc sách có hiệu quả, mỗi giờ lên thư
viện là một niềm vui, đúng như câu nói: “Mỗi ngày đến trường là một niềm vui”.
Phát huy tối đa nguồn tài sản của thư viện, số lượng sách trong thư việ
n
được luân chuyển thường xuyên, liên tục.
2. Nhiệm vụ:
Nêu ra được những giải pháp tích cực để nâng cao hiệu quả hoạt động đọc
sách của bạn đọc thông qua hoạt động của thư viện.
III. PHẠM VI NGHIÊN CỨU.
Do khả năng và điều kiện nghiên cứu không cho phép, nên đề tài này chỉ
phục vụ tốt trong phạm vi hoạt động của Thư viện cấp trung học cơ sở, các c
ấp
khác mang tính tham khảo.
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
* Tham khảo tài liệu: vận dụng các thông tin trong giáo trình, sách, tài
liệu chuyên ngành thư viện để làm cơ sở khoa học; sử dụng các văn bản pháp
quy hiện hành để làm cơ sở pháp lý.
* Sử dụng phiếu điều tra để khảo nghiệm thực tế.
V. BỐ CỤC ĐỀ TÀI.
Đề tài gồm 3 phần:
A. Phần mở đầu.
B. Phần nội dung:
I. Cơ sở lý luận- c
ơ sở thực tiễn, thực trạng của vấn đề được nêu.
ngoài thư viện sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động đọc sách, vốn tài liệu của
thư viện được khai thác, sử dụng và thư viện có thể tìm hiểu và nắm được nhu
cầu đọc, nhu cầu tin của người đọc, chính điều đó là cơ sở
các hoạt động khác
trong thư viện.
Kỹ năng đọc sách tốt sẽ giúp bạn đọc nắm bắt được thông tin một cách
nhanh nhất. Tìm ra những thông tin có tính chọn lọc cao phục vụ mục đích, yêu
cầu của mình.
Hiện nay sống giữa một xã dụng thông tin, việc người dùng tin có thể tìm
hiểu, tra cứu bất kỳ lĩnh vực nào của xã hội đều diễn ra rất thuận lợi nhờ các công
cụ tìm kiếm trên Internet, báo mạng, các tạp chí ra hàng ngày, tin tức cập nhật
từng phút.
SKKN: “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đọc sách trong thư viện trường
học bằng việc tạo hứng thú và kỹ năng đọc sách cho học sinh” Trường THCS Xuân Giang Phi Thị Thu Hoà
5
học bằng việc tạo hứng thú và kỹ năng đọc sách cho học sinh” Trường THCS Xuân Giang Phi Thị Thu Hoà
6
Điều 2 trong “Quy chế về tổ chức và hoạt động thư viện trường phổ
thông” (Viết tắt: QCTC&HĐTVTPT) ban hành kèm theo quyết định số
61/1998/QĐ/BGD&ĐT ngày 6/11/1998 của Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định
nhiệm vụ chủ yếu của thư viện trường học là :
* Cung ứng cho giáo viên và học sinh đầy đủ các loại sách giáo khoa, sách
tham khảo, sách nghiệp vụ, các loại tự điể
n …và các sách báo cần thiết khác.
* Tổ chức thu hút toàn thể giáo viên, học sinh tham gia hoạt động thư viện.
Do đó, thư viện được phép thực hiện các hình thức phục vụ khác nhau để
hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, kể cả việc phục vụ bạn đọc ngoài thư viện
nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động đọc sách.
- Điều 8 của QCTC&HĐTVTPT cho phép “mỗi trường vào đầ
u năm học
thành lập một tổ công tác thư viện” trong đó gồm có “ một số học sinh có khả
năng hoạt động thư viện do giáo viên chủ nhiệm lớp giới thiệu” để chủ động
thực hiện nhiệm vụ của thư viện được quy định tại điều 9 của quy chế.
- Điều 10 của Quy định về tiêu chuẩn thư
viện trường phổ thông ban hành
kèm theo quyết định số 01/2003/QĐ/BGD&ĐT ngày 02/01/2003 của Bộ Giáo
dục và Đào tạo bắt buộc “thư viện phải có mạng lưới cộng tác viên trong giáo
viên, học sinh” “để giúp cán bộ thư viện hoạt động khai thác, phát triển phong
trào đọc sách, báo, tài liệu của trường”.
- Điều 7 của QCTC&HĐTVTPT quy định giáo viên phụ trách thư viện
phải “hướng dẫn đọc
” và “hướng dẫn phương pháp sử dụng sách báo, tư liệu và
và thu hút được bạn đọc. Đặc biệt là đội ngũ cán bộ giáo viên, công nhân viên
của trường đa phần là trẻ, ham mê đọc sách và hơn thế nữa cô hiệu phó nhà
trường - phụ trách công tác thư viện là người thực sự yêu thích đọc sách , rất
quan tâm đến hoạt động thư viện.
Đặc điểm tâm sinh lí và nhu cầu đọc sách báo của các lứa tuổi học sinh
cũng khác nhau:
Đối với học sinh lớp 6,7: các em chủ yế
u thích đọc truyện tranh, truyện cổ
tích, truyện khoa học, truyện về các nhân vật lịch sử, truyện ngụ ngôn thích xem
hình ảnh hơn là nội dung. Những cuốn sách này có nội dung dễ hiểu, đọc nhanh
và mỗi lần đọc xong các em rút ra được bài học cho mình. Những cuốn sách
này phục vụ cho việc học tập và làm theo tấm gương các nhân vật.
Đối với học sinh lớp 8,9. Các em đã có ý thức tìm tòi, nghiên cứu sâu hơn
các sách tham khảo phục vụ
cho việc học tập. Một số sách văn học cũng được
lựa chọn: sách về các tác giả văn học nổi tiếng: Nam Cao, Nguyễn Bính, Vũ
Trọng Phụng, Hồ Xuân Hương, Macxim Gorki…Lứa tuổi này các em thích đọc
những cuốn sách mang tính xã hội, yêu cầu suy nghĩ nhiều hơn, các cuốn sách
về kỹ năng giao tiếp, về tuổi vị thành niên, về quà tặng cuộc sống…Đây chính là
những đ
iều sẽ giúp các em hình thành nhân cách, thái độ, cách ứng xử với xã hội
khi các em lớn.
SKKN: “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đọc sách trong thư viện trường
học bằng việc tạo hứng thú và kỹ năng đọc sách cho học sinh” Trường THCS Xuân Giang Phi Thị Thu Hoà
8
chưa biết sử dụng các công cụ tìm tin trên Internet, do đó chưa biết khai thác
thông tin một cách hiệu quả. SKKN: “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đọc sách trong thư viện trường
học bằng việc tạo hứng thú và kỹ năng đọc sách cho học sinh” Trường THCS Xuân Giang Phi Thị Thu Hoà
9
* Nguyên nhân của thực trạng .
Học sinh hiện nay có nhiều trò chơi giải trí trên Internet như: đánh bài,
đánh xèng, pi–a… đã lôi kéo các em rất dễ bị nhiễm, bị “nghiện” dần dần mất đi
thói quen đọc sách, niềm hứng thú với sách cũng từ đó bị giảm.
Cán bộ thư viện chưa tạo ra được các hình thức phục vụ bạn đọc phong
phú, thường có hai hình thức phục vụ: đọc tại chỗ và mượn về
nhà. Nên việc
tiếp cận với sách cũng ít đi, vì thời gian ra chơi giữa giờ các tiết chỉ khoảng 5
phút, không đủ để các em có thể tìm tài liệu đọc. Nhiều khi còn chưa chủ động
để hướng dẫn học sinh biết cách đọc sách có hiệu quả, chưa khơi dậy được niềm
yêu thích đọc sách, phát huy tác dụng của sách, thấy được các giá trị lợi ích to
lớn mà sách mang lại.
Chưa huy động được các nguồ
n lực trong nhà trường, các tổ chức đoàn
thể địa phương, chưa làm tốt công tác xã hội hoá giáo dục trong đó có thư viện,
để góp phần xây dựng thư viện vững mạnh và đầy đủ vốn tài liệu hơn.
II. NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ
ĐỌC SÁCH.
tác viên thư viện.
Tổ mạng lưới bao gồm đại diện học sinh của các khối lớp và một số giáo
viên chủ nhiệm.Tổ mạng lưới thư viện giúp cán bộ thư viện trong nhiều hoạt
động của thư viện mà đặc biệt là trong công tác tuyên truyền, gi
ới thiệu sách.
Những thành viên trong tổ mạng lưới là những người tích cực, nhiệt tình, bởi
các thành viên này thành phần là những học sinh giỏi, rất uy tín với bạn mà lại
siêng đọc sách và có điều kiện thời gian tiếp cận với bạn nhiều nên những nội
dung hay, nội dung cần của sách sẽ đến với bạn đọc một cách nhanh nhất và
rộng rãi khắp trường: “Mang sách, báo, tài liệu của thư vi
ện đến phục vụ cho
tập thể lớp, tổ, nhóm ngay tại lớp học qua mạng lưới cộng tác viên thư viện”.
Thời gian phục vụ là thời gian cho phép trong các buổi học (giờ truy bài đầu
buổi học, giờ sinh hoạt, giờ giải lao, giờ trống không có tiết học…). Nhờ vậy,
thư viện trường đã sử dụng phòng học như phòng đọc sách tập thể, giải quy
ết
được tình trạng thiếu chỗ ngồi trong thư viện và qua đó bạn đọc có thể tiếp cận
với sách: “Đọc và xem sách nhưng không cần đến thư viện”.
Thứ nhất, các cộng tác viên có thể lựa chọn bất kỳ tài liệu nào mình thích
để giới thiệu đến cả lớp bằng cách đọc to, tóm tắt nội dung. Thời gian có thể vào
giờ sinh hoạt mỗi tuần. Qua đó, giáo viên chủ nhiệ
m và học sinh có thể trình bày
ý kiến, cảm nghĩ của mình khi nghe xong tóm tắt tài liệu, từ đó rút ra bài học
kinh nghiệm cho mình. Như vậy thư viện trường đã giải quyết được tình trạng
thiếu tài liệu để phục vụ cùng lúc nhiều bạn đọc (vì chỉ cần một bản tài liệu có
thể phục vụ được cả lớp, cả tổ, cả nhóm có cùng nhu cầu đọc ).
SKKN: “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đọc sách trong thư viện trường
học bằng việc tạo hứng thú và kỹ năng đọc sách cho học sinh”
tiế
p cận với tài liệu trong thư viện.
Ví dụ: Về ngày nhà giáo Việt Nam, về Bác Hồ kính yêu, về Đoàn Thanh
niên cộng sản Hồ Chí Minh, về người Mẹ, về người phụ nữ, về Đội thiếu niên
tiền phong Hồ Chí Minh….
SKKN: “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đọc sách trong thư viện trường
học bằng việc tạo hứng thú và kỹ năng đọc sách cho học sinh” Trường THCS Xuân Giang Phi Thị Thu Hoà
12
Cán bộ thư viện phải là người chịu khó, hết lòng với công việc, biết tham
mưu với lãnh đạo về công tác thư viện, học hỏi đồng nghiệp để nâng cao trình
độ chuyên môn nghiệp vụ.
Phải nắm bắt được nhu cầu của bạn đọc như nhu cầu của chính bản thân
mình, phải hòa nhã, gần gũi, thân thiện thì bạn đọc mới năng đến thư viện hơn.
Ch
ủ động đề xuất với Ban giám hiệu nhà trường những nhu cầu tài liệu
của bạn đọc đang cần để kịp thời cho vào danh mục sách bổ sung mỗi năm học.
Cán bộ thư viện phải là người chịu khó học hỏi, biết cách sử dụng Internet
cập nhật các tài liệu trên mạng, các phương thức làm tăng tính chủ động của
giáo viên và học sinh trong việc đọc sách.
Làm giàu vốn tài liệu giúp bạn đọc có nhiều sự lựa chọn trong việc đọc
sách, tìm kiếm thông tin, chắt lọc thông tin một cách hiệu quả hơn. Nhu cầu ở
mỗi lứa tuổi đều khác nhau. Hằng năm trong công tác bổ sung tài liệu nên chú ý
vào việc đáp ứng tài liệu phong phú cho bạn đọc.
Học sinh khối 6, 7 nên chọn loại sách nội dung mang tính đơn giản, ít trừu
tượng, nhiều hình ảnh, nhiều nhân vật anh hùng để các em noi g
ương, học tập.
Chọn các loại tạp chí: Thiếu niên nhi đồng, Hoa học trò, Nhi đồng cười…vì ở
những loại tạp chí này có rất nhiều câu đố hay, kích thích trí tìm tòi, giải đáp;
những mẩu truyện cười giúp bạn đọc bớt căng thẳng sau giờ học.
Học sinh khối 8, 9 nên chọn những loại sách mang tính tham khảo phục
vụ cho việc học tập, đặc biệt là những bài thi, ôn thi học sinh giỏi được t
chán nản và không muốn tiếp tục đọc nữa.
Sau đây là một trong số những hình thức được trường tôi sử dụng nhiều
trong việc khơi dậy thói quen và niềm say mê đọc sách của học sinh:
Phương pháp tuyên truyền giới thiệu sách.
* Cách làm một bài giới thiệu sách như sau:
+ Phải xác định đượ
c đề tài mà mình giới thiệu .
+ Tìm sách đảm bảo về chính trị, tính thời sự nóng hổi, có tính giáo dục
cao và có giá trị về nghệ thuật sâu sắc. Ví dụ : Hướng tới ngày kỷ niệm trong
tháng, vấn đề đang được quan tâm hiện nay thông qua cuốn sách: năm 2012 vấn
đề quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa trở nên nóng hổi hơn bao giờ hết…
+ Nêu vị trí, tầm quan trọng của vấn đề chính được trình bày trong tác
phẩm. Nêu một số
thông tin đặc điểm hình thức của sách: Gồm có lời nói đầu,
giới thiệu về tác giả, nhà xuất bản, năm xuất bản, số trang, khổ sách, giá tiền.
Quyển sách gồm có bao nhiêu chương, phần, tập nêu bật cho độc giả hiểu rõ
nội dung của tác phẩm. Từ đó sẽ gây cho họ sự tò mò, lòng say mê hứng thú và
độc giả muốn tìm đọc ngay cuốn sách đó.
SKKN: “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đọc sách trong thư viện trường
học bằng việc tạo hứng thú và kỹ năng đọc sách cho học sinh” Trường THCS Xuân Giang Phi Thị Thu Hoà
15
Sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn tại thư viện
+ Giới thiệu, phân tích nội dung và nghệ thuật cuốn sách: Đây là phần
chính của tác phẩm.
+ Phần kết của tác phẩm: Nêu bật được giá trị nghệ thuật, tính giáo dục.
Hướng dẫn độc giả có thể tìm đọc sách ở đâu, thời gian nào.
SKKN: “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đọc sách trong thư viện trường
học bằng việc tạo hứng thú và kỹ năng đọc sách cho học sinh” Trường THCS Xuân Giang Phi Thị Thu Hoà
16
2.5. Đào tạo người dùng tin, biết kỹ năng đọc sách.
Xác định mục đích đọc sách bằng cách trả lời câu hỏi:
“Đọc để làm gì?
“Đọc sách gì, chỗ nào và đọc như thế nào?”.
Điều này sẽ giúp giáo viên và học sinh tránh việc đọc tràn lan, tốn công sức
và thời gian. Tìm hiểu địa chỉ cuốn sách bằng cách đọc trang đầu và trang cuối
để biết tên cuốn sách, tác giả, nhà xuất bản, năm xuất b
ản và lần xuất bản. Thông
tin trên sẽ giúp giáo viên và học sinh trong việc trích dẫn, giới thiệu sách, tìm
kiếm sách trong thư viện hoặc đi mua sách. Xem mục lục vì phần này phản ánh
dàn ý chung và tính logic của nội dung. Đọc mục giới thiệu, lời tựa, lời nói đầu để
biết cuốn sách đề cập vấn đề gì, đối tượng nào sử dụng cuốn sách có ích hơn cả.
Xem phần kết luận và tóm tắt ở cu
ối sách để thấy được kết luận chính và
khẳng định của tác giả đối với những vấn đề đã trình bày. Trực tiếp tìm hiểu nội
dung bằng cách đọc qua một vài đoạn sẽ phát hiện những thông tin lý thú, giá trị.
Ghi chú lại bằng giấy những điều quan trọng. Cuối cùng, sau khi đọc xong, giáo
viên và học sinh nên sắp xếp lại những gì đã thu hoạch được, lượcg hóa một số
thông tin, nếu có thể thì vẽ sơ đồ tư duy để hệ thống hóa tri thức của cuốn sách.
Các buổi tuyên truyền- giới thiệu sách thông qua các hoạt động tập thể C. KẾT QUẢ CỦA ĐỀ TÀI VÀ NHỮNG KHUYẾN NGHỊ
1. Kết quả của đề tài
Qua thực hiện những biện pháp nhằm nâng cao hoạt động đọc sách trong thư
viện bằng việc tạo hứng thú đọc và nâng cao kỹ năng đọc sách, Thư viện trường
THCS Xuân Giang đã đạt được những kết quả đáng khích lệ:
SKKN: “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đọc sách trong thư viện trường
học bằng việc tạo hứng thú và kỹ năng đọc sách cho học sinh” Trường THCS Xuân Giang Phi Thị Thu Hoà
18
học bằng việc tạo hứng thú và kỹ năng đọc sách cho học sinh” Trường THCS Xuân Giang Phi Thị Thu Hoà
19
Vào các tiết ra chơi giữa giờ, các tiết trống hoặc các tuần đệm kết thúc
của mỗi học kỳ, số học sinh lên thư viện ngày càng đông hơn, phần vì lý do đọc
cho vui đọc để giải trí, phần vì các em đã có ý thức hơn trong việc đọc sách là
một niềm vui mỗi ngày. Các em thích thú khi đọc một câu chuyện hay và mượn
giấy bút cô Thủ thư để ghi lại, say mê vẽ tranh theo hình trong câu chuyện….
Qua kết quả thă
m dò bằng phiếu:
So sánh năm học: 2011 – 2012 và 2012 – 2013 như sau:
• Năm học: 2011 – 2012:Các em thích lên
thư viện đọc sách?
Học sinh khối 6
(182)
Học sinh khối 7
(134)
Số học sinh Tỉ lệ % Số học sinh Tỉ lệ %
Có
88 48,35 66 49,25
Không
94 51,65 68 50,75
Các em thích lên
thư viện đọc sách?
Các em thích lên
thư viện đọc sách?
Học sinh khối 8
(133)
Học sinh khối 9
(154)
Số học sinh Tỉ lệ % Số học sinh Tỉ lệ %
Có
119 89,47 101 65,58
Không
14 10,53 53 34,42 * Phiếu điều tra các loại sách học sinh yêu thích năm học: 2012 – 2013
Thể loại
Học sinh
khối 6
(158)
Học sinh
khối 7
(181)
Học sinh
khối 8
(133)
Học sinh
khối 9
(154)
Truyện tranh
123 129 58 53
Trường THCS Xuân Giang Phi Thị Thu Hoà
21
thời bổ sung các loại sách còn thiếu, từ đó hiệu quả hoạt động thư viện được duy
trì thường xuyên hơn. Cũng nhờ phát huy được các kỹ năng đọc sách một cách
hiệu quả hơn, các em học sinh cũng không ngại ngần như lúc trước khi gặp cuốn
tài liệu dày và chứa nội dung nhiều hơn.
2. Những khuyến nghị:
Tổ chức tập huấn, nâng cao nghiệp vụ cho cán bộ
thư viện để hoàn thiện
hơn công tác tuyên truyền, giới thiệu sách, làm phong phú hơn các hình thức
phục vụ giáo viên và học sinh, từ đó tạo niềm yêu thích đọc sách.
Có sự giúp đỡ từ giáo viên và học sinh trong việc tham gia vào các hoạt
động của thư viện. Phối hợp với tổ công tác thư viện để đề ra những mong muốn
giúp thư viện hoạt động tốt hơn.
Thư viện cần đượ
c trang bị thêm máy tính có kết nối Internet để đáp ứng nhu
cầu tìm kiếm thông tin, tài liệu mới, cập nhật văn bản của Đảng và Nhà nước… Trường THCS Xuân Giang - niềm tự hào của các thế hệ học sinh
3. Báo cáo tổng kết hoạt động của trường và thư viện trường THCS Xuân
Giang năm học 2011- 2012 và 2012- 2013.
4. Quyết định s
ố 61/1998/QĐ/BGD&ĐT ngày 06/11/1998 của Bộ trưởng
Bộ Giáo dục và Đào tạo v/v ban hành quy chế về tổ chức và hoạt động thư viện
trường phổ thông.
5. Quyết định số 01/2003/QĐ/BGD&ĐT ngày 02/01/2003 của Bộ trưởng Bộ
Giáo dục và Đào tạo v/v ban hành quy định tiêu chuẩn thư viện trường phổ thông
SKKN: “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đọc sách trong thư viện trường
C. KẾT QUẢ CỦA ĐỀ TÀI VÀ NHỮNG KHUYẾN NGHỊ
17
TÀI LIỆU THAM KHẢO
22
MỤC LỤC
23