Sáng kiến kinh nghiệm thư viện Nguyễn Thị Thanh
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. TÊN ĐỀ TÀI
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG THƯ VIỆN
TRƯỜNG HỌC
ĐẠT CHUẨN VÀ TIẾN TIẾN”
II. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1. Lí do khách quan
Thư viện nói chung và thư viện trường học nói riêng có vai trò vô
cùng quan trọng trong xã hội, là nơi lưu giữ và tuyên truyền chủ trương
đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước, xây dựng thế
giới quan khoa học và nếp sống văn minh góp phần nâng cao chất
lượng năng lực giảng dạy của giáo viên, thúc đẩy nâng cao kết quả học
tập của học sinh. Nói như vậy có nghĩa là thư viện trường học có vai
trò quan trọng trong việc thực hiện nhiệm vụ trung của nhà trường là
Dạy và Học.Cả hai hoạt động trên đều sử dụng công cụ là sách và các
nguồn tư liệu khác gọi chung là sách báo. Sách báo chỉ có thể được
quản lí tốt và phát huy được tác dụng tích cực của nó trên cơ sở tổ
chức tốt công tác thư viện. Vì vậy tổ chức hoạt động thư viện nhằm
thỏa mãn nhu cầu về sách báo cho giáo viên và học sinh là một yêu cầu
khách quan không thể thiếu được. Hoạt động thư viện phải gắn liền với
chương trình, nội dung học tập của từng loại trường, đồng thời gắn liền
với nội dung đào tạo con người mới - con người toàn diện theo mục
tiêu của từng cấp học, bậc học. Với chức năng lưu trữ và luân chuyển
sách báo, thông qua nội dung sách báo, thư viện góp phần tích cực vào
việc nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường.
1
Sáng kiến kinh nghiệm thư viện Nguyễn Thị Thanh
Bộ giáo dục và đào tạo đã có nhiều chủ trương đúng đắn và biện
pháp cụ thể nhằm đẩy mạnh công tác xây dựng thư viện trong các
trường học. Quyết định 61, quyết định 01 của BGD&ĐT, thông tư 30
Hằng năm, tổng số vốn tài liệu được bổ sung bằng nhiều nguồn quĩ
khác nhau, làm cho kho sách ngày càng phát triển phong phú về chủng
loại và chất lượng. Hơn nữa, trong những năm qua việc triển khai đổi
mới chương trình giáo dục phổ thông, cải tiến phương pháp dạy học,
phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh thì vai trò của
thư viện trường học càng trở nên quan trọng hơn trong hoạt động dạy
và học của giáo viên và học sinh. Điều mà tôi luôn băn khoăn trăn trở
là làm thế nào để Thư viện trường THPT Minh Khai không những đã
đạt CHUẨN mà còn phấn đấu thư viện Tiến tiến đáp ứng thoả mãn
nhu cầu về văn hoá đọc cho giáo viên và học sinh trong trường. Đó
cũng chính là lý do tôi chon đề tài: “Một số biện pháp xây dựng thư
viện trường học đạt chuẩn và tiên tiến tiến”
III. MỤC ĐÍCH THỜI GIAN ĐỐI TƯỢNG THỰC HIỆN ĐỀ
TÀI
1. Mục đích của đề tài
Từ thực tế là thư viện có nhiều sách báo, phần đa là giáo viên và
học sinh yêu thích đọc sách bằng ấn phẩm hơn mạng Internet. Thư viện
đã và đang duy trì và phát huy được hiệu quả của hoạt động này. Mục
tiêu nữa là thư viện nhà trường đạt chuẩn tiến tới là thư viện tiên
tiến. Với mục đích nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Thư
viện góp phần quyết định chất lượng và nâng cao năng lực giảng dạy
của giáo viên, mở rộng kiến thức và xây dựng thói quen tự học, tự
3
Sáng kiến kinh nghiệm thư viện Nguyễn Thị Thanh
nghiên cứu cho học sinh, đồng thời tham gia tích cực vào việc bồi
dưỡng tư tưởng chính trị và xây dựng nếp sống văn hóa mới trong nhà
trường. Thư viện còn giúp các em học sinh xây dựng được phương
pháp học tập và phong cách làm việc khoa học, bồi dưỡng hứng thú,
thói quen và phương pháp tự học, biết cách nghiên cứu sách báo, thảo
luận chuyên đề, ghi chép tư liệu, viết lưu bút
biện pháp.
2. Khó khăn
Kể từ ngày thành lập trường đến nay thư viện gặp không ít khó
khăn về vốn tài liệu cơ sở vật chất. Phòng đọc và kho sách chưa được
khang trang thư viện chỉ là một gian phòng học cấp 4 cải tạo lại. Đầu
sách còn hạn hẹp các loại báo tạp chí chưa thật phong phú… Bạn đọc
đến thư viện đọc và mượn tài liệu chỉ tập ở một số lớp, các em đến thư
viện bằng một khoảng thời gian ít ỏi của mỗi giờ ra chơi. Phần đa học
sinh của trường là con em lao động nghèo vùng bán sơn địa “ lo cái ăn
trước lo cái học sau”.
5
Sáng kiến kinh nghiệm thư viện Nguyễn Thị Thanh
3. Khảo sát thực trạng trước khi thực hiện đề tài
Trước khi thực hiện đề tài, tôi đã tìm hiểu, phỏng vấn trực tiếp
bạn đọc khi đến thư viện, phát phiếu khảo sát. Kết quả thu được như
sau:
- Nhu cầu đọc, mượn chiếm 75 % không thích đọc chiếm 25 %
- Nhu cầu tìm kiếm thông tin 65%, 35 % không có nhu cầu tìm
kiếm thông tin
II. NHỮNG BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1. Biện pháp thứ nhất: “Bám sát vào các văn bản chỉ đạo của
Đảng và nhà nước”
* Căn cứ vào quyết định 61/1998, quyết định 01/2003 của BGD-
ĐT ban hành ngày 2 -1- 2003 và QĐ số 01/ 2004/ QĐ-BGD&ĐT ngày
29-1-2004 về sửa đổi bổ sung Quyết định số 01/2003/ QĐ-BGD&ĐT.
Ban hành quy định thư viện
chuẩn trường phổ thông, bao gồm có 5 tiêu chí:
- Tiêu chí thứ nhất về sách, báo, tạp chí bản đồ tranh ảnh, băng
đĩa sách giáo khoa Có sách giáo khoa hiện hành, sách tham khảo,
sách nghiệp vụ dùng cho giáo viên, ngoài ra còn có thêm sách giáo dục
dài. Có đầy đủ các loại hồ sơ sổ sách đúng nghiệp vụ thư viện
Dựa vào những qui định trên, tôi đã tham mưu với ban giám hiệu,
ổn định hoạt động thư viện ngay từ đầu năm học. Trước hết cán bộ thư
viện đã cùng với tổ thư viện tổ chức lại kho sách, xin nâng cấp trang
thiết bị như bàn ghế, tủ, giá, vốn tài liệu các loại cho thêm phong phú,
sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp, tài liệu được phân chia theo kho và theo
giá sách riêng (Sách giáo khoa - Sách tham khảo - Sách giáo viên - các
loại báo tạp chí - Sách giáo dục đạo đức và sách giáo dục pháp luật).
Đây là một công tác rất quan trọng vì nó góp phần nâng cao việc sử
dụng sách báo được thuận tiện. Việc tổ chức hoạt động hợp lý đã giúp
7
Sáng kiến kinh nghiệm thư viện Nguyễn Thị Thanh
cho cán bộ thư viện, giáo viên và học sinh tìm kiếm tài liệu một cách
dễ dàng nhanh chóng.
2. Biện pháp thứ hai: “Không ngừng hoàn thiện, bổ sung cơ sở
vật chất trong đó một việc chú trọng là bổ sung sách báo kịp thời”
Bổ sung sách báo phải thường xuyên liên tục. Đầu năm học, cuối
học kỳ, đầu học kỳ II tôi tiến hành khảo sát, thăm dò nguyện vọng của
giáo viên, học sinh bằng cách cho giáo viên, học sinh đăng ký vào
phiếu yêu cầu của mình cần mua những loại sách gì, tên sách và tên tác
giả cụ thể. Dựa vào phiếu yêu cầu đọc của bạn đọc, nhờ giáo viên chủ
nhiệm điều tra giúp về yêu cầu đọc của học sinh, từ đó mà bổ sung
sách báo cho phù hợp với cấp học, chương trình soạn giảng của thầy,
trình độ học tập của trò trong năm học, ưu tiên bổ sung sách cho các
môn số đầu sách còn ít. Đặc biệt là những em học sinh giỏi, tôi đã chủ
động gặp gỡ trao đổi với giáo viên bồi dưỡng, trực tiếp giảng dạy, gặp
các em để biết được các thầy cô và các em cần mua những loại sách gì
cần thiết và phù hợp vối lứa tuổi, trình độ chuyên môn. Mặt khác, tôi
còn thường xuyên liên hệ, dựa vào các danh mục hướng dẫn đặt mua
sách mới của bộ, sở giáo dục, các nhà sách nổi tiếng để chọn mua theo
Ngay từ đầu năm học tổ công tác thư viện trường học được thành
lập do đồng chí phó hiệu trưởng làm tổ trưởng, bí thư chi đoàn, giáo
viên chủ nhiệm, tổ trưởng tổ chuyên môn và 15 em học sinh làm cộng
tác viên ở các lớp học. Các thành viên luôn nhiệt tình giúp đỡ thư viện
mỗi khi thư viện huy động.
Một biện pháp quan trọng là: Cán bộ thủ thư phải là người luôn
chủ động trọng mọi hoạt động của thư viện. Xin kinh phí bổ sung vốn
9
Sáng kiến kinh nghiệm thư viện Nguyễn Thị Thanh
tài liệu, phát động phong trào “góp một cuốn sách nhỏ đọc nghìn cuốn
sách hay” luôn có thái độ thân thiện khi phục vụ bạn đọc.
III. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
Năm học 2013 -2014 hoạt động thư viện đã góp phần không nhỏ
trong việc nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường cụ thể là:
*Đối với đối tượng bạn dọc là học sinh
Bạn đọc đến thư viện mỗi ngày một tăng dần với những kết quả
thật đáng khích lệ, tỷ lệ các em đến thư viện chiếm 75% và các em rất
thích đọc và mượn sách tại thư viện trường. Số học sinh đọc tại chỗ:
trung bình 100 lượt/tuần tăng 25 lượt/tuần.
- Số học sinh mượn về nhà: trung bình 60 cuốn / tuần tăng 25
bản/ tuần. Những em đọc sách theo sự hướng dẫn của cán bộ thư viện
thì nề nếp và nhất là việc nâng cao trình độ văn hoá ngày càng tiến bộ
nhiều, cũng như chất lượng học tập, đạo đức của học sinh chuyển biến
rất nhanh.
* Đối tượng bạn đọc là giáo viên
- 100% giáo viên đến thư viện mượn đọc. Việc đọc đã có tác
dụng tốt trong công tác giảng dạy, nâng cao trình độ chuyên môn của
giáo viên.
* Đối với thư viện
- Lượng sách được tuyên truyền, luân chuyển trong bạn đọc được
có tác dụng thiết thực với bạn đọc bám sát chương trình dạy và học của
11
Sáng kiến kinh nghiệm thư viện Nguyễn Thị Thanh
nhà trường( Đây chính là một trong những tiêu chí để đánh giá xếp loại
danh hiệu thư viện).
* Tích cực phát huy phong trào đưa học sinh thăm quan trường
bạn để học hỏi để trao đổi tài liệu.
Với những hoạt động đồng bộ này công tác thư viện trường
THPT Minh Khai đã góp phần không nhỏ vào việc nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện của nhà trường.Với một niềm hy vọng là
trong năm học sau và các năm tiếp theo thư viện trường THPT Minh
Khai không những giữ vững danh hiệu thư viện đạt chuẩn mà còn
phấn đấu thư viện “ tiên tiến”.
2. Giá trị phổ biến của đề tài
Đây chỉ là một và giải pháp nhỏ mà tôi đã áp dụng vào hoạt
động thư viện tại đơn vị mình. Tôi rất mong được sự đánh giá đúng
mực tính đúng đắn của các bạn đọc cho các giải pháp đã nêu để tôi có
sự điều chỉnh và áp dụng một cách linh hoạt hơn trong công tác này và
phổ biến cho các đơn vị bạn cùng áp dụng.
Sau khi áp dụng thành công các giải pháp trên vào công tác thư
viện của nhà trường tôi nhận thấy các giải pháp trên có thể áp dụng
cho những năm tiếp theo của công tác thư viện trường trung học phổ
thông Minh Khai và thư viện các đơn vị trường học, đặc biệt là các
trường trung học phổ thông.
3. Kiến nghị với nhà trường
Để phong trào đọc sách được phát huy và đạt kết quả cao hơn
nữa. Tôi nghĩ các đoàn thể trong nhà trường, các đồng chí giáo viên,
học sinh cần giúp đỡ công tác thư viện của trường những yêu cầu sau
* Nhà trường : Ban giám hiệu nên xếp các hoạt động của thư viện
vào phong trào thi đua của giáo viên và học sinh.
học các cấp để tôi có thể hoàn thiện công tác “Một số biện pháp xây
dựng thư viện trường học đạt chuẩn và tiên tiến” ngày đạt hiệu quả
cao hơn.
13
Sáng kiến kinh nghiệm thư viện Nguyễn Thị Thanh
Cuối cùng tôi xi trân thành cảm ơn!./.
XÁC NHẬN CỦA THỦ
TRƯỞNG
ĐƠN VỊ
Hà Nội, ngày 05 tháng 4 năm
2014
Tôi xin cam đoan đây là SKKN
của mình viết, không sao chép nội
dung của người khác.
Ngêi viÕt
NguyÔn ThÞ Thanh
14
Sáng kiến kinh nghiệm thư viện Nguyễn Thị Thanh
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
MỘT SỐ HÌNH ẢNH HOẠT ĐỘNG CỦA THƯ VIỆN
I. Các văn bản quy phạm pháp luật
1. Pháp lệnh thư viện H .: Chính trị quốc gia, 2001 25
tr.;19cm
2. Quyết định 659 ngày 09/07/1990 của Bộ trưởng bộ giáo dục &
Đào Tạo về việc ban hành Năm tiêu chuẩn thư viện trường học
3. Quyết định 61/1998 QĐ Bộ Giáo Dục & ĐT ngày 06/11/1998
của Bộ trưởng Bộ giáo dục & Đào tạo về việc banh hành qui chế tổ
chức hoạt động của thư viện phổ thông
4. Quyết Định 01/2003/QĐ/Bộ Giáo Dục & ĐT về việc ban hành
tiêu chuẩn thư viện trường phổ thông.
Sáng kiến kinh nghiệm thư viện Nguyễn Thị Thanh
H5. THỦ THƯ GIỚI THIỆU SÁCH MỚI TẠI THƯ VIỆN
20
Sáng kiến kinh nghiệm thư viện Nguyễn Thị Thanh
Ý KIẾN ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
………………………………………………
21
Sáng kiến kinh nghiệm thư viện Nguyễn Thị Thanh
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………
…………………………………………………
Môc lôc
A - PhÇn më
®Çu…………………………………………………………………………
…………………………………………………………………… 1
I - Tªn ®Ò tµi
……………………………………………………………………………………………………
………………………………… ……………………………1
II - Lý do chon ®Ò tµi
……………………………………………………………………………………………………
………………………………………… 1
1 - Lý do kh¸ch quan ……………………………………………………
…………………………………………………………………………………………1
23
Sỏng kin kinh nghim th vin Nguyn Th Thanh
2 - Lý do chủ quan
.,, 9
I - Bài học kinh nghiệm
,,,,,.. 9
24
Sáng kiến kinh nghiệm thư viện Nguyễn Thị Thanh
II - Gi¸ trÞ phæ biÕn cña ®Ò tµi
…………………………………………………………………………………………,,,,,,,,….
……………………… 9
III - KiÕn nghÞ víi nhµ trêng
……………………………………………………………………………………………….
…………………,,,,,,…10
25