1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Đơn vị :TRƯỜNG THPT ĐOÀN KẾT
Mã số:
(Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG
VĂN HÓA TRƯỜNG THPT ĐOÀN KẾT
Người thực hiện: Trần Anh Quân
Quản lý giáo dục :
Phương pháp dạy học bộ môn
Phương pháp giáo dục :
Lĩnh vực khác :
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
Mô hình Đĩa CD (DVD) Phim ảnh Hiện vật khác
(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)
Năm học: 2013-2014
BM 01-Bia SKKN
2
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
––––––––––––––––––
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: Trần Anh Quân
2. Ngày tháng năm sinh: 16.02.1968
3. Nam, nữ: Nam
4. Địa chỉ: 127. Thị trấn Tân Phú, huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai
5. Điện thoại: 0613795284(CQ)/ 0613795450 (NR); ĐTDĐ: 0919535131
4. Fax: E-mail:[email protected]
5. Chức vụ: PHT
6. Nhiệm vụ được giao : Phụ trách cơ sở vật chất , dạy thêm học thêm , ngoài
giờ lên lớp .
hành chính Nhà nước.
Đối với nhà trường phổ thông, văn hoá nhà trường lành mạnh là một thứ tài sản
lớn của nhà trường, góp phần tạo động lực làm việc cho các thành viên trong tổ chức,
khuyến khích sự sáng tạo và đổi mới, khuyến khích giáo viên cải tiến phương pháp
nâng cao chất lượng dạy và học, khuyến khích đối thoại và hợp tác, chia sẻ quyền lực
và nâng cao tính tự chịu trách nhiệm của các thành viên. Bên cạnh đó, nó còn hỗ trợ
điều phối và kiểm soát, hạn chế tiêu cực và xung đột, nâng cao chất lượng các hoạt
động của nhà trường. Văn hoá nhà trường lành mạnh nuôi dưỡng bầu không khí cởi
mở, dân chủ, mỗi cán bộ giáo viên đều hiểu rõ trách nhiệm, tích cực tham gia vào
việc ra các quyết định dạy và học. Ở đó, con người được coi trọng, được cổ vũ
hoàn thành công việc và công nhận sự thành công của mỗi người. Đó là điều mà bất
kỳ nhà trường phổ thông nào cũng mong muốn phấn đấu đạt được.
Bản thân tôi quan tâm đến vấn đề xây dựng văn hoá nhà trường bởi tôi ý
thức được tầm quan trọng của việc vun trồng, nuôi dưỡng văn hoá nhà trường lành
mạnh mà những lãnh đạo qua các thời kỳ của đơn vị tôi đã dày công vun đắp từ
BM03-TMSKKN
4
nhiều năm nay. Bên cạnh đó, cùng với sự phát triển của thời đại, môi trường văn
hoá của nhà trường chúng tôi cũng đang không ngừng thay đổi. Tôi nhận thấy cần
phải có sự nhìn nhận cũng như đánh giá thường xuyên, để kịp thời điều chỉnh
những biểu hiện phi văn hoá, tiếp tục vun trồng văn hoá tích cực, lành mạnh, góp
phần nâng cao uy tín và “thương hiệu” của nhà trường, xây dựng nhà trường phát
triển ổn định, bền vững.
Từ những lý do trên đây, người viết chọn đề tài “ Các biện pháp xây dựng
văn hoá nhà trường tại trường THPT Đoàn Kết ”
II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1. Cơ sở lý luận
Từ lâu, các nhà lý luận về quản lý đã chỉ ra rằng văn hóa tổ chức có tầm quan
trọng đặc biệt trong việc tạo nên ưu thế cạnh tranh của tổ chức. Nhiều nhà nghiên cứu
cho rằng văn hóa tổ chức là toàn bộ các giá trị, niềm tin, truyền thống và thói quen có
nhiên, xã hội.
2. Thực trạng hoạt động xây dựng văn hoá nhà trường tại trường THPT Đoàn
Kết trong các năm qua.
2.1. Những kết quả đạt được.
Qua khảo sát tình hình hoạt động của nhà trường, người viết nhận thấy về mặt bề nổi,
đơn vị tương đối định hình được nét văn hoá nhà trường theo các tiêu chuẩn của đơn
vị văn minh, nhà trường văn hoá, đảm bảo các tiêu chuẩn của trường học xanh sạch
đẹp.
Cơ sở vật chất của nhà trường nhìn chung tương đối đầy đủ, cảnh quan thoáng mát,
khuôn viên sân trường sạch đẹp, có bồn hoa, cây cảnh, được nhân viên, và học sinh
thay phiên chăm sóc. Phòng học có trang trí khẩu hiệu. Các phòng hiệu bộ bố trí
khoa học, thuận tiện cho các bộ phận trao đổi giải quyết công việc. Có khu vực niêm
yết công khai các thủ tục hành chính, quy định tiếp dân, hướng dẫn qui trình làm việc,
lịch làm việc và kế hoạch của các bộ phận…
6
Nhà trường chú trọng công tác giáo dục niềm tin, chú trọng các nghi lễ truyền thống,
giữ gìn phong tục của tổ tiên, tinh thần tôn sư trọng đạo, hiếu kính với mẹ cha Cuối
năm tổ chức nghi lễ cúng tất niên, thắp nhang tổ tiên, ông bà vào ngày 29 tháng chạp
âm lịch. Trước khi ra trường, học sinh lớp 12 được tổ chức lễ tri ân và trưởng thành
để bày tỏ lòng biết ơn đối với cha mẹ và thầy cô.
Công tác tương thân tương ái giúp đỡ đồng nghiệp gặp khó khăn được chú
trọng vun đắp. Ngoài việc thăm viếng các dịp hiếu hỷ, nhà trường luôn tổ chức nuôi
heo “tiết kiệm” để giúp các em nghèo vượt khó .
Tích cực hưởng ứng phong trào “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”,
nhà trường đề cao khẩu hiệu “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương tự học và sáng tạo”,
“Thanh niên năng động, sáng tạo, học tập vì ngày mai lập thân lập nghiệp”. Trong
giao tiếp, ứng xử hàng ngày, ngôn ngữ giữa thầy và trò mang tính chuẩn mực, cách
xưng hô giữa trò với trò thể hiện được sự thân thiện, hồn nhiên. Cán bộ giáo viên có
đồng phục riêng của nhà trường, giáo viên nữ lên lớp giờ chính khoá phải mặc áo dài,
học sinh nữ mặc áo dài trắng tất cả các giờ học chính khoá trong tuần.
- Còn hiện tượng thiếu ý thức bảo vệ của công, bảo vệ môi trường, giữ gìn vệ
sinh cá nhân; một số lớp học còn hiện tượng viết vẽ bẩn, khạc nhổ bữa bãi, vứt bã kẹo
cao su không đúng nơi quy định, không tiết kiệm điện; hút thuốc trong nhà trường ,sử
dụng điện thoại trong giờ học …
III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
1. Giải pháp 1. Nâng cao nhận thức cho giáo viên, cán bộ, công chức và toàn thể
học sinh về tầm quan trọng của việc xây dựng văn hóa trường THPT.
Xây dựng văn hóa nhà trường cần phải huy động được sức mạnh của toàn
trường, trong đó giải pháp giáo dục nhận thức cho giáo viên, cán bộ, công chức và
học sinh là cực kỳ quan trọng, nó mang tính chất bao quát các hoạt động nhằm tạo
ra sự chính xác trong nhìn nhận đối với văn hoá, hiểu biết toàn diện hơn về văn hoá,
vai trò của văn hoá trong phát triển giáo dục và đào tạo. Từ đó biến hoạt động
8
xây dựng văn hóa nhà trường thành hoạt động mang tính chất tự giác, thường
xuyên của mỗi giáo viên và học sinh trong trường.
- Phổ biến vai trò và ý nghĩa của việc xây dựng văn hóa nhà trường ở các buổi
hơp hội đồng và các buổi sinh hoạt chào cờ đẩu tuần .
- Tổ chức các buổi nghe báo cáo chuyên đề, các buổi hội thảo, tọa đàm về công tác
xây dựng nhà trường văn hoá .
- Tổ chức các hội thi về nét đẹp văn hóa của trường nhằm xây dựng phong trào thi
đua sôi nổi, thu hút sự tham gia tích cực của đông đảo cán bộ, giáo viên, nhân viên
và học sinh.
Thời gian thực hiện giải pháp 1 : thường xuyên và liên tục
2. Giải pháp 2. Vai trò của người Hiệu trưởng trong việc xây dựng văn hóa nhà
trường
- Xây dựng bầu không khí dân chủ: cởi mở, hợp tác, cùng chia sẻ hỗ trợ lẫn nhau;
mọi người đều được tôn trọng và có cơ hội thể hiện, phát triển các khả năng của
mình;
- Xây dựng và chia sẻ tầm nhìn, mục tiêu cũng như các giá trị mà nhà trường mong
muốn đạt được cho toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh hiểu rõ và đồng
a. Xây dựng mối quan hệ thân thiện giữa thầy và trò:
- Thầy cô giáo phải hết lòng thương yêu giúp đỡ học sinh, tạo nhiều cơ hội để
các em có điều kiện gần gũi, giao tiếp, tâm sự.
- Thể hiện được sự công bằng trong đánh giá, dành nhiều cảm thông cho học sinh
bị hạn chế về học lực.
- Thầy cô, lãnh đạo nhà trường phải hòa mình vào các buổi sinh hoạt tập thể, các
buổi lao động, các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cùng với học sinh.
- Phải bình tĩnh, suy nghĩ chín chắn khi giải quyết các tình huống liên quan đến học
sinh, để làm sao sau khi giải quyết học sinh cảm thấy mến phục, mang được tính
10
giáo dục cao.
b. Xây dựng môi trường quan hệ thân thiện giữa trò và trò:
- Thầy cô giáo mà trước hết là giáo viên chủ nhiệm phải kịp thời phát hiện và ngăn
chặn những mâu thuẫn xảy ra giữa học sinh với nhau.
- Tạo môi trường để cho các em có điều kiện giao tiếp giữa các học sinh trong lớp,
giữa lớp này và lớp khác.
- Tạo điều kiện cho học sinh quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau khi có hoàn cảnh khó
khăn, trong học tập cũng như trong rèn luyện.
- Quan tâm rèn luyện ý thức tự giác cho học sinh.
- Luôn luôn tạo cơ hội cho mỗi học sinh sửa chữa lỗi lầm.
- Xây dựng đội ngũ cán bộ lớp đáng tin cậy, có uy tín với lớp.
c. Xây dựng mối quan hệ thân thiện giữa thầy với thầy:
- Trước hết là thực hiện tốt quy chế dân chủ trường học, công khai minh bạch các
hoạt động, đặc biệt là nguồn tài chính.
- Xây dựng tốt mối quan hệ giữa các thành viên trong lãnh đạo nhà trường và với
tập thể cán bộ công nhân viên chức.
- Kịp thời chia sẻ những hoàn cảnh khó khăn giữa đồng nghiệp với nhau.
- Phát huy vai trò “tổ ấm” của tổ công đoàn trong xây dựng mối quan hệ giữa các
thành viên trong nhà trường
d. Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh :
- Chào hỏi ân cần, niềm nở lịch sự mỗi khi có khách đến trường.
- Có thái độ bình tĩnh nhẹ nhàng khi bày tỏ ý kiến, không phát ngôn lời lẽ thiếu
văn hóa.
- Mỗi người đều có trách nhiệm giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, chăm lo cảnh quan, bảo
vệ cơ sở vật chất của nhà trường.
- Tác phong, đạo đức, lối sống mẫu mực để học sinh noi theo.
- Không xâm phạm đến danh dự, thân thể đồng nghiệp và học sinh.
12
Thời gian thực hiện giải pháp 3 : bộ qui tắc được niêm yết và phổ biến ở đầu
tháng 9 năm học 2013 -2014
4. Giải pháp 4. Tiếp tục đẩy mạnh xây dựng trường học “Xanh - sạch - đẹp’’
- Quy hoạch lại khuôn viên Nhà trường, khu vực sân chơi, bãi tập, khu học tập, khu
trồng cây xanh …
- Tiếp tục đầu tư trồng cây xanh, cây cảnh, cây bóng mát.
- Tạo thêm góc xanh sân trường ( Minh họa ở phần phụ lục)
- Tổ chức trang trí lớp học, hành lang các phòng học, trang trí phòng làm việc có
nhiều cây xanh nội thất , trang trí các bảng biểu tuyên truyền về tầm nhìn, sứ mạng,
mục tiêu và hệ thống các giá trị của Nhà trường; tạo nên môi trường nhẹ nhàng, hài
hoà giảm bớt sự căng thẳng ở giáo viên và học sinh.
Thời gian thực hiện giải pháp 4 : thường xuyên và liên tục
5. Giải pháp 5. Phối hợp chặt chẽ với gia đình, nhà trường và xã hội trong việc
giáo dục văn hóa học đường cho học sinh.
Gia đình là môi trường xã hội đầu tiên giáo dục hình thành về các chuẩn mực đạo
đức, đặc biệt là các chuẩn mực truyền thống về trách nhiệm và nghĩa vụ của một con
người, của một thành viên xã hội (về cách ứng xử người với người).
Nhà trường bên cạnh việc cung cấp các tri thức cho học sinh cần giáo dục cho họ
về đạo đức. Khi mà việc giáo dục đạo đức trong nhà trường được chú ý thì việc tôn
sư trọng đạo, kính trên nhường dưới, ý thức chấp hành luật pháp, ý thức công dân
của học sinh sẽ được thực hiện tốt.
Ở phạm vi xã hội, cần tạo nên một dư luận xã hội lành mạnh ủng hộ khuyến khích
- Thu hút được sự quan tâm đông đảo của cán bộ giáo viên, nhân viên và học
sinh , tạo nên sự đồng thuận trong nhà trường để bảo vệ các giá trị văn hoá
truyền thống của dân tộc, xây dựng các giá trị văn hoá mới, góp phần xây dựng và
hoàn thiện nhân cách cho học sinh
14
- Công tác chỉ đạo , tổ chức thực hiện của lãnh đạo khoa học hơn , hiệu quả hơn.
Các tổ chức đoàn thể phát huy tốt vai trò của mình.
- Bộ qui tắc ứng xử giúp có tác dụng rõ rệt giúp cho giáo viên , nhân viên và học
sinh điều chỉnh , thay đổi cách ứng xử với môi trường tự nhiên và xã hội.
- Nhờ kết hợp với phụ huynh và chính quyền địa phương một cách chặt chẽ trong
năm qua nhà trường đã giáo dục đạo đức học sinh rất thành công : không có học sinh
đánh nhau , số học sinh đạo đức yếu giảm đáng kể so với các năm trước đây. Toàn
trường chỉ có 4 học sinh xếp loại đạo đức yếu.
- Bằng quỹ nuôi heo tiết kiệm nhà trường đã thu được hơn năm mươi triệu đồng .
Số tiền này đã trao thêm phần thưởng cho những em học sinh giỏi cấp tỉnh , giỏi
toàn diện và dành 36 xuất học bổng cho những em nghèo vượt khó.
Các nhà hảo tâm và chính quyền địa phương dành cho các em khối 12 : 20.000.000đ
( hai mươi triệu đồng) để tiếp sức cho 20 em có hoàn cảnh khó khăn đặc biệt đến
được trường thi đại học năm học 2013-2014.
- Xây dựng nhà trường xanh-sạch-đẹp, khang trang, có môi trường cảnh quan sư
phạm văn hóa , thân thiện .
- Bầu không khí tâm lý thoải mái , cởi mở, dân chủ, hợp tác, tin cậy và tôn trọng lẫn
nhau; góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của nhà trường trong năm học 2013-
2014.
V. ĐỀ XUẤT , KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
1. Kết luận
Văn hóa nhà trường có ảnh hưởng vô cùng to lớn đối với chất lượng và hiệu quả
hoạt động của nhà trường. Phát triển văn hóa nhà trường có ý nghĩa tích cực đối với
học sinh, đối với giáo viên và cả đối với lãnh đạo nhà trường. Có thể nói, văn hóa nhà
trường có ý nghĩa và tầm quan trọng đặc biệt đối với việc xây dựng thương hiệu của
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
––––––––––––––––––––––––
Tân Phú, ngày 25 tháng 5 năm 2014
PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Năm học: 2013 – 2014
–––––––––––––––––
Tên sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp xây dựng văn hóa trường THPT Đoàn Kết .
Họ và tên tác giả: .Trần Anh Quân . Chức vụ: PHT
Đơn vị: Trường THPT Đoàn Kết
Lĩnh vực: (Đánh dấu X vào các ô tương ứng, ghi rõ tên bộ môn hoặc lĩnh vực khác)
- Quản lý giáo dục - Phương pháp dạy học bộ môn:
- Phương pháp giáo dục - Lĩnh vực khác:
Sáng kiến kinh nghiệm đã được triển khai áp dụng: Tại đơn vị Trong Ngành
1. Tính mới (Đánh dấu X vào 1 trong 3 ô dưới đây)
- Đề ra giải pháp thay thế hoàn toàn mới, bảo đảm tính khoa học, đúng đắn
- Đề ra giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, bảo đảm tính khoa học, đúng đắn
- Giải pháp mới gần đây đã áp dụng ở đơn vị khác nhưng chưa từng áp dụng ở đơn vị mình,
nay tác giả tổ chức thực hiện và có hiệu quả cho đơn vị
2. Hiệu quả (Đánh dấu X vào 1 trong 5 ô dưới đây)
- Giải pháp thay thế hoàn toàn mới, đã được thực hiện trong toàn ngành có hiệu quả cao
- Giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, đã được thực hiện trong toàn ngành có hiệu
quả cao
- Giải pháp thay thế hoàn toàn mới, đã được thực hiện tại đơn vị có hiệu quả cao
- Giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, đã được thực hiện tại đơn vị có hiệu quả
- Giải pháp mới gần đây đã áp dụng ở đơn vị khác nhưng chưa từng áp dụng ở đơn vị mình,
nay tác giả tổ chức thực hiện và có hiệu quả cho đơn vị
3. Khả năng áp dụng (Đánh dấu X vào 1 trong 3 ô mỗi dòng dưới đây)
- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính sách:
Trong Tổ/Phòng/Ban Trong cơ quan, đơn vị, cơ sở GD&ĐT Trong ngành
- Đưa ra các giải pháp khuyến nghị có khả năng ứng dụng thực tiễn, dễ thực hiện và dễ đi vào cuộc