LIPID VÀ ACID BÉO TRONG
THỨC ĂN ĐỘNG VẬT THUỶ SẢN

GIỚI THIỆU
•
Lipid là một trong những thành phần sinh hóa cơ bản
của động thực vật.
•
Lipid đóng vai trò quan trọng như là nguồn cung cấp
năng lượng (8-9 kcal/gam) và các acid béo cần thiết cho
quá trình sinh trưởng và phát triển của động vật thủy
sản.
•
Lipid trong thức ăn cũng đóng vai trò như là chất vận
chuyển vitamin tan trong dầu và sterols.
•
Ngoài ra trong thành phần của lipid có phosphollipid và
sterol ester tham gia vào quá trình sinh tổng hợp màng
tế bào
•
Nhiều nghiên cứu cho thấy lipid có ảnh hưởng rất lớn
đến sinh trưởng, đặc biệt là ở giai đoạn ấu trùng và
giống, giai đoạn nuôi vỗ thành thục.
 đang được quan tâm nghiên cứu để nâng cao chất
lượng thức ăn cho ĐVTS,

CU TO CA LIPID
Lipid
Chổùa glycerol khọng chổùa glycerol
Phổùc taỷp ồn giaớn

2
)
R
-CH
3
-C—O—C-(CH
2
)
R
-CH
3
-C—O—C-(CH
2
)
R
-CH
3
H
H
H
H
H
O
O
O
Triglyceride
-C—O—C-(CH
2
)
R

3
CH
3
H
3
C
HO
Cholesterol

Vai trò lipid
•
Cung cấp acid béo
•
Cung cấp và dự trữ năng lượng
•
Hoạt hóa và cấu thành enzyme
•
Tham gia cấu trúc màng tế bào
•
Hỗ trợ hấp thụ các lipid khác
•
Vận chuyển các vitamin và một số chất khác
•
Kích thích bắt mồi

Sự tiêu hóa lipid
Triglycerides
Glycerol Acid beùo
HẤP THU
Tuïy

6% Sheen và D’
Abramo (1991)
Tôm sú Dầu mực, dầu
cá
- 6-7.5 Abramo (1997)

Mức sử dụng tối đa lipid trong
thức ăn trên một số loài cá
Giống loài % lipid thức ăn Giống loài % lipid thức ăn
Chép
Rô phi
Cá trơn Mỹ
Cá trê phi
Cá tra
12-15
< 10
7-10
7-10
4-8
Cá hồi
Cá chẽm
Cá mú
Cá vền biển
Cá bơn
18-20
13-18
13-14
12-15
<15


2
)
R
-CH=CH-(CH
2
)
7
-CH
3
O
Saturated fatty acid
O
HO—C-(CH
2
)
R
-CH
3

Cách gọi tên Acid béo
Stearic
18:0
H
O
O
C
C
H
3
Δ

4
6
8
10
12
14
16
18
Δ
9,12
Linolenic
18:3
H
O
O
C
C
H
3
Δ
2
4
6
8
10
12
14
16
18
Δ

series
18:2n-6
18:3n-6
20:3n-6
20:4n-6
 6
 5
e
Nhóm n-3
series
18:3n-3
18:4n-3
20:4n-3
20:5n-3
22:5n3
22:6n-3
Linolenic (LNA)
Eicosapentaenoic acid
(EPA)
Docosahexaenoic acid
(DHA)
24:5n-3
24:6n-3
 6
 5
e
e
 6
e
β Ox

* Giàu hóa Artemia:
“nh i sinh h c” ồ ọ

Nhu c u acid béo c a cáầ ủ
Cá Nhu cầu
Cá nước ngọt xứ lạnh

Raibow trout 1%18:3n-3 hoặc 1%HUFAn-3
Coho salmon 1%18:3n-3
Chum salmon 1%18:3n-3 + 1%18:2n-6 hoặc 1%HUFAn-3
Ayu 1%18:3n-3 hoặc 1%20:5n-3
Cá nước ngọt xứ ấm

Common carp 1%18:3n-3 + 1%18:2n-6 hoặc 0.5-1%HUFAn-3
Channel catfish <1%18:3n-3
Tilapia zilli 1%18:2n-6 hoặc 1%20:4n-6
Tilapia nilotica hoặc 1%20:4n-6
Eel 0.5%18:2n-6 + 0.5%18:3n-3
Cá biển

Turbot 0.6-1%HUFAn-3
Red seabream 0.6-2%HUFAn-3

Triệu chứng chết do lột xác (Moult Death Syndrome - MDS)
Zoea 4 lột xác
không thành
công đến zoea 5
Thiếu các HUFA thiết yếu
(Highly Unsaturated
Fatty Acids)

a
Dầu mực: bắp (1:1) 1234 ± 159
c
799 ± 149
b
Dầu mực: bắp (2:1) 1191 ± 193
bc
813 ± 103
b
ẢNH HƯỞNG CỦA LIPID LÊN SỨC SINH SẢN

Dấu hiệu thiếu acid béo thiết yếu của
ĐVTS
•
Giảm sinh trưởng
•
Tăng tỉ lệ chết
•
Giảm hiệu quả sử dụng thức ăn
•
Mòn vây đuôi (nguyên nhân do Flexebacterium
sp)
•
Thoái hóa gan (sưng to, tái màu)
•
Giảm sinh sản (tỉ lệ nở của trứng và tỉ lệ sống ấu
trùng, cá bột thấp)

ẢNH HƯỞNG LIPID LÊN TỶ LỆ SỐNG ẤU TRÙNG
TCX