Mở đầu
Như đã biết đất nước ta là một nước nghèo, các trang thiết bị lạc hậu, nguồn tài
chính hạn hẹp nên các doanh nghiệp Nhà nước hầu như không có khả năng cạnh
tranh trên thị trường và đổi mới công nghệ cũng như sản phẩm. Ngân sách Nhà
nước không có khả năng cấp vốn và bao cấp các doanh nghiệp Nhà nước như trước
đây. Các ngân hàng cho vay cũng phải có các điều kiện bảo đảm như tài sản thế
chấp, khả năng kinh doanh để tính khả năng thu hồi vốn. Hầu hết các doanh nghiệp
ở trong tình trạng không có vốn nhưng cũng không có cách nào để huy động. Đối
mặt với những khó khăn đó, cổ phần hóa được coi là một giải pháp nhằm tạo ra môi
trường huy động vốn dài hạn cho các doanh nghiệp để đầu tư chiều sâu đổi mới
công nghệ. Vì vậy đây là lựa chọn tất yếu có tính khách quan. Cổ phần hóa là một
nội dung quan trọng trong công cuộc đổi mới. Cổ phần hóa thu hút được một nguồn
vốn nhất định trong công nhân viên tại doanh nghiệp và ngoài xã hội, tạo ra một
động lực trong quản lý và phát huy tốt hơn tính sáng tạo, cần cù của người lao động
việc làm của người lao động đảm bảo tốt hơn nên doanh thu lợi nhuận và các khoản
nộp ngân sách, tích lũy vốn của doanh nghiệp và chính thu nhập của người lao động
sẽ tăng lên chuyển đổi hình thức sở hữu với quy chế quản lý mới,người lao động sẽ
phát huy ý thức kỷ luật, tự giác, chủ động tinh thần tiết kiệm trong lao động góp
phần làm cho hiệu quả trong sản xuất kinh doanh ngày càng cao, mang lợi ích thiết
thực cho bản thân mình, công ty Nhà nước và xã hội.
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Nội dung
I. Nghiên cứu lí luận về doanh nghiệp Nhà nước và cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà
nước trong nền kinh tế ở Việt Nam
1. Doanh nghiệp Nhà nước
a. Khái niệm: Theo điều 1 của luật doanh nghiệp Nhà nước quy định.
Doanh nghiệp Nhà nước là tổ chức kinh tế do Nhà nước đầu tư vốn, thành lập và tổ
chức quản lý, hoạt động kinh doanh hoặc hoạt động côn gích, nhằm thực hiện mục

vốn bên ngoài vào các lĩnh vực như khai thác than, dầu khí, chế tạo hàng điện tử, ô
tô, xe máy…
- Doanh nghiệp Nhà nước gánh vác trách nhiệm nặng nề trong quá trình phát triển
kinh tế - xã hội.
Như vậy, doanh nghiệp Nhà nước là trung tâm tiêu biểu của khoa học, công nghệ, là
tấm gương sáng về quản lý, các doanh nghiệp không chỉ chịu phục vụ riêng cho
mình, mà còn góp phần phổ biến trang bị khoa học, công nghệ mới…. Doanh
nghiệp Nhà nước còn tạo ra công ăn việc làm cho người lao động, cải thiện cuộc
sống, nâng cao văn hóa giáo dục, giảm sự chênh lệch thành thị và nông thôn…
2. Cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
a. Khái niệm
Trước xu thế phát triển ngày càng cao của thị trường thế giới và những yêu cầu của
nền kinh tế "mở" thì mô hình hoạt động cứng nhắc của các doanh nghiệp Nhà nước
không còn phù hợp đặc biệt là ở các nước đang phát triển như Việt Nam. Trên thế
giới, xu thế cổ phần hóa đã diễn ra mạnh mẽ từ những năm 80, cổ phần hóa có thể
hiểu là việc chuyển một doanh nghiệp Nhà nước thuộc sở hữu Nhà nước thành công
ty cổ phần thuộc sở hữu tập thể nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và huy động vốn
đáp ứng cho nhu cầu đầu tư và phát triển.
Như vậy, cổ phần hóa chính là phương thức thực hiện xã• hội hóa sở hữu, chuyển
đổi từ sở hữu toàn dân sang sở hữu tập thể. Đây là một công cụ huy động vốn đạt
hiệu quả cao, tạo điều kiện cho người lao động thực sự làm chủ doanh nghiệp.
b. Vị trí và vai trò của cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước
Cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước là lối ra phù hợp với khu vực kinh tế Nhà
nước, nó có vị trí vai trò trên nhiều mặt sau:
- Cổ phần hóa giải tỏa được bế tắc khủng hoảng về vốn cho doanh nghiệp cổ phần
hóa để tạo điều kiện cho nó mở rộng sản xuất kinh doanh, giảm nhẹ gánh nặng tài
chính cho Nhà nước, Nhà nước có thể thu hồi vốn đầu tư ở doanh nghiệp để chuyển
sang đầu tư các hoạt động ưu tiên hơn nhằm tạo đòn bẩy sang đầu tư cho các hoạt
động ưu tiên hơn nhằm tạo đòn bẩy thúc đẩy phát triển của toàn bộ xã hội, như đầu

Nhà nước vào xây dựng và trang bị các doanh nghiệp Nhà nước. Hơn nữa, quản lý
các doanh nghiệp Nhà nước lại thực hiện theo cơ chế bao cấp trong một thời gian
dài, làm cho hiệu quả sử dụng tài sản trong khu vực kinh tế Nhà nước còn thấp,
thiếu vốn và chiếm dụng vốn lẫn nhau trở thành một hiện tượng phổ biến.
2.Từ thời kì đổi mới đến nay (từ 1986 đến nay)
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng (tháng 12/1986) đánh dấu các mốc
quan trọng trong tiến trình đổi mới kinh tế xã hội của đất nước.
- Cùng với quá trình đổi mới và chuyển đổi cơ chế đã làm cho doanh nghiệp Nhà
nước năng động hơn, hiệu quả hơn. Số lượng doanh nghiệp Nhà nước từ năm 1989
là 12.000, sau khi mạnh tay sắp xếp lại đã giảm đi quá nửa, nhưng tỷ trọng GDP của
khu vực kinh tế Nhà nước trong nền kinh tế quốc dân lại tăng lên, từ 37,6% năm
1986 tăng lên 43,3% năm 1995, năm 2000 khoảng 39%; trong 5 năm 1991 - 1995
tốc độ tăng trưởng GDP bình quân hàng năm của khu vực doanh nghiệp Nhà nước
đạt 11,7%, trong đó của toàn bộ nền kinh tế quốc dân chỉ là 8,2%.
- Tuy đã đạt được nhiều kết quả, nhiều tích cực song trước xu thế toàn cầu hóa, hội
nhập kinh tế mà có không ít các doanh nghiệp Nhà nước làm ăn thua lỗ, làm mất
vốn của Nhà nước, không có khả năng thanh toán công nợ. Theo báo cáo của Bộ
Tài chính tại hội nghị ngành tài chính toàn quốc họp tại Hà Nội ngày 9 đến ngày
10/11/1998 số doanh nghiệp Nhà nước thua lỗ có giảm dần từ 21% năm 1991 còn
16% năm 1995 nhưng đến năm 1996 lại tăng lên 22%. Năm 1997 có 1923 doanh
nghiệp thua lỗ, chiếm 35% tổng số doanh nghiệp Nhà nước. Các doanh nghiệp Nhà
nước có quy mô còn bé và không đồng đều, thiếu vốn, thiếu kỹ thuật, công nghệ,
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
tay nghề kém, kinh nghiệm, quản lý còn nhiều bất cập đã làm cho các doanh nghiệp
Nhà nước thua lỗ trầm trọng.
3. Đánh giá thành tựu, hạn chế của doanh nghiệp Nhà nước
a. Đánh giá về những thành tựu của doanh nghiệp Nhà nước
Trong quá trình đổi mới và chuyển đổi cơ chế đã giúp cho các doanh nghiệp Nhà
nước có hiệu quả kinh doanh ngày càng tăng và đóng góp vai trò quan trọng trong
nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần. Đặc biệt sự phát triển của các doanh nghiệp