Vài nét về kiểm tra đánh giá
học sinh bằng trắc nghiệm
khách quan (Phần 2)
Trắc nghiệm điền khuyết và trắc nghiệm có câu trả lời ngắn
a. Cấu trúc câu trắc nghiệm điền khuyết, trắc nghiệm có câu trả lời ngắn và
cách trả lời
Loại trắc nghiệm điền khuyết hay trắc nghiệm có câu trả lời ngắn thực chất
chỉ là một loại, chúng chỉ khác nhau về dạng thức của vấn đề đặt ra:
– Nếu được trình bày dướidạngcâu hỏi,ta gọi là trắc nghiệm có câu trả lời
ngắn. Để trả lời, học sinhphải tự mình đưa ranhững câu trả lời ngắnhoặc lựa chọn
sử dụng câu trả lời ngắnđúng nhất trong số các câu trả lời ngắn chotrước.
– Nếu được trình bày dướidạngmột câuphát biểu chưađầy đủ (chỗ khuyết
được điền kí hiệu “ ”, thì loại này gọi là trắcnghiệm điền khuyết. Để trả lời loại
câu trắc nghiệmnày, họcsinhphải tự mìnhđưa ra nhữngtừ hay cụm từ thích hợp
điền vào chỗ trống sao chophùhợp hoặc lựa chọn sử dụng những từ hay cụmtừ
phù hợp nhất trong số các từ hay cụm từ cho trướcđể điền vào chỗ trống.
b. Ưu điểm của loại trắc nghiệm điền khuyết và trắc nghiệm có câu trả
lời ngắn
– Họcsinh có cơ hội được trìnhbày những câu trả lời theo ý kiếnchủ quan
của mình, phát huy đượcóc sáng tạo củahọc sinh.
– Phương pháp chấm điểm nhanhhơn,tuy nhiênviệc cho điểm đôi khi vẫn
còn phụ thuộc vào ý kiến chủ quan của giáo viên, tínhkhách quancủa việc cho
điểm cóphần bị giảm bớt.
– Loạitrắc nghiệm điềnkhuyết vàtrắc nghiệm cócâu trả lời ngắndễ soạn
hơnloại ghépđôi, nhưng có độ tin cậy cao hơn.
– Loạitrắc nghiệm điềnkhuyết vàtrắc nghiệm cócâu trả lời ngắnthích hợp
cho những vấn đề có yêu cầu tính toán,đánh giámức độ hiểu biết các nguyên lí,
giảithích sự kiện , đồngthờinó còn giúphọc sinhrèn luyện đượctrí nhớ khi học.
c. Nhược điểm của loại trắc nghiệm điền khuyết và trắc nghiệm có câu
trả lời ngắn
– Khi soạn thảo,giáo viênthường có khuynhhướng trích nguyên văn các câu

– Nênđặt chỗ trống vào cuối câu hỏi hoạcphần giữa câu hỏi hơn là đầu câu.
– Trongmột câu, không nên chừa trống quánhiều chữ trọng yếu.
– Các khoảng trống trong một câu nên có chiều dài bằngnhau để học sinh
khôngliên tưởng đến độ dài hay ngắn của cácchữ cần điền thêm vào.
Vài nét về phương pháp kiểm
tra đánh giá học sinh bằng trắc
nghiệm khách quan
Trắc nghiệm khách quan là phương pháp đánh giá kết quả học tập của
học sinh bằng các câu hỏi Trắc nghiệm khách quan. Thuật ngữ “khách
quan”ở đây để chỉ tính chất khách quan khi chấm bài. Tuy nhiên, về mặt nội
dung, cấu trúc, đặc điểm của các câu hỏi có ảnh hưởng bởi tính chất chủ quan
của người soạn câu hỏi. Trắc nghiệm khách quan có các loại sau:
1. Trắc nghiệm ghép đôi (Trắc nghiệm xứng – hợp)
a. Cấu trúc câu trắc nghiệm ghép đôi và cách trả lời
Trắc nghiệm ghép đôi (còn gọilà trắc nghiệm xứng – hợp)có cấu trúc gồm
hai cột: Cột bêntrái vàcột bênphải, mỗi cột gồmdanh sách các phần tử (những
chữ, nhóm chữ, câu ). Dựa trên tiêu chuẩn về mặt kiếnthức địnhtrước, học sinh
phải ghép đúng từng cặp phần tử ở hai cột với nhau saocho phùhợp về nội dung.
Để đo lườngkiến thức về các mối tương quan, họcsinhcó thể ghép các từ
với ýnghĩa tương ứng;ghép cácphát minh khoa học với tên các nhà bác họcđã
khámphá; ghépcác biến cố với ngày tháng xảyra biến cố; ghép các chữ, tên với
các phần khác nhau củamột giản đồ, bản đồ
Số phần tử ở hai cột có thể bằng nhauhay khác nhau,tuy nhiêntrên thực tế
ta thườngcho số phầntử ở cộtbên tráikhông bằng số phần tử của cột bên phải, vì
rằng khisố phần tử của hai cột bằng nhauthì khihọc sinh ghép đôi, hai phầntử
cuối cùng mặcnhiên được ghép với nhaumà không phải lựa chọn.
b. Ưu điểm của loại trắc nghiệm ghép đôi
– Loạitrắc nghiệm ghép đôirấtthích hợp với các câu hỏibắt đầu bằng
những chữ “ai”, “ở đâu”, “khinào”,“cái gì”. Các giáoviên có thể dùngloại này để
cho học sinh ghép một số từ ghi trong cột bên trái với mộtsố từ ghi trongcột bên

– Số phần tử ở cột bên trái nênnhiều hơnsố phần tử ở cột bên phải, mỗi
phân tử ở cột bên phải cóthể được dùngnhiềulần, điều này có tácdụnggiảm bới
yếu tố may rủi khihọcsinh lựa chọn.
– Khi soạn thảo,cần phải xác định rõ cáctiêu chuẩn để ghép tươngứng các
phần tử ở haicột và phải nêu rõmỗi phần tử ở cộtbên trái có thể được dùng một
lần haynhiêu lầntrongquá trìnhghép đôi.
– Các câu hỏi soạn thảo nên có tínhđồng nhất, hoặc có liênhệ với nhau. Các
phần tử trongcột bêntrái nên được sắp xếp theomột thứ tự hợp lí nàođó, còn các
phần tử trongcột bênphải có thể sắp xếp một cáchngẫu nhiên.