Một số nhận thức cơ bản về
đổi mới phương pháp dạy học
vật lý (Phần 2)
Nhằm nâng cao được chất lượng dạy học vật lí ở THPT. Cụ thể là nhằm
làm cho học sinh tiếp thu bài tốt hơn, nắm kiến thức vật lí vững chắc hơn,
vận dụng được các kiến thức trong thực tế có hiệu quả hơn; các kĩ năng thực
hành và trí tuệ đựơc hình thành và phát triển cao hơn; các phẩm chất, các giá
trị quan trọng của người học sinh được hình thành, củng cố và phát triển
một cách mạnh mẽ hơn.
II - MỤC ĐÍCH VÀ MỤC TIÊU CỦA ĐỔI MỚI
1. Mục đích
Nhằmnâng cao được chất lượngdạy học vật lí ở THPT.Cụ thể là nhằmlàm
cho học sinh tiếp thu bài tốthơn, nắmkiến thức vật lívững chắc hơn, vận dụng
được các kiếnthức trongthực tế có hiệu quả hơn; các kĩ năngthực hành vàtrí tuệ
đựơc hìnhthành và phát triểncao hơn; các phẩmchất, các giátrị quantrọng của
người học sinh được hình thành, củngcố và phát triển một cách mạnh mẽ hơn.
2. Mục tiêu
Thựchiện được cách dạy học theohướng phát huy tính tích cực họctập của
HS. Cụ thể là: giáoviên đóngvai trò tổ chức, hướng dẫn, chỉ đạo, điều khiển; học
sinh tích cực, tự giác, chủ độnglàm việcvới các nguồn trithức dưới sự chỉ đạo của
giáo viên.
III - HƯỚNG VÀ CÁCH ĐỔI MỚI
1. Định hướng đổi mới phương pháp dạy học Vật lí ở trung học phổ
thông
a) Định hướng chung
Nghị quyết TƯ 2 (khoá VIII) nêu rõ: "Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo
dục và đào tạo, khắc phục lối truyền thụ mộtchiều,rèn lyện nếp tư duysáng tạo
của người học. Từngbước áp dụng cácphương pháp tiên tiến vàphương tiện hiện
đại vào trongquá trìnhdạy học,bảo đảm điều kiệnvà thời giantự học,tự nghiên
cứu chohọc sinh, nhất là sinhviênđại học."
Điều 24.2.Luật Giáo dục qui định:"Phương pháp giáo dục phổ thông phải

phốihợp dạy họcở trongvà ngoài lớp (thực vật) ở nhà trườngvà ở hiện trường
(cơ sở sảnxuất vật phương).
- Định hướngvề thiết bị dạy học
Các thiết bị dạy học vật lý làđiều kiện, phương tiện vànguồn tri thứckhông
thể thiếu được trong quátrình học tập củahọc sinh. Thông quahoạt độngvới các
thiết bị,học sinhtiếp cận được với hình ảnhmô phỏng thựctế, rèn luyện cáckỹ
năng quansát, thuthập vàxử lý thông tin,hướng tới việc hìnhthành những năng
lực cần thiết củangười lao động mới.
Các thiết bị dạy học phải phù hợp nội dung, phươngpháp của chươngtrình
và sáchgiáo khoa.
- Địnhhướng về đánh giá kết quả học tập
+ Yêu cầu của việc đánhgiá là phải toàndiện, kháchquan, chính xác và có tác
dụngđiều chỉnhhoạt động dạy học, độngviên sự cố gắnghọc tậpcủa họcsinh.
+ Để tránh việc kiểm trakiến thức theo kiểu ghi nhớ máy móc và tạo nên sự
thống nhất về đánh giá trongcả nước, sẽ tiến tới việc xây dựng hệ thống chuẩnvề
kiếnthức và kỹ năng của bộ môn là cơ sở choviệc đánhgiá.
+ Các yêu cầu của chương trình cần được đánhgiá phải bao gồmkiến thức,
kỹ năng,các phẩm chất nhân cách khác. Tuyvậy, trướchết nên tậptrung vào đánh
giá về kiến thức và kỹ năng bằng cách bố trí hai yêu cầu nàytrong tấtcả cáclần
kiểmtra.
+ Các bài kiểm tra cầntạo điều kiện để học sinh bộc lộ các năng lựcnhư:
năng lựcxử lýthôngtin, năng lựcgiải quyết vấn đề,năng lực sángtạo
+ Cầnkết hợp các loại hìnhkiểmtra, đánh giá: trắc nghiệm tự luận và trắc
nghiệmkhách quan
2. Đổi mới toàn diện các yếu tố của quá trình dạy học
Quátrình dạy họcđược tạo thành từ các yếutố: mục đích, nội dung, thầy và
hoạt động dạy (phươngpháp,hình thức),trò và hoạt động học (phương pháp, hình
thức), phương tiện, kết quả. Tất cả các yếu tố này tồn tại trongmối liên hệ hữu cơ
chỗt chẽ với nhau, trong đó mục đíchquyết địnhđến nội dung và phươngpháp,
nội dung quyếtđịnh đến phương pháp, phươngtiện và đếnlượt mình,phương

- Tinhgiản, vững
chắc, thiết thực, vìlợi ích
của HS
- Coi trọng cả kiến
thức,kĩ năng
3.
Phương
pháp dạy
học
Truyền
thống, theo kiểu
giảithích - minh
họa:
+ Giáo
viên: Truyền thụ
một chiều kiến
thức đã chuẩnbị
sẵn
+ Học
sinh: Thông hiểu,
ghi nhớ (nặng về
ghi nhớ máy
móc), tái hiện.
- Các phương pháp
truyền thốngđược sử
dụngtheo hướng tíchcực
hoáhoạt động học tập
của học sinh (thuyết
trìnhcó sự tham gia tích
cực của họcsinh, đàm

học tập, thông tin vật lí,
5.
Phương
tiện dạy
học
- Truyền
thống
- Sử dụng
chủ yếu theo kiểu
minhhọa
- Truyền thống,
hiện đại( máychiếu qua
đầu, băng hìnhvideo, vi
tínhvà projector, power
point, )
- Sử dụng chủ yếu
theo hướng nguồn tri
thức (hướng dẫn HS khai
thác tri thứctừ chính các
phươngtiện dạy học)
6.
Kiểm tra,
đánh giá
- Hình
thức đơnđiệu: tự
luận, hỏi miệng
- Nội dung:
chủ yếu kiến
thức,nặng về tái
hiện.