Mục lục
Trang
Mở đầu 6
1.Tính cấp thiết của đề tài ..........................................................................
2.Tình hình nghiên cứu ............
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu ..........................................................
4. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu............................................................ 9
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu .................................... 10
6. ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài ................................................... 10
7. Bố cục của đề tài ................................................................................. 11
Chương 1: Một số nhận thức cơ bản về chuyên án truy xét trong điều
tra tội phạm trộm cắp tài sản ................................................................ 112
1.1. Chuyên án truy xét trong hệ thống chuyên án của lực lượng CSND ........ 12
1.1.1. Khái niệm về chuyên án truy xét ..................................................... 12
1.1.2. Phân biệt chuyên án truy xét và chuyên án trinh sát ....................... 13
1.1.3. Các nguyên tắc tiến hành chuyên án truy xét .................................. 16
1.1.4. Mục đích và nhiệm vụ của chuyên án truy xét ................................ 20
1.2. Những đặc điểm của chuyên án truy xét trong điều tra tội phạm trộm
cắp tài sản .................................................................................................. 22
1.2.1. đặc trưng cơ bản của chuyên án truy xét điều tra tội phạm trộm cắp
tài sản ..........................................................................................................22
1.2.2. Căn cứ xác lập chuyên án truy xét trong điều tra tội phạm trộm cắp
tài sản ............................23
1.2.3. Tổ chức tiến hành hoạt động điều tra trong chuyên án truy xét các
vụ án trộm cắp tài sản................................................................................. 24
Chương 2: Thực trạng tiến hành chuyên án truy xét điều tra tội phạm
trộm cắp tài sản trên địa bàn tỉnh Quảng Bình ....................................... 48
2.1. Một số đặc điểm có liên quan đến tiến hành chuyên án truy xét điều
tra tội phạm trộm cắp tài sản ở Quảng Bình .............................................. 48
2.1.1. Đặc điểm về địa lý dân cư ............................................................... 48
2.1.2. Đặc điểm về tình hình kinh tế - xã hội ............................................ 49

3.2.1. Các cơ quan chức năng cần nghiên cứu bổ sung, hoàn thiện hệ
thống lý luận về công tác đấu tranh chuyên án nói chung và chuyên án
truy xét trong điều tra khám phá tội phạm trộm cắp tài sản nói riêng ......
115
3.2.2. Nâng cao nhận thức về vai trò, vị trí tác dụng của công tác
chuyên án nói chung và chuyên án truy xét các vụ án trộm cắp tài sản
nói riêng cho lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội..........
117
3.2.3. Kết hợp chặt chẽ giữa các biện pháp công khai và biện pháp trinh
sát trong điều tra tội phạm trộm cắp tài sản bằng hình thức chuyên án
truy xét ..................................................................................................... 119
3.2.4. Xây dựng cơ chế phối hợp hợp lý giữa lực lượng Cảnh sát điều tra
tội phạm về trật tự xã hội với các lực lượng nghiệp vụ khác có liên quan
trong đấu tranh chuyên án truy xét điều tra các vụ án trộm cắp tài sản..........
120
3.2.5. Tăng cường biên chế, hoàn thiện mô hình tổ chức của lực lượng
Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội Công an tỉnh Quảng Bình ..........
123
3.2.6. Nâng cao hiệu quả năng lực chỉ đạo đối với từng giai đoạn trong
khi tiến hành chuyên án truy xét các vụ án trộm cắp tài sản.....................125
Kết luận .................................................................................................. 127
Tài liệu tham khảo ................................................................................. 128
Những chữ viết tắt dùng trong luận văn
ANTT: An ninh trật tự
CSĐT: Cảnh sát điều tra
CSND: Cảnh sát nhân dân
PCCC: Phòng cháy chữa cháy
TTATXH: Trật tự an toàn xã hội
TTCC: Trật tự công cộng
TTHS: Tố tụng hình sự

Để nâng cao hiệu quả hoạt động điều tra khám phá các vụ án trộm cắp tài
sản, đòi hỏi cần phải tiếp tục hoàn thiện về lý luận cũng như thực tiễn công tác
phòng ngừa và đấu tranh với loại tội phạm này. Nhằm đáp ứng yêu cầu đó, đòi
hỏi cơ quan điều tra tội phạm về trật tự xã hội và các lực lượng tham gia phải
tuân thủ pháp luật, sử dụng tổng hợp sức mạnh của tất cả các biện pháp, thủ thuật
nghiệp vụ, các phương tiện kỹ thuật dưới sự lãnh đạo tập trung, thống nhất của
một cấp có thẩm quyền, nhằm phát hiện, thu thập, nghiên cứu, đánh giá và sử
dụng chứng cứ để chứng minh tội phạm đúng đắn và chính xác. Hình thức điều
tra nêu trên đã được thực hiện từ lâu ở các địa phương mà người ta thường gọi là
đấu tranh chuyên án. Từ trước tới nay các công trình nghiên cứu khoa học, các tài
liệu tổng kết về công tác đấu tranh chuyên án các vụ án hình sự nói chung, hầu
như chưa được quan tâm nghiên cứu một cách có hệ thống về mặt lý luận. Hoạt
động điều tra các vụ án trộm cắp tài sản bằng hình thức chuyên án truy xét lại
càng chưa được đề cập tới, có thể nói rằng vấn đề này thực sự đang là một
khoảng trống mà các nhà lý luận cần phải quan tâm nghiên cứu trong tình hình
hiện nay để giải quyết và phục vụ đắc lực cho phương pháp điều tra hình sự. Để
góp một phần của mình vào công việc hoàn chỉnh từng bước hệ thống lý luận về
phương pháp điều tra các vụ án hình sự nói chung, các vụ án trộm cắp tài sản nói
riêng bằng hình thức chuyên án truy xét, cũng như nâng cao hiệu quả công tác
điều tra xử lý đối với loại tội phạm này, tôi đã chọn đề tài: “ Điều tra tội phạm
trộm cắp tài sản bằng hình thức chuyên án truy xét của lực lượng Cảnh sát điều
tra tội phạm về trật tự xã hội Công an tỉnh Quảng Bình” làm đề tài luận văn của
mình.
2. Tình hình nghiên cứu
Những năm gần đây đã có nhiều công trình, nhiều luận văn thạc sĩ luật học
nghiên cứu về điều tra các vụ án trộm cắp tài sản và chuyên án điều tra các loại tội
phạm ở nhiều địa bàn khác nhau, như: Điều tra các vụ án trộm cắp xe máy trên địa
bàn tỉnh Quảng Ninh (Bùi văn hoàn- Luận văn thạc sĩ luật học, năm 2002); Thực
trạng và những giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động điều tra tội phạm trộm cắp
xe máy của Lực lượng CSND trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc (Lê Văn Kiến- Luận văn

tội phạm trộm cắp tài sản.
- Tiến hành khảo sát thực trạng tình hình tội phạm trộm cắp tài sản, kết quả
điều tra và đặc điểm hình sự của loại tội phạm này trên địa bàn tỉnh Quảng Bình.
- Nghiên cứu thực trạng tình hình điều tra các vụ án trộm cắp tài sản bằng
hình thức chuyên án truy xét, làm rõ ưu khuyết điểm, nguyên nhân, điều kiện của
tình trạng phạm tội; phương thức thủ đoạn của tội phạm trộm cắp tài sản và những
sơ hở thiếu sót của ta trong công tác phòng ngừa và đấu tranh, từ đó rút ra những
giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả điều tra đối với loại tội phạm này trên địa
bàn tỉnh Quảng Bình.
4. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
- Phạm vi nghiên cứu của đề tài giới hạn nghiên cứu tình hình, đặc điểm tội
phạm trộm cắp tài sản và thực trạng tiến hành chuyên án truy xét của lực lượng
Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội Công an tỉnh Quảng Bình trong 4 năm
từ năm 2001 đến năm 2004 và 6 tháng đầu năm 2005.
- Đối tượng nghiên cứu của đề tài:
+ Tình hình tội phạm và đặc điểm hình sự của tội phạm trộm cắp tài sản ở
tỉnh Quảng Bình.
+ Lý luận của chuyên án truy xét.
+ Thực trạng các bước tiến hành chuyên án truy xét điều tra tội phạm trộm
cắp tài sản ở Quảng Bình, từ công tác phát hiện, xác lập, đấu tranh và kết thúc
chuyên án.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở phương pháp luận của đề tài là dựa trên cơ sở phép biện chứng duy
vật của triết học Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm, chủ trương,
chính sách của Đảng và Nhà nước ta trong đấu tranh phòng chống tội phạm. Đồng
thời đề tài còn dựa trên cơ sở những nguyên tắc cơ bản của khoa học pháp lý nói
chung và các ngành khoa học cụ thể như: luật hình sự, luật tố tụng hình sự, lý luận
chung của khoa học điều tra hình sự, tội phạm học...
Trong quá trình thực hiện đề tài chúng tôi sử dụng những phương pháp cơ
bản sau:

Một số nhận thức cơ bản
về chuyên án truy xét trong điều tra tội phạm trộm cắp tài sản
1.1. Chuyên án truy xét trong hệ thống chuyên án của lực lượng
CSND
1.1.1. Khái niệm về chuyên án truy xét
Đấu tranh phòng ngừa và chống các loại tội phạm, góp phần đắc lực vào
việc bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của tổ quốc Việt
Nam xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của
công dân, tổ chức, góp phần duy trì TTATXH, trật tự quản lý kinh tế, bảo đảm cho
mọi người được sống trong môi trường xã hội và sinh thái an toàn, lành mạnh,
mang tính nhân văn cao. Đó là cuộc đấu tranh mang tính chất gay go quyết liệt,
phức tạp và lâu dài, đây là nhiệm vụ không chỉ của riêng ai, của một cá nhân hay tổ
chức nào mà đó là nhiệm vụ của toàn xã hội, trong đó lực lượng Công an nhân dân
là nòng cốt. Tại văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng cộng sản
Việt Nam đã chỉ rõ "Tăng cường quốc phòng, giữ vững an ninh Quốc gia và toàn
vẹn lãnh thổ là nhiệm vụ trọng yếu thường xuyên của Đảng, Nhà nước và của toàn
dân, trong đó Quân đội nhân dân và Công an nhân dân là lực lượng nòng cốt"
1
.
Trong quá trình đấu tranh chống tội phạm hình sự, giữ gìn trật tự an toàn xã
hội với chức năng chuyên trách lực lượng Cảnh sát nhân dân sử dụng nhiều biện
pháp công tác nghiệp vụ khác nhau theo quy định của pháp luật, trong đó công tác
nghiệp vụ cơ bản của lực lượng Cảnh sát nhân dân là một trong những công tác
nghiệp vụ quan trọng, công tác nghiệp vụ cơ bản của lực lượng Cảnh sát nhân dân
bao gồm công tác điều tra cơ bản, công tác sưu tra, xác minh hiềm nghi, công tác
đấu tranh chuyên án, công tác xây dựng, sử dụng mạng lưới bí mật.
1
Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX – trang 40
Về công tác đấu tranh chuyên án của lực lượng CSND được quy định tại
Quyết định số 362/2003/QĐ - BCA(C11) ngày 06 tháng 06 năm 2003 của Bộ

đồng bộ các biện pháp, phương tiện kỹ thuật, chiến thuật nghiệp vụ, nhằm vào
những đối tượng nguy hiểm, phức tạp đã xác định để phòng ngừa, ngăn chặn và
khám phá, truy bắt tội phạm, đảm bảo kịp thời, hiệu quả.
Cả hai loại chuyên án này đều là bước phát triển, giai đoạn quan trọng của
công tác điều tra, trực tiếp giải quyết các yêu cầu mà các hoạt động điều tra khác
không thể giải quyết được.
Về nguyên tắc của chuyên án trinh sát và chuyên án truy xét phải tuân thủ
pháp luật, đảm bảo yêu cầu chính trị và các nguyên tắc hoạt động nghiệp vụ của
ngành Công an; đảm bảo bí mật; tập trung, thống nhất, nhanh chóng, kịp thời; điều
tra sâu, xác minh kỹ, không để lọt tội phạm, không làm oan người vô tội.
b. Sự khác nhau giữa chuyên án trinh sát và chuyên án truy xét
Đặc trưng cơ bản của chuyên án trinh sát là
- Về chủ thể tiến hành là các lực lượng trinh sát thuộc các lực lượng Cảnh
sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội, Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự quản lý
kinh tế và chức vụ, Cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý.
- Đối tượng của chuyên án trinh sát là cá nhân hoặc ổ, nhóm có hành vi
phạm tội hoặc nghi vấn phạm tội hình sự. Đó là những đối tượng nghi vấn phức tạp
như những con người đã, đang hoặc chuẩn bị phạm tội nhưng có thủ đoạn hoạt động
tinh vi xảo quyệt, bí mật, hoặc những sự việc hiện tượng diễn ra phức tạp có liên
quan đến nhiều tình tiết tinh vi mà bằng các biện pháp công khai không thể làm rõ
được cần phải xác lập chuyên án trinh sát để đấu tranh.
- Phương thức tiến hành chuyên án trinh sát chủ yếu là bí mật có sự phối hợp
cao và tổ chức chặt chẽ giữa chiến thuật, kỹ thuật, phương pháp và tổ chức, đây là
tính chất nổi bật của chuyên án trinh sát. Chuyên án trinh sát có thể tiến hành trước
khi có quyết định khởi tố vụ án hình sự và khởi tố bị can phạm tội hình sự, cũng có
thể được tiến hành song song đồng thời khi có quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị
can. Điều này có nghĩa là chuyên án trinh sát đấu tranh chống tội phạm hình sự
được tiến hành tuỳ thuộc vào tính chất, mức độ của mỗi chuyên án đấu tranh chống
tội phạm hình sự.
- Căn cứ xác lập chuyên án trinh sát: Qua công tác xác minh hiềm nghi phát

Chương I
NHẬN THỨC CHUNG VỀ TỘI PHẠM HỌC
1. Khái niệm, đối tượng nghiên cứu, nhiệm vụ, mối quan hệ giữa tội phạm học và các môn
khoa học khác.
1.1 Khái niệm.
Để đáp ứng nhu cầu nhận thức và cải tạo thế giới phục vụ lợi ích xã hội, loài người đã không
ngừng tìm tòi nghiên cứu các hiện tượng tự nhiên và xã hội. Điều đó là cơ sở nảy sinh và phát triển nhiều
ngành khoa học khác nhau.
Đã từ lâu, vấn đề đấu tranh ngăn chặn tiến tới làm giảm và loại trừ tội phạm đã trở thành một
trong những mối quan tâm chú ý của các Nhà nước dưới mọi chế độ chế độ xã hội khác nhau. Để đấu
tranh có hiệu quả đối với các loại tội phạm – hiện tượng xã hội tiêu cực và phức tạp, đòi hỏi con người
cần phải không ngừng nghiên cứu để nhận thức đầy đủ về hiện tượng này. Tội phạm là gì? Nó được hình
thành phát triểnvà tồn tại theo những quy luật nào? Để đấu tranh với nó cần phải tiến hành bằng những
phương pháp tác động ra sao?...Công việc đó được tiến hành gắn liền với thực tế đấu tranh chống tội
phạm ở mỗi quốc gia, qua mỗi giai đoạn phát triển của xã hội. Kết quả của quá trình đó đem laị cho loài
người những tri thức phong phú cần thiết về hiện tượng tội phạm và những kinh nghiệm quý báu trong
đấu tranh chống tội phạm.
Những tri thức và kinh nghiệm về tội phạm và phương pháp phòng chống tội phạm ngày càng
được tích luỹ đầy đủ. Bước đầu được phản ánh tản mạn riêng lẻ, sau đó được đúc rút hệ thống lại và được
nghiên cứu tỉ mỉ sâu sắc hơn trong các tài liệu chuyên khảo của các ngành khoa học pháp lý, khoa học xã
hội. Trong điều kiện các lĩnh vực khoa học phát triển, mạnh mẽ theo hướng chuyên sâu, vấn đề nghiên
cứu về tội phạm và biện pháp đấu tranh chống tội phạm được nâng lên và tách riêng thành bộ môn khoa
học độc lập chuyên nghiên cứu về những quy luật hình thành, phát sinh phát triển của tội phạm cùng với
các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn nhằm loại bỏ và hạn chế sự tác động của hiện tượng này. Như vậy,
ngành khoa học nghiên cứu về tội phạm đã ra đời và phát triển.
Xem xét về thuật ngữ, các nhà nghiên cứu thấy rằng: “Tội phạm học” là một cụm từ ghép bao
gồm: Crimin: tội phạm (theo ngôn ngữ la tinh) và Logos có nghĩa là: Học thuyết hoặc khoa học (theo
tiếng Hy Lạp). Vậy tội phạm học có nghĩa là “học thuyết về tội phạm” hay “khoa học nghiên cứu về tội
phạm”. Tuy nhiên, nếu nói là “nghiên cứu về tội phạm” thì nhiều ngành khoa học nghiên cứu về vấn đề
này, như: khoa học luật hình sự, khoa học luật tố tụng hình sự, Điều tra hình sự, tâm lý học, xã hội học…

kiên của tình trạng này, cúng như về nhân thân người phạm tội, tất cả điều đó nhằm đến mục đích là
nghiên cứu tìm tòi biện pháp, phương tiện phòng ngừa tội phạm. Cách xác định như trên còn cho thấy
mối quan hệ chặt chẽ giữa nội dung của các nhóm đối tượng nghiên cứu. Nghiên cứu vấn đề này có tác
dụng ảnh hưởng với vấn đề khác trong hệ thống các đối tượng đã nêu, vì vậy để thấy rằng các nhóm đối
tượng nghiên cứu trên có mối quan hệ chặt chẽ, ảnh hưởng tác động lẫn nhau và không cho phép người
nghiên cứu coi nhẹ đối tượng nghiên cứu nào trong việc nghiên cứu soạn thảo các vấn đề về Tội phạm
học. Trong lý luận Tội phạm học người ta gọi bốn nhóm đối tượng nghiên cứu đó là bốn bộ phận cấu
thành cơ bản hoặc bốn nhóm hiện tượng xã hội cần phải nghiên nghiên cứu trong khoa học tội phạm.
Các đối tượng nghiên cứu và nội dung cơ bản của Tội phạm học bao gồm:
2.1.1 Tình trạng tội phạm.
Tình trạng tội phạm là hệ thống các sự kiện phạm tội cụ thể được diễn ra trong hệ thống quốc
gia hoặc khu vực trong một thời gian nhất định. Như vậy có nghĩa là xem xét mhư một hiện tượng xã hội
nhằm nắm vững bản chất của nó cũng như các yếu tố cấu thành có tính đặc trưng của hiện tượng xã hội
này.
Đối với nhóm đối tượng này cần phải xoay quanh các nội dung cơ bản sau:
- Nghiên cứu tình trạng hoạt động của tội phạm, cấu trúc và động thái của Tình trạng tội phạm
nói chung cũng như từng loại tội phạm cụ thể trong phạm vi cả nước và ở mỗi vùng dân cư. Những nội
dung này phản ánh số lượng và tính chất hoạt động của tội phạm nói chung và các loại tội phạm cụ thể
trong mỗi thời kỳ, mỗi địa phương khác nhau.
- Nghiên cứu các mối quan hệ tác động qua lại giữa Tình trạng tội phạm với các hiện tượng và
các quá trình xã hội khác (CT,KT, VH, GD…) hoặc với những hình thức khác nhau của hành vi tiêu cực
(lười biếng, suy thoái về đạo đức, tệ nạn xã hội ).
Nghiên cứu làm rõ những nội dung đã chỉ ra trong nhóm đối tượng nghiên cứu trên cho phép
chúng ta đánh giá một cách khái quát về Tình trạng tội phạm nói chung trong phạm vi cả nước và ở mỗi
địa phương cụ thể, đồng thời có thể đề ra phương hướng chung, biện pháp tổng hợp trong việc phòng
ngừa ngăn chặn tội phạm.
1.2.2. Nguyên nhân nảy sinh tình trạng tội phạm và điều kiện tạo thuận lợi cho việc thực hiện
hành vi phạm tội là một trong những nội dung tất yếu của sự phát triển và tồn tại trong mỗi thời kỳ phát
triển của xã hội.
- Nguyên nhân và điều kiện của tội phạm là tổng hợp các sự vật hiện tượng tiêu cực xã hội tác

Nghiên cứu các đặc điẻm cá nhân kẻ phạm tội mang tính pháp luật hình sự. Tính chất hành vi tội
phạm, mục đích, động cơ phạm tội, hoạt động cá nhân hay tổ chức, vai trò trong các tổ chức phạm tội, các
tiền án, tiền sự…
- Phân loại nhân thân người phạm tội phục vụ cho công tác phòng ngừa ngăn chặn hoặc giáo
dục người phạm tội.
Tất cả những nội dung trên tạo thành hệ thống các đặc tính thể hiện bản chất xã hội của con
người phạm tội. Nghiên cứu những vấn đề trên có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định nguyên nhân và
điều kiện tội phạm nói chung và các loại tội phạm cụh thể, con người cụ thể. Mặt khác nghiên cứu nhân
thân người phạm tội giúp ta đề ra biện pháp phòng ngừa, giáo dục và nâng cao hiệu quả biện pháp phòng
ngừa tội phạm nói chung và các tội phạm cụ thể.
1.2.4. Phòng ngừa tội phạm.
Phòng ngừa tội phạm là hệ thống các biện pháp của Nhà nước và xã hội hướng đến việc xoá br,
hạn chế nguyên nhân, diều kiện tội phạm, ngăn ngừa kịp thời những hành vi sai lệch của những người có
ý định phạm tội. Ơ nhiều nước trên thế giới cũng như ở nước ta hiện nay phòng ngừa tội phạm đã và đang
trở thành một hoạt động thức tế, có sự tham gia đông đảo của cơ quamn nhà nước, tổ chức xã hội và mọi
công dân. Hoạt động này cần thiết phải được xem xét nghiên cứu một cách khoa học nhằm mục đích ngày
càng hoàn thiện hơn về mật lý luận và các biện pháp tiến hành cụ thể, nâng cao chất lượng của công tác
phòng ngừa tội phạm.
Về mặt lý luận, theo quan điểm hệ thống, phòng ngừa tội phạm được phân tích, xem xét trên các
khía cạnh sau:
- Khái niệm, phạm vi phòng ngừa tội phạm.
- Mục đích, nhiệm vụ phòng ngừa tội phạm cụ thể.
- Nôi dung phòng ngừa tội phạm.
- Chủ thể tham gia phòng ngừa tội phạm.
- Phương pháp, biện pháp, phương tiện tiến hành hoạt động phòng ngừa tội phạm.
- Những hoạt động khác nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa tội phạm: Dự báo tội
phạm, thông tin tội phạm, kế hoạch hoá, yếu tố nạn nhn .
Những bộ phận cấu thành nêu trên tạo nên đối tượng nghiên cứu của khoa học tội phạm có mối
quan hệ chặt chẽ với nhau, tác động ảnh hưởng lẫn nhau. Những loại đối tượng nghiên cứu này phản ánh
nội dung nghiên cứu tội phạm nói chung, cúng như khi nghiên cứu từng nhóm, từng loại tội phạm cụ thể

+ sự khác nhau giữa Tội phạm học XHCN và Tội phạm học tư sản.
+ Lý luận chung về tình trạng, cấu trúc, động thái tội phạm.
+ Lý luận chung về nhân thân người phạm tội.
+ Lý luận chung về nguyên nhân và điều kiện của Tình trạng tội phạm và tội phạm cụ thể.
+ Vấn đề phòng ngừa tội phạm.
+ Dự báo tội phạm.
+ Thông tin Tội phạm học.
Những vấn đề trên dược trình bày một cách khái quát đi sâu về mặt lý luận cơ bản có tính hướng
dẫn cho việc nghiên cứu cụ thể. Điều đó giúp chúnh ta nhận thức một cách tổng quát về toàn bộ nội dung
môn học trong đó có các quan điểm, khái niệm cơ bản về các sự vật hiện tượng và quá trình xã hội liên
quan đến Tội phạm học.
Trong phần cụ thể đượch đi sâu nghiên cứu đặc điểm và các biện pháp phòng ngừa từng loại tội
phạm cụ thể. Việc phân chia ra các loại tội phạm cụ thể để đi sâu nghiên cứu là cần thiết, tuy nhiên các
loại tội phạm cụ thể rất đa dạng. Nếu phân tích chúng để nghiên cứu trong các tài liệu Tội phạm học thì
rất rộng và phức tạp, mặt khác có thể dẫn đến trùng lặp các nội dung nghiên cứu như đặc điểm tính chất
và biện pháp phòng ngừa tội phạm. Vì vậy, cần thiết phải tập hợp các loại tội phạm theo từng nhóm có
tính chất, mức độ, hành vi, chủ thể hoặc khách thể xâm hại tương tự giống nhau để nghiên cứu và soạn
thảo biện pháp phòng ngừa cụ thể.
Việc phân chia các nhóm tội phạm để nghiên cứu trong Tội phạm học có nhiều cách khác nhau.
+ Theo mục tiêu cuộc đấu tranh chống tội phạm đã được đề cập trong các văn bản tài liệu ở Việt
nam, có thể phân chia các nhóm tội phạm: tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia, tội phạm xâm phạm trật
tự an toàn xã hội, tội phạm kinh tế, tội phạm về ma tuý…
+ Theo mức độ về lỗi của người thực hiện hành vi phạm tội có: tội phạm cố ý và tội phạm vô ý.
+ Theo tính chất phạm tội có nhóm phạm tội lần đầu và tái phạm.
+ Căn cứ vào đặc điểm nhân thân người phạm tội chia ra: tội phạm thanh niên, tội phạm phụ nữ,
tội phạm vị thành niên, tội phạm chức vụ…
+ Căn cứ vào khách thể xâm hại, đối tượng bị tội phạm tấn côngcó thể chia ra các nhóm sau:
Tội phạm xâm phạm sở hữu (tài sản XHCN, tài sản riêng công dân); tội phạm xâm phạm tính
mạng sớc khoả, nhân phẩm, danh dự con người; tội phạm xâm phạm trật tự công cộng….
Như vậy, có nhiều cách chia nhóm các loại tội phạm để nghiên cứu còn phụ thuộc các nhu cầu

đúng đắn phạm vi nhiệm vụ của Tội phạm học là cơ sở để nghiên cứu, phát hiện, tích luỹ và hệ thống
những kiến thức khoa học có liên quan đên tội phạm, xác định đúng vị trí phương hướng hoạt động của
các cơ quan Nhà nước và xã hội, đội ngũ cán bộ lý luận và nhân viên thực tế trong việc tham gia vào lĩnh
vực khoa học này.
Nhiệm vụ của Tội phạm học là những công việc cần phải tiến hành, trong hoạt động nghiên cứu
khoa học Tội phạm học để đạt mục đích phát triển và hoàn thiện hệ thống lý luận khoa học về tội phạm,
tác động 1 cách có hiệu quả với thực tế cuộc đấu tranh chống các loại tội phạm, tích cực phòng ngừa
không để tội phạm xảy ra, xoá bỏ nguyên nhân, điều kiện phạm tội trong xã hội của chúng ta.
Xuất phát từ nhiệm vụ của một ngành khoa học, từ thực tế đấu tranh phòng ngừa tội phạm và
tình hình phát triển Tội phạm học Việt nam hiện nay, nhiệm vụ của Tội phạm học ở Việt nam được đặt ra
như sau:
- Một là, nghiên cứu một cách toàn diện, có hệ thống về Tình trạng tội phạm xảy ra ở Việt nam,
xác định rõ bản chất của nó, làm rõ nguyên nhân, điều kiện tội phạm và các vụ việc phạm tội cụ thể, dự
báo Tình trạng tội phạm và đề xuất biện pháp phòng ngừa, không để tội phạm nảy sinh và phát triển.
- Hai là, trên cơ sở nghiên cứu nắm vững bản chất hiện tượng tội phạm, nguyên nhân và điều
kiện của nó, mối quan hệ của hiện tượng tội phạm vứi các hiện tượng xã hội khác xây dựng các luận cứ
khoa học vững chắc cho các đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển KT – XH nói
chung và chính sách trong lĩnh vực đấu tranh chống tội phạm hình sự trong mỗi giai đoạn phát triển xã
hội.
- Ba là, hoàn thiện hệ thống lý luận Tội phạm học, xây dựng Tội phạm học trở thành môn khoa
học độc lập phong phú, phù hợp với điều kiện ở Việt nam tiếp thu đầy đủ các thành tựu tiến tiến nhất của
tội phạm học các nước trên thế giới, tích cực đấu tranh chống lại các quan điểm sai trái, quan điểm Tư sản
trong lĩnh vực nghiên cứu tội phạm.
- Bốn là, đảm bảo sử dụng và ứng dụng các kiến thức thành tựu khoa học vào thực tế công tác
đấu trang phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm, giáo dục cảm hoá người phạm tội, nâng cao hiệu quả của các
biện pháp, phương tiện phòng ngừa tội phạm trong mỗi lĩnh vực hoạt động của xã hội.
Như vậy có thể thấy rằng: trong điều kiện nước ta hiện nay nhiệm vụ Tội phạm học rất nặng nề
để thực hiện được các nhiêm vụ đã đặt ra, trước hết đòi hỏi chúng ta phải nhận thức đúng đắn vị trí quan
trọng của môn khoa học này, phải có phương hướng hoạt động rõ ràng, phù hợp, phải có sự tham gia
đông đảo của đội ngũ cán bộ khoa học và các nhân viên thực hành đang làn nhiệm vụ phòng ngừa, điều

giá cụ thể của Tội phạm học về Tình trạng tội phạm, cấu trúc tội phạm và nguyên nhân điều kiện phạm
tội…giúp cho các nhà nghiên cứu xã hội học phân tích nắm vững mối quan hệ giữa tội phạm và các hiện
tượng xã hội tiêu cực khác và đề xuất biện pháp phòng ngừa ngăn chặn bằng các biện pháp xã hội. Ngoài
ra trên lý luận cũng như trong thực tế nghiên cứu tội phạm, hàng loạt các biện pháp nghiên cứu của xã hội
học đã được sử dụng như: quan sát, thực nghiệm, phỏng vấn, phiếu điều tra…
1.5.1. Tội phạm học và khoa học luật hình sự
Giữa Tội phạm học và khoa học luật hình sự có mối quan hệ trực tiếp và đa dạng. Điều đó xuất
phát từ những điểm đồng nhất giữa chúng như: có sự giống nhau về phương pháp luận nhận thức hiện
tượng tội phạm, cùng sử dụng thôngá nhất một số khái niệm (như tội phạm, phạm tội, tội phạm là hiện
tượng xã hội mà bản chất của nó là hành vi nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm đến quyền lợi chung của xã
hội ). Mối quan hệ đó được biểu hiện trên các mặt sau đây:
- Khoa học luật hình sự nghiên cứu và nêu ra các khái niệm chặt chẽ về tội phạm, phạm tội, người
phạm tội…và xác định các đặc điểm pháp lý của tội phạm, người phạm tội. Dựa trên cơ sở đó, Tội phạm
học nghiên cứu, phân tích đánh giá về hiện tượng tội phạm, nguyên nhân điều kiện của nó.