SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT NGUYỄN XUÂN NGUYÊN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: TÍCH HỢP HƯỚNG NGHIỆP NGÀNH CƠ KHÍ
TRONG CÁC GIỜ ÔN TẬP HỌC KÌ II MÔN
CÔNG NGHỆ 11.
Người thực hiện: Trần Thị Huệ
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THPT Nguyễn Xuân Nguyên
SKKN thuộc lĩnh vực: Công nghệ
THANH HÓA NĂM 2013
MỤC LỤC
TT NỘI DUNG
TRA
NG
1 A. ĐẶT VẤN ĐỀ 2
2
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỂ
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
3
3
II. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ VÀ
GIẢI PHÁP
3
4
III. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
1. Tìm hiểu chung về ngành cơ khí
4
2
5 2. Tìm hiểu các ngành, nghề cơ khí 4
6

15 C. KẾT LUẬN 15
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Khoa học công nghệ có vai trò rất quan trọng đối
với sự phát triển của nền Kinh tế quốc dân. Có rất nhiều
ngành khoa học công nghệ khác nhau, trong đó ngành
Công nghiệp chế tạo cơ khí có vai trò rất quan trọng
3
trong hệ thống các ngành công nghiệp. Nó không chỉ là
"Quả tim" của công nghiệp nặng mà còn là 'Máy cái"
của nền sản xuất xã hội. Công nghiệp cơ khí cung cấp
máy công cụ, máy động lực, thiết bị toàn bộ cho tất cả
các ngành kinh tế, và hàng tiêu dùng cho nhu cầu của
con người.
Công nghiệp cơ khí là nội dung của chương trình
Công nghệ học kì II lớp 11, có rất nhiều nghề và công
việc của ngành cơ khí mà học sinh có thể lựa chọn
nhưng chỉ những thông tin trong sách giáo khoa thôi
chưa đủ cung cấp cho học sinh cái nhìn vừa tổng quan
vừa cụ thể về ngàng cơ khí. Vì vậy tôi chọn cacsnn giời
ôn tập học kì II để lồng nghép giới thiệu về ngành cơ
khí cũng như các nghề của ngành cơ khí, góp phần giúp
học sinh định hướng nghề nghiệp tốt hơn cho tương lai.
Dưới đây tôi xin trình bày một số khinh nghiệm và kết
quả đạt được khi thực hiện đề tài "Tích hợp hướng
nghiệp ngành cơ khí trong các giờ ôn tập học kì II môn
công nghệ 11".
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỂ
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Như chúng ta đã biết, việc lựa chọn nghề nghiệp
trong tương lai hết sức quan trọng. Đặc biệt là các em

II. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ VÀ GIẢI PHÁP
Hiện nay, chúng ta đều đặt ra vấn đề là phải học,
học để có nghề nghiệp, có thu nhập để ổn định cuộc
sống. Nhưng khi đặt vấn đề trên lớp. Các em sẽ chọn
5
ngành nghề nào cho tương lai? Đa số học sinh trả lời
chưa biết.
Nhận thức về việc lựa chọn nghề nghiệp của học
sinh còn quá mơ hồ. Nhận thức của phụ huynh và học
sinh về việc chọn nghề còn rất phiếm diện, tâm lý chọn
nghề của học sinh mang tính may rủi, thiếu thông tin,
chọn nghề theo sự áp đặt của người lớn, theo thời
thượng; chọn nghề ở bậc đại học, chọn nghề theo
“nhãn” theo “mác”, chọn nghề nổi tiếng, nghề dễ kiếm
tiền,… mà quên mất một điều: không biết có phù hợp
với năng lực, sở thích và điều kiện bản thân hay không.
Hiện nay, học sinh thường hướng vào các ngành như:
quản trị kinh doanh, tài chính ngân hàng, kế toán, công
nghệ thông tin, y khoa, kinh tế, công nghệ sinh học,
luật… Trong khi đó, nhiều lĩnh vực quan trọng khác
phục vụ quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất
nước nhưng các trường lại thiếu sinh viên vì thí sinh quá
thời ơ.
Một vấn đề không kém phần quan trọng trọng việc
hướng nghiệp cho học sinh là giáo viên phụ trách môn
Công Nghệ và học sinh chưa khai thác hết ý nghĩa và
tầm quan trọng của bộ môn Công Nghệ hiện nay. Đây
là một khó khăn chung, một thực tế mà giáo viên và học
sinh đều nhận thấy.
Thái độ của học sinh đối với môn học: học sinh

hệ vật lý tĩnh và động, phục vụ cho công tác thiết kế
trong các lĩnh vực như ô tô, máy bay và các phương tiện
giao thông khác, các hệ thống gia nhiệt và làm lạnh, đồ
dùng gia đình, máy móc và thiết bị sản xuất, vũ khí …
Công nghiệp cơ khí tạo ra hàng loạt sản phẩm đa
dạng, nhưng lại có đặc điểm chung về quy trình công
7
nghệ. Đó là từ kim loại (và các vật liệu khác) chế tạo ra
các bộ phận (chi tiết) riêng, sau đó được lắp ráp lại
thành sản phẩm hoàn chỉnh (máy thành phẩm, ôtô, máy
bay ) . Ngành công nghiệp cơ khí đóng vai trò có tính
nền tảng và có sự hiện diện hầu như trong tất cả các lĩnh
vực kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia cũng như cộng
đồng quốc tế.
2. Tìm hiểu các ngành, nghề cơ khí
Bảng 1. Các chuyên ngành cơ khí đào tạo ở bậc
đại học
TT Ngành
học
Khả năng
công việc (sau
khi ra trường)
Vị trí làm việc
(sau khi ra
trường)
Cơ sở đào
tạo
1 Cơ khí
chế
tạo

thiết kế các
chi tiết, các
cụm chi tiết
của động cơ
đốt trong, hệ
Thích ứng
nhanh, đảm
nhiệm công tác
quản lý và
điều hành các
công việc tại:
Các trường
ĐH Bách
khoa, nhóm
các trường
ĐH kỹ
thuật công
8
thống truyền
lực, hệ thống
chuyển động,
hệ thống điều
khiển trên ôtô;
- Có khả năng
quản lý và
kinh doanh
dịch vụ liên
quan ngành
Cơ khí Động
lực như bảo

máy động lực,
phụ tùng,
- Các trạm
đăng kiểm ô
tô, máy động
lực.Viện
nghiên cứu và
chuyển giao
công nghệ
thuộc lĩnh vực
ô tô, máy động
lực;
- Các đơn vị
hành chính
quản lý về kỹ
thuật ô tô, máy
động lực
nghiệp,
Công
nghiệp, ĐH
nông
nghiệp HN,
Nhóm các
trường ĐH
GTVT, một
số trường
dân lập
9
nghiên cứu,
cải tiến các hệ

3 Công
nghệ
vật
liệu,
Nghiên cứu và
thực hiện các
phương pháp
chế tạo vật
liệu; các
phương pháp
đo đạc, các
tính chất cơ
bản của các
loại vật liệu
khác nhau và
những ứng
dụng chính
của chúng.
Kỹ sư/cử nhân
ngành Vật liệu
có thể làm việc
tại các cơ sở
sản xuấ vật
liệu kim loại
(luyện cán
thép, luyện
kim màu, gia
công chế biến
nhôm ), vật
liệu silicate (xi

máy và các
thiết bị luyện
kim.
- Lập quy
trình công
nghệ và điều
hành các quy
trình đó để
sản xuất ra các
kim loại và
hợp kim như:
gang, thép,
đồng, vàng,
bạc
- Tạo hình các
vật liệu kim
loại: thép tấm,
thép hình, chi
tiết máy, các
chi tiết liền
khối trong chế
tạo tàu thủy,
máy bay.
- Nghiên cứu
chế tạo vật
liệu mới, và
các vật liệu có
đặc tính đặc
biệt
Làm việc tại

Nghiên cứu,
thiết kế, chế
tạo, lắp đặt,
quản lí kinh
doanh, tổ chức
khai thác kỹ
thuật các loại
máy và thiết
bị xây dựng.
Kỹ sư máy xây
dựng làm việc
tại các cơ sở
sản xuất, công
ty tư vấn, cơ
quan quản lý,
nghiên cứu
khoa học và
đào tạo máy
xây dựng và
công trình.
ĐH thủy
lợi, ĐH
Xây dựng
HN
6 Kỹ
thuật
tàu
thủy
Thiết kế đóng
mới tàu và

và xây dựng
quy trình sản
xuất tạo ta
các sản
phẩm tự
động thông
minh như:
Các robot
thông minh,
máy giặt
Có rất nhiều
cơ hội nghề
nghiệp trong
các nhà máy
sản xuất công
nghiệp, do cơ
điện tử đang
được đầu tư
phát triển, khả
năng ứng dụng
cơ điện tử vào
sản xuất là rất
rộng.
ĐH bách
khoa HN,
ĐH Công
nghiệp
TPHCM,
ĐH công
nghiệp HN.

dựng quy
trình sản
14
xuất sản
phẩm, vận
hành và điều
hành hoạt
động của các
thiết bị tự
động.
Bảng 2. Các nghề cơ khí
TT Tên nghề Chương trình đào
tạo
Vị trí làm việc
(sau khi ra
trường)
1 Kỹ thuật
hàn (Hệ
cao đẳng
nghề CĐN
, Trung
cấp
nghề TCN
)
Hàn điện hồ quang,
Hàn công nghệ cao
(TIG, MIG, MAG),
Hàn nhôm, Hàn
thép không rĩ, hàn
khí (hàn hơi), Hàn

CĐN,
TCN)
(Lý thuyết + Thực
hành)
- Phần thứ nhất :
Động cơ Ô tô
- Phần thứ
hai: Gầm Ô tô
- Phần thứ
ba: Điện Ô tô
Sinh viên được học
trên các loại xe đời
mới của các hãng
xe nổi tiếng như:
Masda, Hyundai,
Toyota, Honda,
Ford, Kia,
Mercedes-Ben,
vv
nguyên nhân hư
hỏng chung của
các bộ phận hệ
thống trên xe Ô tô.
- Thực hiện thành
thạo việc tháo lắp,
bảo dưỡng, sửa
chữa các hư hỏng
của động cơ và
oto.
- Sử dụng đúng,

tạo máy ( Cắt
gọt kim loại) đã
thu hút một lực
lượng lớn về lao
động. Tại Việt
Nam ở các khu
công nghiệp lớn
16
lệch tâm… và được
trang bị các kiến
thức chuyên môn
về nghề và Công
nghệ Chế tạo máy
của đất nước, đang
rất cần những
người thợ có tay
nghề về Chết tạo
chi tiết máy, đặc
biệt là tay nghề về
lĩnh CNC ( Gia
công cắt gọt có sự
trợ giúp của máy
tính).
- Sau khi tốt
nghiệp nghề Cơ
khí chế tạo
máy người học
được giới thiệu
vào làm công
nhân, tổ trưởng, kỹ

Module, môn học:
Sử dụng cụ thiết bị
nghề cơ khí; Nâng
chuyển thiết bị;
Chế tạo cột điện
cao thế; Chế tạo hệ
thống thông gió
công nghiệp; Chế
tạo bồn bể; Chế tạo
hệ thống lọc bụi;
Chế tạo lan can cầu
thang; Chế tạo băng
tải; Chế tạo Bunke
silô; Chế tạo khung
nhà công nghiệp;
Chống ghỉ kết cấu
kim loại…
như: Các máy
nâng chuyển thiết
bị, máy uốn tôn,
máy cắt đột liên
hợp, máy vê chổm
cầu, các máy hàn
công nghệ cao,
máy đột đập và
trực tiếp chế tạo ra
các sản phẩm ứng
dụng vào thực tế
sản xuất và trong
công nghiệp.

* Tiết 50. Tích hợp hướng nghiệp cho học sinh về
các ngành cơ khí đào tạo bậc đại học, cao đẳng.
* Tiết 51. Tích hợp hướng nghiệp cho học sinh về
các nghề cơ khí.
IV. BIỆN PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN
1. Lựa chọn đối tượng nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu nội dung thuộc lĩnh vực Công
nghệp cơ khí, nên tôi chọn các lớp ôn thi ĐH-CĐ và
nhiều học sinh nam là đối tượng nghiên cứu. Cụ thể là
lớp 11C5 và lớp 11C3. tiến hành khảo sát học sinh về
ngành cơ khí qua câu hỏi "Em có chọn ngành, nghề cơ
khí là nghề nghiệp cho tương lai?" trước khi học bài 39.
Kết quả như sau: .
- Lớp 11C5: + Không chọn 27/40 =
67.5%
+ Chưa biết 9/40 = 22.5%
19
+ Có chọn 4/40 = 10%
- Lớp 11C3:
+ Không chọn 27/40 = 67.5%
+ Chưa biết 10/40 = 25%
+ Có chọn 3/40 = 7.5%
Kết quả khảo sát cho thấy lớp 11C5 và 11C3 đa số
học sinh không lựa chọn, phần ít đang còn chưa xác
định rõ có nên lựa chọn ngành cơ khí hay không. Điều
này cho thấy các em đã hiểu biết còn ít về ngành cơ khí.
2. Tiến hành dạy học tích hợp hướng nghiệp ngành
cơ khí cho học sinh lớp 11C5 qua các giờ ôn tập cuối
học kì II.
*TIẾT 49. Ôn tập nội dung chương trình

của ngành cơ khí chế tạo
Các chi tiết máy được lắp ghép
thành cỗ máy và sản phẩm hoàn
chỉnh
Phần mềm AutoCAD vẽ thiết
kế sản phẩm
Công nghệ CAD/CAM/CNC, tạo thành một quy
trình khép kín từ khâu thiết kế đến khâu chế tạo sản
phẩm bằng các máy móc gia công hiện đại.(video)
Ví dụ 2: ngành cơ khí động lực. GV cho học sinh
xem Video chế tạo động cơ đốt trong. GV hỏi: Khi chế
tạo động cơ đốt trong cần làm những việc gì?
Ví dụ 3. Ngành công nghệ luyện kimTIẾT 51. HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH QUA
MỘT SỐ NGHỀ CƠ KHÍ.
22
Một số sản phẩm của ngành luyện kim
Nội dung: giới thiệu khái quát về chương trình đào
tạo, vị trí làm việc sau khi ra trường trong Bảng 2- mục
II.2; kết hợp cho học sinh quan sát các hình ảnh và
video khi giới thiệu về mỗi nghề cơ khí.
1) Nghề cắt gọt kim loại

2). Nghề Công nghệ oto
23
Vận hành máy cắt kim loại
Dụng cụ cắt gọt kim loại
Quá

lai thì học xong lớp 11 các em cần định hướng ngành
học, trường sẽ theo học và chuẩn bị kiến thức để vượt
qua các kì thi. Thực hiện tích hợp hướng nghiệp ngành
25
Máy hàn Tig-Mig robot hàn hàng
ngang