Các biện pháp chỉ đạo ở cơ sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh.

 Lê Dương Quyền - HT trường THCS Liên


HSG LỚP 9 DỰ THI CẤP TỈNH Lệ Thủy, tháng 05 năm 2013.

Các biện pháp chỉ đạo ở cơ sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh.

 Lê Dương Quyền - HT trường THCS Liên 1.PHẦN MỞ ĐẦU
1.1.Lí do chọn đề tài.
1.1.1. Quan điểm của một số nước tiên tiến về học sinh giỏi
Nh chóng ta ®· biÕt mục tiêu chính của chương trình dành cho häc sinh giái và
häc sinh tài năng nhìn chung các nước đều khá giống nhau. Có thể nêu lên một số điểm
chính sau đây:
Phát triển phương pháp suy nghĩ ở trình độ cao phù hợp với khả năng trí tuệ của
trẻ.

vào một lớp có trình độ cao với nhiều tài liệu tương ứng với khả năng của mỗi häc sinh.
Một số trường Đại học, Cao đẳng đề nghị hoàn thành chương trình nhanh hơn để häc
sinh có thể học bậc học trên sớm hơn. Nhưng hướng tiếp cận giới thiệu häc sinh giái
Cỏc bin phỏp ch o c s nhm nõng cao cht lng HSG lp 9 d thi cp tnh.

Lờ Dng Quyn - HT trng THCS Liờn

vi nhng ti liu lớ thuyt tng ng vi kh nng ca chỳng cng d lm cho HS xa
ri xó hi.
Thứ t, phng phỏp lm giu tri thc (Enrichment) ton b thi gian HS hc
theo lp bỡnh thng, nhng nhn ti liu m rng th sc, t hc nh.
Thứ năm, phng phỏp Dy nh (Homeschooling) mt na thi gian hc ti
nh hc lp, nhúm, hc cú c vn (mentor) hoc mt thy mt trũ (tutor) v khụng cn
dy.
Thứ sáu, phng phỏp hc tỏch ri (Pull-out) mt phn thi gian theo lp học
sinh giỏi, phn cũn li hc lp thng.
1.1.2 Quan điểm của Đảng ta
iu 35 Hin phỏp nc CHXHCN Vit Nam nm 1992 sa i b sung ngy 25
thỏng12 nm 2001ó ghi: "Giỏo dc v o to l quc sỏch hng u. Nh nc phỏt
trin giỏo dc nhm nõng cao dõn trớ, o to nhõn lc, bi dng nhõn ti. Mc tiờu
ca giỏo dc l hỡnh thnh v bi dng nhõn cỏch, phm cht v nng lc ca cụng
dõn; o to nhng ngi lao ng cú ngh, nng ng v sỏng to, cú nim t ho dõn
tc, cú o c, cú ý chớ vn lờn gúp phn lm cho dõn giu nc mnh, ỏp ng yờu
cu ca s nghip xõy dng v bo v T quc". Qua ú chỳng ta thy cụng vic o
to v bi dng nhõn ti núi chung v cụng vic bi dng hc sinh gii bc hc ph
thụng núi riờng l vn tt yu trong giai an hin nay và trong xu thế hội nhập của
nớc trong tơng lai.
Điều này cũng thể hiện rõ ở Luật Giáo dục 2005 "Mc tiờu ca giỏo dc ph
thụng l giỳp hc sinh phỏt trin ton din v o c, trớ tu, th cht, thm m v cỏc
k nng c bn, phỏt trin nng lc cỏ nhõn, tớnh nng ng v sỏng to, hỡnh thnh

trọng hoạt động nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong đó chú trọng chất lượng
giáo dục mũi nhọn. Đó là nhiệm vụ trung tâm của toàn ngành, của mọi cơ sở giáo dục.
Để thực hiện có hiệu quả mục tiêu đó, giải pháp quan trọng đặt ra cho cấp THCS là thực
hiện đổi mới phương pháp dạy học. Mục tiêu của đổi mới là nhằm nâng cao chất lượng
dạy học, chất lượng đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng ngày càng cao của sự nghiệp công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và yêu cầu hội nhập khu vực và quốc tế.
Trong những năm gần đây vị thế chất lượng học sinh giỏi của Huyện Lệ Thuỷ
ngày càng ngang tầm với chất lượng đại trà cũng như các nhiệm vụ chính trị khác của
ngành, đã khẳng định chất lượng HSG so với các huyện bạn, là địa chỉ tin cậy cho mọi
người.
1.1.4. Điểm mới của đề tài.
Công tác chỉ đạo bồi dưỡng HSG tại các trường THCS ngày càng khó khăn từ
khi có cơ chế bỏ trường chuyên lớp chọn. Bởi vậy trong thực tế quản lí còn gặp rất
nhiều lúng túng trong việc tìm ra các giải pháp chỉ đạo giáo viên tại trường bồi dưỡng
cho học sinh tại chỗ.
Hiện nay các biện pháp chỉ đạo quản lí ở cơ sở để nâng cao hiệu quả chưa được
cán bộ quản lí các cấp triển khai nhân rộng trên địa bàn huyện để các trường cùng học
tập. Bởi vậy nếu người quản lí mạnh dạn suy nghĩ các phương pháp chỉ đạo sát với thực
tiễn nhà trường thì sẽ được hiệu quả cao trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi tại các
nhà trường.
Nhận thấy đây là một vấn đề quan trọng có vị trí chiến lược lâu dài và cũng để
khẳng định "thương hiệu" giáo dục Lệ Thuỷ thì mỗi một cán bộ quản lí, mỗi một giáo
viên phải trăn trở tìm được các giải pháp tối ưu để làm tốt công việc đầy gian khó là bồi
dưỡng ngày càng được nhiều nhân tài cho quê hương và đất nước. Với suy nghĩ như vậy
qua một số năm công tác quản lí chỉ đạo hoạt động ở trường THCS bản thân tôi trăn trở
suy nghĩ tìm ra những giải pháp để chỉ đạo nâng cao hiệu quả hoạt động này. Trong
phạm vi một sáng kiến kinh nghiệm tôi xin được trao đổi "Các biện pháp chỉ đạo ở cơ
sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh".
1.2.Phạm vi áp dụng của sáng kiến kinh nghiệm
Các biện pháp chỉ đạo ở cơ sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh

gia, hoặc tham gia học chưa đảm bảo chuyên cần. Học sinh còn bị chi phối bởi nhiều
hoạt động ở các trường. Những năm học trước, việc bồi dưỡng học sinh giỏi chưa đảm
bảo tính hệ thống, nhiều thời gian học sinh nghĩ nhiều mà không được dạy bù kịp thời
nên các em nảy sinh tư tưởng chán học. Học sinh và phụ huynh ý thức về tham gia bồi
dưỡng các môn xã hội thiếu tích cực.
2.1.2. Về giáo viên:
Giáo viên bồi dưỡng tuyến 2 đã được BGH nhà trường tuyển chọn các đồng chí
tiêu biểu của Hội đồng sư phạm nhà trường là các đồng chí có uy tín trong công tác
giảng dạy. Tuy nhiên nhìn chung một số đồng chí chưa đầu tư nhiều thời gian cho công
tác bồi dưỡng, vì nhiều lí do (tham gia nhiều vào công việc ở nhà trường, không chịu
khó tích luỹ kiến thức theo các chuyên đề mình đảm nhận qua các kênh thông tin khác
nhau, ).
Việc biên soạn chương trình của các nhóm bộ môn bồi dưỡng tuyến 2 từng môn
chưa thật khoa học, một số chuyên đề bồi dưỡng chưa đồng bộ với kiến thức các bộ
môn liên quan. Chưa có biện pháp bổ sung kiến thức cơ bản bộ môn và kiến thức công
cụ kịp thời để tiến hành bồi dưỡng chuyên đề có chất lượng.
Trong quá trình thực hiện công tác bồi dưỡng theo kế hoạch năm học một số
đồng chí triển khai thiếu tính sáng tạo: không điều chỉnh chương trình dạy học, chưa
bám sát đối tượng nên khi phân loại HS còn mang tính cảm tính, thiếu cơ sở khoa học
do đó nảy sinh hiện tượng nhiễu, tiếp sức cho học sinh chưa sát.
Quỹ thời gian dành cho giáo viên bồi dưỡng còn hạn chế; kính phí hỗ trợ cho
giáo viên không có, nên động lực bồi dưỡng chưa cao.
Các biện pháp chỉ đạo ở cơ sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh.

 Lê Dương Quyền - HT trường THCS Liên

2.1.3. Công tác quản lí
Công tác quản lý tuy đã có những thay đổi nhưng vẫn còn một số bất cập. Đó là
chỉ đạo chưa sâu sát, cụ thể; còn mang nặng nếp làm cũ, ít có sự phát hiện đề xuất điều
chỉnh; còn bộc lộ rõ sự chủ quan; chưa có sự tác động tích cực về mặt chuyên môn. Hồ


1 Toán

0 0 0 0
0

2 Văn 0 0 1 1
2
6.00
3 Lý 0 0 0 2
2
5.25
4 Hoá 0 0 0 1
1
7.00
5 Sinh 0 0 0 1
1
6.25
6 Sử 0 1 1 1
3
8.50
7 Địa 0 1 0 0
1
8.25
8 Anh 0 0 0 2
2
6.90
9 Tin 0 0 0 1
1
5.00

2 Văn 2 0 0.00

0 0.00

2 100.00

0 0.00

0 0.00

3 Lý 3 1 33.33

0 0.00

2 66.67

0 0.00

0 0.00

4 Hoá 1 0 0.00

0 0.00

0 0.00

1 100.00

0 0.00


8 Anh 4 0 0.00

0 0.00

3 75.00

1 25.00

0 0.00

8 Tin 1 0 0.00

0 0.00

1 100.00

0 0.00

0 0.00

Tổng

19 1 5.26

1 5.26

12 63.16

3 15.79


hạng của học sinh, qua đó giúp học sinh cũng như phụ huynh hình dung học lực của con
em mình từ đó các giải pháp để động viên học sinh học tập tốt hơn.
+Thông tin giữa nhà trường và cơ quan chỉ đạo, nhằm xin các chủ trương, việc
thanh toán chế độ cho đội ngũ kịp thời, các giải pháp nảy sinh trong quá trình điều hành
kế hoạch bồi dưỡng.
2.1.2. Làm tốt công tác bồi dưỡng đội ngũ giảng dạy.
Xác định đây là một nhiệm vụ thường xuyên vì rằng nếu không tự bồi dưỡng thì
đội ngũ sẽ tụt hậu so với học sinh trong việc tiếp thu các chuyên đề. Bởi vậy mà phải
luôn tăng cường công tác tự bồi dưỡng của các giáo viên dạy thông qua tự nghiên cứu
tài liệu, qua dự giờ thăm lớp, học hỏi kinh nghiệm ở các thành viên trong HĐBD nhà
trường và Phòng giáo dục.
Tăng cường dự giờ góp ý cho đội ngũ về phương pháp giảng dạy.
Tổ chức, vận động cho đội ngũ đi tìm hiểu thực tế giảng dạy của các đơn vị bạn.
Trang bị đủ sách, tài liệu cơ bản cho đội ngũ giáo viên và học sinh nghiên cứu.
Sinh hoạt nhóm chuyên môn định kì, hàng tháng để rút kinh nghiệm giảng dạy.
Có biện pháp chỉ đạo cụ thể đối từng nhóm chuyên môn tuỳ theo đặc trưng của từng
nhóm. Trong sinh hoạt nhóm cũng có những nội dung cụ thể.
Ví dụ: Đầu năm trước khi bồi dưỡng chỉ đạo cho các nhóm sinh hoạt để xác định
nhiệm vụ, biện pháp kĩ thuật trong soạn bài, tuỳ theo đặc trưng bộ môn để soạn một
buổi dạy chuyên đề. Về kết cấu các dạng bài giảng của giáo viên:
+ Kiến thức mới: GV căn cứ SGK, SBT, chuẩn kiến thức theo QĐ 16/2006 chọn
các kiến thức kĩ năng cơ bản nhất, đặc biệt các kiến thức, kĩ năng phục vụ cho học sinh
tiếp nhận các chuyên đề soạn bài. Trong quá trình dạy các kiến thức kĩ năng học sinh
khó (thông qua việc làm bài tập của học sinh ở nhà) tiếp nhận thì GV đầu tư thời gian
soạn và dạy tiếp sức cho HS ngay tại các tiết học.
+ Ôn chuyên đề: Nhắc lại kiến thức, kĩ năng của chuyên đề 10% thời lượng .Làm
các dạng bài tập mang nội dung của chuyên đề nhưng phải gắn với năng lực của từng
học sinh. Có bài tập làm tại lớp: thầy và trò làm chung với nhau 50% thời lượng, còn lại
40% thời lượng dành cho HS tự làm, GV kèm từng học sinh, cho HS giải bài trên lớp.
Mỗi chuyên đề ra bài tập về nhà: BT vận dụng kiến thức cơ bản 20%, BT áp dụng 40%,

+ Sổ chủ nhiệm
+ Sổ dự giờ.
+ Lưu các báo cáo, đề xuất của cá nhân hoặc nhóm chuyên môn.
Về hồ sơ quản lí việc dạy học của giáo viên và học sinh:
+ Sổ kiểm tra đánh giáo viên học sinh.
+ Sổ dự giờ.
+ Sổ đầu bài các lớp học.
+ các báo cáo tiếp sưc hang tháng.
Hệ thống hồ sơ này phải thiết kế sát thực với điều kiện dạy học, không máy móc
theo các mẫu đã có. Khi xây dựng phải với tinh thần nội dung gọn, bảo đảm cho GV dễ
thực hiện, tránh hình thức. Nội dung chủ yếu tập trung quản lí chặt đối tượng học sinh,
theo dõi được diễn biến các giai đoạn học tập của các em từ đó mỗi em tìm ra các giải
pháp tối ưu để bồi dưỡng.
Ví dụ: Thiết kế sổ chủ nhiệm cho GV bồi dưỡng sổ này hình thức giống sổ chủ
nhiệm dành cho dạy đại trà, nhưng có một thông tin như sau để kiểm soát chất lượng
dạy của GV và việc học của học sinh:
THEO DÕI DIỄN BIẾN CHẤT LƯỢNG HỌC SINH
T
T
Họ và tên
Thán
g
Điểm
trung
bình
Số BT hoàn
thành/Só bài
tập được giao
Ch
ất l

từ đó đề xuất các gải pháp nhằm nâng cao chất lượng bồi dưỡng.
2.1.4. Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá
2.1.4.1.Đối với Ban giám hiệu
Làm tốt các hình thức kiểm tra đối giáo viên: Kiểm tra hồ sơ, kiểm tra việc dạy
học, kiểm tra thực hiện các quy định về chuyên môn, kiểm tra công tác chủ nhiệm, dự
giờ, góp ý cho đội ngũ giáo viên, Sau khi kiểm tra phải trả thông tin, tư vấn thúc đẩy
cho đội ngũ, nhân rộng những nhân tố mới, yêu cầu họ khắc phục những tồn tại và hạn
chế.
Chú trọng thúc đẩy và tư vấn đặc biệt các đồng chí trẻ mới tham gia vào lỉnh vực
bồi dưỡng HSG.
2.1.4.2.Đối với giáo viên
Giáo viên tăng cường công tác kiểm tra, giám sát tình hình làm bài tập của học
sinh ở lớp cũng như ở nhà. Tích cực kiểm tra việc học và làm bài tập của học sinh trên
lớp. Có sự phản hồi thông tin kịp thời với GV dạy chính.
2.1.4.3.Đối với học sinh
Đây là nhân tố quyết định đến chất lượng học sinh giỏi, nên công tác quản lí phải
chú trộng kiểm tra, đánh giá học sinh. từ đó bước đầu chúng ta hình dung mức học sinh
như thế nào, từ đó để có giải pháp tác động.
Thông qua sổ điểm, sổ đầu bài thiết lập phần mềm tính điểm học sinh theo từng
tháng qua đó nắm bắt được diễn biến chất lượng của học sinh. Thông qua sổ chủ nhiệm
để nắm bắt tỉ lệ chuyên cần của từng học sinh, để chỉ đạo cho Giáo viên dạy tiếp sức kịp
thời.
2.1.5. Tranh thủ sự chỉ đạo tiếp sức của HĐBD, tích cực hỏi ý kiến chuyên gia
Làm tốt công tác tham mưu với lãnh đạo, chuyên viên tạo thời gian để cho giáo
viên dạy tiếp xúc với HĐBD, các chuyên gia để học hỏi kinh nghiệm.Tích cực học hỏi ở
các đơn vị có bề dày trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi như THCS Kiến Giang,
THCS Sơn Thủy, Mua sắm đủ cơ số sách, tạp chí, tài liệu, tài nguyên mạng (Ngân
hàng đề thi, các chuyên đề bồi dưỡng theo từng bộ môn, các giải pháp kĩ thuật trong bồi
dưỡng, )
2.1.6. Làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục.

THỐNG KÊ SỐ GIẢI HSG LỚP 9 NĂM HỌC 2012 – 2013

TT Môn
Giải cá nhân
T
ổng
gải
cn
HS điểm cao nhất
NHẤT

NHÌ

BA KK

1 Toán 0 0
2 1
3
7.75
2 Văn 0 0
1 0
1
5.50
3 Lý 0 0
1 1
2
6.75
4 Hoá 0 0
2 0
2

(Quyết đinh số 628/QĐ-SGDĐT ngày 08 tháng 4 năm 2013 của Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo
về việc khen thưởng thành tích thi chọn học sinh giỏi tỉnh lớp 9 và lớp 11 năm học 2012 - 2013)

*Bảng 4:
THỐNG KÊ TỈ LỆ ĐIỂM CỦA HỌC SINH THAM GIA DỰ THI NĂM HỌC 2012 – 2013

TT

MÔN

TỔNG
SỐ
ĐIỂM
0.0 - 2.9 3.0 - 4.9 5.0 - 6.4 6.5 - 7.9 8.0 - 10.0
SL

TL SL TL SL

TL SL

TL SL TL
1 Toán

3 0 0.00

0 0.00

2 66.67

1 33.33


0 0.00

5 Sinh 3 0 0.00

0 0.00

1 33.33

2 66.67

0 0.00

6 Sử 2 0 0.00

0 0.00

2 100.00

0 0.00

0 0.00

7 Địa 2 0 0.00

0 0.00

2 100.00

0 0.00


7 26.92

1 3.85(Quyết đinh số 628/QĐ-SGDĐT ngày 08 tháng 4 năm 2013 của Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo
về việc khen thưởng thành tích thi chọn học sinh giỏi tỉnh lớp 9 và lớp 11 năm học 2012 - 2013)

Qua các bảng số liệu này chúng ta thấy số lượng học sinh tham gia 26 đông hơn
năm học 2011 - 2012 là 19 em. Giải cá nhân có 17/26 em đạt giải chiểm tỉ lệ 65,3%,
trong khi đó năm học 2011 - 2012 chỉ có 13/19 em đạt giải. Tuy nhiên do khách quan
nên tỉ lệ đạt giải Nhất, Nhì không có nhưng số giải Ba có đến 8/26, giải Khuyến khích
có 9/26. Học sinh có điểm cao nhất là 8.00 điểm .
Kết quả về điểm số của từng em được tăng lên đáng kể điểm từ 1,00 đến 3,000
giảm xuống đáng kể chỉ còn 1/26 em chiếm tỉ lệ 3,85% so với năm học 2011 -2012 là
1/19 em chiếm tỉ lệ 5,26%.
Chất lượng bộ môn Toán có nhiều chuyển biến: có 3/3 em tham dự thi có giải, có
học sinh đạt 7.75 điểm cao nhất huyện, trong khi đó năm học 2011 - 2012 không có em
nào.
Từ sự phân tích trên, cho chúng ta thấy các giải pháp trên là sát đúng với thực tế
công tác bồi dưỡng tại THCS tôi đang công tác nên đã gặt hái bước đầu những kết quả
Các biện pháp chỉ đạo ở cơ sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh.

 Lê Dương Quyền - HT trường THCS Liên

quan trọng, tạo sự động viên khích lệ cho đội ngũ yên tâm công tác trong việc bồi
dưỡng, tiếp sức học sinh giỏi tuyến 2 tại nhà trường.
*
* *

độ bảo đảm theo quy định, đồng thời có sự hỗ trợ thích đáng với chất xám mà giáo viên
bỏ ra khi phải làm việc thêm giờ, ngoài giờ. Việc khen thưởng phải kịp thời chu đáo,
thông tin tuyên truyền rộng rãi để nhân rộng các thành tích nổi trội tạo dư luận đồng
thuận với công tác bồi dưỡng học sinh giỏi.
Bốn là, tranh thủ sự quan tâm, tạo điều kiện của cấp uỷ đảng, chính quyền địa
phương, sự giúp đỡ của phòng GD&ĐT, của các tổ chức ban ngành, đoàn thể. Triển
khai công việc kịp thời, tạo được lòng tin đối với nhân dân đặc biệt là phụ huynh học
sinh; có chế độ động viên, khuyến khích đội ngũ giáo viên giỏi luyện đội tuyển và các
em học sinh giỏi.
Các biện pháp chỉ đạo ở cơ sở nhằm nâng cao chất lượng HSG lớp 9 dự thi cấp tỉnh.

 Lê Dương Quyền - HT trường THCS Liên

Bản thân tôi tuổi đời còn trẻ, tham gia công tác quản lí bồi dưỡng cũng chưa được
nhiều nên bản sáng kiến này chắc chắn còn có nhiêù chỗ còn hạn chế, nhưng với tinh
thần muốn đóng góp cho phong trào bồi dưỡng học sinh giỏi huyện nhà ngày càng có
những dấu hiệu khởi sắc, xứng tầm với thành tích của giáo dục Lệ Thuỷ, cần được sự
đóng góp bổ sung của các đồng nghiệp. Tôi chân thành cám ơn chuyên viên Phòng giáo
dục, Hội đồng khoa học nhà trường đã giúp tôi thành SKKN này.
3.2. Kiến nghị đề xuất
Công tác bồi dưỡng nhân tài cho đất nước nói chung, bồi dưỡng HSG cấp THCS
nói riêng là nhiệm vụ hết sức quan trọng trong công cuộc Công nghiệp hóa, hiện đại
hóa đất nước. Bản thân thiết nghĩ các cấp ủy đảng chính quyền, lãnh đạo nghành giáo
dục cần quan tâm hơn nữa đến nhiệm vụ vinh quang và nặng nề này. Phát động sâu
rộng trong đội ngũ cán bộ, giáo viên viết sáng kiến kinh nghiệm về công tác bồi dưỡng
HSG tại các trường THCS trên địa bàn huyện Lệ Thủy.

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC NHÀ TRƯỜNG.