SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT VÀI KINH NGHIỆM VỀ PHƯƠNG
PHÁP GIẢNG DẠY KỸ THUẬT VÀ NỘI
DUNG MÔN ĐÁ CẦU NHẰM TẠO TÍNH
TÍCH CỰC CHỦ ĐỘNG CHO HỌC SINH

I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Thể dục thể thao là một bộ phận của nền văn hóa chung, là một sự tổng
hợp những thành tựu xã hội trong sự nghiệp sáng tạo và sử dụng những biện
pháp chuyên môn để điều khiển sự phát triển thể chất của con người một
cách có chủ định nhằm nâng cao sức khỏe, kéo dài tuổi thọ.
Giáo dục thể chất là một mặt của giáo dục toàn diện không thể thiếu
được ở nhà trường phổ thông. Thể dục là biện pháp tích cực nhằm bảo vệ và
tăng cường sức khỏe cho học sinh, cải tạo giống nòi, đẩy mạnh sự phát triển
toàn diện, nhịp nhàng, cân đối của cơ thể, tăng cường tố chất, nâng cao khả
năng vận động của các em.
Đá cầu là môn thể thao học mới ở trường phổ thông trong những năm
gần đây. Thông qua môn học này giáo dục thể chất, bồi dưỡng cho học sinh
những đức tính dũng cảm, ngoan cường, ý thức tổ chức, kỷ luật, đoàn kết,
tương trợ, xây dựng thói quen rèn luyện thân thể, gìn giữ vệ sinh, đồng thời
làm cho không khí trong nhà trường thêm tươi vui, lành mạnh, sôi nổi trẻ
trung. Việc nâng cao thể lực, nâng cao sự khéo léo, hành động chính xác,
phản ứng nhanh, sự tập trung cao và căng thẳng về tinh thần, nâng cao sự

ật

c
ũng

nh
ư

s
ự

bi
ến

đ
ổi

kh
ô
ng ng
ừng

v
ề

lu
ật

thi
đấu. Ngày nay có nhiều giải đấu đá cầu trên thế giới được tổ chức với những


H
ầu

h
ết

h
ọc

sinh th
ích

th
ú

v
ới

m
ô
n h
ọc

m
ới

đư
ợc


Trong một số tiết học có nhiều nội dung.
3. Số liệu thống kê:
- Với câu hỏi: Em có hứng thú với bộ môn đá cầu trong nhà trường
không?
Tôi thu được kết quả như sau:

Năm học

Lớp

Sĩ số
Trước khi thực hiện đề tài Ghi chú

Hứng thú Không hứng thú 2008-2009

11B5 47 17
(36,2%)
30 (63,8%)
11A1
45 15 30 (66,7%)
(33,3%)
12A1
46 18
(39,1%)
28(60,9%)
12A2
42 18

41

15(37%) 26(63%)
2010-2011

11B3 34 14
(41,2%)
20 (58,8 %)
11A1
46 18
(33,3%)
28 (66,7 %)
11A2
43 18
(41,9%)
25(58,1 %)
12A2
47 20
(42,6%)
27(57,4 %)
12A4
47 16 (34%) 31(66 %)
12A5
45 17
(37,8%)
28(62,2 %)
12B3

n c
ủa

th
ế

k
ỉ

XXI, l
à

nh
â
n v
ật

trung
tâm của thời đại văn minh- thời đại khoa học kĩ thuật phát triển như vũ bão,
thời đại của sự bùng nổ thông tin, của tiến bộ kĩ thuật- và tất nhiên theo đó
có biết bao sự thay đổi bất ngờ nhanh chóng. Thời hiện đại với những đặc
điểm như trên đang đặt ra cho con người hiện đại những yêu cầu rất cao và
những bài toán đòi hỏi không chỉ một năng lực thích nghi mà còn chủ
động, sáng tạo. Để đáp ứng mục tiêu xây dựng con người mới, nghành giáo
dục và đào tạo đã và đang tiến hành đổi mới một cách đồng bộ từ nội dung
đến phương pháp dạy- học: Đổi mới sách giáo khoa, thay đổi cách soạn
giáo án, đổi mới phương giảng dạy… trong đó phương pháp dạy học đóng
vai trò chủ đạo.
Luật giáo dục, điều 28.2 đã ghi: Phương pháp giáo dục phổ thông
phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù

à

ti
ếng

n
ó
i c
ủa

ho
à

b
ình
, h
ữu

ngh
ị

gi
ữa

c
ác

d
â
n t

Hơn hết công tác thường xuyên, khoa học của những nhà chuyên môn
là để tạo ra được những phong trào đá cầu lành mạnh và bổ ích từ cơ sở đi
lên. Hiểu biết và sâu sát không ai bằng những người làm công tác văn hoá -
thể thao cơ sở và đặc biệt là những giáo viên giảng dạy giáo dục thể chất
trong nhà trường.
2.

N
ội dung,
bi
ện pháp thực hiện các giải pháp của đề t
ài.

Trường THPT Sông Ray là một ngôi trường nằm cách xa thành phố
Biên Hoà, rất nhiều lĩnh vực luôn đi sau và phát triển chậm so với các
trường khác trong Tỉnh. Tuy nhiên phong trào TDTT nói chung và phong
trào đá cầu nói riêng cũng có những bước hình thành trong những lần tổ
chức HKPĐ cấp trường.
Bộ Giáo Dục - Đào Tạo đưa vào trong chương trình chính khóa có nội
dung đá cầu, trường tổ chức hội khỏe phù đổng cấp trường, trong đó có nội
dung có nhiều giải được tổ chức rất sôi nổi góp phần làm phát triển phong
trào tập luyện đá cầu từng bước phát triển. Điều này tác động tích cực đến
phong trào đá cầu của trường THPT Sông Ray.
Vì vậy hàng năm trường tổ chức HKPĐ, các lớp tham gia thi đấu tích
cực, đạt kết quả khả quan, đạt được thành tích rất tốt, góp phần làm phát
triển phong trào đá cầu của trường mạnh mẽ và có chất lượng chuyên môn
cao.
Dựa trên những cơ sở phát triển phong trào đá cầu của trường tôi đưa ra
một vài ý kiến nhỏ về phương pháp giảng dạy môn đá cầu.
2.1.Trình độ kỹ thuật và hiểu biết về luật đá cầu của học sinh THPT

ộc

ch
ơ
i

gi
án

đ
o
ạn

v
à

gi
ảm

h
ào

h
ứng
, s
ô
i
nổi…
Qua tình hình thực tế trên, trong năm năm đưa vào thực hiện chính khóa
môn học đá cầu tôi xin trình bày những ý kiến nhỏ về phương pháp giảng

hi
ện

đ
ến

ng
ư
ời

cu
ối

c
ùng

c
ủa

m
ỗi

đ
ội
.
Đ
ội

n
ào

mức độ trò chơi với lượng vận động nặng hay nhẹ. Khi thực hiện trò chơi
trên giúp các em trao dồi, phát huy tính đồng đội, kỹ thuật được hoàn thiện
và hiểu biết luật thi đấu hơn. Trên hết là tạo cho các em sự hứng thú, tránh
gây nhàm chán trong học tập, rèn luyện. Qua đó chúng ta mới dễ có cơ sở
phát hiện, đánh giá khả năng thực hiện kỹ thuật động tác của các em.
2.1.2. Sự hiểu biết về luật:
- Nói đến luật là nói đến các phương tiện giúp trọng tài đều hành trận đấu
một cách khách quan. Ở trường học sự hiểu biết về luật còn hạn chế. Đặc
biệt là việc đưa vào giảng dạy chính thức môn đá cầu cho tất cả các trường
trong một thời gian ngắn (5 năm ). Điều này thể hiện rất rõ trong các giải thi
đấu cấp trường. Thậm chí có giáo viên tham gia làm công tác trọng tài còn
không nắm bắt hết về luật dẫn đến điều khiển trận đấu thiếu thuyết phục. Đối
với các em học sinh trường THPT Sông Ray thì sự hiểu biết luật rất còn
nhiều hạn chế.
- Trong 19 điều luật của đá cầu, có những luật rất quan trọng mà đa số
các em đều không hiểu hoặc một cách sơ sài: Đó là luật phát cầu ( điều 12)
và các lỗi đỡ phát cầu, hệ thống tính điểm, luật hội ý… Trong đó luật hội ý
c
ác

em th
ư
ờng

kh
ô
ng hi
ểu

v

trung giải thích những luật cơ bản, ngắn gọn dễ hiểu. Giải thích cho các em
thực hiện vận dụng thi đấu một cách nhanh nhất. Trong quá trình đấu tập
giáo viên giải thích những thắc mắc của học sinh những vấn đề liên quan về
luật.
- Ngoài ra trong giờ dạy cần phải sắp xếp thời gian hợp lý hơn, tạo điều
kiện cho học sinh tham gia đấu tập nhiều hơn. Phương pháp này giúp các em
tự hoàn chỉnh kỹ thuật cũng như hiểu biết, đánh giá về luật một cách toàn
diện hơn.
- Trong khi giảng dạy phôtô những hình ảnh liên quan đến luật cho các
em xem, đặc biệt là hình ảnh minh hoạ về luật vị trí các đối thủ. Tránh gây
gián đoạn trận đấu và giảm tính hấp dẫn.
- Những tiết ôn cần phải đặt những câu hỏi liên quan về luật để cho các
em tranh luận. Sau đó cho các em viết ra giấy, việc này giúp cho các em phát
huy hết khả năng hiểu biết về luật đá cầu.
Khi các em hiểu biết sâu sắc về luật đá cầu và kỹ thuật chơi cầu của
mình, thì mới đem lại hứng thú khi chơi cầu cũng như xem những trận đấu.
2.1.3 Nội dung giảng dạy môn đá cầu
- Xuất phát từ tình hình trên. Nhằm nâng cao hiệu quả và giúp cho học
sinh dễ hiểu hơn, tiếp thu nhanh hơn thì cách dùng từ cũng như việc áp dụng
các kỹ thuật sao cho phù hợp với hiểu biết và thực hiện của từng đối tượng
học sinh cần dược quan tâm.

- Theo tôi nên sử dụng thuật ngữ “ Giật cầu ”và “ Búng cầu” thay cho
thuật ngữ Tâng “Giật”cầu và Tâng “Búng”cầu . Nhằm giúp cho học sinh dễ
hiểu hơn cũng như việc giáo viên truyền đến học sinh một cách ngắn gọn,
xúc tích, rút ngắn được thời gian. Để dành nhiều thời gian cho phần cơ bản,
giúp học sinh thực hiện lượng vận động nhiều hơn nhằm nâng cao kỹ năng
thực hiện kỹ thuật động tác của học sinh.
- Cũng liên quan đến việc thực hiện nội dung: Nội dung Tấn công cầu
móc sau. Nội dung kỹ thuật này rất khó thực hiện cho đối tượng học sinh

Hứng thú Không hứng thú 2008-2009

11B5 47 35
(74,5%)
12 (25,5%)
11A1
45 32
(71,1%)
13 (28,9%)
12A1
46 36
(78,3%)
10(21,7%)
12A2
42 30
(74,4%)
12(28,6%)
12A3
42 33
(78,6%)
9(21,4%) 10B3 50

37 (74%) 13(26%)
10A1

11B3 34 22
(64,7%)
12 (35,3 %)
11A1
46 30
(65,2%)
16(34,8%)
11A2
43 35
(81,4%)
8(18,6 %)
12A2
47 37
(78,7%)
10 (21,3%)
12A4
47 32
(68,1%)
15(31,9 %)
12A5
45 31
(68,9%)
14(31,1 %)
12B3
42 30
(71,4%)
12(28,6 %)
12B4
42 28
(66,7%)

kỷ luật, đoàn kết, tương trợ xây dựng thói quen rèn luyện thân thể. Đồng
thời làm cho không khí nhà trường thêm tươi vui, lành mạnh, sôi nỗi, trẻ
trung.
Việc nâng cao thể lực, nâng cao sự khéo léo, hành động chính xác,
phản ứng nhanh, tập trung cao nâng cao sự bền bỉ cho con người là những
yêu cầu cấp thiết trong một đất nước đang phát triển. Những yêu cầu đó chỉ
có thể giải quyết một phần lớn trong công tác chăm sóc sức khoẻ, tổ chức
rèn luyện thể dục thể thao một cách hợp lý, thường xuyên, liên tục, mà
trước hết là trong lứa tuổi ở nhà trường - nơi đào luyện người lao động mới
cho đất nước.

VII.TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Phương pháp giảng dạy thể dục thể thao trong trường trung học phổ
thông - Phó giáo sư - Phó tiến sĩ Trịnh Trung Hiếu - Nhà xuất bản TDTT
Hà Nội- Năm 1999.
2. Giáo trình Đá cầu - Trường đại học sư phạm thể dục Hà Tây- Nhà
xuất bản thể dục thể thao Hà Nội – 2004.
3. Trò chơi ngoài trời - Tôn Thất Sam - Tôn Thất Hùng tuyển chọn -
Nhà xuất bản trẻ - Năm 2005.
4. Luật đá cầu – Nhà xuất bản thể dục thể thao Hà Nội – 2008.
5. Giảng day và huân luyện Đá Cầu – Nhà xuất bản thể dục thể thao –
2001.
Sông Ray, ngày 20 tháng 5 năm
2011
Người thực hiện Nguyễn Văn Bê