LỜI MỞ ĐẦU
Là một nước đang phát triển nhu cầu đầu tư xây dựng ở nước ta rất
lớn bao gồm đầu tư cho cơ sở hạ tầng giao thông, thuỷ lợi, điện lực, xây
dựng công nghiệp, dân dụng…với tổng mức vốn đầu tư hàng năm cho lĩnh
vực này chiếm tỷ lệ không nhỏ trong GDP. Bên cạnh đó sự tănglên của đầu
tư nước ngoài( Bằng vốn FDI,ODA,WB,ADB ) đã tạo ra nhiều cơ hội cạnh
tranh hơn cho các Doanh nghiệp xây dựng. Để thực hiện các dự án đầu tư
xây dựng cơ bản một cách hiệu quả cần thiết phải tạo ra một môi trường
cạnh tranh tốt cho các Doanh nghiệp xây dựng .Trên thực tế Đấu thầu là
hình thức cạnh tranh tạo ra môi trường tốt nhất. Hiện nay sự cạnh tranh giữa
các Doanh nghiệp xây dựng đã trở nên ngày càng gay gắt thông qua hình
thức đấu thầu .Đấu thầu xây dựng cơ bản là hình thức tổ chức kinh doanah
hiệu quả nhất đối với cả chủ đầu tư cũng như đối với các Doanh nghiệp
tham gia Đấu thầu ,đồng thời nó mang lại lợi ích lớn cho xã hội.Để dành
thắng lợi trong Đấu thầu xây dựng cơ bản đòi hỏi các Doanh nghiệp xây
dựng phải ngày càng nâng cao khả năng cạnh tranh, chứng minh sự vượt
trội của mình so với các nhà thầu khác dưới con mắt của chủ đầu tư.
Qua quá trình thực tập ở Công ty xây dựng số 6 Thăng Long tôi nhận
thấy dành thắng lợi trong Đấu thầu là một vấn đề quan trọng bậc nhất trong
hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty. Do đó tôi đi sâu tìm hiểu và
nghiên cứu đề tài :" Một số biện pháp tăng cường công tác Đấu thầu xây
lắp ở Công ty xây dựng số 6 Thăng Long".
Đề tài gồm 3 Chương:
Chương I. Vai trò và nội dung của Đấu thầu xây lắp trong nền kinh tế
thị trường
Chương II. Phân tích tình hình thực hiện công tác Đấu thầu ở công ty
xây dựng số 6 Thăng Long.
Chương III. Một số biện pháp tăng cường công tác Đấu thầu xây lắ ở công
ty xây dựng số 6 Thăng Long .
Đấu thầu là một hoạt động tương đối mới ở Việt Nam nhưng đã được
sử dụng rộng rãi ở nhiều nơi khác trên thế giới. Kinh nghiệm cho thấy rằng
đấu thầu nếu được thực hiện có thể tiết kiệm được đáng kể so với những
phương pháp giao thầu. Có thể nói đấu thầu là một trong những yếu tố
chính bảo đảm sự thành công của các dự án. Đấu thầu nói chung là một
phạm trù kinh tế, nó gắn liền với sự ra đời của sản xuất và trao đổi hàng
hoá, không có sản xuất và trao đổi hàng hoá thì không có đấu thầu.
1.2 Các Khái niệm liên quan
- Dự án : Là tập hợp những đề xuất để thực hiện một phần hay
toàn bộ công việc, mục tiêu hoặc yêu cầu nào đó. Dự án bao gồm dự án
đầu tư và dự án không đầu tư.
- Dự án đầu tư: Là một tập hợp những đề xuất về việc bỏ vốn để
tạo mới, mở rộng hay cải tiến những đối tượng nhất định nhằm đạt được
tăng trưởng về số lượng , cải tiến hay nâng cao chất lượng của sản phẩm
hay dịch vụ nào đó trong một khoảng thời gian xác định.
.- Chủ đầu tư: Là cá nhân hay tổ chức pháp nhân được giao trách
nhiệm trực tiếp quản lý, sử dụng vốn đầu tư theo quy định của pháp luật.
- Tổng mức đầu tư: Là tổng mức chi phí cần thiết cho việc đầu
tư xây dựng công trình thuộc dự án được tính toán cụ thể ở giai đoạn
thiết kế kỹ thuật.
- Tổng dự toán công trình: Bao gồm những khoản chi phí có liên
quan đến khảo sát thiết kế, xây lắp, mua sắm máy móc thiết bị, chi phí
sử dụng đất đai, đền bù giảI toả mặt bằng, chi phí khác và chi phí dự
phòng.
- Vốn đầu tư được quyết toán: Là toàn bộ chi phí hợp pháp được
thực hiện trong quá trình đầu tư để đưa dự án vào khai thác sử dụng. Chi
phí hợp pháp là chi phí theo đúng hợp đồng đã kí kết và thiết kế dự toán
- Giá trúng thầu : Là giá được người có thẩm quyền hoặc cấp có
thẩm quyền phê duyệt kết quả đấu thầu để làm căn cứ cho bên mời thầu
thương thảo hoàn thiện và kí hợp đồng với nhà thầu trúng thầu. Giá
trúng thầu không lớn hơn giá gói thầu trong kế hoạch đấu thầu được
duyệt.
- Giá kí hợp đồng : Là giá được bên mời thầu và nhà thầu trúng
thầu thoả thuận sau khi thương thảo hoàn thiện hợp đồng và phù hợp với
kết quả trúng thầu.
2. Tính tất yéu khách quan của đấu thầu xây lắp các công trình của
doanh nghiệp xây dựng
2.1 Vai trò của đấu thầu đối với kinh tế
Đấu thầu góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của nền kinh
tế
- Đấu thầu xây lắp góp phần nâng cao hiệu quả của công tác
quản lý nhà nước về đầu tư và xây dựng, hạn chế và loạI trừ các tình
trạng như thất thoát lãng phí vốn đầu tư và các hiện tượng tiêu cực khác
trong xây dựng cơ bản
- Đấu thầu xây lắp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của
ngành xây dựng cơ bản ở nước ta.
- Đấu thầu xây lắp là động lực, đIều kiện để cho các doanh
nghiệp xây dựng cạnh tranh lành mạnh trong cơ chế thị trường, thúc đẩy
sự phát triển của ngành công nghiệp xây dựng.
Đấu thầu giúp chủ đầu tư lựa chọn được đối tác phù hợp nhất.
- Thông qua đấu thầu xây lắp, chủ đầu tư sẽ tìm được các nhà
thầuhợp lý nhất và có khả năng đáp ứng yêu cầu tốt nhất của dự án .
- Thông qua đấu thầu xây lắp và kết quả hoạt động giao nhận
thầu chủ đầu tư sẽ tăng cường hiệu quả quản lý vốn đầu tư, tránh tình
trạng thất thoát vốn đầu tư ở tất cả các khâu của quá trình thi công xây
lắp.
Ngày nay đã hết thời kỳ mà Doanh nghiệp xây dựng có các công
trình xây dựng do cấp trên giao cho. Muốn sản xuất kinh doanh cũng như
các doanh nhiệp khác, Doanh nghiệp xây dựng phải tham gia vào thị
trường xây dựng để tìm kiếm tranh giành lấy các dự án. Đối tượng sản xuất
kinh doanh của các Doanh nghiệp xây dựng là các công trình xây dựng. Mà
để có công trình xây dựng thì hình thức phổ biến hiện nay và trong tương lai
là doanh nghiệp phải tham gia đấu thầu. Nếu không tham gia hoặc trượt thầu thì CBCNV không có việc làm, doanh nghiệp đình trễ hoạt động sản
xuất kinh doanh. Vậy có thể nói đấu thầu là tiền đề, cơ sở và nền móng của
quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp sản xuất trong cơ chế thị
trường. Như chúng ta đã biết dự thầu là hình thức tham gia cạnh tranh trên
thị trường xây dựng. Sự cạnh tranh này rất quyết liệt và mạnh mẽ thể hiện ở
những khía cạnh sau:
Muốn tham gia đấu thầu thì trước hết các Doanh nghiệp xây dựng
phải có uy tín trên thị trường bởi vì ở nước ta phần lớn áp dụng hình thức
đấu thầu hạn chế. Chủ đầu tư hay bên mời thầu có độ tin cậy cao. Như vậy
khi tham gia đấu thầu Doanh nghiệp xây dựng có thể thấy được khả năng và
năng lực của mình so với đối thủ như thế nào để có biện pháp duy trì và
nâng cao hơn nữa năng lực của mình. Từ đó uy tín của doanh nghiệp ngày
càng được nâng cao, tên của doanh nghiệp được nhiều người biết đến. Đây
là một ưu thế cạnh tranh trong đấu thầu.
Khi tham gia đấu thầu nhiều Doanh nghiệp xây dựng ngày càng được
hoàn thiện về mặt tổ chức quản lý, đội ngũ CBCNV được nâng cao về trình
độ,kinh nghiệm.
Khi tham gia đấu thầu và thắng thầu nhiều thì doanh nghiệp tạo được
quan hệ tốt với chủ đầu tư, với cơ quan nhà nước, với các bạn hàng khác.
Điều này có nghĩa doanh nghiệp đang đứng vững trên thị trường xây dựng
và có xu hướng đi lên.
+ Chủ đầu tư (người có nhu cầu xây dựng) nêu rõ các yêu cầu của
mình và thông báo cho các nhà thầu biết.
+ Các nhà thầu căn cứ vào yêu cầu của chủ đầu tư sẽ trình bày năng
lực, đưa ra các giải pháp thi công xây lắp cho chủ đầu tư xem xét, đánh giá.
+ Chủ đầu tư đánh giá năng lực và các giải pháp của nhà thầu để
chọn ra nhà thầu thích hợp nhất.
Sơ đồ 1- Khái quát hoạt động đấu thầu xây lắp
Yêu cầu Năng lực, giải pháp
Đánh giá
Chủ đầu tư
Các nhà thầu
Lựa chọn
nhà thầu
Ký kết hợp
đồng
4. Các điều kiện của doanh nghiệp xây dựng khi tham gia
5.1 Pháp luật của nhà nước Đây là nhân tố ảnh hưởng bao trùm nhất tới việc đấu thầu của các
doanh nghiệp xây dựng. Nó sẽ ảnh hưởng tới tất cả mọi mặt của đấu thầu:
hình thức và phương thức đấu thầu, cá nhân tổ chức nào có đủ tư cách tham
gia đấu thầu, người có thẩm quyền quyết định đầu tư…
Nhân tố này ảnh hưởng lớn tới kết quả đấu thầu, thể hiện ở hai khía
cạnh sau:
Đối với việc tổ chức đấu thầu của chủ đầu tư : Pháp luật và quy chế
quy định các dự án nào phải tổ chức đấu thầu, những hình thức lựa chọn
nhà thầu, các phương thức áp dụng trong đấu thầu …nhận hồ sơ dự thầu
như thế nào, mở thầu và xét thầu ra sao…
Đối với việc dự thầu của các nhà thầu : Pháp luật và quy chế quy định
những Doanh nghiệp xây dựng nào được phép tham gia dự thầu, quyền lợi
và nghĩa vụ của nhà thầu…
Ở nước ta hiện nay có các văn bản chính điều chỉnh hoạt động Đấu
thầu xây dựng là nghị định số 52/1999/NĐ-CP của Chính phủ ban hành
ngày 08/07/1999 về Quy chế quản lý đầu tư xây dựng, Nghị định số
88/1999/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 01/09/1999 về Quy chế đấu
thầu, Nghị định số 12/2000/NĐ-CP và Nghị định số 14/2000/NĐ-CP sửa
đổi, bổ sung NĐ 52/1999/NĐ-CP và NĐ 88/1999/NĐ-CP.
5.2 Hình thức lựa chọn nhà thầu của chủ đầu tư.
Theo Nghị định số 88/1999/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày
01/09/1999 về Quy chế đấu thầu, có 3 hình thức lựa chọn nhà thầu. Với mỗi
hính thức nó sẽ ảnh hưởng rất lớn tới việc tổ chức đấu thầu của chủ đầu tư
cũng như việc dự thầu của các nhà thầu:
-Đấu thầu rộng rãi: Đây là hình thức đấu thầu không hạn chế số
lượng nhà thầu tham gia. Bên mời thầu phải thông báo công khai trên các
phương tiện thông tin đại chúng
đấu thầu mua sắm hàng hoá và xây lắp.
- Đấu thầu 2 túi hồ sơ : Là phương thức mà nhà thầu nộp đề xuất kỹ
thuật và đề xuất tài chính trong từng túi hồ sơ riêng vào cùng một thời điểm.
Túi hồ sơ kỹ thuật sẽ được đánh giá trước. Các nhà thầu đạt số điểm kỹ
thuật từ 70% trở lên sẽ được mở tiếp túi hồ sơ tài chính để đánh giá. Với
phương thứcnày các nhà thầu phải kết hợp hài hoà giữa kỹ thuật và tài chính
khi lập hồ sơ.
- Đấu thầu 2 giai đoạn: Phương thức này áp dụng cho những dự án
lớn, phức tạp về công nghệ - kỹ thuật, hoặc dự án thực hiện theo hợp đồng
chìa khoá trao tay.
Giai đoạn 1: Các nhà thầu nộp đề xuất kỹ thuật và phương án tài
chính (chưa có giá trị) để bên mời thầu xem xét và thảo luận cụ thể với từng
nhà thầu nhằm thống nhất về yêu cầu và tiêu chuẩn kỹ thuật để nhà thầu
chuẩn bị nà nộp hồ sơ dự thầu chính thức.
Giai doạn 2 : Bên mời thầu các nhà thầu tham gia trong giai đoạn 1
nộp hồ sơ dự thầu chính thức với đề xuất kỹ thuật đã được bổ sung hoàn chỉnh trên cùng một mặt bằng kỹ thuật và đề xuất chỉ tiêu vầ tài chính với
đầy đủ nội dung và tiến độ thực hiện đIều kiện hợp đồng, giá dự thầu.
II. Trình tự thực hiện Đấu thầu xây lắp.
Sơ đồ 2- Trình tự thực hiện tổ chức đấu thầu
ếu có)
Chuẩn bị hồ sơ mời
thầu
Mời thầu
Nộp và nhận hồ sơ
dự thầu
Mở thầu
Đánh giá hồ sơ dự thầu
Trình duyệt kết quả
đấu thầu
Công bố kết quẩ đấu
thầu
II.1 Chuẩn bị đấu thầu.
Để tổ chức tốt một cuộc đấu thầu chủ đầu tư phải chuẩn bị các công
việc cần thiết :
Lập kế hoạch đấu thầu về phân chia gói thầu, phương thức thực
hiện hợp đồng, kế hoạch về thời gian, kế hoạch đấu thầu phảI được người
có thẩm quyền đầu tư phê duyệt.
Chuẩn bị nhân sự: Gồm những người có thẩm quyền quyết định đầu
tư của bên mời thầu (chủ đầu tư hoặc đại diện) và chỉ định tổ chuyên gia
hoặc tư vấn giúp việc.
Chuẩn bị hồ sơ mời thầu: Bao gồm:
Hình thức sơ tuyển chỉ áp dụng cho những dự án lớn, yêu cầu kỹ
thuật cao nhằm chọn ra những nhà thầu đáp ứng được các yêu cầu về kỹ
thuật và kinh nghiệm để tiếp tục vào đấu thầu ở giai đoạn sau:
Lập hồ sơ sơ tuyển
Thông báo mời sơ tuyển
Nhận và quản lý hồ sơ dự thầu.
Đánh giá hồ sơ dự sơ tuyển
Thông báo kết quả sơ tuyển.
Số các nhà thầu được chọn thường là nhỏ hơn 7 nhà thầu. Trường
hợp chủ đầu tư nắm được các thông tin đáng tin cậy về các ứng thầu thì có
thể bỏ qua giai đoạn này.
II.3 Mời thầu
Bên mời thầu sử dụng hai hình thức là ra thông báo mời thầu hoặc
gửi thư mời thầu cho các nhà thầu.
Thông báo mời thầu: Hình thức này áp dụng trong trường hợp đấu
thầu rộng rãI hoặc đối với các goí thầu sơ tuyển. Bên mời thầu phải tiến
hành thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng tuỳ theo quy mô và
tính chất của gói thầu theo quy định. Thông báo mời thầu gồm các nội
dung:
+ Tên và địa chỉ bên mời thầu.
+ Mô tả tóm tắt dự án, địa chỉ và thời gian xây dựng. + Chỉ dẫn tìm hiểu hồ sơ mời thầu.
+ Thời hạn, địa chỉ nhận hồ sơ mời thầu.
Gửi thư mời thầu: Hình thức này được áp dụng trong thể loại đấu
thầu hạn chế. Bên mời thầu phải gửi thư mời thầu trực típ đến từng nhà
thẩutong danh sách đã được duyệt, nội dung thư mời thầu tuỳ vào từng lĩnh
vực cụ thể.
II.4 Nộp hồ sơ dự thầu.
- Xem xét sự đáp ứng cơ bản của hồ sơ dự thầu đối với hồ sơ mời
thầu, kiểm tra năng lực về kỹ thuật và tài chính, kinh nghiệm của nhà thầu
theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu…
- Làm rõ hồ sơ dự thầu ( nếu cần) : Trong quá trình đánh giá sơ bộ
bên mời thầu thấy có vấn đề gì cần làm rõ thì yêu cầu nhà thầu giải trình
bằng văn bản (nhưng không được làm thay đổi hồ sơ dự thầu).
b- Đánh giá chi tiết hồ sơ dự thầu.
Bước 1: Đánh giá về mặt kỹ thuật để chọn danh sách ngắn.
Việc đánh giá tiến hành dựa trên cơ sở yêu cầu và tiêu chuẩn đánh
giá được quy định trong hồ sơ mời thầu và tiêu chuẩn đánh giá chi tiết được
người có thẩm quyền phê duyệt trước thời đIểm mở thầu. Các nhà thầu đạt
số đIểm từ 70% tổng số điểm về kỹ thuật trở lên sẽ được chọn và danh sách
ngắn.
Bước 2 : Đánh giá về mặt taì chính, thương mại
Tiến hành đánh giá tài chính, thương mại các nhà thầu thuộc danh
sách ngắn trên cùng một mặt bằng tiêu chuẩn đánh giá được phê duyệt.
Việc đánh giá về mặt tài chính, thương mại nhằm xác định giá đánh
giá bao gồm các nội dung sau:
Sửa lỗi.
Hiệu chỉnh các sai lệch.
Chuyển đổi giá dự thầu sang một đồng tiền chung. Đưa về mặt bằng so sánh.
Xác định giá đánh giá của các hồ sơ dự thầu.
c- Đánh giá tổng hợp các tiêu chuẩn và xếp hạng nhà thầu
Dựa vào kết quả đánh giá chi tiết ở phần trên và căn cứ vào thang
điểm đã được lập
( phải được người có thẩm quyền quyết định đầu tư phê duyệt hồ sơ
dự thầu từ đó xếp hạng thứ tự nhà thầu để có căn cứ trình người có thẩm
như những thay đổi khác liên quan đến nhà thầu, nếu phát hiện những thay
đổi liên quan đến việc thực hiện hợp đồng( năng lực tài chính suy giảm,
nguy cơ phá sản…) bên mời thầu phải kịp thời thông báo cho người có
thẩm quyền quyết định đầu tư xem xét.Huỷ bỏ kết quả đấu thầu , tổ chức
đấu thầu lại khi phát sinh các vấn đề :
+ Dự án đầu tư phải thay đổi mục tiêu khác với dự kiến ban đầu trong
thư mời thầu.
+ Không có nhà thầu nào đáp ứng được yêu cầu
+ Có chứng cớ chứng minh sự tiêu cực trong quá trình đấu thầu
Thông báo trúng thầu:
Sau khi có quyết định phê duyệt kết quả đấu thầu của cấp có thẩm
quyền, bên mời thầu phải gửi thông báo trúng thầu bằng văn bản kèm theo
dự thảo hợp đồng có lưu ý những đIều kiện cần thiết phải bổ sung (nếu có)
để đáp ứng yêu cầu của bên mời thầu. Đồng thời bên mời thầu phải gửi kèm
lịch biểu nêu rõ thơì gian, địa điểm thương thảo ký kết hợp đồng và nộp bảo
lãnh thực hiện hợp đồng.
Thương thảo ký kết hợp đồng:
Khi nhận được thông báo trúng thầu, nhà thầu phải gửi cho bên mời
thầu thư chấp nhận hoặc từ chối thương thảo trong phạm vi không quá 30
ngày kể từ ngày thông báo, nếu không nhận được thư chấp nhận hoặc từ
chối của nhà thầu, bên mời thầu không hoàn trả bảo lãnh dự thầu và báo cáo
cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Sau khi đã thống nhất về thời gian, địa điểm, hai bên sẽ tiến hành
thương thảo hoàn thiện hợp đồng và tiến tới ký kết hợp đồng chính thức.