SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC NHẰM
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY
MÔN KHOA HỌC LỚP 5
PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ

Vấn đề đổi mới phương pháp dạy học gần đây được đề cập rất nhiều, kể từ
việc đổi mới nội dung, chương trình sách giáo khoa đến việc vận dụng phương
pháp, hình thức tổ chức dạy học, hay cả đến khâu kiểm tra, đánh giá kết quả học
tập của HS. Tuy nhiên, việc vận dụng những nội dung đổi mới đó vào thực tế
giảng dạy lại chưa thực sự hiệu quả. Để việc vận dụng phương pháp, hình thức tổ
chức dạy học mới sao cho phù hợp, đạt hiệu quả điều quan trọng là cần phải nâng
cao hiểu biết của người GV về xu hướng đổi mới hiện nay sao cho có thể phát
huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS.
Với giáo dục Tiểu học, bậc học nền tảng trong hệ thống giáo dục quốc dân, có
nhiệm vụ là trang bị những kiến thức cơ sở ban đầu của người lao động trong
tương lai, đó là những con người được phát triển toàn diện, có tri thức, có tay
nghề năng lực thực hành tự chủ, sáng tạo. Muốn vậy, với từng môn học, phần
học, GV cần nghiên cứu, tìm hiểu những biện pháp dạy học cụ thể, nhằm đạt
được hiệu quả dạy học cao nhất.
Ở lớp 5, cùng với các môn học khác như Toán, Tiếng Việt, Đạo đức, Hát nhạc,
Mĩ thuật, Thể dục, thì Khoa học là một môn học mang tính tích hợp cao, môn học

- Tích cực tham gia bảo vệ môi trường xung quanh.
II. Các phương pháp dạy học phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh
Trong dạy học môn Khoa học, ta có thể sử dụng phối hợp một số phương
pháp dạy học khác nhau một cách linh hoạt, sáng tạo theo hướng tăng cường sự
tham gia của học sinh vào các hoạt động tìm tòi, phát hiện kiến thức mới. Trong
đó giáo viên đặc biệt lưu ý:
- Tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động khám phá nhằm khuyến
khích sự tò mò khoa học, thói quen đặt câu hỏi, tìm câu giải thích khi các em
được tiếp cận với thực tế xung quanh.
- Tổ chức cho học sinh tập giải quyết những vấn đề đơn giản gắn liền với
những tình huống có ý nghĩa, học sinh sẽ có dịp vận dụng những kiến thức đã học
vào cuộc sống một cách phù hợp.
- Tổ chức cho học sinh làm việc theo nhóm nhỏ sẽ giúp các em có nhiều cơ
hội để nói lên ý kiến của mình, giúp các em rèn luyện khả năng diễn đạt, giao tiếp
và hợp tác trong công việc.
- Tăng cường học sinh sử dụng tranh, ảnh, sơ đồ, mẫu vật, đồ vật thí
nghiệm… Sau đây là những gợi ý cụ thể về việc áp dụng một số phương pháp dạy
học để dạy môn Khoa học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh
trong học tập.
1. Phương pháp quan sát:
- Phương pháp quan sát dạy học sinh cách sử dụng các giác quan để tri giác
trực tiếp, có mục đích về các sự vật, hiện tượng diễn ra trong tự nhiên và trong
cuộc sống hằng ngày mà không có sự can thiệp vào quá trình diễn biến của các sự
vật hoặc hiện tượng đó.
- Phương pháp quan sát có 2 bước:
+ Quan sát để thu nhập thông tin
+ Xử lí thông tin đã thu thập được để rút ra kết luận.
- Đối tượng quan sát có thể là các tranh ảnh, mô hình, sơ đồ, vật chất các
hiện tượng xảy ra trong tự nhiên và trong quá trình sống của các sinh vật.
- Một số điểm cần lưu ý học sinh khi quan sát: giáo viên cần chú trọng

4. Phương pháp trò chơi:
- Trò chơi học tập là trò chơi có nội dung gắn với hoạt động học tập của
học sinh.
- Trò chơi học tập làm không khí lớp học thoải mái, dễ chịu, học sinh thấy
vui, nhanh nhẹn, cởi mở và tiếp thu tự giác, tích cực hơn.
- Cách tổ chức trò chơi học tập:
+ Nêu tên trò chơi
+ Cho học sinh chơi thử
+ Chơi thật
+ Nhận xét kết quả trò chơi, thái độ của người chơi
+ Kết thúc: học sinh nêu lên những gì các em đã học được qua trò
chơi
- Một số điểm cần lưu ý:
+ Nếu giáo viên tổ chức không tốt sẽ khó kiểm soát lớp học
+ Một số trò chơi có thể làm học sinh quá hưng phấn, có thể ảnh
hưởng đến các môn khác.
5. Phương pháp động não
- Động não là phương pháp nhằm giúp học sinh nảy sinh nhiều ý tưởng,
nhiều giả định về một vấn đề nào đó.
- Các bước tiến hành:
+ Giáo viên nêu câu hỏi hoặc vấn đề cần được tìm hiểu trước cả lớp.
+ Khích lệ học sinh phát biểu
+ Liệt kê ý kiến lên bảng

+ Phân loại ý kiến
+ Tổng hợp ý kiến của học sinh
- Một số điểm cần chú ý:
+ Ý kiến phát biểu nên ngắn gọn.
+ Mọi ý kiến đều cần được giáo viên hoan nghênh, chấp nhận, không
nên phê phán, nhận định đúng, sai.
- GV nhận xét, cho điểm, xếp loại
nhóm.

 Hoạt động 2:

Đặc điểm của chất rắn,

- Chia đội, phân đội trưởng
- Thảo luận, đánh dấu vào phiếu
nhóm của đội mình
“Phân biệt 3 thể của chất”
Thể rắn Thể lỏng Thể khí
Cát trắng
Đường
Nhôm
Nước đá
Nước
Cồn
Dầu ăn
Nước
Xăng

Hơi nước
Ôxi
Nitơ

- GV đưa ra cho HS các ví dụ về sự
chuyển thể của chất, nhiệm vụ của các
nhóm là đánh giá xem các nhận định ấy
đúng hay sai.
- Mỗi câu đúng được 1 điểm, thang điểm
10. Kết thúc đội nào được cao điểm hơn
sẽ tháng cuộc.
- Nhận xét, tuyên dương

- Thảo luận chọn đáp án rồi giơ thẻ
1- B 2- C 3- A

- Giải thích
- theo dõi và đọc lại kết luận - HS quan sát, trả lời câu hỏi

H1: Nước ở thể lỏng
H2: Nước đá chuyển từ thể lỏng
trong điều kiện nhiệt độ bình thường.
H3: Nước bốc hơi chuyển từ thể lỏng
sang thể khí ở nhiệt độ cao.
- Theo dõi
- HS lấy ví dụ
- Nhận xét



%
Loi
khỏ
T l
%
Loi
TB
T l

%
Loi
yu

T
l
%
2011 - 2012

109 32 29,3

54 49,5 23 21,1

0 0
2012 - 2013

116 49 42,2

61 52,5 6 5,2 0 0


+ Tạo không khí học tập, thoải mái, tự nhiên.
+ Để thờng xuyên thực hiện tiết học có hiệu quả, nên đơn giản hoá việc tổ
chức học tập, triệt để sử dụng t liệu, đồ dùng sẵn có.
Vi ti cú giỏ tr thc tin, ó c ỏp dng trong ging dy thc t
trng tiu hc T L v ó cú kt qu nht nh. Tuy nhiờn vn phi cú iu

chỉnh, bổ sung cho phù hợp với yêu cầu của việc học tập bộ môn. Chúng tôi rất
mong được sự tham gia, đóng góp của các bạn đồng nghiệp, rất mong được sự
trao đổi, rút kinh nghiệm để đề tài hoàn chỉnh hơn.

Tề Lỗ, ngày 02 tháng 12 năm 2013 Tổ thực hiện: Tổ 4,5