SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY MÔN TẬP ĐỌC, HƯỚNG DẪN
HỌC SINH TỰ ĐỌC ĐÚNG ĐẾN ĐỌC DIỄN CẢM MỘT BÀI TẬP
ĐỌC”
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lí do chọn đề tài:
1. Cơ sở lý luận:
Đã từ lâu chúng ta quan tâm đến việc bảo vệ và gìn giữ sự trong sáng của
tiếng Việt. Muốn làm được điều đó, trước tiên phải nói và viết cho đúng. Chính vì vậy,
việc dạy tiếng Việt cho học sinh , nhất là học sinh tiểu học có ý nghĩa đặc biệt quan trọng
vì đây là bậc học đầu tiên, đặt nền móng cho hình thành và phát triển về ngôn ngữ của trẻ
sau này.
Qua kinh nghiệm nhiều năm giảng dạy tôi thấy học sinh muốn nói hay viết hay,
trước hết phải biết cách đọc tốt. Vậy đọc như thế nào là tốt? theo tôi, ngoài yêu cầu đọc
đúng chữ, đọc rõ ràng, lưu loát còn phải đọc diễn cảm. Tức là phải thể hiện được nội
dung, sắc thái của bài tập đọc để thấy rõ cái hay, cái đẹp của tác phẩm. Vì vậy, ngay từ
những tiết dạy đầu tiên của năm học, tôi thường chú ý nghe các đối tượng học sinh đọc
bài và nhận thấy, ngay cả những em mà các bạn cho là đọc tốt khi đọc, cũng thiếu cảm
xúc, do chưa biết cách làm thế nào để có cảm xúc. Trong khi điều này, nếu được giáo
viên giúp đỡ, các em hoàn toàn có thể làm được.
Xuất phát từ suy nghĩ đó, đã nhiều năm nay, tôi rất coi trọng việc rèn đọc diễn cảm
cho học sinh và bước đầu đã thu được kết quả mong muốn.
2. Cơ sở thực tiễn:
2.1. Thuận lợi, khó khăn:
a. Thuận lợi:
Học sinh có đủ sách học, đa số phụ huynh quan tâm tới việc học của em. Trường
lớp khang trang, sạch sẽ. giáo viên có trách nhiệm và dạy nhiều năm. Yêu nghề, mến trẻ,
tận tụy với học sinh,
b. Khó khăn:
Vẫn còn một số phụ huynh cho rằng chỉ cần biết đọc đúng là được không cần

Rèn cho học sinh lớp 3 đến lớp 5.
IV. Kế hoạch thực hiện:
Chủ yếu rèn trong các tiết tập đọc ,tiết ôn luyện.

B. NỘI DUNG
I. Thực trạng và mâu thuẫn:
* Đối chứng giữa cách dạy cũ và cách dạy mới cùng với những kinh nghiệm của
bản thân để thấy rõ sự ưu việt của nó.
1) Dạy theo phương pháp cũ: với môn tập đọc dạy gần như một tiết giảng văn, chủ
yếu giáo viên phân tích bài tập đọc và hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài với một số lượng
câu hỏi khai thác bài rất nhiều, thiên về hướng cảm thụ văn chương, do đó, học sinh
không hiểu được mối quan hệ giữa nghệ thuật và nội dung văn bản. Hơn nữa thời gian
luyện đọc lại ít, nên sau tiết học khả năng đọc của học sinh không được nâng cao, không
hình thành được kĩ năng đọc đúng, đọc hay cho học sinh, hạn chế việc cảm thụ văn học.
2) Dạy theo phương pháp mới: Với mục đích là nâng cao chất lượng đọc của học
sinh nên yêu cầu luyện đọc thầm và đọc thành tiếng trên cơ sở hiểu văn bản tiến tới đọc
diễn cảm một cách sáng tạo.
II. Các biện pháp giải quyết vấn đề:
1) Đối với giáo viên: Phải chủ động lập kế hoạch giảng dạy trên lớp.
* Khâu soạn bài: Phải tìm hiểu kĩ văn bản trên cơ sở phân tích, tổng hợp và hệ
thống hoá văn bản để đánh giá đúng nội dung nghệ thuật của bài. Trong trường hợp cần
thiết, giáo viên có thể điều chỉnh hoặc thêm các câu hỏi khác về nội dụng, nghệ thuật để
gợi mở và gây hứng thú cho học sinh.
* Khâu tập đọc mẫu của giáo viên: Giáo viên phải luyện đọc thành tiếng đúng và
diễn cảm một cách sáng tạo bài văn, phải nắm vững cách đọc (giọng đọc, ngắt nghỉ, nhấn
giọng, kéo dài giọng ) như thế nào để thể hiện được sắc thái của bài.
* Khâu chuẩn bị đồ dùng dạy học: Đây là khâu quan trọng để hỗ trợ cho bài giảng,
giáo viên phải chịu khó sưu tầm (có thể yêu cầu học sinh cùng tham gia) những tranh
ảnh, bài bình luận, tác giả, xuất xứ của tác phẩm có liên quan đến bài học, suy nghĩ (ghi
vào giáo án) đưa ra lúc nào để phục vụ cho mục đích tiết dạy một cách hiệu quả nhất.

cho ngực nở nang”, đọc sai “tập đều cho ngực lở lang” ai dám tập? Tôi hướng dẫn sửa
bằng cách em phải chủ động tra từ điển các từ viết với L và N. Đánh dáu mục L – N lại vì
thường xuyên phải mở ra. Sau đó ghi vào 2 cột những từ viết với L và N thường gặp, dán
vào những nơi dễ nhận biết như: góc học tập, nắp hộp bút để làm quen với những từ đó,
viết đúng chính tả, sẽ phát âm đúng. Kết quả chỉ 2, 3 tháng đa số học sinh lớp tôi sửa
được tật này. Điều đó làm các em rất tự tin và phấn khởi vì không những bây giờ em đọc
đúng mà viết cũng đúng.
Ngoài ra đọc đúng còn bao gồm cả cách lên giọng, xuống giọng, ngắt hơi, nhấn
giọng, nhịp độ, cường độ sao cho phù hợp với nội dung bài văn nữa. Thực tế học sinh tự
mình khó làm được điều này mà giáo viên phải là người hướng dẫn gợi ý và làm mẫu cho
học sinh. Tuỳ vào từng bài, từng thể loại mà giáo viên khai thác để học sinh hiểu ý tứ về
nội dung và nghệ thuật của bài mà đọc cho đúng. Ví dụ: với những bài có nhiều câu đối
thoại, phải luyện đọc các dấu câu cho đúng ngữ điệu vì dấu câu là hình thức văn tự, ghi
lại các kiểu câu, phân loại theo mục đích nói, có thể phân vai để học sinh thể hiện sinh
động hơn (còn cách đọc các dấu câu thế nào cho đúng, học sinh đã nắm được khi học ngữ
pháp).
* Sau khi đọc đúng học sinh phải được nâng cao hơn một bước là đọc diễn cảm.
Đọc diễn cảm không có nghĩa là giọng đọc uốn éo, không gắn với nội dung và không thể
hiện đúng cảm xúc. vậy muốn đọc diễn cảm một cách sáng tạo, việc đầu tiên là học sinh
phải có năng lực cảm thụ văn học, giáo viên có trách nhiệm giúp học sinh điều này trong
khi dạy học, để học sinh được nâng cao cảm xúc thẩm mĩ và hiểu được cái hay cái đẹp
của văn chương vì thế đọc diễn cảm chính là hình thức tái sinh tác phẩm, khám phá ra
những gì bí ẩn dưới những dòng chữ để chúng được vang lên. Chẳng hạn với bài “Tiếng
ru – tập đọc lớp 3”. Học sinh phải hiểu được cả bài thơ là cảm xúc sâu lắng thiết tha của
tác giả về lời ru của mẹ. Bằng những lời ru tác giả đã cho người đọc thấy được cuộc sống
của con người, vật sống giữa cộng đồng phải yêu thương nhân loại, con người cũng như
vật sống một mình cô đơn không làm cho cuộc sống tươi đẹp hơn. Nhưng muốn thấy hết
được cái hay của bài thơ thì khi đọc cần đọc bài với giọng thiết tha, tình cảm; biết lên
giọng ở cuối các câu hỏi và hạ thấp giọng ở cuối câu cảm. nghỉ hơi hợp lý.
Con ong làm mật,/ yêu hoa/

III. Hiệu quả áp dụng:
* Qua thực tế giảng dạy ở các tiết tập đọc tôi nhận thấy:
Ở những tiết học đầu nhiều học sinh chưa quen, chưa tự tìm ra được cách đọc và
còn ngại đọc diễn cảm. Nhưng dần các em đều hứng thú và mong muốn được đọc thể
hiện.
- Trong giờ tập đọc tôi quan sát thấy nhiều em khi chưa được gọi đọc cũng từ đọc
nhẩm trong mồm và thể hiện rõ sắc thái biểu hiện trên mặt. Điều đó chứng tỏ các em
thích đọc và hiểu nội dung nghệ thuật của bài.
- Đa số các em đều sửa được các lỗi sai khi đọc do phương ngữ của từng địa
phương. Không những thế, nhiều em còn giúp anh chị em trong gia đình cũng như bạn bè
sửa được.
- Học sinh được nâng cao rõ rệt về đọc diễn cảm. Hình thành kĩ năng, kĩ xảo khi
đọc tất cả các văn bản khác.
* Tôi thấy áp dụng phương pháp dạy mới là phù hợp với mục tiêu của giáo dục tiểu
học về môn tập đọc và thực hiện được mục đích của mình đề ra trong tiết dạy. Tuy nhiên,
khi dạy giáo viên chúng tôi cũng gặp không ít khó khăn do thiếu tài liệu về tiết dạy và
một số câu hỏi tìm hiểu bài ở sách giáo khoa nhiều khi không phục vụ cho yêu cầu đọc
của học sinh.
* Những mặt còn hạn chế:
Học sinh còn nhỏ, còn ham chơi, chưa có ý thức trong việc rèn đọc, ngại rèn đọc
diễn cảm và nghĩ biết đọc bài là được. Một số phụ huynh chưa quan tâm tới việc học
của con Do vậy mà chưa đạt được 100% học sinh đọc hay, đọc đúng.
C. KẾT LUẬN
Muốn rèn cho học sinh đọc đúng, đọc diễn cảm thì gv phải đọc đúng và thể hiện
cảm xúc của mình trong giọng đọc. muốn đọc được như vậy gv phải soạn bài trước và
lyện đọc trước một vài lần ở nhà. Biết cách hướng dẫn hs đọc, gây hứng thú cho hs thích
đọc diễn cảm và cảm thụ bài văn không gây sự nhàm chán khi luyện đọc. gv áp dụng
phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phải phù hợp với từng bài.Câu hỏi gợi mở dễ
hiểu tránh xa vời với bài học. Sử dụng tranh, ảnh gợi mở nội dung giúp cho hs cảm thụ
bài dễ dàng hơn. Khuyến khích và động viên kip thời giúp hs thi đua nhau học tập. Phân