SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ỨNG DỤNG CNTT VÀO DẠY HỌC MÔN
GDCD LỚP 9 Ở TRƯỜNG THCS SƠN THUỶ

I. ĐặT VấN Đề.
1.Cơ sở lý luận :
Vấn đề đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường phổ thông ở nước ta đã
được xã hội quan tâm ngay từ những năm 1970. Đến đầu thập kỉ 90 vấn đề phương
pháp dạy học và đổi mới phương pháp dạy học được đặt ra và phát động nhiều lần
trong ngành Giáo dục, nhưng trên thực tiễn giáo dục ở nhà trường vẫn chưa đạt
hiệu quả cao. Đến những năm 1995-1996, 2000-2001 Bộ giáo dục và đào tạo đã
phát động phong trào đổi mới phương pháp dạy học được thể hiện trong chỉ thị
nhiệm vụ năm học hàng năm: Chỉ thị số 29/2001/ CT/ BGD-ĐT ngày 30/07/2001
của bộ trưởng BGD-ĐT về tăng cường giảng dạy, đào tạo và ứng dụng Công nghệ
thông tin (CNTT) Công nghệ thông tin trong ngành giáo dục giai đoạn 2001-2005
đã chỉ rõ: Các bộ môn không chuyên về CNTT cần đổi mới nội dung chương
trình giảng dạy, phương pháp giảng dạy và nghiên cứu khoa học theo hướng tăng
cường áp dụng CNTT. Các ngành khoa học, các ngành công nghệ, cần tăng cường

thực tiễn. Năm học 2008 - 2009 sẽ đột phá tăng cường ứng dụng CNTT. Làm thế
nào để ở tất cả các trường đều có giáo viên nồng cốt có thể sử dụng thiết bị, ứng
dụng các bài giảng điện tử, hình thành kho dữ liệu các môn học. Trường nào cũng
có giáo viên sử dụng được bài giảng điện tử. Phấn đấu đến cuối năm, tất cả các
trường phổ thông đều kết nối Internet. Vì thế nhiệm vụ đặt ra cho mỗi giáo viên là
phải đổi mới phương pháp dạy học, sử dụng linh hoạt các phương pháp dạy học để
nhằm phát huy tính tích cực, tự giác chủ động sáng tạo của học sinh trong quá
trình học tập nhằm chiếm lĩnh kiến thức một cách độc lập với từng môn học. Với
đặc trưng môn học GDCD là một môn học xã hội mang tính chất khô khan, cứng
nhắc, nên thực tế đã cho thấy rằng đại đa số học sinh có những khuynh hướng sai
lầm là: Coi môn học GDCD là môn học đạo đức chính trị thuần tuý trong nhà
trường, các em không hiểu những tri thức khoa học của bộ môn GDCD, trong đó
nỗi bật tri thức khoa học về thế giới quan, nhân sinh quan, phương pháp nhận thức
khoa học và hoạt động thực tiễn là những nhân tố cơ bản mà mỗi con người cần
phải tự trang bị cho bản thân để hoàn thiện nhân cách chính mình. Các em cho
rằng môn học GDCD là môn học phụ, nên các em chưa thực sự chú ý đến việc học
tập của bộ môn này. Trong các nhà trường vẫn còn tồn tại ý thức coi môn GDCD
là môn học bổ trợ. Chính vì quan niệm đó nên một số trường vẫn còn bố trí cho
giáo viên dạy kiêm nhiệm, trái ngạch và đã dẫn đến tình trạng giáo viên không đầu
tư nhiều cho tiết dạy, trong quá trình giảng dạy giáo viên còn sử dụng phương
pháp truyền thống như thuyết trình, đọc chép. Học sinh chỉ tập trung trả lời các
câu hỏi có sẵn trong sách giáo khoa nên đã tạo cho tiết học trở nên khô khan, đơn
điệu, nghèo nàn về phương pháp. Học sinh luôn thụ động nên đã tạo cho học sinh
sự nặng nề, uể oải…
Cơ sở vật chất, tài liệu, phương tiện dạy học còn thiếu, số liệu thông tin, hình
ảnh chưa cập nhật kịp thời và thiếu sự đa dạng. Việc tập huấn, bồi dưỡng, hội thảo
chuyên đề bộ môn còn ít. Vì thế đã làm cho giáo viên không có cơ hội để bồi

3. Đối tượng nghiên cứu:
Đề tài được nghiên cứu trên đối tượng là học sinh lớp 9 ở Trường THCS Sơn
Thuỷ.
4. Thời gian thực hiện :
Từ năm học 2007-2008 đến năm học 2008-2009.

III. Giải quyết vấn đề.
1. Thực trạng:
- Tình trạng phổ biến trong các tiết học môn GDCD chưa thực sự sinh động
vì thiếu hụt về phương tiện cũng như về thông tin. Trong giờ học, học sinh ít hoạt
động nếu có thì chỉ tập trung trả lời một số câu hỏi do giáo viên đưa ra. ít có
những giờ học được tiến hành bằng các phương tiện hiện đại, vì thế, việc giải
thích, minh hoạ có sử dụng phương pháp trực quan và dùng hình ảnh thực tiễn còn
có nhiều hạn chế. Chính vì vậy học sinh chưa thực sự tự lực phát hiện và giải
quyết vấn đề, ít có cơ hội để thể hiện thái độ, lập trường của mình, giáo viên còn
gặp khó khăn trong việc gây hứng thú học tập cho học sinh, học sinh chưa thực sự
hứng thú học tập. Do đó chất lượng bộ môn chưa được cao.

Qua điều tra về mức độ hứng thú học tập của học sinh và thống kê kết quả
của học kì I năm 2007- 2008 khi chưa ứng dụng CNTT vào trong giảng dạy
như sau:
* Bảng điều tra mức độ hứng thú học tập bộ môn GDCD của học sinh học
kì I năm học 2007-2008. Khi giáo viên chưa ứng dụng CNTT vào trong giảng
dạy bộ môn GDCD 9.

Lớp


9C 42 3 7.1 13 30.9 20 47.6

6 14.3
9D 44 2 4.5 9 20.5 26 59.1

7 16.6

Đến những năm 2007 - 2008; 2008 - 2009, cùng với xu hướng đổi mới phương
pháp dạy học trên toàn quốc. Trường THCS Sơn Thuỷ đã không ngừng đổi mới
phương pháp dạy học và đã đạt được những kết quả nhất định. Cùng với phong
trào đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường, bộ môn GDCD mặc dù là một
bộ môn khoa học xã hội với đặc trưng đa dạng, phong phú về nội dung, thiên về lí
luận, nội dung kiến thức mang tính trừu tượng cao. Song cán bộ giáo viên chúng
tôi đã không ngừng cố gắng đổi mới phương pháp dạy học. Từ vận dụng các
phương pháp dạy học mới như đàm thoại, nêu gương, nêu vấn đề, phương pháp
làm việc theo nhóm Một số giáo viên cũng đã ứng dụng CNTT vào dạy học làm
cho tiết dạy sinh động, có hiệu quả cao thu hút được sự tham gia tích cực của học
sinh. Học sinh thức sự say mê, thích thú và làm việc có hiệu quả.
a. Những thuận lợi trong việc ứng dụng CNTT vào việc dạy học môn GDCD
Lớp 9 ở Trường THCS Sơn Thuỷ.
- Được sự quan tâm của ngành Giáo dục - đào tạo tỉnh nhà.
- Ban giám hiệu nhà trường có quyết tâm cao và tập trung chỉ đạo, đẩy mạnh
đổi mới phương pháp dạy học.
+ Nhà trường đã trang bị khá đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị, máy móc
phục vụ cho đổi mới phương pháp dạy học: các phòng học bộ môn, thư viện,
phòng máy.
+ Tổ chức các lớp học vi tính cho giáo viên: Tin học căn bản, tin học nâng

quá trình giảng dạy vẫn còn nặng về hình thức, còn mang nặng tính chất trình diễn.
Nhiều giáo viên còn ôm đồm kiến thức làm mất thời gian mà hiệu quả giờ dạy
chưa cao.
- Trong tiến trình lên lớp với bài giảng điện tử, một số giáo viên thao tác hơi
nhanh nên dẫn đến việc tiếp thu, lĩnh hội kiến thức và mức độ hiểu bài của học
sinh chưa được cao.
*Về phía học sinh:
Trên thực tế, hầu hết học sinh đều say mê, thích thú được học những giờ có
ứng dụng CNTT. Nhưng vẫn còn tồn tại một số vấn đề sau:
- Một số học sinh chưa thật thích nghi với phương pháp học hiện đại này, chỉ
thụ động ngồi nghe, xem phim, ảnh và sôi nổi bình luận hoặc say sưa nghe
thầy(cô) giáo giảng quên cả việc ghi bài.
- Một số học sinh gặp khó khăn trong việc ghi chép: không biết lựa chọn
thông tin, nội dung chính để ghi vào bài học, ghi chậm hoặc không đầy đủ.
Căn cứ vào những thực trạng trên bản thân tôi xin mạnh dạn đưa ra một số
kinh nghiệm ứng dụng CNTT vào dạy học bộ môn GDCD như sau:.

2. Giải pháp.
Một là: Xây dựng thư viện tư liệu.
Để phục vụ cho công tác giảng dạy, đối với môn GDCD kho tư liệu là điều kiện
cần thiết và đặc biệt quan trọng vì đặc trưng của bộ môn GDCD là bộ môn trang bị
cho học sinh hệ thống những tri thức đa dạng, phong phú: Triết học, đạo đức,
chính trị, pháp luật. Những bài dạy về đạo đức, chính trị, pháp luật đòi hỏi có tính
thực tiễn cao. Do vậy giáo viên dạy GDCD phải chú trọng cập nhật những sự kiện
thông tin, số liệu mới phục vụ cho quá trình giảng dạy có hiệu quả.
- Trước đây giáo viên xây dựng kho tư liệu bằng cách đọc, tham khảo tài liệu,
sách báo và chép lại những thông tin cần thiết vào sổ tư liệu. Hiện nay việc ứng

giảng dạy.
+ Khai thác các hình ảnh tĩnh, động, các phần mềm trên các đĩa CD- ROM,
VCD Chỉ cần kích chuột vào Insert/Picture/promfile vào ổ đĩa CD-ROM lựa
chọn tranh, ảnh, hình vẽ cần tìm rồi đưa vào bài giảng.
Với bộ môn GDCD tôi chỉ khai thác những nội dung cần thiết ở các đĩa VCD
hoặc khai thác vận dụng các đĩa CD-ROM của các phân môn khác như CD-ROM
vật lý, Địa lý….khi gặp những nội dung cần thiết, vì hiện nay vẫn chưa có phần
mềm nào dành cho môn GDCD.
Từ các nguồn khai thác trên giáo viên sẽ lưu trữ cho mình một thư viện tư liệu
phong phú, đa dạng để phục vụ cho công tác giảng dạy. Tuy nhiên cần lưu trữ
thành trong file dữ liệu để dễ dàng tìm kiếm khi sử dụng. Hiện nay đối với bản
thân tôi đã lưu trữ được một số file dữ liệu để phục vụ cho quá trình giảng dạy bộ
môn GDCD như: các dữ liệu về hình ảnh Bác Hồ, hình ảnh một số anh hùng tuổi
trẻ tiêu biễu trong thời kháng chiến, về môi trường, về vấn đề ATGT, về các tệ nạn
xã hội, về các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, về các thắng cảnh của quê hương đất
nước, và một số di tích lịch sử của địa phương và của đất nước…
Hai là: Xây dựng bài giảng điện tử:
Chúng ta có thể sử dụng giáo án điện tử để dạy các bài có tính chất thuyết trình,
kiến thức trừu tượng, đặc biệt là những bài học mà có thể khai thác các tư liệu,
hình ảnh, video, phần mềm…
Bộ môn GDCD chưa có bài giảng điện tử sẵn có trên các đĩa CD-ROM bán trên
thị trường. Do vậy giáo viên phải tự soạn bài giảng điện tử dựa vào các phần mềm
ứng dụng sẵn có như PowerPoint, đây là phần mềm thiết kế bài giảng điện tử
tương đối đơn giản, phù hợp với giáo viên giảng dạy các bộ môn không chuyên
như môn GDCD. Chương trình này dễ sử dụng, bằng cách đọc sách hướng dẫn
hoặc học hỏi bạn bè, đồng nghiệp thì có thể soạn được bài giảng. Trên thị trường
hiện nay có bán phần mềm hướng dẫn học MicrosortPowerPoint, giáo viên có thể

Ví dụ: Khi thiết kế bài giảng “Trách nhiệm của thanh niên trong sự nghiệp Công
nghiệp hóa – Hiện đại hóa (CNH-HĐH) đất nước”. Đây là bài học nhằm cung cấp
cho học sinh những hiểu biết về trách nhiệm của mình trong sự nghiệp CNH-HĐH
đất nước.
Vì vậy chúng ta phải lựa chọn những tư liệu, tranh, ảnh về sự nghiệp CNH-
HĐH đất nước, cho học sinh xem một số hình ảnh về những thành tựu mà nền
CNH - HĐH đất nước đã đem lại. Tìm những tấm gương thanh niên đã có nhiều
đóng góp cho sự nghiệp CNH-HĐH, mặt khác đưa ra một số hình ảnh phản diện
của một số thanh niên sống buông thả, sa vào các tệ nạn xã hội, thiếu trách nhiệm,
thiếu ý thức đối với bản thân, gia đình và xã hội., như hình ảnh của một số thanh
niên tiêm chích ma tuý, đua xe máy từ những hình ảnh trực quan đó học sinh
quan sát, nhận xét và có phản ứng trước những hành động trên giúp các em khắc
sâu được kiến thức một cách nhanh chống.
Lưu ý: Trong bài giảng điện tử đối với môn GDCD, giáo viên cần đưa những tư
liệu, thông tin, tranh, ảnh hay đoạn phim có tính thực tiễn cao, nhưng những thông
tin, số liệu đó phải mang tính thời sự, phải chuyển tải được nội dung bài giảng thì
bài dạy mới có hiệu quả cao.
Ba là : Đa dạng hoá các phương pháp dạy học:
Bên cạnh ứng dụng CNTT được coi là phương pháp hiện đại, tối ưu góp phần
tích cực cho đổi mới phương pháp dạy học, giáo viên cần chú ý đa dạng hoá các
hình thức dạy học, phải biết kết hợp các phương pháp dạy học khác như: nêu vấn
đề, phương pháp đàm thoại, thuyết trình, làm việc theo nhóm, hướng dẫn học sinh
tự học, tự nghiên cứu…Tuỳ theo đặc điểm của từng bài, tuỳ theo đối tượng học
sinh để sử dụng các phương pháp giảng dạy thích hợp mới có thể đạt được hiệu
quả cao trong dạy và học.
Bốn là: Hướng dẫn học sinh ứng dụng CNTT phục vụ cho việc học tập bộ
môn GDCD.

- Kết quả thu được thông qua các tiết dạy:
+ Công việc của người giáo viên nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
+ Học sinh tự làm chủ kiến thức bài học một cách độc lập, mỗi cá nhân học
sinh đều biết làm việc và hiểu bài ngay tại lớp.
+ Qua mỗi tiết học, các em cảm thấy mình có ích và có trách nhiệm hơn với
bản thân, với nhóm và với tập thể.
+ 100% giờ dạy đảm bảo thời gian, ý thức học tập, xây dựng bài của mỗi học
sinh được phát huy hết khả năng dẫn đến chất lượng giáo dục có hiệu quả cao hơn.
Học sinh hứng thú với bài giảng có ứng dụng CNTT.
Từ khi áp dụng phương pháp dạy học ứng dụng CNTT trên bản thân tôi đã thu
được những kết quả như sau:
* Bảng điều tra về mức độ hứng thú học tập bộ môn GDCD học kì I năm
học 2008-2009 khi giáo viên ứng dụng CNTT vào trong giảng dạy bộ môn
GDCD lớp 9.

Lớp

Số học sinh
Hứng thú học bộ
môn GDCD
Không hứng thú học bộ
môn GDCD

SL TL% SL TL%
9A 39 29 74,4 10 25,6
9B 40 31 77,5 9 22,5
9C 37 28 75,6 9 24,4
9D 38 31 81,5 7 18,5
Cộng


sinh
Giỏi Khá TB Yếu
SL % SL % SL % SL %
9A 39 12 30,8 15 38,5 12 30,8

0 o
9B 40 10 25,0 20 50,0 10 25,0

0 0
9C 37 8 21,6 20 54,1 8 21,6

2 5,4
9D 38 7 18,4 18 47,4 11 28,9

2 5.3

Có được kết quả trên chính là nhờ sự nổ lực và quyết tâm cao của bản thân tích
cực ứng dụng CNTT vào trong quá trình dạy học và sự tích lũy chuyên môn, học
hỏi đồng nghiệp về vấn đề ứng dụng CNTT, được sự quan tâm của ban lãnh đạo
nhà trường và đặc biệt là sự ủng hộ nhịêt tình của học sinh trong quá trình học tập.
4. Bài học kinh nghiệm.
Qua quá trình giảng dạy ở trường, với các tiết dạy ứng dụng CNTT, áp dụng
các biện pháp đã thực hiện như được trình bày ở trên tôi mạnh dạn đưa ra một số
kinh nghiệm như sau:

*Thứ nhất: Điều cần lưu ý trong quá trình giảng dạy là: Giáo viên là người
hướng dẫn học sinh học tập chứ không dơn giản chỉ là người phát động, cung cấp

thể tự học ở bạn bè, đồng nghiệp, những giáo viên có kinh nghiệm, có chuyên môn
liên quan đến ứng dụng CNTT…). Điều quan trọng là giáo viên phải đóng vai trò
là người học thường xuyên để có thể thực hiện được cuộc cách mạng giáo dục nói
chung, về phương pháp dạy và học nói riêng, đang được đặt ra hiện nay và xu thế
là sử dụng CNTT như là một công cụ dạy học có hiệu quả cao.
IV. Kết luận chung
Môn học GDCD ở trường THCS là một môn học có chức năng cực kỳ quan
trọng, là môn học trực tiếp hình thành các phẩm chất và các kỹ năng theo các
chuẩn mực đạo đức, pháp luật. Hình thành niềm tin có cơ sở khoa học về lý tưởng
cao đẹp mà con người luôn luôn vươn tới sự tất thắng của Chân - Thiện - Mỹ.
Bước đầu bồi dưỡng cho học sinh những phương pháp tư duy biện chứng, tích cực
đấu tranh chống những cái sai, cái cũ, cái lỗi thời, cái tiêu cực và lạc hậu. Biết kế
thừa những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, trong bước hình thành ở học sinh
thói quen và kỹ năng vận dụng những tri thức đã học vào cuộc sống, học tập, lao
động và sinh hoạt. giúp học sinh định hướng đúng đắn về các giá trị đạo đức, pháp
luật, các tư tưởng chính trị trong hoạt động xã hội, trong cuộc sống hiện tại và sau
này.
Chúng ta đang sống trong những năm đầu của thế kỷ XXI - thế kỷ của khoa học
và công nghệ. Sự chuẩn bị nguồn nhân lực cho thời kỳ mới của đất nước là một
trong những nhiệm vụ trọng đại của toàn xã hội và ngành giáo dục nói riêng.
Muốn theo kịp các nước tiên tiến, đón đầu sự pháp triển đòi hỏi phải đổi mới giáo
dục một cách đồng bộ: Chương trình, sách giáo khoa, kiểm tra đánh giá và đặc
biệt cơ sở vật chất, thiết bị, phương tiện dạy học hiện đại.
Sự ra đời của phương pháp mới bao giờ cũng gặp những khó khăn, đòi hỏi phải
có ý thức và quyết tâm tìm tòi, thử nghiệm với những bước đi vững chắc mới có
thể đạt được hiệu quả cao và CNTT là một thách thức đòi hỏi cả giáo viên lẫn học
sinh cần phải biết học hỏi, khai thác, ứng dụng để biến nó trở thành công cụ đắc
lực góp phần đổi mới phương pháp dạy – học có hiệu quả.
V. Những kiến nghị, đề xuất.