Sáng kiến kinh nghiệm về ứng dụng CNTT vào dạy học môn GDCD lớp 9 ở trờng THCS Sơn Thuỷ
SNG KIN KINH NGHIM V NG DNG CNTT VO DY HC MễN
GDCD LP 9 TRNG THCS SN THU
I. ĐặT VấN Đề.
1.Cơ sở lý luận :
Vấn đề đổi mới phơng pháp dạy học trong nhà trờng phổ thông ở nớc ta đã đợc xã
hội quan tâm ngay từ những năm 1970. Đến đầu thập kỉ 90 vấn đề phơng pháp dạy
học và đổi mới phơng pháp dạy học đợc đặt ra và phát động nhiều lần trong ngành
Giáo dục, nhng trên thực tiễn giáo dục ở nhà trờng vẫn cha đạt hiệu quả cao. Đến
những năm 1995-1996, 2000-2001 Bộ giáo dục và đào tạo đã phát động phong trào
đổi mới phơng pháp dạy học đợc thể hiện trong chỉ thị nhiệm vụ năm học hàng năm:
Chỉ thị số 29/2001/ CT/ BGD-ĐT ngày 30/07/2001 của bộ trởng BGD-ĐT về tăng c-
ờng giảng dạy, đào tạo và ứng dụng Công nghệ thông tin (CNTT) Công nghệ thông tin
trong ngành giáo dục giai đoạn 2001-2005 đã chỉ rõ: Các bộ môn không chuyên về
CNTT cần đổi mới nội dung chơng trình giảng dạy, phơng pháp giảng dạy và nghiên
cứu khoa học theo hớng tăng cờng áp dụng CNTT. Các ngành khoa học, các ngành
công nghệ, cần tăng cờng dạy lập trình để có thể tạo ra các phần mềm chuyên ngành.
- Đổi mới nội dung chơng trình và phơng pháp dạy học tin học theo hớng đảm bảo
các kiến thức cơ bản, tính cập nhật của chơng trình nhằm hỗ trợ cho dạy và học các
môn học khác trong nhà trờng.
- Đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong Giáo dục - Đào tạo (GD-ĐT) ở tất cả các cấp
học, bậc học, ngành học theo hớng sử dung CNTT nh một phơng tiện hỗ trợ đắc lực
nhất cho đổi mới phơng pháp dạy học, học tập ở tất cả các môn học
Thực hiện chỉ thị trên, hầu hết các bộ môn trong nhà trờng ở các cấp học, bậc học,
ngành học, đều chú trọng ứng dụng CNTT vào đổi mới phơng pháp dạy học. Phải nói
rằng, hiện nay với sự phát triển nh vũ bảo về lĩnh vực CNTT, nớc ta đã từng bớc tiếp
cận và ứng dụng những thành tựu trong lĩnh vực còn khá mới mẽ này. Tuy vậy, việc
ứng dụng CNTT vào việc dạy học ở nớc ta vẫn còn hạn chế so với các quốc gia trên
Ngời thực hiện: Hồ Thị Phơng Nga -
Trang1
Sáng kiến kinh nghiệm về ứng dụng CNTT vào dạy học môn GDCD lớp 9 ở trờng THCS Sơn Thuỷ

Ngời thực hiện: Hồ Thị Phơng Nga -
Trang2
Sáng kiến kinh nghiệm về ứng dụng CNTT vào dạy học môn GDCD lớp 9 ở trờng THCS Sơn Thuỷ
bộ môn này. Trong các nhà trờng vẫn còn tồn tại ý thức coi môn GDCD là môn học
bổ trợ. Chính vì quan niệm đó nên một số trờng vẫn còn bố trí cho giáo viên dạy kiêm
nhiệm, trái ngạch và đã dẫn đến tình trạng giáo viên không đầu t nhiều cho tiết dạy,
trong quá trình giảng dạy giáo viên còn sử dụng phơng pháp truyền thống nh thuyết
trình, đọc chép. Học sinh chỉ tập trung trả lời các câu hỏi có sẵn trong sách giáo khoa
nên đã tạo cho tiết học trở nên khô khan, đơn điệu, nghèo nàn về phơng pháp. Học
sinh luôn thụ động nên đã tạo cho học sinh sự nặng nề, uể oải
Cơ sở vật chất, tài liệu, phơng tiện dạy học còn thiếu, số liệu thông tin, hình ảnh
cha cập nhật kịp thời và thiếu sự đa dạng. Việc tập huấn, bồi dỡng, hội thảo chuyên
đề bộ môn còn ít. Vì thế đã làm cho giáo viên không có cơ hội để bồi dỡng, học hỏi
bạn bè đồng nghiệp nhằm nâng cao chuyên môn nghiệp vụ bộ môn.
- Thế kỷ XXI - thế kỷ của khoa học và công nghệ, chúng ta đang từng bớc tiếp
cận với những thành tựu mới của khoa học kỉ thuật. Vì thế, sự chuẩn bị nguồn lực
cho đất nớc bớc vào thời kì đổi mới là một trong những nhiệm vụ cấp thiết của toàn xã
hội và ngành giáo dục đào tạo nói riêng. Muốn theo kịp các nớc tiên tiến và đón đầu
sự phát triển đòi hỏi phải đổi mới giáo dục một cách đồng bộ là tất yếu.
- Đổi mới phơng pháp dạy học đòi hỏi giáo viên phải dành nhiều thời gian đầu t
vào mỗi bài dạy. Từng bớc áp dụng các phơng tiện hiện đại nh: máy chiếu đa năng,
máy chiếu đa vật thể, projector v.v. băng hình, tranh ảnh vào trong giảng dạy bộ môn
GDCD là con đờng hữu hiệu có tác dụng tăng hiệu quả tiết học lên gấp bội. Mặt khác
nếu ứng dụng thành công CNTT vào dạy học bộ môn GDCD, đa ra các kinh nghiệm
khả thi thì chắc chắn rằng chất lợng học tập bộ môn sẽ đợc nâng cao và chắc chắn
rằng học sinh sẽ rất hứng thú học môn học này cũng nh bao môn học khác trong ch-
ơng trình phổ thông.
II. Nhiệm vụ và phơng pháp nghiên cứu.
1. Nhiệm vụ của đề tài:
Đề tài nghiên cứu những vấn đề lý luận, thực tiễn về việc ứng dụng CNTT vào môn

môn GDCD 9.
Lớp Số học
Hứng thú học bộ môn
GDCD
Không hứng thú học bộ
môn GDCD
Ngời thực hiện: Hồ Thị Phơng Nga -
Trang4
Sáng kiến kinh nghiệm về ứng dụng CNTT vào dạy học môn GDCD lớp 9 ở trờng THCS Sơn Thuỷ
sinh
SL TL% SL TL%
9A 42 15 35.7 27 64.3
9B 42 13 30.9 29 69.1
9C 42 12 28.6 30 71.4
9D 44 17 38.6 27 61.4
*Bảng kết quả chất lợng học kì I năm học 2007-2008 khi giáo viên cha ứng
dụng CNTT vào trong giảng dạy bộ môn GDCD 9.
Lớp
Số học
sinh
Giỏi Khá TB Yếu
SL % SL % SL % SL %
9A 42 4 9.5 10 23.8 20 47.6 8 19.0
9B 42 3 7.1 19 45.2 15 35.7 5 11.9
9C 42 3 7.1 13 30.9 20 47.6 6 14.3
9D 44 2 4.5 9 20.5 26 59.1 7 16.6
Đến những năm 2007 - 2008; 2008 - 2009, cùng với xu hớng đổi mới phơng pháp
dạy học trên toàn quốc. Trờng THCS Sơn Thuỷ đã không ngừng đổi mới phơng pháp
dạy học và đã đạt đợc những kết quả nhất định. Cùng với phong trào đổi mới phơng
pháp dạy học trong nhà trờng, bộ môn GDCD mặc dù là một bộ môn khoa học xã hội

Hiện nay việc ứng dụng CNTT trong dạy và học môn GDCD vẫn còn hạn chế, đa
số giáo viên giảng dạy môn GDCD trong các trờng đều cha có tiết dạy ứng dụng công
nghệ thông tin. Những hạn chế này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, có cả nguyên
nhân chủ quan và khách quan, cả trong nhận thức lẫn hành động, cả trong khả năng và
sự nhiệt tình của giáo viên:
- Một số giáo viên vẫn còn quen với cách dạy cũ .
- Nhiều giáo viên ngại sử dụng CNTT do tốn thời gian, công sức.
- Nhiều giáo viên không muốn trang bị máy tính phục vụ dạy học khi đời sống
gia đình còn nhiều khó khăn.
- Một số giáo viên khác cha thực sự cố gắng tự học, tự nâng cao khả năng ứng
dụng CNTT, cha dám nghĩ dám làm.
- Hầu hết giáo viên cha sử dụng thành thạo một số phần mềm vi tính. Do vậy
nhiều giáo viên rất ngại làm chủ kĩ thuật phức tạp của máy tính.
Ngời thực hiện: Hồ Thị Phơng Nga -
Trang6
Sáng kiến kinh nghiệm về ứng dụng CNTT vào dạy học môn GDCD lớp 9 ở trờng THCS Sơn Thuỷ
- Một số giáo viên đã cố gắng ứng dụng CNTT vào dạy học, tuy nhiên trong quá
trình giảng dạy vẫn còn nặng về hình thức, còn mang nặng tính chất trình diễn. Nhiều
giáo viên còn ôm đồm kiến thức làm mất thời gian mà hiệu quả giờ dạy cha cao.
- Trong tiến trình lên lớp với bài giảng điện tử, một số giáo viên thao tác hơi
nhanh nên dẫn đến việc tiếp thu, lĩnh hội kiến thức và mức độ hiểu bài của học sinh
cha đợc cao.
*Về phía học sinh:
Trên thực tế, hầu hết học sinh đều say mê, thích thú đợc học những giờ có ứng
dụng CNTT. Nhng vẫn còn tồn tại một số vấn đề sau:
- Một số học sinh cha thật thích nghi với phơng pháp học hiện đại này, chỉ thụ
động ngồi nghe, xem phim, ảnh và sôi nổi bình luận hoặc say sa nghe thầy(cô) giáo
giảng quên cả việc ghi bài.
- Một số học sinh gặp khó khăn trong việc ghi chép: không biết lựa chọn thông
tin, nội dung chính để ghi vào bài học, ghi chậm hoặc không đầy đủ.

quá trình giảng dạy.
+ Khai thác từ băng hình, phim, video, các phần mềm tranh ảnh, bản đồ, hình vẽ
thông qua chức năng cung cấp thông tin của máy tính.
Ví dụ: Khai thác đoạn phim hoặc các nhân vật có liên quan đến bài giảng nh hình
ảnh một số anh hùng tuổi trẻ trong thời kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ nh: Võ
Thị Sáu, Nguyễn Thị Minh Khai, Lý Tự Trọng, La Văn Cầu, Nguyễn Viết Xuân
trong Bài 10: Lí tởng sống của thanh niên, hoặc bài giảng ngoại khoá về Trật tự
ATGT cần thực hiện thao tác: mở các băng hình, các đĩa CD- Rom, lựa chọn các
đoạn phim có thể làm t liệu giảng dạy, sử dụng phần mềm nh: HeroSuperPlayer 3000
hoặc Herosoft 2001 hay Camtasia studio, cắt các đoạn phim rồi lu vào máy tính
thành các file dữ liệu trong th viện t liệu để phục vụ giảng dạy.
+ Khai thác các hình ảnh tĩnh, động, các phần mềm trên các đĩa CD- ROM, VCD
Chỉ cần kích chuột vào Insert/Picture/promfile vào ổ đĩa CD-ROM lựa chọn tranh,
ảnh, hình vẽ cần tìm rồi đa vào bài giảng.
Với bộ môn GDCD tôi chỉ khai thác những nội dung cần thiết ở các đĩa VCD hoặc
khai thác vận dụng các đĩa CD-ROM của các phân môn khác nh CD-ROM vật lý, Địa
Ngời thực hiện: Hồ Thị Phơng Nga -
Trang8
Sáng kiến kinh nghiệm về ứng dụng CNTT vào dạy học môn GDCD lớp 9 ở trờng THCS Sơn Thuỷ
lý.khi gặp những nội dung cần thiết, vì hiện nay vẫn cha có phần mềm nào dành cho
môn GDCD.
Từ các nguồn khai thác trên giáo viên sẽ lu trữ cho mình một th viện t liệu phong
phú, đa dạng để phục vụ cho công tác giảng dạy. Tuy nhiên cần lu trữ thành trong file
dữ liệu để dễ dàng tìm kiếm khi sử dụng. Hiện nay đối với bản thân tôi đã lu trữ đợc
một số file dữ liệu để phục vụ cho quá trình giảng dạy bộ môn GDCD nh: các dữ liệu
về hình ảnh Bác Hồ, hình ảnh một số anh hùng tuổi trẻ tiêu biễu trong thời kháng
chiến, về môi trờng, về vấn đề ATGT, về các tệ nạn xã hội, về các hoạt động đền ơn
đáp nghĩa, về các thắng cảnh của quê hơng đất nớc, và một số di tích lịch sử của địa
phơng và của đất nớc
Hai là: Xây dựng bài giảng điện tử:

+ Nội dung của chuẩn mực đạo đức trong bài là gì? biểu hiện nh thế nào? cho học
sinh xem những tấm gơng đạo đức chính diện và phản diện.
+ ý nghĩa tác dụng và phơng hớng rèn luyện, cách ứng xử theo yêu cầu của
chuẩn mực đạo đức.
- Để dạy tốt một bài pháp luật thì cần bảo đảm những yêu cầu sau:
+ Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong lĩnh vực mà bài học đề cập tới,
cụ thể: Công dân đợc làm gì? không đợc làm gì?.
+ Trách nhiệm của công dân và bản thân của học sinh trong việc thực hiện qui
định của pháp luật.
Ví dụ : Khi thiết kế bài giảng Trách nhiệm của thanh niên trong sự nghiệp Công
nghiệp hóa Hiện đại hóa (CNH-HĐH) đất nớc. Đây là bài học nhằm cung cấp cho
học sinh những hiểu biết về trách nhiệm của mình trong sự nghiệp CNH-HĐH đất n-
ớc.
Vì vậy chúng ta phải lựa chọn những t liệu, tranh, ảnh về sự nghiệp CNH-HĐH đất
nớc, cho học sinh xem một số hình ảnh về những thành tựu mà nền CNH - HĐH đất n-
ớc đã đem lại. Tìm những tấm gơng thanh niên đã có nhiều đóng góp cho sự nghiệp
CNH-HĐH, mặt khác đa ra một số hình ảnh phản diện của một số thanh niên sống
buông thả, sa vào các tệ nạn xã hội, thiếu trách nhiệm, thiếu ý thức đối với bản thân,
gia đình và xã hội., nh hình ảnh của một số thanh niên tiêm chích ma tuý, đua xe
máy từ những hình ảnh trực quan đó học sinh quan sát, nhận xét và có phản ứng trớc
những hành động trên giúp các em khắc sâu đợc kiến thức một cách nhanh chống.
Ngời thực hiện: Hồ Thị Phơng Nga -
Trang10
Sáng kiến kinh nghiệm về ứng dụng CNTT vào dạy học môn GDCD lớp 9 ở trờng THCS Sơn Thuỷ
L u ý : Trong bài giảng điện tử đối với môn GDCD, giáo viên cần đa những t liệu,
thông tin, tranh, ảnh hay đoạn phim có tính thực tiễn cao, nhng những thông tin, số
liệu đó phải mang tính thời sự, phải chuyển tải đợc nội dung bài giảng thì bài dạy mới
có hiệu quả cao.
Ba là : Đa dạng hoá các phơng pháp dạy học:
Bên cạnh ứng dụng CNTT đợc coi là phơng pháp hiện đại, tối u góp phần tích cực

3. Kết quả đạt đợc :
Qua thực tế giảng dạy cho thấy, mỗi khi giáo viên sử dụng, ứng dụng CNTT vào
bài giảng thì học sinh cảm thấy thích thú học tập, các em có điều kiện học hỏi lẫn
nhau, biễu lộ rõ trình độ hiểu biết của mình về vấn đề mà nội dung bài học đặt ra. Bởi
thế, một khi giáo viên và học sinh xác định đúng nội dung công việc của mình thì tiết
học sẽ diễn ra một cách thoải mái, thành công và có hiệu quả.
- Kết quả thu đợc thông qua các tiết dạy:
+ Công việc của ngời giáo viên nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
+ Học sinh tự làm chủ kiến thức bài học một cách độc lập, mỗi cá nhân học sinh
đều biết làm việc và hiểu bài ngay tại lớp.
+ Qua mỗi tiết học, các em cảm thấy mình có ích và có trách nhiệm hơn với bản
thân, với nhóm và với tập thể.
+ 100% giờ dạy đảm bảo thời gian, ý thức học tập, xây dựng bài của mỗi học sinh
đợc phát huy hết khả năng dẫn đến chất lợng giáo dục có hiệu quả cao hơn. Học sinh
hứng thú với bài giảng có ứng dụng CNTT.
Từ khi áp dụng phơng pháp dạy học ứng dụng CNTT trên bản thân tôi đã thu đợc
những kết quả nh sau:
* Bảng điều tra về mức độ hứng thú học tập bộ môn GDCD học kì I năm học
2008-2009 khi giáo viên ứng dụng CNTT vào trong giảng dạy bộ môn GDCD lớp 9.
Lớp Số học sinh
Hứng thú học bộ
môn GDCD
Không hứng thú học bộ
môn GDCD
SL TL% SL TL%
9A 39 29 74,4 10 25,6
9B 40 31 77,5 9 22,5
9C 37 28 75,6 9 24,4
9D 38 31 81,5 7 18,5
Cộng 154 119 77.3 35 22.7

Qua quá trình giảng dạy ở trờng, với các tiết dạy ứng dụng CNTT, áp dụng các
biện pháp đã thực hiện nh đợc trình bày ở trên tôi mạnh dạn đa ra một số kinh nghiệm
nh sau:
*Thứ nhất: Điều cần lu ý trong quá trình giảng dạy là: Giáo viên là ngời hớng dẫn
học sinh học tập chứ không dơn giản chỉ là ngời phát động, cung cấp thông tin. Do
vậy, giáo viên phải biết đánh giá lựa chọn thông tin, hình ảnh, đoạn phim phục vụ bài
dạy.
*Thứ hai: Soạn giáo án điện tử, giáo viên cần lu ý khi dùng hiệu ứng, âm thanh,
tiếng động, phải phù hợp không lạm dụng.
Ngời thực hiện: Hồ Thị Phơng Nga -
Trang13
Sáng kiến kinh nghiệm về ứng dụng CNTT vào dạy học môn GDCD lớp 9 ở trờng THCS Sơn Thuỷ
*Thứ ba: Trong quá trình giảng dạy, giáo viên cần lu ý đến khả năng tiếp thu, lĩnh
hội kiến thức, khả năng ghi chép bài học của học sinh để có hớng điều chỉnh kịp thời.
*Thứ t : Giáo án điện tử cần phải đợc thiết kế một cách khoa học, để qua từng slile
chi tiết, học sinh phải nhận biết đợc nội dung nào là nội dung cần ghi chép, nội dung
nào là phần diễn giải của giáo viên
*Thứ năm: Trong giáo án điện tử việc dùng màu chữ, phong chữ, cỡ chữ và màu
phong nền là điều cần lu ý. Màu chữ, phong nền phải phù hợp, không lạm dụng các
màu sắc, cỡ chữ không quá to, không quá nhỏ (Cỡ chữ 28-30 là vừa). Nếu dùng
không đúng, không chuẩn, sẽ không đảm bảo đợc tính thẫm mỹ và khó có thể chuyển
tải đợc nội dung bài học.
*Thứ sáu: Một điều đáng lu ý là cần hiểu đúng CNTT chỉ là một phơng tiện hỗ trợ
đắc lực cho đổi mới phơng pháp dạy học, bởi vì quá trình giáo dục con ngời không thể
Công nghệ hoá hoàn toàn đợc, có nhiều mặt giáo dục không thể quy trình hoá đợc
nh giáo dục nhân văn, giáo dục đạo đức, giáo dục thẫm mỹXác định điều này, trong
quá trình giảng dạy giáo viên tránh lạm dụng CNTT, xem CNTT là độc tôn, là duy
nhất.
*Thứ bảy: Để ứng dụng CNTT góp phần đổi mới phơng pháp dạy học có hiệu quả
cao, giáo viên phải thờng xuyên không ngừng tự học tự nâng cao trình độ chuyên môn

thức và quyết tâm tìm tòi, thử nghiệm với những bớc đi vững chắc mới có thể đạt đợc
hiệu quả cao và CNTT là một thách thức đòi hỏi cả giáo viên lẫn học sinh cần phải
biết học hỏi, khai thác, ứng dụng để biến nó trở thành công cụ đắc lực góp phần đổi
mới phơng pháp dạy học có hiệu quả.
V. Những kiến nghị, đề xuất.
1. Đối với phụ huynh:
- Cần quan tâm đến việc học hành của con em mình, đầu t nhiều về cơ sở vật chất,
nhất là các trang thiết bị tin học tạo điều kiện cho con em học tập tốt.
- Phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trờng và xã hội để giáo dục đạo đức cho con
em của mình thông qua học tập bộ môn GDCD ở trờng.
2. Đối với nhà trờng:
Ngời thực hiện: Hồ Thị Phơng Nga -
Trang15
Sáng kiến kinh nghiệm về ứng dụng CNTT vào dạy học môn GDCD lớp 9 ở trờng THCS Sơn Thuỷ
- Mua sắm thêm tài liệu tham khảo, đầu t cơ sở vật chất và đồ dùng dạy học nhất
là các tài liệu và các thiết bị tin học phục vụ cho việc ứng dụng CNTT trong thời đại
mới.
- Đẩy mạnh hơn nữa việc ứng dụng CNTT vào dạy học của giáo viên và học tập
của học sinh một cách đồng bộ và thờng xuyên.
- Tổ chức thảo luận các chuyên đề ứng dụng CNTT cho tất cả các giáo viên thờng
xuyên trong từng đợt, từng năm để ngày một nâng cao chất lợng dạy học, nắm bắt kịp
thời với sự phát triển của CNTT trong thời đại mới.
3. Đối với địa phơng:
- Quản lý chặt chẽ các điểm kinh doanh Internet và các điểm dịch vụ không lành
mạnh làm ảnh hởng đến chất lợng học tập của học sinh cũng nh đạo đức của học sinh
trong thời đại thông tin phát triển mà một số đối tợng học sinh không biết chọn lọc và
tiếp thu những mặt tích cực mà CNTT đem lại cho các em.
- Đầu t cơ sở vật chất trờng lớp kịp thời trong việc dạy và học.
*****************************************
ý kiến của HĐKH trờng Sơn thuỷ, ngày 20 tháng 5 năm 2009