61
TẠP CHÍ KHOA HỌC, Đại học Huế, Số 52, 2009 ẢNH HƯỞNG CỦA Mn VÀ GA
3
ĐẾN NĂNG SUẤT VÀ PHẨM CHẤT
NGÔ RAU LVN
23
TRÊN ĐẤT PHÙ SA THÀNH PHỐ HUẾ
Nguyễn Bá Lộc, Nguyễn Thị Quỳnh Trang
Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế
TÓM TẮT
Gần đây, ngô rau đã trở thành một loại rau tươi rất được ưa chuộng và phát triển ở
nhiều nước trên thế giới. Ở nước ta, ngô rau cũng đã thu hút sự quan tâm của các nhà khoa học
theo các hướng nghiên cứu khác nhau như lai tạo các giống mới từ các giống địa phương với
giống nhập nội để có thể tăng sản phm cho người nông dân. Ngoài công tác lai tạo, việc
nghiên cứu chế độ phân bón cũng được quan tâm.
Nghiên cứu ảnh hưởng của nguyên tố vi lượng Mn và chất điều hòa sinh trưởng GA
3

đến năng suất và phm chất của cây ngô rau LVN
23
, chúng tôi nhận thấy: Mn và GA
3
đã làm
gia tăng năng suất của ngô rau từ 1% đến 31,63% so với đối chứng. Trong đó, công thức phối
hợp PH1 cho năng suất cao nhất. Ngoài ra, sự phối hợp giữa Mn và GA
3

ời gian sinh trưởng ngắn hơn ngô hạt và giá trị thu được cao hơn nên ngô
rau m
ở ra một cơ hội mới cho người trồng ngô. Lợi ích thu được từ cây ngô rau không
nhỏ, song việc sản xuất nó cũng gặp không ít khó khăn. Sỡ dĩ như vậy, là do việc trồng 62
ngô rau còn khá mới mẻ với người dân. Diện tích canh tác ngô rau tại Việt Nam còn
ch
ưa nhiều, chủ yếu tập trung ở đồng bằng sông Hồng và đồng bằng sông Cửu Long.
Riêng
ở khu vực miền Trung thì chỉ mới được đưa vào trồng thử nghiệm trong một vài
n
ăm trở lại đây.
Trong th
ời gian tới với nhu cầu thị trường ngày càng cao, cần mở rộng diện tích
tr
ồng ngô rau. Đặc biệt phổ biến quy trình kỹ thuật trồng và chăm sóc loại cây này đem
l
ại hiệu quả cao nhất. Để phát huy tiềm năng cây ngô rau về năng suất và phNm chất,
phát huy th
ế mạnh nông nghiệp của cây ngô rau, chúng ta phải áp dụng những tiến bộ
khoa h
ọc kỹ thuật hiện đại như: Cải tạo và chọn giống thích hợp, có các biện pháp kỹ
thu
ật chăm sóc tốt nhất, biện pháp sử dụng nguồn phân hợp lý trong thâm canh…
Đặc biệt, gần đây, người ta đã chú ý nghiên cứu, thăm dò và ứng dụng phân vi
l
ượng và chất điều hoà sinh trưởng (ĐHST) vào sản xuất nhằm tăng năng suất cây trồng
v

3
nồng độ
15ppm).
Công th
ức 4: PH3(phối hợp giữa Mn ở nồng độ 5 x 10
-4
và GA
3
nồng độ
10ppm).
Công th
ức 5: PH4 (phối hợp giữa Mn ở nồng độ 5 x 10
-4
và GA
3
nồng độ
15ppm).
Công thức 6: Mn (5 x 10
-4
)
Công th
ức 7: GA
3
(10ppm).
- Thí nghi
ệm được tiến hành vào tháng 01/2007 - 04/2007 tại xã Hương Long,
H
ương Trà, Thành phố Huế.
Đại học Khoa học - Đại học Huế. Kết quả phân tích hàm lượng Mn được trình bày ở
bi
ểu đồ 1:
0.05
0.085
0
0.01
0.02
0.03
0.04
0.05
0.06
0.07
0.08
0.09
Mn
Đất thí nghiệm
Theo Vinogradop

Biểu đồ 1: Biểu đồ về hàm lượng Mn của đất ruộng thí nghiệm
so v
ới chun của Vinôgrađôp (%)
Đối chiếu với chuNn của Vinôgrađôp thì đất thí nghiệm có hàm Mn thấp hơn chỉ
đạt 58,82%. Điều này chứng tỏ rằng ruộng thí nghiệm là đất phù sa bạc màu, nghèo vi
l
ượng Mn. Vì vậy, việc cải tạo nhằm tăng độ màu cho đất là điều cần thiết để tăng năng 64
suất cho cây trồng. Cụ thể là cần bổ sung NTVL Mn với nồng độ 0,01 - 0,05% theo yêu

bắp
tươi/cây
(g)
NSLT
bắp
(tạ/ha)
NSTT
bắp
(tạ/ha)
Khối
lượng
lõi/bắp

(g)
NSLT
lõi
(tạ/ha)
NSTT
lõi
(tạ/ha)
NS chất
xanh
(tạ/ha)
ĐC 12,2
a
2,63
c
45,07
c
143,78

a
3,10
a
47,76
b
179,94
ab
89,73
b
8,37
c
32,69
cb
16,51
c
415,65
bc
PH3 12,2
a
2,90
abc
46,94
bc
165,13
c
80,59
c
9,02
ab
31,86

b
185,18
a
89,76
b
9,06
ab
35,38
a
17,15
c
419,67
b
Mn 12,2
a
3,03
ab
46,71
bc
172,74
bc
101,38
a
9,39
a
34,22
abc
18,62
b
423,45

thon, nh
ỏ, đẹp nên hầu như các công thức thí nghiệm đều cho kết quả đạt với tiêu chuNn
thu ho
ạch. 65
Năng suất lý thuyết bắp chưa tách lá bi của giống ngô rau LVN
23
hoàn toàn khác
nhau gi
ữa các công thức. Trong khi ở đối chứng, NSLT bắp chỉ đạt 143,78 tạ/ha thì các
công th
ức có xử lý đạt từ 151,91 - 187,45 tạ/ha, tăng từ 5,65 - 30,37%. Trong đó, NSLT
b
ắp đạt cao nhất ở công thức xử lý phối hợp PH1, tiếp đến GA
3
, PH2 và thấp nhất là
công th
ức ĐC. Điều này chứng tỏ tất cả các công thức xử lý đều có tác dụng làm tăng
NSLT b
ắp một cách rõ rệt.
Tuy nhiên, NSTT l
ại đạt cao nhất ở các công thức Mn với 101,39 tạ/ha và PH1
v
ới 101,30 tạ/ha và thấp nhất vẫn là công thức ĐC (79,20 tạ/ha). Kết quả nghiên cứu
c
ủa chúng tôi cũng phù hợp với kết quả của một số tác giả trong và ngoài nước (Phạm
Đình Thái (1987), Trần Thị Áng (1996), I.K.Dagie …).
NSLT và NSTT b

nuôi trên th
ế giới. Qua nghiên cứu, chúng tôi nhận thấy các công thức có khả năng cho
n
ăng suất chất xanh khác nhau, dao động từ 409,12 - 439,21 tạ/ha. Trong đó, cao nhất
v
ẫn là PH1 tăng 7,35% so với ĐC, thấp nhất vẫn là ĐC.
3.3. Ảnh hưởng của Mn, GA
3
và sự phối hợp giữa chúng đến hình thái và
ch
ất lượng giống ngô rau
3.3.1.
Đặc điểm hình thái lõi của giống ngô rau LVN
23

Chi
ều dài và đường kính lõi là một chỉ tiêu quan trọng để đánh giá chất lượng
lõi. Theo tiêu chu
Nn của Công ty Xuất nhập khNu rau quả Hà Nội: Bắp đạt tiêu chuNn là
b
ắp có chiều dài từ 4,0 - 11,0cm và có đường kính từ 0,8 - 1,5cm. Qua theo dõi cho thấy,
chi
ều dài và đường kính lõi ở các công thức thí nghiệm đều đạt so với tiêu chuNn đề ra.
C
ụ thể: chiều dài lõi dao động từ 8,95 - 9,49 cm, cao nhất là PH1 (9,49cm) và thấp nhất
là
ĐC (8,95cm). Đường kính trung bình của bắp là khá lớn và khá đồng đều giữa các
công th
ức, tập trung trong khoảng 1,28 - 1,54cm, cao nhất là công thức GA
3


35,57
d

PH1 9,49
a

1,31
b

8,60
abc

31,50
c

57,75
ab

PH2 8,95
b

1,36
b

5,79
c

45,46
ab


47,79
c

GA
3
8,94
b

1,54
a

11,71
ab

47,50
ab

40,79
d

Mn 9,39
a

1,37
b

7,91
bc


23

Công
th
ức
Vật
chất
khô
(%)
Đạm
(%)
(So với
Ptươi)

Protein

(%)
(So với
P tươi)

Protein
(%)
(So với
P khô)
Đường
tổng số (%)

(So với
P tươi)
Đường

18,05 - 21,63% (so v
ới trọng lượng khô), cao nhất là PH1và thấp nhất là đối chứng.
Xét v
ề hàm lượng khoáng trong lõi thì các công thức thí nghiệm đều cho tỷ lệ
th
ấp hơn ĐC. Tuy nhiên, sự thấp hơn này không đáng kể chỉ giảm 0,98 (PH1) - 1,48%
(PH4).
Điều này có thể giải thích là do khi hàm lượng các hợp chất hữu cơ cao thì hàm
l
ượng khoáng trong lõi sẽ thấp và ngược lại. Các công thức thí nghiệm có hàm lượng
đạm, protein thô, đường cao hơn đối chứng do đó hàm lượng khoáng thấp hơn. Như vậy,
vi
ệc xử lý phân vi lượng và chất điều hòa sinh trưởng đã có tác dụng đến chất lượng của
ngô rau sau khi thu ho
ạch. Điều đó là do Mn và GA
3
đã cung cấp cho ngô những chất
c
ần thiết tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổng hợp các chất hữu cơ trong cây mà đặc biệt
là h
ợp chất nitơ ở dạng protein.
IV. Kết luận
Bón vi l
ượng Mn và chất điều hòa sinh trưởng GA
3
đều có ảnh hưởng tốt đến
n
ăng suất và phNm chất giống ngô rau LVN
23
. Các công thức có xử lý đã làm tăng năng
68
rau trên đất Gia Lâm, Hà Nội, Tạp chí KHKT Nông nghiệp, Tập V(1), (2007), 13 - 19.
6. Trần Văn Minh, Cây ngô - Nghiên cứu và sản xuất, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội, 2004.
7. Lê Văn Tri, Hỏi đáp các chế phm điều hòa sinh trưởng tăng năng suất cây trồng, Nxb
Nông nghiệp Hà Nội, 2002.
8. Vũ Hữu Yêm, Phân tích phân bón và cách bón phân, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội, 1995.
9. Carol A Miles, Ph.D.,and Leslie Zenz, Baby Corn Research Project 1998, Washington
State University Extension, 2000.
10. Horst Marscher, Mineral nutrition in higher plants, Academic Press inc (London) LCD,
1986.
11. Tanja Ducic and Andrea Polle, Transport and detoxification of manganese and copper
in plants, Toxic metals in plants, 17(1), (2005) 103-112, Institut fur Forstbotanik, Georg
August Universitat, 37077 Gottingen, Germany.

EFFECTS OF MANGANESE AND GIBBERELLIN ON THE YIELD
AND QUALITY OF LVN
23
BABY CORN VARITETIES (ZEA MAYS L.)
GROWN ON ALLUVIUM SOIL OF THUA THIEN HUE PROVINCE
Nguyen Ba Loc, Nguyen Thi Quynh Trang
College of Pedagogy, Hue University
SUMMARY
Recently, baby corn has become a kind of fresh vegetable and developed by farmers on
large areas. In oder to increase the yield and quality of baby corn, beside the cross - breeding,
the regulation of manure is also of great concern.
After reseaching the influence of Mn and GA
3
on the yield and quality of baby corn, we